Құжаттамалық тексеру – бұл салықтық тексеру түрлерінің бірі.

Салықтық тексеру – бұл салық органы жүзеге асыратын, сондай-ақ орындалуына бақылау жасау салық органдарына жүктелген Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасы нормаларының орындалуын тексеру.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап құжаттамалық тексеру

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі құжаттамалық тексеру

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап құжаттамалық тексеру

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Салық реформасы шеңберінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін өзгерістер салықтық тексерулерге қатысты болды, атап айтқанда:

• салықтық тексерулер түрлерге бөлінбей жүргізіледі.

Тексерулерді бұрынғы жоспарлы және жоспардан тыс деп бөлуге жол берілмейді. Тексерулерді тағайындау бұрын Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының сайтында орналастырылған жария тізімдерді жарияламай, жаңа регламенттелген рәсімдер бойынша жүзеге асырылатын болады. Бұл процесті неғұрлым атаулы және жүйелі етеді.

• тексерулердің негіздері қорытылды және қысқартылды;

• ұзарту кезінде салықтық тексеру мерзімдері қысқартылды:

- құрылымдық бөлімшелері жоқ заңды тұлғалар және жеке кәсіпкерлер үшін – 10 жұмыс күніне,
- құрылымдық бөлімшелері бар заңды тұлғалар үшін – 20 жұмыс күніне;

• салықтық тексеру аяқталғанға дейін талап қоюдың ескіру мерзімін ұзарту регламенттелді;

• нұсқаманы қоспағанда, салықтық тексеру құжаттарын веб-портал арқылы электрондық тәсілмен тапсыру регламенттелді;

• салық төлеуші нұсқамаға шағымданған кезеңде салықтық тексеруді тоқтата тұру алып тасталды;

• тиісті қызмет түрі бойынша және қызметті жүзеге асыру өңірін ескере отырып, салықтық жүктеме коэффициенті салықтық жүктеме коэффициентінің жоғарғы көрсеткішінің кемінде 90 пайызын құрайтын салық төлеушілерге қатысты кешенді салықтық тексерулер жүргізу құқығы шектелді.

Ерекшеліктер мынадай жағдайларда көзделген:
- салық төлеушінің өзінің өтініші;
- Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінде көзделген негіздер;
- прокуратура органдарының талаптары;

• микро және шағын кәсіпкерлік субъектілеріне тексеру жүргізу уақытында құжаттарды ұсыну туралы талапты табыс ету екі ретке дейін шектелген;

• құжаттарды ұсыну туралы талапты орындау мерзімі 10 жұмыс күніне дейін қысқартылды.

2026 жылдан бастап, егер компанияның салықтық жүктемесі (СЖК) аймақ бойынша салалық максимумның 90%-ын немесе одан көбін құраса, кешенді салықтық тексерулер жүргізілмейді.

Тексеру тек үш жағдайда ғана мүмкін болады:

• салық төлеушінің өзінің өтініші бойынша;
• Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу заңнамасында көзделген негіздер бойынша;
• прокуратура органдарының талап етуі бойынша.

ҚР Салық кодексінің 153 және 158-баптарын іске асыру мақсатында 2025 жылғы 31 қазандағы № 659 бұйрықпен Мемлекеттік кірістер органының салықтық тексеру жүргізу туралы шешім қабылдау қағидалары мен негіздері, сондай-ақ Салық төлеушінің тіркеу деректерінде көрсетілген орналасқан жері бойынша және (немесе) салық салу объектісінің және (немесе) салық салуға байланысты объектінің орналасқан жері бойынша хронометраждық зерттеп-қарау жүргізу туралы мемлекеттік кірістер органының шешім шығару қағидалары бекітілді.

Құжатпен бекітілгендер:

1. Мемлекеттік кірістер органының салықтық тексеру жүргізу туралы шешім қабылдау қағидалары мен негіздері;
2. Салық төлеушінің тіркеу деректерінде көрсетілген орналасқан жері бойынша және (немесе) салық салу объектісінің және (немесе) салық салуға байланысты объектінің орналасқан жері бойынша хронометраждық зерттеп-қарау жүргізу туралы мемлекеттік кірістер органының шешім шығару қағидалары.

Тексеру жүргізу туралы шешімді:

• Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті;
• облыстар, республикалық маңызы бар қалалар және астана бойынша мемлекеттік кірістер департаменттері;
• аудандар мен қалалар бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы қабылдай алады.

