Мерекелер күнтізбесі – бұл белгілі бір оқиғаның құрметіне немесе естелігіне белгіленген мереке күндерінің тізбесін қамтитын анықтамалық басылым.

ҚР ЕК 1-бабының 1-тармағының 58-тармақшасына сәйкес мереке күндері – Қазақстан Республикасының ұлттық және мемлекеттік мерекелері күндері.

Ұлттық және мемлекеттік мерекелер

Мереке күндеріндегі жұмыс

Мереке күндері жұмыскердің келісімінсіз жұмысқа тарту

Мереке күндеріндегі жұмыс үшін ақы төлеу

Жауапкершілік

Ұлттық және мемлекеттік мерекелер

«Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы» Заңға сәйкес ҚР-да ұлттық мерекелер, мемлекеттік мерекелер, кәсіби және өзге де мерекелер атап өтіледі.

Ұлттық мерекелер – Қазақстан Республикасында ерекше тарихи маңызы бар, Қазақстан мемлекеттілігінің дамуына елеулі әсер еткен оқиғаларды атап өту үшін белгіленген мерекелер. Ұлттық мерекелерді мерекелеу орталық және жергілікті мемлекеттік органдарда ресми іс-шаралар өткізумен қатар жүреді.

Мемлекеттік мерекелер – қоғамдық-саяси маңызы бар оқиғаларға арналған, сондай-ақ Қазақстан Республикасының азаматтары дәстүрлі түрде атап өтетін мерекелер. Мемлекеттік мерекелерді мерекелеу ресми іс-шараларды өткізумен қатар жүргізілуі мүмкін.

Қазақстан Республикасындағы ұлттық мереке 25 қазанда атап өтілетін Республика күні болып табылады.

Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік мерекелер мынадай күндерде атап өтілетін мерекелер болып табылады:

• Жаңа жыл - 1-2 қаңтар;
• 8 наурыз - Халықаралық әйелдер күні;
• Наурыз мейрамы – 21-23 наурыз;
• Қазақстан халқының бірлігі мерекесі – 1 мамыр;
• Отан қорғаушылар күні – 7 мамыр;
• Жеңіс күні – 9 мамыр;
• Астана күні – 6 шілде;
• Қазақстан Республикасының Конституциясы күні – 30 тамыз;
• Тәуелсіздік күні – 16 желтоқсан.

Кәсіби және өзге де мерекелер

Кәсіптік және өзге де мерекелер Қазақстан Республикасында мереке күндері болып табылады.

Мереке күндерінің тізбесін Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді.

"Мерекелер туралы" Заңның 5-бабы негізінде – Қазақстан Республикасында ұлттық және мемлекеттік мерекелер атап өтілетін күндер Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес мереке күндері болып танылады".

Қазақстан Республикасындағы мереке күндері жұмыс істемейтін күндер болып табылады.

Демалыс және мереке күндері сәйкес келген кезде мерекеден кейінгі келесі жұмыс күні демалыс күні болып табылады.

Мереке күндеріндегі жұмыс

ҚР Еңбек кодексі 80-бабына сәйкес - Демалыс уақытының түрлері: мереке күндері болып табылады;

ҚР ЕК 85-бабына сәйкес Ауысымдық кесте немесе вахталық кесте бойынша вахталық әдіспен жұмыс істейтін жұмыскерлерді мереке күндерінде, сондай-ақ осы Кодекстің 84-бабының 5-тармағында көзделген демалыс күндерінде жұмысқа тарту үшін жұмыскерлердің жазбаша келісімі және жұмыс берушінің актісін шығару талап етілмейді.

ҚР ЕК 86-бабында көзделген жағдайларды қоспағанда, демалыс және мереке күндеріндегі жұмысқа жұмыскердің жазбаша келісімімен немесе оның өтініші бойынша жұмыс берушінің актісі негізінде жол беріледі.

