Қазақстандық сатып алушы-ҚҚС төлеуші бейрезиденттен жұмыстар мен қызметтерді сатып ала отырып, осындай айналымнан салық – бейрезидент үшін ҚҚС төлеу міндетін өзіне алады.


2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бейрезидент үшін ҚҚС

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі бейрезидент үшін ҚҚС


2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бейрезидент үшін ҚҚС

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Салық реформасы шеңберінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін өзгерістер ҚҚС-қа қатысты болды.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап одан асып кеткен кезде ҚҚС бойынша тіркеу есебіне тұру қажет айналымның шекті шегі - тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болған 10 000 АЕК-ке тең айналым. (ҚР СК 99-бабы)

Қосылған құн салығының негiзгi мөлшерлемесі 16%-ды құрайды және салық салынатын айналым мен салық салынатын импорт мөлшерiне қолданылады. (ҚР СК 503-бабы).

ҚҚС бойынша декларация (СЕН 300.00) есепті салық кезеңінен кейінгі айдың 15-інен ерте емес және есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірілмей ұсынылады.

Негіздеме - ҚР Салық кодексінің 505-бабы.

Салық кодексіне сәйкес, егер бейрезидент ҚР көздерінен кіріс алса, Қазақстанда салық төлеуге міндетті.

ҚҚС мөлшерлемесі

Салықтық кезең және салық декларациясы

ҚҚС төлеу мерзімі

Бейрезиденттен жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу бойынша айналым

Бейрезидент үшін ЭШФ

ҚҚС мөлшерлемесі

Қосылған құн салығының негiзгi мөлшерлемесі 16%-ды құрайды және салық салынатын айналым мен салық салынатын импорт мөлшерiне қолданылады. (ҚР СК 503-бабы.).

ҚҚС 5% - 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап,

ҚҚС 10% - 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап өткізу және импорт бойынша салық салынатын айналым мөлшерінен:

  • ТМККК және МӘМС шеңберінде, сондай-ақ орфандық ауруларды емдеу үшін өткізілген тауарларды қоспағанда, дәрілік заттар;
  • медициналық бұйымдар, медициналық бұйымдарды жинақтаушы, сондай-ақ техникалық көмекші (компенсаторлық) құралдар.
  • ТМККК және МӘМС шеңберінде іске асырылғандарды қоспағанда, медициналық қызметтерді, оның ішінде кешенде көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша, сондай-ақ орфандық ауруларды емдеу үшін салық салынатын айналым мөлшерінен.

ҚҚС 10% - отандық мерзімді баспасөз басылымдарын сату бойынша айналым мөлшерінен.

Есепке жатқызылатын қосымша ҚҚС сомасы - 80% - Салық кодексінің 490-бабында айқындалған шаруа немесе фермер қожалықтарын қоса алғанда, ауыл шаруашылығы өнімдерін, аквашаруашылық (балық өсіру шаруашылығы) өнімдерін өндіруді, қайта өңдеуді жүзеге асыратын тұлғалар үшін.

Салықтық кезең және салық декларациясы

Күнтізбелік тоқсан қосылған құн салығы бойынша салықтық кезең болып табылады.

ҚҚС төлеуші ҚҚС бойынша декларацияны (СЕН 300.00) әрбір салықтық кезең үшін тұрған жеріндегі салық органына есепті салықтық кезеңнен кейінгі айдың 15-інен кейін және есепті салықтық кезеңнен кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей ұсынуға міндетті (ҚР СК 505-бабы)

МАҢЫЗДЫ! Салық кодексінің 480-бабының 8-тармағында ҚҚС төлеуші ҚҚС бойынша декларацияны (300.00-нысан) ЭШФ АЖ-ға тапсырғанға дейін есепке жатқызылатын ҚҚС сомалары бойынша белгі жасайды деп белгіленген.

Қосылған құн салығын төлеуші қосылған құн салығы бойынша тарату декларациясын:

  • ҚР СК 103-бабында көзделген тәртіппен қосылған құн салығы бойынша тіркеу есебінен шығару кезінде.
  • ҚР СК 7-тарауында көзделген тәртіппен тарату кезінде ұсынуға міндетті.