    Тексеру жүргізу үшін негіздер:

• салық төлеушілер мен мемлекеттік органдардың өтініштерін;
• салықтық мониторинг нәтижелері бойынша дәлелді шешімдерді орындамауды;
• акцизделетін тауарлар, биоотын және авиациялық отын туралы заңнаманы сақтамауды;
• трансферттік баға белгілеу кезінде бұзушылықтарды анықтауды;
• салықтық тәуекелдерді барынша азайтуды және халықаралық келісімдерді қолданудың заңдылығын тексеруді қамтиды.

Шешім қабылдау рәсімі салық есептілігін талдауды, деректерді басқа мемлекеттік органдармен салыстырып тексеруді және бұзушылықтар расталған кезде тексеру жүргізу туралы шешім шығаруды көздейді. Кейбір жағдайларда Әкімшілік іс жүргізу кодексінің 73-бабына сәйкес салық төлеушіні тыңдау жүргізіледі.

Сонымен қатар, құжатта салық жүктемесі, шығындар, есептілік деректерінің сәйкессіздігі және азаматтардың шағымдарын қоса алғанда, тексеру туралы шешім қабылдау кезінде салық органдары ескеретін шешімдер нысандары бар қосымшалар, сондай-ақ мәліметтер тізбелері бар.

Салықтық тексерулердің нысандары мен түрлері

Салықтық тексеруге қатысушылар

Салықтық тексеру жүргізу мерзімдері

Қандай жағдайларда салықтық тексеру тағайындалады

Салықтық тексеру актісі

Салықтық тексерудің аяқталуы

Салықтық тексерулердің нысандары мен түрлері

Салықтық бақылау тек салық органдарының салықтық тексеру жүргізуі арқылы жүзеге асырылады.

Салықтық тексеру жүргізудің жалпы тәртібі Салық кодексінде, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексінде айқындалады.

Салықтық тексеру:

• кешенді,
• тақырыптық,
• қарсы салықтық тексеру,
• хронометраждық зерттеу нысанында жүзеге асырылады.

Салықтық тексеруге жататын кезең талап қоюдың ескіру мерзімінен аспауға тиіс.

Салық органдары заңды тұлғаның өзіне салықтық тексеру жүргізілуіне қарамастан, заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшелеріне салықтық тексерулерді жүзеге асыруға құқылы.

«Жедел-іздестіру қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жедел-іздестіру қызметін жүзеге асыратын органдардың қызметкерлеріне қатысты салықтық тексеру ерекше тәртіппен жүргізіледі.

Салықтық тексеруді жүргізудің ерекше тәртібін арнаулы мемлекеттік органдармен, Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің әскери барлау органдарымен, құқық қорғау органдарымен бірлесіп, уәкілетті орган айқындайды.

Тексерілетін кезеңді айқындау кезінде:

1) резидент-заңды тұлғаны, бейрезидент-заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесін қайта ұйымдастыру немесе тарату кезінде тағайындалатындарды қоспағанда, кешенді салықтық тексеру;

2) салық төлеушінің (салық агентінің) өзінің салықтық өтініші немесе шағымы бойынша, оның ішінде:

• қосылған құн салығы бойынша төлеушіні тіркеу есебінен шығаруға байланысты салықтық өтініші бойынша;
• салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаға салық төлеушінің (салық агентінің) шағымына байланысты тақырыптық салықтық тексеру тағайындалған кезде салықтар бойынша аудитпен қамтылған салықтық кезең енгізілмейді.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің ережесі:

      1) салықтық мониторингке жататын салық төлеушілерге;

      2) жер қойнауын пайдаланушыларға;

      3) акцизделетін өнімнің, биоотынның жекелеген түрлерін өндіру және олардың айналымы жөніндегі қызмет түрлерін жүзеге асыратын салық төлеушілерге қатысты салықтық тексерулерге қолданылмайды.

Салықтық тексеру салықтық жүктеме коэффициентінің (СЖК) көрсеткішін ескере отырып тағайындалады.

Бұл ретте салық төлеушінің салықтық жүктемесінің коэффициенті тиісті қызмет түрі бойынша және қызмет жүзеге асырылатын өңірді ескере отырып, СЖК жоғарғы көрсеткішінің кемінде 90 пайызын құрайтын салықтық кезеңге кешенді салықтық тексеру тағайындалмайды.

