Жалпыға бірдей декларациялау - бұл көлеңкелі экономикамен және сыбайлас жемқорлық көріністерімен күресу үшін жеке тұлғалардың кірістері мен мүлкін тиімді бақылау жүйесі, сондай-ақ салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді жинауды қамтамасыз етуде мемлекеттің рөлін күшейту.

Мемлекеттiң басым мiндеттерiнiң бiрi салық салуды нақты және сауатты басқару болып табылады, өйткенi елдiң салық саясатының тиiмдiлiгi дәл осы процестi ұйымдастыру деңгейiне байланысты. Салықтарды өндiрiп алу – мемлекеттiң ежелгi функциясы және экономикалық және әлеуметтiк даму жолындағы қоғам дамуының негiзгi шарттарының бiрi. Халықаралық тәжірибе көрсетіп отырғандай, көлеңкелі экономиканың мөлшерін төмендету мақсатында жеке тұлғалардың кірістеріне салық салуды толық ауқымды әкімшілендіру міндетін шешу үшін халықтың кірістері мен мүлкін жалпыға бірдей декларациялау маңызды шарт болып табылады.

2025 жылғы 1 қаңтардан бастап жалпыға бірдей декларациялау (2025 жылғы 15 шілдедегі № 208-VІIІ ҚРЗ Заңына ретроспективалық өзгерістер)


2025 жылғы 1 қаңтарға дейін жалпыға бірдей декларациялау

2025 жылғы 1 қаңтардан бастап жалпыға бірдей декларациялау (2025 жылғы 15 шілдедегі № 208-VІIІ ҚРЗ Заңына ретроспективалық өзгерістер)

2021 жылдан бастап Қазақстан ашықтықты арттыру, салық базасын кеңейту және сыбайлас жемқорлық пен көлеңкелі экономиканы төмендету үшін жеке тұлғалардың кірістері мен активтерін жалпыға бірдей декларациялауды кезең-кезеңмен енгізеді.

 «Декларациялау жүйесіне кіру» нені білдіреді?

Жалпыға бірдей декларациялаудың мәні жеке тұлғалардың өз кірістері туралы ақпаратты мынадай декларацияларды тапсыру арқылы беруінде:


Жалпыға бірдей декларациялау шеңберінде 250.00-нысаны активтер мен міндеттемелер туралы бастапқы декларация ретінде пайдаланылады және жүйеге кірген кезде бір рет қана беріледі.

  • Шетелдегі барлық мүлік (жылжымайтын мүлік, көлік, шектен жоғары шетелдік банктердегі шоттар, қатысу үлестері, бағалы қағаздар және т.б.) көрсетіледі.
  • Қазақстанда - ҮҚШ бойынша үлестер, бағалы қағаздар, инвестициялық алтын, зияткерлік меншік, лимиттен жоғары қолма-қол ақша және т.б.

Активтер мен міндеттемелер туралы декларация (250.00-нысан) тұрғылықты (болатын) жері бойынша - декларацияны тапсыру бойынша міндет туындаған жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірмей тапсырылады. 2025 жылы 2024 жыл үшін Декларация тапсырамыз.

Күнтізбелік жылдың қорытындысы бойынша жеке тұлғаның салық салынатын кірісінен есептелген ЖТС төлеу есепті жылдан кейінгі жылдың 25 қыркүйегінен кешіктірілмей жүргізіледі.

2025 жылғы 15 шілдеде Мемлекет басшысы "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" ҚР Кодексіне (Салық кодексі) өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" № 208-VІIІ ҚР Заңына және оны қолданысқа енгізу мәселелері бойынша ҚР заңдарына қол қойды.

Осы Заңмен 2025 жылғы 01 қаңтардан бастап 630-бап. Активтер мен міндеттемелер туралы декларацияға, 631-бап. Активтер мен міндеттемелер туралы декларация жасау ерекшеліктеріне, 633-бап. Кірістер мен мүлік туралы декларацияға, 634-бап. Табыстар мен мүлік туралы декларацияны жасау ерекшеліктеріне, 635-бап Кірістер мен мүлік туралы декларацияны тапсыру мерзімдеріне ретроспективті түрде өзгерістер енгізілді.

Аталған Заңға сәйкес 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап жалпыға бірдей декларациялаудың 1,2 және 3-кезеңдеріне кірмеген халықтың қалған санатын міндетті декларациялаудан босату туралы шешім қабылданды:

  • зейнеткерлер;
  • жеке құрылымдардың жұмыскерлері;
  • студенттер;
  • үй шаруасындағы әйелдер және т.б.

