Кері экспорт - бұл басқа елдерге қайта сату үшін елден бұрын әкелінген тауарларды әкету және тауарлар ел аумағынан бажсыз және салықсыз әкетілетін кедендік рәсім.

Кері экспорт кедендік рәсімін қолдану шарттары

Кері экспорт Қазақстанда және ЕАЭО-ның басқа елдерінде қолданылатын соңғы рәсімдердің бірі болып табылады.
Кедендік декларацияда осы режимнің «ЭК 31» коды болады. Бұл рәсім бұрын әкелінген тауарларды кері әкету үшін қолданылады. Халықаралық сауда қызметімен байланысты көптеген ұйымдарға белгілі.
«Кері экспорт» рәсімінің негізгі артықшылығы тауарды қайтару кезінде арнайы шарттардың қолданылуында. Атап айтқанда, барлық кедендік баждарды қайта төлеудің қажеті жоқ. Әкетілгені және одан әрі әкелінгені үшін кедендік төлемдерді төлеу қажет болған кезде мәмілеге қатысушы жұмсалған қаражатты өзіне қайтаруға құқылы. Осылайша, қандай да бір себеппен рәсімге орналастырылған тауарды үнемді түрде қайтаруға болады.
Бұдан басқа, қайтаруға жататын жүкке ешқандай шектеу мен тыйым салу қолданылмайды.
Себептері:
Көбінесе «кері экспорттың» себептері тауардың қандай да бір ақауы, ақаулығы, мәміле шарттарына сәйкес келмеуі және т.б. болып табылады.

Кері экспорт кедендік рәсімімен орналастыру шарттары:

1. «Ішкі тұтыну үшін шығару» - «кері экспорт» алдында болуы мүмкін рәсім. Тәжірибеде келісімшарт талаптары орындалмаған жағдайлар жиі кездеседі. Бұл ретте мынадай шарттар сақталуға тиіс:
• «Кері экспорт» мерзімі шектелген: тауарды Қазақстан ішінде еркін айналымға шығарған күннен бастап 1 жыл ішінде.
• Декларант ЕАЭО аумағында тауарларды кері экспорттау және пайдалану себептері туралы хабарлады, сондай-ақ тауарды әкелуді және келісімшарт бойынша міндеттемелерді орындамауды растайтын құжаттарды ұсынды.
• Тауарлар ЕАЭО аумағында пайдаланылмаған және жөнделмеген.
• Тауарларды кеден органдары бұрын әкелінген тауарлар ретінде сәйкестендіреді.

2. Тағы бір ықтимал рәсім: «кедендік аумақта қайта өңдеу».

3. Егер әкелінген тауарларға тыйым салу және шектеу шаралары қолданылса.

Кедендік баждар мен салықтардың бұрын төленген сомаларын қайтару: Жоғарыда
айтылғандай, еркін айналымға шығарылған тауарларды кері экспорттау кезінде кеден органдары бұрын төленген барлық ақшалай қаражатты қайтаруды жүргізеді. Тиісінше, әкетілетін тауарларға ешқандай экспорттық кедендік баждар қолданылмайды және салықтар жүктелмейді.

«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Кодекстің 319-бабына сәйкес Кері экспорттың кедендік рәсімі шетелдік тауарларға және Еуразиялық экономикалық одақтың тауарларына қатысты қолданылатын кедендік рәсім, соған сәйкес шетелдік тауарлар Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкелу кедендік баждарын, салықтарды, арнайы, демпингке қарсы, өтем баждары төленбей және (немесе) Кодекстің 323-бабына сәйкес осы баждар мен салықтардың сомасы есепке жатқызылып (қайтарылып), ал Еуразиялық экономикалық одақтың тауарлары – тауарларды осы кедендік рәсіммен орналастыру шарттары сақталған кезде әкету кедендік баждары төленбей әкелінеді.