Осы тармақтың екінші бөлігінің ережелері прокуратура органдарының талабы бойынша Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік заңнамасында көзделген негіздерде салық төлеушінің өз өтініші бойынша кешенді салықтық тексеру тағайындалған жағдайларға қолданылмайды.

Салықтық тексеруге қатысушылар

Мыналар салықтық тексеруге қатысушылар болып табылады:

1) салық органының салықтық тексеруді жүргізетін лауазымды адамдары;

2) осы Кодекске сәйкес салық органы салықтық тексеруді жүргізуге тартатын, нұсқамада көрсетілген мамандар (бұдан әрі – маман);

3) тексерілетін тұлғалар:

• нақты салық төлеушіге (салық агентіне) қатысты тағайындалмаған тақырыптық салықтық тексерулер кезінде – нұсқамада көрсетілген аумақ учаскесіндегі салық төлеуші, оның ішінде ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің және ЕАЭО-ға мүше болып табылмайтын мемлекеттердің салық төлеушісі;
• салықтық тексерулердің басқа нысандары кезiнде – нұсқамада көрсетiлген салық төлеушi (салық агенті).

Арнаулы білім мен дағдыларды талап ететін мәселелерді зерттеу және консультациялар алу үшін салық органы осындай арнаулы білімі мен дағдылары бар маманды, оның ішінде Қазақстан Республикасының өзге де мемлекеттік органдарының лауазымды адамдарын салықтық тексеруге тартуға құқылы.

Салықтық тексерулер жүргізу мерзімі

ҚР СК 163-бабына сәйкес, егер осы бапта өзгеше белгіленбесе, салық органының нұсқамасында көрсетілген салықтық тексеруді жүргізу мерзімі нұсқама табыс етілген күннен бастап отыз жұмыс күнінен аспауға тиіс.

2. Құрылымдық бөлімшелері жоқ заңды тұлғаларға, ДК-ге және Қазақстан Республикасында біреуден аспайтын тұрған жері болған кезде қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттерге қатысты:

1) салық органы тағайындаған салықтық тексеруді жүргізу мерзімін:

• салық органы - 40 жұмыс күніне дейін;
• жоғары тұрған салық органы - 50 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін;

      2) уәкілетті орган 50 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін.

3. Құрылымдық бөлімшелері бар заңды тұлғаларға және Қазақстан Республикасында біреуден астам тұрған жері болған кезде қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттерге қатысты:

      1) салық органы тағайындаған салықтық тексеруді жүргізу мерзімін:

•   салық органы - 65 жұмыс күніне дейін;
• жоғары тұрған салық органы - 160 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін;

      2) уәкілетті орган 160 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін.

Жоғарыда 2 және 3-тармақтарда көрсетілген салықтық тексеруді жүргізу мерзімі осындай тексеруді жүргізу басталған күннен бастап күнтізбелік 180 күннен аспауға тиіс.

4. Салықтық мониторингте тұрған салық төлеушілерге қатысты:

      1) салық органы тағайындаған салықтық тексеруді жүргізу мерзімін:

• салық органы - 75 жұмыс күніне дейін;
• жоғары тұрған салық органы - 180 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін;

      2) уәкілетті орган 180 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін.

Қандай жағдайларда салықтық тексеру тағайындалады

Салықтық тексеру:

      1) салық төлеуші (салық агентінің) өтінішті, талаптарды берген;

      2) Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінде көзделген негіздер болған;

      3) салық органы салықтық тексеруді жүргізу туралы шешім қабылдаған жағдайларда тағайындалады.

   4) жер қойнауын пайдалану құқығын жер қойнауын пайдаланудың лицензиялық режиміне қайта ресімдеу жағдайларын қоспағанда, жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың қолданылу мерзімі өткен жағдайларда тағайындалады.

Салықтық тексеру нұсқама негізінде жүргізіледі.

Салықтық тексеру бұрын тексерілген кезеңге жүргізілуі мүмкін.

Бұрын тексерілген кезең үшін салықтық тексеру:

      1) салық төлеушінің (салық агентінің) өтініші, талабы, шағымы бойынша;

      2) Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінде көзделген негіздер бойынша;

      3) уәкілетті органның шешімі негізінде жүргізіледі.

Салық төлеуші (салық агенті) салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаға сотқа шағым берген жағдайда, бұрын тексерілген кезеңге шағым жасалған мәселе бойынша салықтық тексеру сот актісі заңды күшіне енгенге дейін жүргізілмейді.