ҚҚС төлеу мерзімі

ҚР СК 506-бабына сәйкес ҚҚС салық төлеушінің тұрған жерінде мынадай мерзімдерде:

1) есепті салықтық кезеңнен кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірілмей – әрбір салықтық кезең үшін бюджетке төленуге тиіс қосылған құн салығының, сондай-ақ бейрезидент үшін есептелген ҚҚС сомасы.

 2) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасында айқындалған мерзімдерде – импортталатын тауарлар бойынша қосылған құн салығының сомасы;

3) ҚҚС бойынша тарату декларациясы салық органына ұсынылған күннен бастап күнтізбелік он күннен кешіктірілмей – қосылған құн салығын төлеуші ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылған жағдайда, осындай декларацияда көрсетілген ҚҚС сомасы төленуге жатады.

Импортталған тауарлар бойынша ҚҚС салық төлеушілердің орналасқан (тұрғылықты) жері бойынша салық кезеңінен кейінгі айдың 20-сынан кешіктірілмей төленеді.

Импортталған тауарлардың бағасы ҚР СК 518-бабының 8-тармағына сәйкес ұлғайту жағына өзгертілген жағдайда, тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтініш шартқа (келісімшартқа) қатысушылар импортталған тауарлардың бағасын өзгерткен айдан кейінгі айдың 20-сынан кешіктірілмей электрондық нысанда ұсынылады. (ҚР СК 530-бабы)

Бейрезиденттен жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу бойынша айналым

ҚР өткізу орны болып танылатын бейрезидент өтеулі негізде орындаған жұмыстарды, көрсеткен қызметтерді ҚҚС төлеуші сатып алған кезде ҚҚС салуға жататын, ҚҚС осындай төлеушінің бейрезиденттен жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу бойынша айналымы болып табылады. (ҚР СК 454-бабы)

ҚР өткізу орны деп танылатын, бейрезиденттен сатып алынған жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша ҚҚС төлеуші шот-фактураны ҚР СК 50-тарауында көзделген тәртіппен жазып береді.

Жұмыстар, көрсетілетін қызметтер, егер:

1) орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер ҚР СК 474-бабында санамаланған жұмыстар, көрсетілетін қызметтер болып табылса;

2) осындай жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің құны әкелінетін тауарларға ҚҚС ҚР бюджетіне төленген және ҚР кеден заңнамасына сәйкес қайтарылуға жатпайтын импортталатын тауарлардың кедендік құнына енгізілсе;

3) ақпараттандыру саласындағы уәкілетті орган мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органмен, техникалық реттеу саласындағы уәкілетті органмен және уәкілетті органмен келісу бойынша бекітетін, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар саласындағы басым қызмет түрлерінің тізбесіне енгізілген қызмет түрлерін жүзеге асыру үшін жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу шартымен заңды тұлғаларға осындай жұмыстар орындалса және қызметтер көрсетілсе;

4) осындай жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің құны ЕАЭО-ға мүше мемлекеттерден әкелінетін тауарларға ҚҚС ҚР бюджетіне төленген және ҚР СК 52-тарауына сәйкес қайтарылуға жатпайтын салық салынатын импорттың мөлшеріне енгізілсе;

5) орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер бейрезидент-заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесінің айналымы болып табылса;

6) бейрезиденттен алынған электрондық нысандағы көрсетілетін қызметтердің құнына ҚР СК 21-бөліміне сәйкес шетелдік компания төлеген ҚҚС сомасы енгізілсе, бейрезиденттен жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу бойынша айналым болып табылмайды.

Орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер актісіндегі немесе қызметтер көрсету фактісін растайтын өзге құжаттағы бөлінген салық сомасы шетелдік компанияның электрондық нысанда көрсетілген қызмет ҚҚС салығының сомасын енгізгенін растау болып табылады.

