-
Бухгалтер сөздігі
-
А
- аванстық есеп
- аванстық төлемдер
- Азаматтығы жоқ адам
- Азаматтық
- Айлық есептік көрсеткіш
- Айлық жалақының ең төмен мөлшері
- Айлық жалақының ең төменгі мөлшері
- Айналым күні
- Айыппұл
- Айырбастау
- акциз
- Акцизделетін тауарлар
- Акциздік өнім
- АҚС
- АҚС-тан МЗЖ
- Ақша аударымы
- Ақша аударымы
- Ақша қаражаты
- Ақша қаражатының қозғалысы
- ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп
- Ақша операциялары
- Ақшалай есеп айырысулар
- Алимент
- алты күндік
- Алып қою тізбесі
- Амортизация
- Апостиль
- Арзандатылған тауар
- арнаулы мобильді қосымша
- АСР дегі шаруа қожалығы
- Аттестаттау
- Аудитор
- Аутсорсинг
- аутстаффинг
- Ауыр жұмыстар
- Ауысымдық жұмыс
- ауысымдық кесте
- АЭА
-
Ә
-
Б
- Бағалы қағаз
- Бағамдық айырма
- бажсыз сауда
- Бақылау чегі
- Бала күтімі бойынша демалыс
- Бала күтімі бойынша төлемдер
- Бала туғанда
- Баланстан тыс шоттар
- банк үзіндісі
- Банкроттық
- Бас бухгалтер
- Бас кiтап
- бастапқы құжаттар
- бастапқы құжаттардың нысандары
- Бейрезидент
- Бейрезидент жұмыскер
- Бейрезиденттің кірісі
- Бересі
- Берешекті өтеу
- Бизнесті бөлшектеу
- Бизнесті сату
- Биологиялық актив
- біліктілігі
- Бір сорттан басқа сортқа көшіру
- бірыңғай жер салығы
- бірыңғай төлем
- БКМ
- БКМ чегі
- болашақ кезеңдердің шығыстарына
- Бос тұрып қалу
- Бос уақыт
- босқын
- бөлек есепке алу
- бөлу балансында
- Бөлшек салықтың АСР
- Бөлшек сауда
- бөлшек сауда салығы
- БСК
- БСН
- БТБА
- бухгалтер
- бухгалтерлік есеп
- Бухгалтерлік есеп тіркелімдері
- бухгалтерлік құжаттар
- Бюджеттік сыныптама коды
-
В
-
Г
-
Д
- Дактилоскопиялық тіркеу
- Дара кәсіпкер
- Дебиторлық берешек
- Декреттік
- декреттік демалыс
- Демалыс
- Демалыс ақысын есептеу
- Демалыс бойынша резерв
- Демалыс кестесі
- демалыс күндері
- Демалыс төлемдерін есептеу
- демалыс уақыты
- демалыстан кері шақыртып алу
- демалысты ұзарту
- Деңгейлес мониторинг
- депозитарий
- Дербес деректер
- Дербес деректер
- Дивидендтер
- ДК жабу
- ДСН-код
-
Е
- ЕБМ
- Ең төмен күнкөріс деңгейі
- Ең төменгі баға
- Ең төменгі бөлшек баға
- еңбек биржасы
- Еңбек кітапшасы
- Еңбек қауiпсiздiгi
- Еңбек мобильділігі орталығы
- Еңбек нормалары
- Еңбек өтілі
- Еңбек тәртібі
- Еңбек шартын бұзу
- Еңбекақы төлеу қоры
- Еңбекке жарамсыздық парағы
- Еңбекке сағат бойынша ақы төлеу
- Еңбекке уақытша жарамсыздық
- Еңбекке уақытша жарамсыздық парағы
- Еңбекті қорғау
- Еңбекші көшіп келушілер
- Ерікті зейнетақы жарналары
- Есеп беретін тұлғалар
- Есеп беру
- есеп құжаттамасы
- Есеп саясаты
- есепке жазу әдісі
- есептілікті тоқтата тұру
- ЕТЖ
- ЕШЕБЖ
-
Ж
- жиынтық есебі
- жалақы
- Жалақысы сақталмайтын демалыс
- Жалдамалы жұмыскер
- Жалдау
- жалпыға бірдей белгіленген режим
- Жалпыға бірдей декларациялау
- Жанама әдіс