Салықтық тексеру актісі

Салықтық тексерудің алдын ала актісі - тексеруші Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес жасаған және салықтық тексеру актісі жасалғанға дейін салық төлеушіге (салық агентіне) табыс етілетін салықтық тексерудің алдын ала нәтижелері туралы құжат. (ҚР СК 169-бабы)

Тексерілетін салық төлеуші (салық агенті) салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беруге құқылы.

Салық төлеушіге (салық агентіне) салықтық тексерудің алдын ала актісін табыс ету, салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық ұсыну, сондай-ақ осындай қарсылықты қарау тәртібі мен мерзімдерін уәкілетті орган бекітеді.

Салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағымын қарау кезінде жіберілген тақырыптық салықтық тексеруді тағайындау және жүргізу туралы уәкілетті органның тапсырмасы негізінде тағайындалған салықтық тексеруді тағайындау кезінде салықтық тексерудің алдын ала актісі жасалмайды және табыс етілмейді.

ҚР СК 169-бабын іске асыру мақсатында 2025 жылғы 24 қазандағы № 627 бұйрықпен Салық төлеушіге (салық агентіне) салықтық тексерудің алдын ала актісін тапсыру, салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылықты ұсыну, сондай-ақ осындай қарсылықты қарау қағидалары мен мерзімдері бекітілді.

Мемлекеттік кірістер органдары Салық кодексінің 170-бабында көзделген қорытынды акт жасалғанға дейін алдын ала салықтық тексеру актісін қол қойғызып тапсырады.

Егер салық төлеушi тiркелген жерiнде болмаса, мемлекеттiк кiрiс органы тиiстi акт жасай отырып, салықтық тексеру жүргiзедi.

Салық төлеуші немесе салық агенті құжатты тапсырған күннен кейінгі күннен бастап 15 жұмыс күні ішінде алдын ала актіге жазбаша қарсылық беруге құқылы.

Қарсылық былайша беріледі:

• жеке өзіне (келу тәртібімен) - құжатты мемлекеттік кіріс органы тіркеген күн берілген күн болып есептеледі;
• электрондық түрде - ЭЦҚ пайдалана отырып, электрондық өзара іс-қимыл жүйесі арқылы жүзеге асырылады.

Қарсылықта:

• тексеру жүргізген мемлекеттік кірістер органының атауы;
• салық төлеушінің деректері (ТАӘ, ЖСН/БСН, мекенжайы);
• келіспеушілік мән-жайлары мен дәлелдемелерін баяндау;
• қоса беріліп отырған құжаттардың тізбесі қамтылуы тиіс.

Қарсылық болмаған, бұрын берілген немесе актімен келіскен жағдайда тексеру бір жұмыс күні ішінде аяқталады.

Жазбаша қарсылықтарды мемлекеттік кірістер басқармасы тіркелген күнінен бастап 5 жұмыс күні ішінде қарайды.
Қажет болған жағдайда бұл мерзім, егер:

• Мемлекеттік кірістер департаментінен;
• Мемлекеттік кірістер комитетінен;
• Қазақстанның мемлекеттік органдарынан немесе шетелдік ұйымдардан қосымша мәліметтер сұратылса, ұзартылуы мүмкін.

Ұзартудың ең ұзақ мерзімі - 30 күнтізбелік күнге дейін.

Егер мемлекеттік кірістер басқармасы салық төлеушінің дәлелдерімен келіспесе, ол:

• Салық төлеушілердің көпшілігі үшін - мемлекеттік кірістер департаментіне;
• Мониторингтегі ірі салық төлеушілер, сондай-ақ инвестициялық немесе арнайы келісімшарттарға қатысушылар үшін - мемлекеттік кірістер комитетіне сауал жолдайды.

Комитеттің немесе Департаменттің сұрауларды қарауы 10 жұмыс күніне дейін алады. Олар баяндаған қорытындылар тексеру аяқталған кезде қолдану үшін міндетті болып табылады.

Салықтық тексерудің аяқталуы

1. Салықтық тексеру аяқталған соң салық органының салықтық тексеру жүргізген лауазымды адамы салықтық тексеру актісін жасайды.