Алайда шетелде активтері, мүлкі және банктік шоттары бар тұлғалар бұған жатпайды. Бұдан басқа, бейрезидент болып табылатын шетелдік тұлғалардың немесе азаматтығы жоқ адамдардың активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны тапсыру міндеті алып тасталды.

Активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны кім тапсыруға міндетті (250.00-нысан)

ҚР СК 630-бабына сәйкес активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны:

  1. сайланбалы және мемлекеттік лауазымдарға кандидаттар, сондай-ақ олардың жұбайлары;
  2. ірі қатысушы мәртебесіне үміткер тұлғалар: банктер, бағалы қағаздар нарығы және сақтандыру ұйымдары, сондай-ақ олардың жұбайлары;
  3. жеке практикамен айналысатын адамдар (нотариустар, адвокаттар, жеке сот орындаушылары, медиаторлар);
  4. цифрлық активтерге ие ҚР азаматтары мен резиденттері.
  5. шетелде мүлкі бар ҚР азаматтары мен резиденттері, соның ішінде:
    - жылжымайтын мүлік, көлік құралдары, жер;
    - шетелдік компанияларға қатысу үлесі;
    - шетелдік банктердің шоттарындағы ақша, егер олардың сомасы жиынтығында 1000 АЕК-тен асса (2025 жылы - 3 932 000 теңге);
    - инвестициялық алтын;
    - тұрғын үй құрылысына қатысу үлесі;
    - эмитенттері шетелде тіркелген бағалы қағаздар, туынды қаржы құралдары;
    - шетелдік брокерлік шоттардағы ақша;
    - зияткерлік меншік, авторлық құқық объектілері;
    - басқа тұлғалардың жеке тұлға алдындағы дебиторлық/кредиторлық берешегі және (немесе) жеке тұлғаның басқа тұлғалар алдындағы берешегі (растайтын құжаттарды қоса бере отырып);
    - құны 1000 АЕК-тен асатын (бағалау құны болған жағдайда) басқа мүлік (қалауы бойынша).

Активтер мен міндеттемелер туралы декларацияда көрсетілуге тиіс мәліметтер тізбесінде не өзгерді

ҚР СК 631-бабына сәйкес активтер мен міндеттемелер туралы декларацияда көрсетілуге тиіс мәліметтер тізбесі мынадай бөлікпен толықтырылды:

  • шетелдік брокерлік шоттардағы ақшаны көрсету;
  • бағалаушы мен салық төлеуші арасындағы шарт бойынша, оның ішінде шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес жүргізілген бағалау туралы есепте айқындалған құн болған кезде есепті салық кезеңінің 31 желтоқсанына құны 1000 АЕК-тен асатын мүлікті декларациялау, бұл ретте бағалау құны 15 қыркүйектен кешіктірілмей айқындалуға тиіс;
  • дебиторлық/кредиторлық берешекті көрсету. Сонымен, нотариалды расталған шарттан басқа, енді дебиторлық/кредиторлық берешектің бар екенін растауға болады:
    - салыстырып тексеру актісі және азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт болған кезде - жеке тұлға мен заңды тұлға және (немесе) дара кәсіпкер арасында; заңды күшіне енген сот шешімімен;
  • эмитенттері Қазақстан Республикасының аумағында тіркелген бағалы қағаздар базалық активі болып табылатын туынды бағалы қағаздарды қоспағанда, бағалы қағаздарды, цифрлық активтерді көрсету;

Активтер мен міндеттемелер туралы декларация декларацияны тапсыру бойынша міндеттеме туындаған ағымдағы жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірілмей тұрғылықты (болатын) жері бойынша тапсырылады.

Кіре берісте не мәлімдеу керек

250.00-нысанда мыналардың болуы туралы ақпарат көрсетіледі:

1) құқықтары және (немесе) мәмілелері шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес шет мемлекеттің құзыретті органында мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүлік:

  • жылжымайтын мүлік, жер учаскелері және (немесе) жер үлестері, әуе және теңіз кемелері, ішкі суда жүзу кемелері, «өзен-теңіз» жүзу кемелері;
  • көлік құралдары, арнайы техника және (немесе) тіркемелер;
  • барлық банк салымдары бойынша жиынтық сомасы республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және есепті салық кезеңінің 31 желтоқсанында қолданыста болған 1 000 АЕК-тен асатын, ҚР шегінен тыс орналасқан шетелдік банктердің банк шоттарындағы ақша.