Кері экспорттың кедендік рәсімі:

1) Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінген және Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағында тұрған шетелдік тауарларға. оның ішінде кедендік рәсімдермен орналастырылған шетелдік тауарларға;

2) осы Кодекстің 253-бабының 1-тармағына сәйкес кеден аумағында қайта өңдеу кедендік рәсімінің қолданысын аяқтау үшін, Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағында қайта өңдеу бойынша жасалған операциялардың нәтижесінде алынған (қалыптасқан) тауарларға (қайта өңдеу өнімдерін, осы Кодекстің 250-бабының 3-тармағында көрсетілген ысыраптарды қоспағанда, ысыраптарға және (немесе) қалдықтарға);

3) осы Кодекстің 277-бабының 2-тармағының 1) тармақшасына сәйкес ішкі тұтыну үшін қайта өңдеу кедендік рәсімінің қолданысын аяқтау үшін, осы Кодекстің 275-бабының 3-тармағында көрсетілген ысыраптарды қоспағанда, ысырыптарға және (немесе) ішкі тұтыну үшін қайта өңдеу бойынша операцияларды жасау нәтижесінде қалыптасқан ысырыптарға;

4) осы Кодекстің 287-бабының 5-тармағының 1) тармақшасына сәйкес еркін кеден аймағы кедендік рәсімінің қолданысын аяқтау үшін еркін кеден аймағы кедендік рәсімімен орналастырылған шетелдік тауарлардан дайындалған (алынған) тауарларға;

5) осы Кодекстің 296-бабының 4-тармағының 1) тармақшасына сәйкес еркін қойма кедендік рәсімінің қолданысын аяқтау үшін еркін қойма кедендік рәсімімен орналастырылған шетелдік тауарлардан дайындалған (алынған) тауарларға;

6) тауарларды Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы өткізуге негіз болған мәміленің талаптары орындалмауы себебінен, оның ішінде саны, сапасы, сипаттамасы немесе орауышы бойынша Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкетілетін болса, осы Кодекстің 320-бабының 2-тармағында белгіленген шарттар сақталған жағдайда, ішкі тұтыну үшін шығару кедендік рәсімі қолданылған Еуразиялық экономикалық одақтың тауарларына;

7) осы Кодекстің 320-бабының 2-тармағында белгіленген шарттар сақталған жағдайда, егер тауарлар Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы өткізуге негіз болған мәміленің талаптары орындалмауы себебінен, оның ішінде саны, сапасы, сипаттамасы немесе орауышы бойынша Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан көрсетілген тауарлар әкетілетін болса, оларға қатысты Еуразиялық экономикалық одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарға немесе Еуразиялық экономикалық одаққа кіру туралы халықаралық шарттарға сәйкес Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифінде белгіленгендерге қарағанда әкелу кедендік баждарының неғұрлым төмен мөлшерлемелері қолданылған, ішкі тұтыну үшін шығару кедендік рәсімімен орналастырылған тауарларға қатысты қолданылады.

3. Осы баптың 2-тармағының 6) тармақшасында көрсетілген, кері экспорт кедендік рәсімімен орналастырылған және Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан іс жүзінде әкетілген Еуразиялық экономикалық одақтың тауарлары Еуразиялық экономикалық одақ тауарларының мәртебесін жоғалтады.

4. Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкетілген тауарларға:

1) осы Кодекстің 264-бабының 2-тармағының 2) тармақшасына сәйкес кеден аумағынан тыс қайта өңдеу кедендік рәсімінің қолданысын аяқтау үшін Кодекстің 256-бабының 3-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген, кеден аумағынан тыс қайта өңдеу кедендік рәсімімен орналастырылған осы тауарларға;

2) Комиссия айқындайтын жағдайларда арнайы кедендік рәсіммен орналастырылған;

3) осы Кодекстің 359-бабының 7-тармағына сәйкес халықаралық тасымалдаудың көлік құралдарына;

4) осы Кодекстің 386-бабы 5-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген шетелдік тауарларға  қатысты кері экспорт кедендік рәсімін қолдануға жол беріледі.

5. Осы баптың 4-тармағында көрсетілген тауарлар оларды Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелместен кері экспорт кедендік рәсімімен орналастырылады.