Салықтық тексеру актісінде:

1) жасалған күні мен орны;

2) тексеру нысаны, тексерілетін кезең;

3) салық органының салықтық тексеруді жүргізген лауазымды адамдарының лауазымы, тегі, аты және әкесінің аты;

4) салықтық тексеруді жүргізу кезінде қатысқан жеке кәсіпкерлік субъектілері бірлестіктері өкілдерінің лауазымы, тегі, аты және әкесінің аты;

5) салық органының атауы;

6) тексерілген салық төлеушінің (салық агентінің) сәйкестендіру деректері;

7) тексерілген салық төлеушінің (салық агентінің) банктік деректемелері;

8) салық төлеуші (салық агенті) басшысының және салықтық есептілік пен бухгалтерлік есептілікті жүргізуге және салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді төлеуге жауапты лауазымды адамдарының тегі, аты және әкесінің аты;

9) алдыңғы тексеру және бұрын анықталған бұзушылықтарды жою бойынша қабылданған шаралар туралы мәліметтер (кешенді немесе тақырыптық салықтық тексеруді жүргізу кезінде);

10) тексерілген салық төлеуші (салық агенті) ұсынған құжаттар туралы жалпы мәліметтер;

11) Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптары бұзылған тиісті ережелерін көрсете отырып, анықталған бұзушылықтардың егжей-тегжейлі сипаттамасы;

12) тексеру нәтижелері қамтылуға тиіс.

Салықтық тексеру актісіне салық құпиясы болып табылатын мәліметтерді қоспағанда, құжаттардың қажетті көшірмелері, салық органының салықтық тексеруді жүргізген лауазымды адамы жасаған есеп-қисаптар және салықтық тексеру барысында алынған басқа да материалдар қоса беріледі.

2. Салықтық тексеру актісі кемінде екі данада жасалады және оған:

1) қолын қойғызып жеке табыс еткен жағдайда – салық органының осындай тексеруді жүргізген лауазымды адамдары қол қояды;

2) электрондық тәсілмен табыс етілген жағдайда – салық органының осындай тексеруді жүргізген лауазымды адамдарының электрондық цифрлық қолтаңбасы арқылы куәландырылады.

3. Тексерілген салық төлеушіге (салық агентіне) салықтық тексеру актісі табыс етілген күн салықтық тексеру мерзімінің аяқталуы болып есептеледі.

Салықтық тексеру актісі тексерілген салық төлеушіге (салық агентіне) ұсынылады.

4. Тексерілген салық төлеушінің (салық агентінің) тұрған жерінде болмауына байланысты оған салықтық тексеру актісін қолын қойғызып жеке табыс ету мүмкін болмаған жағдайда, куәгерлерді тарта отырып, салықтық зерттеп-қарау жүргізіледі және салықтық тексеру актісіне тиісті жазба жасалады.

Салықтық зерттеп-қарау актісі жасалған күн салықтық тексеру актісін табыс ету күні болып табылады.

5. Тексерілген салық төлеуші (салық агенті) салықтық тексеру актісін алудан бас тартқан кезде салықтық тексеру актісіне тиісті жазба жасалады және салықтық тексеру актісін алудан бас тарту туралы акт жасалады.

Салықтық тексеру актісін алудан бас тарту туралы акт жасалған күн салықтық тексеру актісін табыс ету күні болып табылады.

6. Егер таратудың салықтық есептілігін алған күннен бастап таратудың салықтық тексеруі аяқталған күнге дейінгі кезеңде салықтарды, бюджетке төленетін төлемдерді есептеу, төлеу бойынша салықтық міндеттеме және әлеуметтік міндеттеме туындайтын болса, мұндай міндеттемелер өсімпұл есепке жазылмай және айыппұл санкциялары қолданылмай салықтық тексеру актісіне қосымшада көрсетіледі.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі құжаттамалық тексеру

Құжаттық тексеру - салықтық тексеру түрлерінің бірі.

Қоршаған ортаға эмиссиялар үшін төлемақы бойынша салық міндеттемесін орындауды қоспағанда (шығарындылар үшін қоршаған ортаға эмиссиялар үшін төлемақы бойынша салық міндеттемесін қоспағанда), салық органы жүзеге асыратын, Қазақстан Республикасының салық заңнамасы, сондай-ақ орындалуын бақылау салық органдарына жүктелген Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасы нормаларының орындалуын тексеру салықтық тексеру болып табылады.

Салықтық тексерулерді тек қана салық органдары жүзеге асырады.