2) ҚР-дағы және (немесе) одан тыс жерлердегі мүлік:

  • құрылысқа үлестік қатысу туралы шарт бойынша жылжымайтын мүлік құрылысындағы үлес;
  • ҚР шегінен тыс құрылған заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысу үлесі;
  • эмитенттері ҚР аумағында тіркелген бағалы қағаздар базалық активі болып табылатын туынды бағалы қағаздарды қоспағанда, бағалы қағаздар, цифрлық активтер;
  • инвестициялық алтын;
  • зияткерлік меншік, авторлық құқық объектілері;
  • шетелдік брокерлік шоттардағы ақша;
  • республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және жеке тұлғаның активтері мен міндеттемелері туралы декларация табыс етілген жылдың алдындағы жылдың 31 желтоқсанында қолданылатын 10 000 АЕК шегінен аспайтын сомада көрсетілетін қолма-қол ақша;
  • декларация жасалған күні пайда болған басқа тұлғалардың жеке тұлға алдындағы берешегі (дебиторлық берешек) және (немесе) жеке тұлғаның басқа тұлғалар алдындағы берешегі (кредиторлық берешек):
  • жеке тұлғалар арасында - жеке тұлғамен жасалған міндеттеменің немесе талаптың туындауына негіз болып табылатын нотариат куәландырған шарт (мәміле, келісім) болған кезде.
  • жеке тұлға мен заңды тұлға және (немесе) дара кәсіпкер арасында - ҚР заңнамасына сәйкес құрылған банктерге және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға, микроқаржы ұйымдарына берешекті қоспағанда, салыстырып тексеру актісі және азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт болған кезде;
  • соттың заңды күшіне енген шешімімен расталған.

3) ҚР бағалау қызметі туралы заңнамасына не шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес бағалаушы мен салық төлеуші арасындағы шарт бойынша жүргізілген бағалау туралы есепте айқындалған есепті салық кезеңінің 31 желтоқсанындағы құны болған кезде бірлігі үшін құны 1000 АЕК-тен асатын басқа мүлікті көрсетуге құқылы (бағалау құны декларацияны тапсыру мерзімінен кешіктірілмей айқындалуға тиіс)).

250.00-нысанды уақтылы тапсырмағаны үшін жауапкершілік.

ӘҚБтК 272-бабына сәйкес ҚР заңнамалық актілерінде белгіленген мерзімде МКБ-ға салық есептілігін ұсынбау - бірінші рет ескерту жасауға әкеп соғады. Бір жыл ішінде қайталап бұзған жағдайда - 15 АЕК (2025 жылы - 58 980 теңге) айыппұл салынады. 

Активтер мен міндеттемелер туралы декларацияда (250.00-нысан) бірінші рет толық емес, дәйексіз мәліметтерді бергені үшін - ескерту. Жыл ішінде қайталап бұзғаны үшін - 3 АЕК (2025 жылы - 11 796 теңге) мөлшерінде айыппұл салынады.

ӘҚБтК 275-бабына сәйкес сәйкес салық салу объектілерін жасырғаны үшін төленбеген салық сомасының 200% мөлшерінде айыппұл салынады. Жыл ішінде қайталап бұзғаны үшін төленбеген салық сомасының 300% мөлшерінде айыппұл салынады.

Ары қарай не?

Кейінгі жылдары кірістер мен мүлік туралы жыл сайынғы декларация - 270.00 нысаны беріледі.

Кірістер мен мүлік туралы декларацияны кім тапсыруға міндетті (270.00-нысан)

ҚР СК 633-бабына сәйкес кірістер мен мүлік туралы декларацияны (270.00-нысан) мыналар тапсыруға міндетті:

  1. мемлекеттік қызметшілер мен оларға теңестірілген адамдар, сондай-ақ олардың жұбайлары;
  2. банктердің, бағалы қағаздар нарығының және сақтандыру ұйымдарының ірі қатысушылары, сондай-ақ олардың жұбайлары;
  3. квазимемлекеттік сектор субъектілерінің, жарғылық капиталындағы үлестің (акционерлік қоғамдар акцияларының) 10%-дан астамын иеленетін заңды тұлғалардың басшылары, құрылтайшылары (қатысушылары), сондай-ақ олардың жұбайлары;
  4. жеке практикамен айналысатын адамдар (нотариустар, адвокаттар, жеке сот орындаушылары, медиаторлар);
  5. дербес салық салуға жататын кірістерді алған тұлғалар (мүлікті жалға беруден түскен кірістер; шетелдік банк шоттары бойынша сыйақылар; цифрлық активтермен операциялардан түсетін кірістер; ДК-дан түсетін кірістерді қоспағанда, салық төлем көзінен ұсталмаған өзге де кірістер);
  6. шетелдік банктердің шоттарында ақша қаражаты бар тұлғалар, егер олардың сомасы жиынтығында 1000 АЕК-тен асатын болса;
  7. шетелде активтері (жылжымайтын мүлік, көлік құралдары, бағалы қағаздар, ТҚҚ, инвестициялық алтын, шетелдік компаниялардағы үлесі; тұрғын үй құрылысына қатысу үлесі) бар тұлғалар;
  8. меншігінде цифрлық активтері бар тұлғалар;
  9. есепті салық кезеңі ішінде жиынтық құны 20 000 АЕК-тен астам (2025 жылы - 78 640 000 теңге) мүлік сатып алған тұлғалар, оның ішінде ҚР шегінен тыс.
  10. салық агентіне өзге де шегерімдердің алдын ала сомасы түрінде салықтық шегерімдерін қолдану туралы өтініш берген тұлғалар.