- Жанама салықтар
- Жарғылық капитал
- жарғылық капиталын ұлғайту
- Жарнама
- Жарнама қызметтері
- жарнама үшін төлем
- Жарнамалық акция
- Жастар практикасы
- ЖБР
- Жеке іс
- Жеке карточка
- Жеке көмекші
- жеке куәлігі
- жеке практикамен айналысатын адам
- Жеке шот
- Жекеше нотариус
- жеңілдетілген режим
- жер салығы
- жерлеуге
- ЖЕШ
- ЖЖМ
- ЖЖМ есептен шығару
- ЖЖМ талоны
- ЖКД
- ЖМЗЖ
- жол жүру шығыны
- Жолдама парағы
- жоспардан тыс тексеру
- Жосықсыз өнім беруші
- ЖСН
- ЖТС
- ЖТС бойынша декларация
- ЖТС бойынша шегерім
- Жүк алушы
- Жүк жөнелтуші
- Жүк тасымалы
- жүктілікке байланысты демалыс
- Жұмыс ауысымы
- Жұмыс беруші
- Жұмыс істеген сағаттар
- жұмыс орны
- Жұмыс режимі
- Жұмыс уақыты
- Жұмыс уақытын есепке алу
- жұмыс уақытының балансы
- Жұмыскердің кірісі
- жұмыскерлерді жеткізу
- Жұмысқа келмеу
- Жұмысқа қабылдау
- Жұмыссыз
- Жұмыстан шығару
- Жұмыстың жүріп-тұру сипаты
- ЖШС
- ЖШС ашу
- ЖШС жабу
-
З
-
И
-
І
-
К
- Кадр құжаттары
- Кадрлық қызметкері
- Камералдық бақылау
- Кассалық аппарат
- Кассалық кiрiс ордерi
- Кассалық кiтап
- Кассалық шығыс ордері
- Кәдеге жарату алымы
- кәмелетке толмаған
- кәсiподақ
- Кәсіби бухгалтер
- Кәсіпкер
- Кәсіпкерлік
- кәсіпкерлік субъектілері
- Кәсіптік оқыту
- кәсіптік төлем
- Кедендік алымдар
- Кедендік баж
- Кедендік декларация
- Кедендік декларациялау
- Кедендік тазарту
- Кедендік төлемдер
- Кейінге қалдырылған салық
- кері импорт
- Кері экспорт
- Кесiмдi ақы төлеу
- Кету қағазы
- Кешбэк
- Кешенді тексеру
- Кірістер мен мүлік туралы декларация
- Кірістер туралы анықтама
- консалтингілік қызмет көрсету
- Консулдық алым
- Консультациялық көрсетілетін қызметтер
- Контрагент
- Контрагентті тексеру
- Корпоративтік кеш
- Корпоративтік шот
- Көлiк салығы
- Көлік құжаттарын басқарудың бірыңғай жүйесі
- Көліктік-экспедиторлық қызметтер
- көп балалы ана
- Көп балалы отбасы
- Көрнекі жарнама
- Көшіп келуші
- Кредиторлық берешек
- Криптовалюта
- КСА
- КСМ
- КТС
- КТС бойынша шегеруге
- Навигациялық пломба
-
Қ
- Қайта қаржыландыру мөлшерлемесі
- Қайта тiркеу
- Қайта ұйымдастыру
- Қайырымдылық көмек
- Қандас
- Қаржылық есептілік
- Қаржылық жалдау
- Қарыз
- Қарыз еңбегі
- Қате төлем
- қауіпсіздік техникасы
- Қашықтан аралас жұмыс істеу
- Қашықтан жұмыс істеу
- ҚҚС
- ҚҚС бойынша декларация
- ҚҚС бойынша есептен шығару
- ҚҚС бойынша куәлік
- ҚҚС бойынша шек
- ҚҚС қайтару
- ҚҚС төлемеуші
- ҚҚС төлеушілер
- ҚҚС түзету
- ҚҚС-нан босату
- Қол қою бонусы
- қолма-қол ақшаны есепке алу кітабы
- қолма-қол ақшасыз төлемдер
- Қоныс аударушы
- Қорларды босатуға арналған жүкқұжат
- қорларды есепке алу
- қоршаған ортаға жағымсыз әсері
- Қоса атқарылатын жұмыс
- қосылу
- Қосымша декларация
- қосымша демалыс
- Қосымша есептілік
- қосымша келісім