Салықтық тексеру нысандары

Кешенді, тақырыптық, қарсы тексерулер

Тексеру түрлері

Салықтық тексерулер жүргізу мерзімі

Салықтық тексеру туралы хабарлама

Салықтық тексерулер жүргізудің басталуы

Салықтық тексеруді аяқтау

Салықтық тексеру нысандары

ҚР Салық кодексінің 138-бабына сәйкес - Салықтық тексерулер:

• кешенді,
• тақырыптық,
• қарсы тексеру,
• хронометраждық зерттеу нысанында жүзеге асырылады.

Салықтық тексеруді жүргізу, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларды қоспағанда, салық төлеушінің (салық агентінің) қызметін тоқтата тұрмауға тиіс.

Салық органдары заңды тұлғаның өзiне салықтық тексерудің жүргiзiлуiне қарамастан, заңды тұлғаның құрылымдық бөлiмшелерiне салықтық тексерулерді жүзеге асыруға құқылы.

Кешенді, тақырыптық, қарсы тексерулер

Салық органы салықтардың, бюджетке төленетiн төлемдердің және әлеуметтік төлемдердің барлық түрі бойынша салықтық міндеттеменің орындалу мәселелері бойынша салық төлеушіге (салық агентіне) қатысты жүргізетін тексеру кешенді тексеру болып табылады.

Тақырыптық тексерулер жүргізу ҚР СК 142-бабында регламенттелген.

Тақырыптық тексеру – салық органы салық төлеушіге (салық агентіне) қатысты мынадай мәселелер:
1) салықтардың және (немесе) бюджетке төленетiн төлемдердiң жекелеген түрлерi бойынша салықтық мiндеттеменi орындау;
2) Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердiң аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына импортталған тауарлар бойынша қосылған құн салығы және (немесе) акциз бойынша салықтық мiндеттемені орындау;
3) сот жасалуын іс жүзінде жұмыстарды орындамай, қызметтерді көрсетпей, тауарларды тиеп-жөнелтпей жүзеге асырылды деп таныған шот-фактура жазып беру жөніндегі әрекет (әрекеттер) бойынша салықтық міндеттемені айқындау;
3-1) іс жүзінде жұмыстарды орындамай, қызметтерді көрсетпей, тауарларды тиеп-жөнелтпей шот-фактураларды жазып беру жөніндегі әрекеттерді жасау фактісі бойынша өзіне (өздеріне) қатысты сотқа дейінгі тергеп-тексеру жүргізіліп жатқан салық төлеушімен (салық төлеушілермен) өзара есеп айырысу бойынша салықтық міндеттемені айқындау;
4) салық төлеушi мен оның дебиторлары арасындағы өзара есеп айырысуларды айқындау;
5) халықаралық шарттардың (келiсiмдердiң) ережелерiн қолданудың құқыққа сыйымдылығы;
6) қосылған құн салығының асып кету сомаларының, оның ішінде қайтару ұсынылған соманың анықтығын растау және т.б. болып табылады (ҚР СК 142-бабы).

Салық органы кешенді немесе тақырыптық тексеру жүргізіп отырған салық төлеушімен (салық агентімен) операцияларды жүзеге асыратын тұлғаларды салық органының осындай операциялар туралы қосымша ақпарат алу, көрсетілген салық төлеушіні (салық агентін) тексеру барысында туындайтын мәселелер бойынша операциялар мазмұны мен фактісін растау мақсатында тексеруі қарсы тексеру болып табылады.

Қарсы тексеру кешенді немесе тақырыптық тексеруге қатысты қосалқы тексеру болып табылады.

Қарсы тексерулер уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен тағайындалады.

Салық органы салық төлеушінің зерттеп-қарау жүргізілетін кезең ішіндегі нақты кірісін және кіріс алуға бағытталған қызметпен байланысты нақты шығындарын анықтау мақсатында жүргізетін тексеру хронометраждық зерттеп-қарау болып табылады.

Салық органы хронометраждық зерттеп-қарауды жүргізу туралы шешімді уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен, салық төлеушінің тіркеу деректерінде көрсетілген орналасқан жері бойынша және (немесе) салық салу объектiсiнің және (немесе) салық салуға байланысты объектiнің орналасқан жері бойынша шығарады.

Тексеру түрлері

Барлық жүргізілетін Салықтық тексерулер мынадай түрлерге бөлінеді:

1) тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімді салықтық тексерулер;

2) жоспардан тыс салықтық тексерулер.