Декларацияда мүлікті сатып алу/иеліктен шығару туралы, сондай-ақ сатып алуға арналған шығыстарды жабу көздері туралы мәліметтерді көрсетуге міндетті тұлғалардың санаттары толықтырылды. Сонымен, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес осындай міндет жүктелген адамдардан басқа:

  • банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушылары, инвестициялық басқарушылар және олардың резидент жұбайлары;
  • жарғылық капиталындағы үлестің (акционерлік қоғамдар акцияларының) 10 пайызын астамын иеленетін заңды тұлғалардың басшылары, құрылтайшылары (қатысушылары), сондай-ақ олардың резидент жұбайлары;
  • есепті салық кезеңі ішінде жиынтық құны 20 000 АЕК-тен астам мүлік сатып алған тұлғалар.

633-баптың негізінде кірістері мен мүлкі туралы декларация тұрғылықты (болатын) жері бойынша есепті күнтізбелік жылдан кейінгі жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірілмей ұсынылады.

Жеке табыс салығы бойынша декларацияны (240.00-нысан) 270.00-нысанға ауыстыруға байланысты 659-бапқа сәйкес Қазақстан Республикасындағы көздерден кіріс алатын, осы Кодекске сәйкес жеке тұлға дербес салық салуға жататын бейрезидент жеке тұлға кірістері мен мүлкі туралы декларацияны тұрғылықты (болатын) жері бойынша есепті күнтізбелік жылдан кейінгі жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірмей тапсырады.

Ағымдағы салық кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызына дейін Қазақстан Республикасының аумағына кейіннен кірмей ағымдағы салық кезеңі ішінде Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерге шыққан жағдайда, бейрезидент жеке тұлға кірістері мен мүлкі туралы декларацияны тапсыруға және ағымдағы салық кезеңі ішінде жеке табыс салығын төлеуге құқылы. Бұл ретте кірістер мен мүлік туралы декларация ағымдағы салық кезеңінің басынан бастап осындай тұлғаның Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге шыққан күніне дейінгі кезең үшін тапсырылады.

Кірістері мен мүлкі туралы декларацияны еңбекші көшіп келушілер - бейрезиденттер, Салық кодексінің 644-бабы 1-тармағы бірінші бөлігінің 21) тармақшасында көрсетілген кірістерді алған есепті салық кезеңі үшін есептелген жеке табыс салығының сомасы есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей болатын жері бойынша салық органына жеке табыс салығы бойынша алдын ала төлемдер сомасынан асып кеткен жағдайда тапсырады.

Бұл ретте Салық кодексінің 644-бабы 1-тармағы бірінші бөлігінің 21) тармақшасында көрсетілген кірістерді алған бейрезидент еңбекші көшіп келуші салық кезеңі ішінде Қазақстан Республикасынан тысқары жерлерге кеткен жағдайда, кірістері мен мүлкі туралы декларация (декларациялар) осындай тұлғаның Қазақстан Республикасынан тысқары жерлерге кеткен күніне дейін тапсырылады.

270.00-нысан жеке тұлғалардың:

1) ДК кәсіпкерлік қызметтен алынатын декларациялауға жататын кірістерді қоспағанда, жеке тұлғаның дербес салық салуына жататын кірістері;

2) салықтық шегерімдері;

3) мүлікті ҚР шегінен тыс, оның ішінде өтеусіз негізде сатып алу және (немесе) иеліктен шығару;

4) ЖТС бойынша асып кеткен, оның ішінде ҚР СК 351-бабында белгіленген салықтық шегерімді қолданған жағдайда, Қазақстан Республикасында тұрғын үй сатып алуға алынған ипотекалық тұрғын үй заемдары бойынша сыйақыны өтеуге жеке тұлғаның шығыстары туралы мәліметтерді банк мекемелерінің беруіне жеке тұлғаның келісімін көрсете отырып, соманы есепке жатқызу және қайтару жөніндегі талаптар.