Бейрезидент үшін ЭШФ

ҚР СК 454-бабының 1-тармағына сәйкес ЭШФ жазып беру бойынша міндет, егер бір мезгілде мынадай шарттар сақталса, жұмыстарды немесе қызметтерді алушыда туындайды:

  • алушы Қазақстан Республикасында ҚҚС төлеуші болып табылады;
  • жұмыстар немесе қызметтер ҚР-да ҚҚС бойынша тіркеу есебінде тұрмайтын бейрезиденттен сатып алынған;
  • қызметтер (жұмыстар) ақылы негізде көрсетілген;
  • жұмыстарды немесе көрсетілетін қызметтерді өткізу орны Қазақстан Республикасының аумағы болып танылады;
  • операция ҚҚС бойынша салық салынатын айналымды құрайды.

Осылайша, ішкі операциялардан айырмашылығы, бейрезиденттермен жұмыс істеу кезінде қазақстандық алушы ҚҚС есептеу және ЭШФ ресімдеу жөніндегі функцияларды өзіне алады.

Бейрезидент үшін ЭШФ бойынша арнайы мерзім

ҚР СК 493-бабына сәйкес бейрезиденттен жұмыстар мен қызметтерді сатып алу бойынша операциялар үшін арнайы тәртіп белгіленген:

  • ЭШФ бейрезидент үшін бюджетке ҚҚС төлегеннен кейін ғана жазып беріледі;
  • жазып беру мерзімі - ҚҚС іс жүзінде төленген күннен бастап күнтізбелік 5 күннен кешіктірмей.

Бұл тәсіл ҚР СК 493-бабының 9-тармағын жүйелі қолданудан және салық органдарының түсініктемелерінен келіп шығады.

ҚР СК 460-бабының 3-тармағына сәйкес оларды нақты орындау (көрсету) күні жұмыстар мен қызметтер бойынша айналым жасау күні болып танылады. Практикада мұндай күн, әдетте:

  • орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актісіне қол қойылған күн;
  • не егер акті шартта көзделмесе, қызмет көрсету фактісін растайтын өзге де құжаттың күні болып табылады.

Бұл тәсілді есеп саясатында және шарттық талаптарда, әсіресе электрондық құжат айналымы мен трансшекаралық қызметтер кезінде бекіту ұсынылады.

ҚҚС операцияларының көпшілігі бойынша ҚР СК 481-бабының 1-тармағына сәйкес ЭШФ жазып берген күні бойынша емес, тауарларды, жұмыстарды немесе қызметтерді алған күні бойынша есепке жатқызылады.

Алайда бейрезиденттермен операциялар үшін арнайы логика қолданылады.

Жалпы тәсіл (ішкі операциялар)

  • ҚҚС дұрыс ресімделген құжаттар болған кезде ТЖҚ-ны алған күні бойынша есепке жатқызылады.

Бейрезиденттің жұмыстары мен қызметтері

Бейрезиденттен жұмыстар мен қызметтерді сатып алу бойынша ҚҚС:

  • бейрезидент үшін ЭШФ жазып берілген күн бойынша

яғни:

  1. бюджетке ҚҚС төлегеннен,
  2. ЭШФ-ны ЭШФ АЖ-де ресімделгеннен кейін есепке жатқызылады.

Негіздеме - ҚР СК 454-бабының ерекшеліктерін ескере отырып, ҚР СК 481-бабының 3-тармағын қолдану.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі бейрезидент үшін ҚҚС

Қазақстандық сатып алушы-ҚҚС төлеуші бейрезиденттен жұмыстар мен қызметтерді сатып ала отырып, осындай айналымнан салық - бейрезидентке ҚҚС төлеу міндетін өзіне алады.


Бейрезидент үшін ҚҚС төлеу жөніндегі міндет

Қосылған құн салығының мөлшерлемелері

ҚҚС бойынша салық кезеңі

ҚҚС төлеу мерзімдері

Бейрезидент үшін ҚҚС төлеу жөніндегі міндет

ҚР Салық кодексінің 367-бабының 1-тармағына сәйкес қосылған құн салығын төлеушілер болып табылады:

  • ДК, жеке практикамен айналысатын адамдар; мемлекеттiк мекемелердi және орта білім беретін мемлекеттік оқу орындарын қоспағанда, резидент-заңды тұлғалар; Қазақстан Республикасында қызметiн құрылымдық бөлімше арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттер;
  • Қазақстан Республикасының аумағына тауарларды импорттайтын тұлғалар.