Салық органдары салықтық есептілікті, уәкілетті мемлекеттік органдардың мәліметтерін, сондай-ақ салық төлеушілердің (салық агенттерінің) қызметі бойынша ресми және ашық ақпарат көздерінен алынған мәліметтерді талдау нәтижелері бойынша салық төлеушілерге (салық агенттеріне) қатысты тағайындайтын тексерулер тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімдік салықтық тексерулер болып табылады.

Уәкілетті органның шешімімен бекітілген жартыжылдық график тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімдік салықтық тексерулер тағайындауға негіз болып табылады.

Тексеру жүргізудің жартыжылдық графиктеріне өзгерістер енгізуге жол берілмейді.

Уәкілетті орган тексерулер жүргізудің жартыжылдық жиынтық графигін тексерулер жүргізілетін жылдың алдындағы жылдың 25 желтоқсанына дейінгі және ағымдағы күнтізбелік жылдың 25 мамырына дейінгі мерзімде интернет-ресурста орналастырады.

Жоспардан тыс салықтық тексерулер – осы баптың 2-тармағында көрсетiлмеген, оның iшiнде:
1) салық төлеушiнiң (салық агентiнiң) өзiнiң салықтық өтiнiшi немесе шағымы бойынша, оның ішінде:

• резидент-заңды тұлғаның, бейрезидент-заңды тұлғаның құрылымдық бөлiмшесiнiң бөлiну арқылы қайта ұйымдастырылуына немесе таратылуына байланысты;
• бейрезидент-заңды тұлғаның Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын қызметiн тоқтатуына байланысты;
• дара кәсiпкер қызметiнiң тоқтатылуына байланысты;
• қосылған құн салығы бойынша тiркеу есебiнен алынуына байланысты;
• салық төлеушiнiң (салық агентiнiң) тексеру нәтижелерi туралы хабарламаға шағымына байланысты жүзеге асырылатын тексерулер болып табылады;

Салықтық тексерулер жүргізу мерзімі

ҚР СК 146-бабына сәйкес - Нұсқамада көрсетілетін салықтық тексерулерді жүргізу мерзімі, нұсқама табыс етілген күннен бастап отыз жұмыс күнінен аспауға тиіс.

Салықтық тексеруді жүргізу мерзімін:

1) осы тармақтың 2) тармақшасында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, құрылымдық бөлімшелері жоқ заңды тұлғалар, ДК және Қазақстан Республикасында біреуден аспайтын тұрған жері болған кезде қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттер үшін:

• салықтық тексеруді тағайындаған салық органы - 45 жұмыс күніне дейін;
• жоғары тұрған салық органы - 60 жұмыс күніне дейін;

2) құрылымдық бөлімшелері бар заңды тұлғалар және Қазақстан Республикасында біреуден астам тұрған жері болған кезде қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттер, сондай-ақ салықтық мониторингке жататын салық төлеушілер үшін:

• салықтық тексеруді тағайындаған салық органы - 75 жұмыс күніне дейін;
• жоғары тұрған салық органы - 180 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін.

Егер ҚР СК 146-бабының 5 және 7-тармақтарында өзгеше белгіленбесе, ұзарту немесе тоқтата тұру мерзімдерін ескере отырып, кешенді немесе тақырыптық тексеруді жүргізу мерзімі:

1) осы тармақтың 2) тармақшасында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, құрылымдық бөлімшелері жоқ заңды тұлғалар, дара кәсіпкерлер және Қазақстан Республикасында біреуден аспайтын тұрған жері болған кезде қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттер үшін - 60 жұмыс күні;

2) құрылымдық бөлімшелері бар заңды тұлғалар және Қазақстан Республикасында біреуден астам тұрған жері болған кезде қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттер, сондай-ақ салықтық мониторингке жататын салық төлеушілер үшін - 180 жұмыс күнінен аспауға тиіс.

Қосылған құн салығының қайтаруға ұсынылған асып кету сомаларының анықтығын растау бойынша тақырыптық тексерулерді жүргізу, оны ұзарту және тоқтата тұру мерзімі осы Кодекстің 431-бабында көзделген мерзімдер сақтала отырып белгіленеді.

Хронометраждық зерттеп-қарауды жүргізу кезінде нұсқамада көрсетілген мерзім 30 жұмыс күнінен аспауға тиіс.

Осы бапта көзделген салықтық тексеру мерзімінің өтуін ұзарту және (немесе) тоқтата тұру хронометраждық зерттеп-қарауды жүргізу кезінде қолданылмайды.