- Қосымша ЭШФ
- ҚСХҚЕС
- Құжат айналымы
- құжаттарды жою
- құжаттарды сақтау
- Құжаттық тексеру
- Құн өсімінен түсетін кіріс
- құндық балансы
- Құрбан айт
- Құрылтай құжаттары
- Құрылтайшы
- құрылымдық бөлімшесі
- Қызмет түрі
- қызметін тоқтату
- Қызметкерлерді оқыту
- қызметті қайта бастау
- Қызметті тоқтата тұру
- Қызметтік жазба
- қысқартылған жұмыс уақыты
-
Л
-
М
- Майнинг
- Маркетингтік көрсетілетін қызметтер
- Материалдық жауапты тұлға
- Материалдық көмек
- материалдық тұлға
- Мәмілелер мониторингі
- МӘМС
- МӘМСА
- МӘМСЖ
- МЕА
- Медианалық жалақы
- Медицинаға арналған салықтық шегерім
- Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек
- мемлекеттік көрсетілетін қызмет
- мемлекеттік сатып алу
- Мемлекеттік-жекешелік әріптестік
- Мереке күні
- Мерекелер күнтізбесі
- Мерзiмi өткен төлем
- МЗЖ
- микробизнес
- Минустық ЭШФ
- МКЗЖ
- Мобильді аударымдар
- Мобильді қосымша
- Монетарлық баптар
- Мөр
- Мөртабан
- мүгедек бала
- Мүгедектігі бар адам
- Мүлік салығы
- Мүліктік кіріс
- мүшелік жарналар
-
Н
-
О
-
Ө
-
П
-
Р
-
С
- Сақтандыру
- Сақтандыру төлемi
- Салық берешегі
- салық есептілігі нысандары
- Салық жеңiлдiктерi
- Салық жүктемесінің коэффициенті
- Салық режимі
- Салық салу объектісі
- Салық салынатын импорт
- Салық салынатын кіріс
- Салық тәуекелі
- салық тіркелімдерінің нысандары
- Салық төлеушіні тіркеу
- Салық төлеушінің кабинеті
- Салық төлеушінің паспорты
- Салықтарды аудару
- Салықтық база
- Салықтық есепке алу
- Салықтық есепке алу саясаты
- Салықтық есептілік
- Салықтық жүктеме
- Салықтық мөлшерлеме
- Салықтық өтініш
- Салықтық тексеру
- Салықтық тіркелім
- Салықтық шегерім
- сатып алу-сату
- Сауықтыруға арналған жәрдемақы
- Сәйкестендіру құралдары
- Сәйкестендіру нөмірі
- сенiмхат
- Сенімхаттар журналы
- СНР-дегі ЖК
- СТ-1
- стандартты шегерім
- Статистикалық есептілік
- Субсидия
- сыйақы бойынша шегерім
- Сыйлық сертификаты
- Сынақ мерзімі
- Сыртқы жарнама
-
Т
- табелі
- табыс ДК
- табыс салығы
- тақырыптық тексеру
- Талап мерзiмi
- Таңбалау
- Тарату балансы
- Тарату есептілігі
- Тарифтік мөлшерлеме
- Тасымалдау құжаттары
- Тауар таңбасы
- тауар экспорты
- Тауар-көлiк жүкқұжаты
- Тауарға ілеспе құжаттар
- Тауардың бүлінуі
- тауардың қадағалануы
- Тауардың шығарылған жері туралы сертификат
- тауардың шығу тегі
- Тауарлар тiзбесi
- тауарларды әкелу
- тауарларды әкету
- Тауарларды сыныптау
- Тауарлық чек
- Тәртіптік жаза
- тәуекел дәрежесі
- Тәуекел дәрежесінің критерийлері
- Тәуекелдерді басқару жүйесі
- Тәуекелдің жоғары дәрежесі
- Тәулікақы
- Тексеру парағы
- Тендер
- ТІЖ
- ТІЖ растау
- Тікелей шығыстар
- Тіркелген активтер
- ТҚЖБ
- ТМҚ
- ТМҚ есептен шығару
- Толық емес жұмыс күні
- Төлем белгілеу коды
- Төлем ведомосі
- Төлем карточкасы
- Төлем көзіндегі ЖТС