Сондай-ақ, ҚР Салық кодексінің 373-бабының 1-тармағы негізінде, егер ҚР резиденті ҚР-да ҚҚС бойынша есепте тұрған болса, бейрезидент үшін ҚҚС төлеу бойынша міндеттеме бейрезиденттен жұмыстар мен қызметтерді сатып алу кезінде туындайды.

ҚҚС бойынша есепте тұрған ҚР резидентiнiң бейрезидент үшiн одан жұмыстар мен қызметтердi сатып алу кезiнде салық төлеу мiндетi ҚР СК 373, 378, 382 және 441-баптарымен реттеледі.

Қосылған құн салығының мөлшерлемелері

1. Қосылған құн салығының мөлшерлемесі 12 пайызды құрайды және салық салынатын айналым мен салық салынатын импорт мөлшерiне қолданылады.

2. Осы Кодекстің 44-тарауында көрсетілген тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша айналымдарға қосылған құн салығы нөлдік мөлшерлеме бойынша салынады.

Сату бойынша айналымдар кезіндегі ҚҚС:

  • экспортқа тауарлар;
  • халықаралық тасымалдар бойынша көрсетілетін қызметтер;
  • халықаралық ұшуларды, халықаралық әуе тасымалдарын орындайтын шетелдік авиакомпаниялардың әуе кемелеріне жанармай құю кезінде әуежайлар жүзеге асыратын ЖЖМ;
  • АЭА аумағына тауарлар;
  • өз өндірісінің шикізатынан тазартылған алтын;
  • жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт шеңберінде өзі өндірген тауарлар мен тұрақсыз конденсат;
  • Салық кодексінің 393-бабында көзделген тауарларды өткізу бойынша айналым

ҚҚС бойынша салық кезеңі

Күнтізбелік тоқсан салық кезеңі болып табылады.

Осы Кодекстің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген қосылған құн салығын төлеуші, егер осы бапта өзгеше белгіленбесе, орналасқан жері бойынша салық органына есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей әрбір салық кезеңі үшін СЕН 300.00 қосылған құн салығы бойынша декларацияны тапсыруға міндетті.

Бейрезидент үшін есептелген және бюджетке төленген ҚҚС ҚҚС бойынша декларацияның (СЕН 300.00) 300.05-қосымшасында көрсетіледі.

ҚҚС төлеу мерзімдері

ҚҚС бюджетке салық төлеушінің орналасқан жері бойынша мынадай мерзімдерде төленуге жатады:

1) есепті салықтық кезеңнен кейінгі екінші айдың 25-і күнінен кешіктірмей – әрбір салықтық кезең үшін бюджетке төленуге тиіс қосылған құн салығының, сондай-ақ осы баптың бірінші бөлігінің 2) және 3) тармақшаларында көрсетілген қосылған құн салығын қоспағанда, бейрезидент үшін есептелген қосылған құн салығының сомасы;

2) ҚР кеден заңнамасында айқындалған мерзімдерде – импортталатын тауарлар бойынша қосылған құн салығының сомасы;

ҚР Салық кодексінің 422-бабының 4-тармағына сәйкес - Егер осы тармақта өзгеше көзделмесе, жұмыстарды орындаған, қызметтерді көрсеткен күн жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша айналым жасалған күн болып табылады.

Жұмыстардың орындалу, қызметтердің көрсетілу фактісін растайтын құжатқа қол қойылған күн жұмыстар орындалған, қызметтер көрсетілген күн деп танылады.

Егер жұмыстар, көрсетілетін қызметтер тұрақты (үздіксіз) негізде өткізілетін болса, онда:

  • шот-фактура жазып берілген күннің;
  • әрбір төлемді (есеп айырысу нысанына қарамастан) алған күннің бірінші басталатын күні өткізу бойынша айналым жасалған күн болып табылады.

 

Возврат к списку