5) жиынтығында республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және есепті салық кезеңінің 31 желтоқсанында қолданыста болған 1000 АЕК-тен асатын ҚР шегінен тыс орналасқан шетелдік банктердің банк шоттарындағы ақша;

6) есепті салық кезеңінің 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша жеке тұлғаның меншік құқығындағы мүлкі:

  • мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге (есепке алуға) жататын не құқықтары және (немесе) мәмілелері шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес шет мемлекеттің құзыретті органында мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге (есепке алуға) жататын мүлік;
  • эмитенттері ҚР шегінен тыс тіркелген бағалы қағаздар, цифрлық активтер;
  • инвестициялық алтын;
  • ҚР шегінен тыс тіркелген заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысу үлесі

7) декларация жасау күніне пайда болған жеке тұлға алдындағы басқа тұлғалардың берешектері (дебиторлық берешек) және (немесе) жеке тұлғаның ҚР шегінен тыс басқа тұлғалар алдындағы берешектері (кредиторлық берешек):

  • жеке тұлғалар арасында – жеке тұлғамен жасалған міндеттеменің немесе талаптың туындауына негіз болып табылатын нотариат куәландырған шарт (мәміле, келісім) болған кезде (берешек декларацияны тапсыру мерзімінен кешіктірілмейтін мерзімде нотариат куәландыруы тиіс);
  • ҚР заңнамасына сәйкес құрылған банктерге және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға, микроқаржы ұйымдарына берешекті қоспағанда, салыстырып тексеру актісі және азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт болған кезде – жеке тұлға мен заңды тұлға және (немесе) дара кәсіпкер арасында;
  • соттың заңды күшіне енген шешімімен расталған.

8) жеке тұлғалар:

  • «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңға сәйкес кірістер мен мүлік туралы декларацияны табыс ету міндеті жүктелген тұлғалар;
  • «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы», «Сақтандыру қызметі туралы», «Бағалы қағаздар нарығы туралы» Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес инвестициялық портфельді басқаратын банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушылары, сондай-ақ олардың резидент жұбайлары;
  • коммерциялық емес ұйымдардың құрылтайшыларын (қатысушыларын) қоспағанда, жарғылық капиталындағы үлестің (акционерлік қоғамдар акцияларының) 10 пайызынан астамын иеленетін заңды тұлғалардың басшылары, құрылтайшылары (қатысушылары), сондай-ақ олардың резидент жұбайлары;
  • есепті салық кезеңі ішінде құны республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және есепті салық кезеңінің 31 желтоқсанында қолданыста болған 20 000 АЕК-тен асатын мүлікті ҚР-да және (немесе) одан тысқары жерлерде сатып алған тұлғалар.

270.00-нысанында мүлікті сатып алу және (немесе) иеліктен шығару туралы, сондай-ақ есепті салық кезеңі ішінде мынадай мүлікті, оның ішінде ҚР шегінен тыс сатып алуға арналған шығыстарды жабу көздері туралы мәліметтер көрсетіледі:

  • мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын жылжымайтын мүлік, сондай-ақ құқықтар және (немесе) мәмілелер мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүлік;
  • мемлекеттік тіркеуге жататын механикалық көлік құралдары мен тіркемелер;
  • заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысу үлесі;
  • бағалы қағаздар, цифрлық активтер;
  • инвестициялық алтын;
  • туынды қаржы құралдары (орындалуы базалық активті сатып алу немесе өткізу жолымен жүргізілетін туынды қаржы құралдарын қоспағанда);
  • тұрғын үй құрылысына қатысу үлестері.

9) «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңға сәйкес шоттарды ашу және иелену бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеуді қабылдайтын жеке тұлғалар ҚР шегінен тыс орналасқан шетел банктеріндегі қолма-қол ақша мен құндылықтарды ҚР шегінен тыс орналасқан шетел банктерінде сақтауға қатысты кірістер мен мүлік туралы декларацияда банк салымының сомасына қарамастан, ҚР шегінен тыс орналасқан шетел банктеріндегі ақшаның болуы туралы ақпаратты көрсетеді.

Кірістер мен мүлік туралы декларация (270.00-нысан) тұрғылықты (болатын) жері бойынша - декларацияны тапсыру бойынша міндет туындаған жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірмей тапсырылады. 2025 жылы 2024 жыл үшін Декларация тапсырамыз.