- Төлем көзіндегі КТС
- Төлем көзінен кірістерге
- Төлем ордері
- Төлем тапсырмасы
- төлем терминалы
- Түгендеу
- түзетілген ЭШФ
- тұруына ықтиярхат
- Тынығу уақыты
-
У
-
Ү
-
Ұ
-
Ф
-
Х
-
Ц
-
Ш
- Шағын және орта бизнес
- Шағын сауда нүктесі
- Шартты түрде шығару
- шегерімге жұмсалатын шығыс
- Шетелдiк
- Шетелдiк iссапар
- Шетелдiк рұқсат бланкiсi
- Шетелдік жұмыс күші
- шетелдік қызметкер
- Шетелдік тауарлар
- ШОБ үшін ХҚЕС
- Шот-фактура
- Шоттар жоспары
- Шоттар корреспонденциясы
- штатты қысқарту
- Штаттық кесте
- шығу белгісі
- Шығу көзi
-
Э
ЖМЗЖ - жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары - Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен агенттер меншікті қаражаты есебінен шартты зейнетақы шотына аударған ақша. (ҚР Әлеуметтік кодексінің 1-бабының 58-тармақшасы)
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ЖМЗЖ бойынша жалпы ережелер
2026 жылғы 1 қаңтарға дейін ЖМЗЖ бойынша жалпы ережелер
2025 жылғы 1 қаңтардан бастап ЖМЗЖ ұстаусыз төлемдер
2024 жылғы 1 қаңтардан бастап ЖМЗЖ бойынша жалпы ережелер
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ЖМЗЖ бойынша жалпы ережелер
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жаңа Салық кодексінің (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) күшіне енуіне байланысты ҚР Әлеуметтік кодексіне тиісті өзгерістер енгізілді.
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жұмыс берушілердің міндетті зейнетақы жарналарын жүзеге асыру кезінде ескерілмейтін төлемдер тізбесіне қатысты ЖМЗЖ қағидаларына өзгерістер енгізілді. Бұл өзгерістер ҚР Үкіметінің 2025 жылғы 7 қарашадағы № 939 қаулысымен бекітілген, оларда ЖМЗЖ есептеу (есепке жазу) және бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына аудару және олар бойынша өндіріп алулар қағидалары мен мерзімдеріне өзгерістер енгізілді.
Мынадай жаңа кірістер түрінде толықтырулар енгізілді:
- ҚР Салық кодексінің 429-бабының 8-тармақшасы - тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 12 еселенген мөлшері шегінде – Қазақстан Республикасының міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы заңнамасына сәйкес жүзеге асырылған, жүктілігі мен босануына, жаңа туған баланы (балаларды) асырап алуына байланысты кірісінен айырылған жағдайда төленетін әлеуметтік төлем сомасы шегеріле отырып, жұмыс берушінің жүктілік пен босану бойынша демалысқа, жаңа туған баланы (балаларды) асырап алған жұмыскерлердің демалысына ақы төлеуге арналған шығыстары түріндегі кірістер.
Егер жұмыс берушінің осы тармақшада көрсетілген шығыстары еңбек және (немесе) ұжымдық шарттың талаптарында, жұмыс берушінің актісінде көзделсе, осы тармақшаның ережелері қолданылады;
- ҚР Салық кодексінің 436-бабының 4-тармақшасы - МӘСҚ-дан төленетін әлеуметтік төлемдер.