Демалыс және мереке күндеріндегі жұмыс үшін жұмыскердің қалауы бойынша оған басқа демалыс күні беріледі немесе осы ҚР ЕК 109-бабында көрсетілген мөлшерде ақы төленеді. - Мереке және демалыс күндеріндегі жұмысқа ақы төлеу еңбек немесе ұжымдық шарттардың және (немесе) жұмыс берушінің актісінің талаптарына сәйкес жоғары мөлшерде, бірақ жұмыскердің күндік (сағаттық) мөлшерлемені негізге ала отырып, кемінде бір жарым есе мөлшерде жүргізіледі.

ҚР ЕК 85-бабының 3-тармағында көзделген мереке күндері, сондай-ақ демалыс күндері жұмыс уақытын ұтымды пайдалану мақсатында ҚР Үкіметі демалыс күндерін басқа жұмыс күндеріне ауыстыруға құқылы.

Жұмыс берушiге жүктiлiгi туралы анықтама берген жүктi әйелдердi демалыс және мереке күндерi жұмысқа тартуға тыйым салынады.

Мереке күндері қызметкердің келісімінсіз жұмысқа тарту

ҚР ЕК 86-бабының негізінде Жұмыскердің келісімінсіз демалыс және мереке күндері жұмысқа тартуға мынадай жағдайларда:
1) төтенше жағдайлардың, дүлей зілзаланың немесе өндірістік аварияның алдын алу не олардың зардаптарын дереу жою үшін;
2) еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиғалардың, мүліктің жойылуының немесе бүлінуінің алдын алу және оларды тергеп-тексеру үшін;
3) тұтастай ұйымның немесе оның жекелеген бөлімшелерінің одан әрі қалыпты жұмыс істеуі жедел орындалуына байланысты болатын шұғыл, күтпеген жұмыстарды орындау үшін жол беріледі.

Мереке күндеріндегі жұмыс үшін ақы төлеу

Мереке және демалыс күндеріндегі жұмысқа ақы төлеу еңбек немесе ұжымдық шарттардың және (немесе) жұмыс беруші актісінің талаптарына сәйкес жоғарылатылған мөлшерде, бірақ жұмыскердің күндік (сағаттық) мөлшерлемесі негізге алына отырып, бір жарым еседен төмен болмайтын мөлшерде жүргізіледі (ҚР ЕК 109-бабы).

ҚР ЕК 110-бабының негізінде түнгі жұмыс уақыты мереке немесе демалыс күніне тура келген кезде еңбекке ақы төлеу осы баптың бірінші бөлігіне сәйкес түнгі сағаттарға және осы Кодекстің 109-бабына сәйкес мереке немесе демалыс күндерінің сағаттарына жеке жүргізіледі.

Жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысының ұзақтығы, қолданылатын жұмыс режимдері мен ауысымдық кестелерге қарамастан, жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысы күндеріне тура келетін мереке күндері есепке алынбай, күнтізбелік күндермен есептеледі (ҚР ЕК 90-бабы).

Жауапкершілік

ӘҚБтК-нің 87-бабына сәйкес, Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасының үстеме жұмысқа, мереке және демалыс күндеріндегі жұмысқа ақы төлеу, сондай-ақ түнгі уақыттағы еңбекке ақы төлеу жөніндегі талаптарын бұзу -

• лауазымды тұлғаларға - 30,
• шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға - 60,
• орта кәсіпкерлік субъектілеріне - 80,
• ірі кәсіпкерлік субъектілеріне - 120 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соқтырады.

Әкiмшiлiк жаза қолданылғаннан кейiн бiр жыл iшiнде қайталап жасалған iс-әрекеттер, -

• лауазымды тұлғаларға 60,
• шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға - 80,
• орта кәсіпкерлік субъектілеріне - 100,
• ірі кәсіпкерлік субъектілеріне - 150 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соқтырады.

ҚР-дағы жұмыс уақытының теңгерімі

Өндірістік күнтізбе