Декларацияны электрондық нысанда:

  • «Салық төлеушінің кабинеті»;
  • «Электрондық үкімет» веб-порталдары;
  • e-Salyq Azamat мобильді қосымшасы;
  • eGov mobile мобильді қосымшасы;
  • банктердің қосымшалары арқылы тапсыруға болады.

Қағаз тасығышта: пошта арқылы немесе келу тәртібімен.

Күнтізбелік жылдың қорытындысы бойынша жеке тұлғаның салық салынатын кірісінен есептелген ЖТС төлеу есепті жылдан кейінгі жылдың 25 қыркүйегінен кешіктірілмей жүргізіледі.

Декларация беруден кім босатылады

Активтер мен міндеттемелер туралы (250.00-нысан) және кірістер мен мүлік туралы (270.00-нысан) декларацияларды тапсыру міндетінен мыналар босатылады:

1. Бейрезиденттер – декларациялауға бұрын декларанттың жұбайы мәртебесінде түскендерді қоса алғанда.

2. Шетелде мүлкі бар кәмелетке толмағандар
Ата-аналарға (қамқоршыларға) олар үшін шетелде мүлік ресімделген болса да, олар үшін декларация тапсырудың қажеті жоқ.

3. Дара кәсіпкерлер
ДК 270.00-нысанын беруден босатылған, өйткені олар мамандандырылған салық нысандарын тапсырады:

  • 220.00-нысан - жалпыға бірдей белгіленген режимде (жылына 1 рет);
  • 910.00-нысан - оңайлатылған декларацияда (жылына 2 рет).

4. Қарапайым азаматтар
Және де декларация тапсыру міндетінен: жеке компаниялардың қызметкерлері, зейнеткерлер, студенттер және басқа да жеке тұлғалар босатылады, олар:

  • тек жалақы, зейнетақы, жәрдемақы немесе стипендия алады;
  • шетелде мүлкі немесе қатысу үлестері жоқ;
  • есепті жылы 20 000 АЕК-тен астам сомаға ірі сатып алулар жасамаған;
  • жеке практикамен айналыспайды және қосымша кіріс көздері жоқ.

2025 жылғы 1 қаңтарға дейін жалпыға бірдей декларациялау

Жалпыға бірдей декларациялау - бұл көлеңкелі экономикамен және сыбайлас жемқорлық көріністерімен күресу үшін жеке тұлғалардың кірістері мен мүлкін тиімді бақылау жүйесі, сондай-ақ салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді жинауды қамтамасыз етуде мемлекеттің рөлін күшейту.

Мемлекеттiң басым мiндеттерiнiң бiрi салық салуды нақты және сауатты басқару болып табылады, өйткенi елдiң салық саясатының тиiмдiлiгi дәл осы процестi ұйымдастыру деңгейiне байланысты. Салықтарды өндiрiп алу – мемлекеттiң ежелгi функциясы және экономикалық және әлеуметтiк даму жолындағы қоғам дамуының негiзгi шарттарының бiрi. Халықаралық тәжірибе көрсетіп отырғандай, көлеңкелі экономиканың мөлшерін төмендету мақсатында жеке тұлғалардың табыстарына салық салуды толық ауқымды әкімшілендіру міндетін шешу үшін халықтың табыстары мен мүлкін жалпыға бірдей декларациялау маңызды шарт болып табылады.

Қазақстанда жалпыға бірдей декларациялау 2021 жылғы 1 қаңтардан басталды.

2021 жылғы 1 қаңтардан бастап ҚР Салық кодексінің 71-тарауы - «Жалпыға бірдей декларациялау» қолданысқа енгізілді.

Жалпыға бірдей декларациялауға көшудің мақсаты көлеңкелі экономикаға және сыбайлас жемқорлық көріністеріне қарсы күрес үшін жеке тұлғалардың кірістері мен мүлкін тиімді бақылау жүйесін құру, сондай-ақ салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді жинауды қамтамасыз етуде мемлекеттің рөлін күшейту болып табылады.

Жалпыға бірдей декларациялау - бұл мыналарды анықтауға көмектесетін процесс:

• еңбекпен таппаған табыспен өмір сүретіндерді: яғни ақшаны ресми жұмысқа орналасу арқылы алмайтындарды.

• активтерді шетелге шығаратындарды: бұл кейбір адамдар салықтарды немесе басқа міндеттемелерді болдырмау үшін өз ақшаларын немесе мүлкін басқа елдерге аударатынын білдіреді.

• «көлеңкеде» жұмыс істейтіндерді анықтауға көмектеседі: бұл өз қызметін ресми ресімдемейтін және салық төлемейтін адамдарға қатысты. 