Енді жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын жүзеге асыру кезінде төлемдер мен кірістердің түрлері ескерілмейді:
1) Қазақстан Республикасы Салық кодексінің (бұдан әрі - Салық кодексі) 365-бабында көрсетілген;
2) Салық кодексінің 382-435-баптарында көрсетілген;
3) ҚР Салық кодексінің 429-бабының 3) және 8) тармақшаларында, 432-бабының 13) тармақшасында, Салық кодексінің 436-бабының 4) тармақшасында, сондай-ақ Салық кодексінің 400-бабы 1-тармағының 14) тармақшасында және Салық кодексінің 435-бабының 3) тармақшасында (жоғалған табыс (кіріс) бөлігінде) белгіленгендерді қоспағанда, Салық кодексінің 400, 429, 430, 431, 432, 433, 434, 435 және 436-баптарына сәйкес төлем көзінен салық салуға жататын жеке тұлғалардың кірістері азаятын;
4) мүгедектігі бар адамдар және Салық кодексінің 404-бабы 1-тармағының 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген өзге де тұлғалар заттай нысанда немесе материалдық пайда түрінде алған кірістер;
ЖМЗЖ жүзеге асыру мөлшерлемесі мен тәртібі
ЖАБТ мөлшерлемесіндегі ЖМЗЖ үлесі
ЖМЗЖ кімге төленеді
Әлеуметтік кодекстің 248-бабына сәйкес агенттер, осы тармақтың үшінші бөлігінде көзделген жағдайларды қоспағанда, жұмыскерлер, өзге де ақы төленетін жұмысы бар (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) адамдар үшін бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына ЖМЗЖ төлейді.
Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына есептеу (есепке жазу) және аудару және олар бойынша өндіріп алу тәртібі мен мерзімдерін уәкілетті мемлекеттік орган әзірлейді және Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.
ЖМЗЖ кімге төленбейді
Агент:
1) осы Кодекстің 207-бабының 1-тармағына сәйкес зейнеткерлік жасқа толған адамдар үшін;
2) егер мүгедектік мерзімсіз болып белгіленсе, бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар адамдар үшін;
3) әскери қызметшілер (мерзімді қызметтегі әскери қызметшілерден басқа), арнаулы мемлекеттік және құқық қорғау органдарының, мемлекеттік фельдъегерлік қызметтің жұмыскерлері, сондай-ақ арнаулы атақтар, сыныптық шендер алу және нысанды киім киіп жүру құқықтары 2012 жылғы 1 қаңтардан бастап жойылған адамдар үшін;
4) еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетақы төлемдерін алушылар үшін;
5) Қазақстан Республикасының Конституциясында белгіленген лауазымда болу мерзімінің өтуіне байланысты өкілеттіктері тоқтатылған, ай сайынғы өмір бойы жабдықталымдарды алатын Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының судьялары, ай сайынғы ақшалай жабдықталымдарды алатын отставкадағы судьялар үшін;
6) 1975 жылғы 1 қаңтарға дейін туған адамдар үшін бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына ЖМЗЖ төлеуден босатылады.
ЖМЗЖ төлеу мерзімдері
ЖМЗЖ Қазақстан Республикасының ұлттық валютасымен төленедi.
ЖМЗЖ есептеу үшiн кiрiске еңбекке ақы төлеудiң ақшалай түрiндегi барлық түрлерi және өзге де кiрiстер енгiзiледi.
Ұсталған (есепке жазылған) ЖМЗЖ Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен Мемлекеттік корпорацияға аударылады.