Хронометраждық зерттеп-қарау, егер тексерілетін тұлға өз қызметін көрсетілген уақытта және күндері жүзеге асыратын болса, жұмыстан тыс уақытта (түнгі уақытта, демалыс, мереке күндері) жүргізілуі мүмкін.

Салықтық тексеру туралы хабарлама

ҚР СК 147-бабының негізінде - Салық органдары, егер осы бапта өзгеше белгіленбесе, тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімдік салықтық тексеруді жүргізу басталғанға дейін кемінде күнтізбелік 30 күн бұрын салық төлеушіге (салық агентіне) уәкілетті орган белгілеген нысан бойынша салықтық тексеруді жүргізу туралы хабарлама жібереді немесе табыс етеді.

Хабарлама салық төлеушіге (салық агентіне) тіркеу деректерінде көрсетілген тұрған жері бойынша жіберіледі немесе табыс етіледі.

Хабарламасы бар тапсырыс хатпен пошта арқылы жіберілген хабарлама пошта немесе өзге байланыс ұйымының жауабы алынған күннен бастап табыс етілді деп есептеледі.

Салық төлеуші (салық агенті) тіркеу деректерінде көрсетілген тұрған жері бойынша болмаған жағдайда, тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімдік салықтық тексеруді жүргізу хабарламай жүзеге асырылады.

Хабарламада салықтық тексерудің нысаны, тексерілуге жататын мәселелердің тізбесі, қажетті құжаттардың алдын ала тізбесі, салықтық тексеруді жүргізу кезіндегі салық төлеушінің (салық агентінің) құқықтары мен міндеттері, сондай-ақ салықтық тексеруді жүргізу үшін қажетті басқа да деректер көрсетіледі.

Салық органы салық төлеушінің (салық агентінің) тексеруді жүргізу үшін қажетті, салық салуға байланысты құжаттарды жасырып қалуы немесе жойып жіберуі мүмкін деген негізделген тәуекел болған не тексеруді мүмкін етпейтін немесе оны толық көлемде жүргізуге мүмкіндік бермейтін басқа да мән-жайлар болған жағдайларда, салық төлеушіге (салық агентіне) тексерудің басталғаны туралы хабарламастан тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімдік салықтық тексеруді бастауға құқылы.

Салық органы тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімдік салықтық тексеруді жоғары тұрған салық органының жазбаша рұқсаты негізінде салық төлеушіге (салық агентіне) хабарламастан жүзеге асырады.

 Салықтық тексерулер жүргізудің басталуы

ҚР СК 149-бабына сәйкес егер осы баптың 6-тармағында өзгеше белгіленбесе, салық төлеушіге (салық агентіне) нұсқама табыс етілген күн салықтық тексеру жүргізудің басталған күні болып есептеледі.

Тексеруді жүргізетін салық органының лауазымды адамы нұсқаманы салық төлеушіге (салық агентіне) табыс етеді.

Нұсқаманы табыс еткен кезде салық төлеуші (салық агенті) салық органы нұсқамасының данасына нұсқамамен танысқаны және оны алғаны туралы қолын, сондай-ақ нұсқаманы алған күні мен уақытын қояды.

Осы тармақтың ережелері осы Кодекстің 142-бабы 1-тармағының 18) - 12) тармақшаларында көрсетілген мәселелер бойынша тақырыптық тексерулерге қолданылмайды.

Салықтық тексеруді аяқтау

Салық төлеушіге салықтық тексеру актісін тапсырған күн салықтық тексеру мерзімінің аяқталуы болып есептеледі. Салықтық тексеру актiсiн алған
кезде салық төлеушi оны алғаны туралы салық қызметi органдарының салық тексеруi актiсiнiң данасына қол қоюға мiндеттi. Салық төлеушінің орналасқан жері бойынша болмауына байланысты актіні салық төлеушіге тапсыру мүмкін болмаған
кезде Салық кодексінде белгіленген тәртіппен куәгерлерді тарта отырып, салықтық тексеру жүргізіледі. Бұл ретте салықтық тексеру актісін жасау күні салықтық тексеру аяқталған күн болып табылады. Егер салықтық тексеру аяқталғаннан кейін ҚР салық заңнамасын бұзушылықтар анықталмаған
жағдайда, бұл туралы салықтық тексеру актісінде тиісті жазба жасалады. Салықтық тексеру актісіне құжаттардың қажетті көшірмелері, салық қызметі органының лауазымды адамы жүргізген есеп айырысулар және басқа да материалдар қоса беріледі.