Егер сіз заңдар мен ережелерді ұстанатын адал азамат болсаңыз, сізге қорқатын ештеңе жоқ. Қоғам мен мемлекетке көмектесу үшін декларацияда шынайы ақпарат беру маңызды.

Жалпыға бірдей декларациялауға көшуді қамтамасыз ету жөніндегі негізгі міндеттер:

  • жалпыға бірдей декларациялауды енгізудің әдіснамалық негіздерін әзірлеу және оларды заңнамалық қамтамасыз ету;
  • мемлекеттік органдарды жеке тұлғалардың декларацияларын қабылдауға және өңдеуге дайындау жөніндегі ic-шараларды жүргізу;
  • халық үшін кірістер мен мүлікті декларациялаудың барынша ыңғайлы рәсімін жасау;
  • жалпыға бірдей декларациялауға көшу мәселелері бойынша халықты кең ауқымды хабардар ету;
  • декларацияны жасау және ұсыну бойынша мемлекет тарапынан халыққа әдістемелік көмек көрсету;
  • жеке тұлғалардың декларацияларын камералдық бақылаудың тиімді жүйесін құру болып табылады.

Кірістерді декларациялауды іске асыру:

  • көлеңкелі экономикаға қарсы ic-қимыл жасауға;
  • мемлекеттік органдардағы сыбайлас жемқорлық деңгейін төмендетуге;
  • салық базасын кеңейтуге және бюджетке жеке табыс салығының түсімдерін ұлғайтуға;
  • Қазақстан Республикасы салық төлеушілерінің салық мәдениетін арттыруға жәрдемесетін болады.

"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексін (Салық кодексі) қолданысқа енгізу туралы "2017 жылғы 25 желтоқсандағы № 121-VI ҚРЗ 45-1Заңының бабы негізінде Қазақстанда жалпыға бірдей декларациялау кезең-кезеңімен енгізіледі.

Жалпыға бірдей декларациялау кезеңдері:

1) 2021 жылғы 1 қаңтардан бастап 2023 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңде:

Активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны ұсынылатын жылдың 1 қаңтарына мынадай жеке тұлғалар:

  • жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары);
  • мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары);
  • мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары);
  • "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы", "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы", "Сақтандыру қызметі туралы", "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес декларация ұсыну жөніндегі міндет жүктелген адамдар тапсырады.

Егер "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы", "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы", "Сақтандыру қызметі туралы", "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше белгіленбесе, ҚР СК 630-бабының 1-тармағында аталған адамдар активтер мен міндеттемелер туралы декларация ұсынылатын жылдың алдындағы жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны толтырады.

Активтер мен міндеттемелер туралы декларация:

1) "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы", "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы", "Сақтандыру қызметі туралы", "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес декларация ұсыну жөніндегі міндет жүктелген адамдардың ұсынуын;

2) Салық кодексінің 211-бабында көзделген қосымша салықтық есептілікті ұсынуды қоспағанда, бір рет ұсынылады.";

2) 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап 2024 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңде:

  • жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары);
  • мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары);
  • мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары);
  • "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы", "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы", "Сақтандыру қызметі туралы", "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес декларация ұсыну жөніндегі міндет жүктелген адамдар;

2) ҚР СК 45-1-бабының осы тармағының 1) тармақшасында көрсетілген адамдарды қоспағанда, мемлекеттік мекемелердің жұмыскерлері мен олардың жұбайлары (зайыптары), сондай-ақ квазимемлекеттік сектор субъектілерінің жұмыскерлері мен олардың жұбайлары (зайыптары) тапсырады.

2. Егер "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы", "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы", "Сақтандыру қызметі туралы", "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше белгіленбесе, ҚР СК 45-1-бабының 1-тармағында аталған адамдар активтер мен міндеттемелер туралы декларация ұсынылатын жылдың алдындағы жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны толтырады.

Активтер мен міндеттемелер туралы декларация:

1) "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы", "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы", "Сақтандыру қызметі туралы", "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес декларация ұсыну жөніндегі міндет жүктелген адамдардың ұсынуын;

2) осы Кодекстің 211-бабында көзделген қосымша салықтық есептілікті ұсынуды қоспағанда, бір рет ұсынылады.";

3) 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап 2025 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңде:

1) жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары);

мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары);

мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары);

"Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы", "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы", "Сақтандыру қызметі туралы", "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес декларация ұсыну жөніндегі міндет жүктелген адамдар;

2) ҚР СК 45-1-бабының 1) тармақшасында аталған адамдарды қоспағанда, мемлекеттік мекемелердің жұмыскерлері мен олардың жұбайлары (зайыптары), сондай-ақ квазимемлекеттік сектор субъектілерінің жұмыскерлері мен олардың жұбайлары (зайыптары);

3) ҚР СК 45-1-бабының осы тармағының 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген адамдарды қоспағанда, заңды тұлғалардың басшылары, құрылтайшылары (қатысушылары) және олардың жұбайлары (зайыптары), дара кәсіпкерлер мен олардың жұбайлары (зайыптары) болып табылатын жеке тұлғалар активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны ұсынады.

2. Егер "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы", "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы", "Сақтандыру қызметі туралы", "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше белгіленбесе, 45-1-бабының 1-тармағында аталған адамдар активтер мен міндеттемелер туралы декларация ұсынылатын жылдың алдындағы жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны толтырады.

Активтер мен міндеттемелер туралы декларация:

1) "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы", "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы", "Сақтандыру қызметі туралы", "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес декларация ұсыну жөніндегі міндет жүктелген адамдардың ұсынуын;

2) осы Кодекстің 211-бабында көзделген қосымша салықтық есептілікті ұсынуды қоспағанда, бір рет ұсынылады.".

Декларациялау жүйесіне кірген кезде активтер мен міндеттемелер туралы декларация (СЕН 250.00) тапсырылады.

Кейіннен халық жыл сайын кірістер мен мүлік туралы декларацияны (270.00-нысан) тапсырады.

Активтер мен міндеттемелер туралы декларация мынадай түрлерге бөлінеді:

1) бастапқы - активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны ұсыну жөніндегі белгіленген міндет алғаш туындауға байланысты жеке тұлға ұсынатын осындай декларация;

2) кезекті - жеке тұлға активтер мен міндеттемелер туралы бастапқы декларацияны ұсынғаннан кейін "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына, "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы", "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы", "Сақтандыру қызметі туралы", "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес осындай жеке тұлға ұсынатын активтер мен міндеттемелер туралы декларация;

3) қосымша - өзгерістер және (немесе) толықтырулар жататын, бұрын ұсынылған жеке тұлғаның активтері мен міндеттемелері туралы декларацияға өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізілген кезде жеке тұлға ұсынатын активтер мен міндеттемелер туралы декларация;

4) хабарлама бойынша қосымша - жеке тұлғаның активтері мен міндеттемелері бойынша камералдық бақылау нәтижелері бойынша салық органы бұзушылықтарды анықтаған, бұрын ұсынылған активтер мен міндеттемелер туралы декларацияға өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізілген кезде жеке тұлға ұсынатын активтер мен міндеттемелер туралы декларация.

2024 жылғы 1 қаңтардан бастап Салық кодексінің 632-бабында жалпыға бірдей декларациялау шеңберінде салық есептілігін тапсыру үшін бірыңғай мерзім көзделген - активтері мен міндеттемелері туралы декларация (СЕН 250.00) декларацияны табыс ету бойынша міндеттеме туындаған ағымдағы жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірілмей тұрғылықты (болатын) жері бойынша тапсырылады.

Активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны тапсыру мерзімдері бөлігінде осы баптың бірінші бөлігінің ережелері:

  • "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес сайланбалы лауазымдарға, мемлекеттік лауазымға не мемлекеттік немесе оларға теңестірілген функцияларды орындауға байланысты лауазымға кандидаттар мен олардың жұбайлары;
  • "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы", "Сақтандыру қызметі туралы", "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушылары болуға ниет білдірген тұлғалар ретінде активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны тапсыратын тұлғаларға қолданылмайды.

2024 жылғы 1 қаңтарға дейін 250.00-нысандағы активтер мен міндеттемелер туралы декларация тұрғылықты (болатын) жері бойынша берілді:
1) қағаз жеткізгіште табыс етілген жағдайда - декларацияны тапсыру бойынша міндеттеме туындаған ағымдағы жылдың 15 шілдесінен кешіктірмей;
2) электрондық түрде табыс етілген жағдайда - декларацияны тапсыру бойынша міндеттеме туындаған ағымдағы жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірмей.

Активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны табыс ету тәсілдері (250.00-нысан):

  • Электрондық түрде - Мемлекеттік кірістер комитетінің «Салық төлеушінің кабинеті» (cabinet.salyk.kz) web-порталы, «Электрондық үкімет» (egov.kz) порталы, сондай-ақ eSalyq azamat мобильді қосымшасы арқылы.
  • Қағаз тасығышта - мемлекеттік кірістер органдарына келу тәртібімен не пошта арқылы тапсырыс хатпен.

 

Возврат к списку