ЖМЗЖ төлеуді:
1) дара кәсіпкерлер және заңды тұлғалар (осы тармақтың 2), 3) және 4) тармақшаларында көрсетілген адамдардан басқа), жеке практикамен айналысатын адамдар нысанасы жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) болып табылатын азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмыскерлерге, сондай-ақ жеке тұлғаларға төленген кірістерден кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;
2) дара кәсіпкерлер, шаруа және фермер қожалықтары, жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына – есепті айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;
4) Мемлекеттік корпорация – әлеуметтік төлемдер жүзеге асырылған айдан кейінгі айдың 15-інен кешіктірмей;
5) сақтандыру ұйымы – жалақыны (кірісті) жоғалтуға байланысты зиянды өтеу ретінде сақтандыру төлемін жүзеге асырған айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;
6) осы баптың 4-тармағында аталған тұлғалар – егер "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексінде (Салық кодексі) өзгеше көзделмесе, кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;
6-1) осы Кодекстің 101-1-бабында көрсетілген өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнаулы салық режимін қолданатын жеке тұлғалар - күнтізбелік жылдың ағымдағы және кейінгі айлары үшін кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-күнінен кешіктірмей;
8) Оператор - кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей жүзеге асырады;
10. Бірыңғай төлемге енгізілген, ұстап қалынған МЗЖ және ЖМЗЖ сомаларын бірыңғай төлемді есептеу (есепке жазу), аудару жөніндегі агенттер "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 823-бабының 5-тармағында белгіленген мерзімде Мемлекеттік корпорацияға аударады. Бірыңғай төлемнің және (немесе) бірыңғай төлемді уақтылы және (немесе) толық төлемегені үшін өсімпұлдың артық (қате) төленген сомаларын төлеу, аудару және бөлу, сондай-ақ қайтару тәртібін уәкілетті мемлекеттік орган Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен, сондай-ақ салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсімдерін қамтамасыз ету саласында басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті органмен, мемлекеттік жоспарлау жөніндегі, денсаулық сақтау саласындағы және ақпараттандыру саласындағы уәкілетті органдармен келісу бойынша айқындайды.
ЖМЗЖ-ны жүзеге асыру мөлшерлемесі мен тәртібі
Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарының мөлшерлемесі - бұл агенттің бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын жұмыскердің табысына пайыздық қатынаста көрсетілген төлем мөлшері.
Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына төленуге жататын ЖМЗЖ агенттің, өзге де ақы төленетін жұмысы бар (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) адамдардың меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырылады және ЖМЗЖ есептеу үшін алынатын жұмыскерлердің ай сайынғы табысынан:
- 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап - 1,5 пайыз мөлшерінде;
- 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап - 2,5 пайыз мөлшерінде;
- 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап - 3,5 пайыз мөлшерінде;
- 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап - 4,5 пайыз мөлшерінде;
- егер осы Кодексте өзгеше көзделмесе, 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап - 5 пайыз мөлшерінде белгіленеді.
ЖМЗЖ есептеу үшін қабылданатын кіріс Әлеуметтік Кодекстің 249-бабына сәйкес белгіленеді.
Бұл ретте, Әлеуметтік Кодекстің 101-1 және 102-1-баптарында көрсетілген тұлғалардың табысын қоспағанда, ЖМЗЖ есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кіріс ең төменгі жалақы мөлшерінен кем болмауға және тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген ең төменгі жалақы мөлшерінің 50 еселенген мөлшерінен аспауға тиіс.
ЖАБТ мөлшерлемесіндегі ЖМЗЖ үлесі
Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 94-тарауында көрсетілген бірыңғай төлем құрамында жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын төлеуді таңдаған салық агенттері үшін ЖМЗЖ-ның жалақыдан бірыңғай төлем мөлшерлемесіндегі үлесі мынаны құрайды:
- 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап - 6,95 пайыз;
- 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап - 10,5 пайыз;
- 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап - 14,1 пайыз;
- 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап - 17,4 пайыз;
- 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап - 19,0 пайыз.
Агенттер бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына ЖМЗЖ-ын жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары аударылатын жеке тұлғалардың тізімдерін қоса бере отырып, Мемлекеттік корпорация арқылы төлейді.
2026 жылғы 1 қаңтарға дейін ЖМЗЖ бойынша жалпы ережелер
2025 жылғы 1 қаңтардан бастап ЖМЗЖ ұстаусыз төлемдер
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2025 жылғы 18 тамыздағы № 636 қаулысымен Міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын есептеудің, ұстап қалудың (есепке жазудың) және БЖЗҚ-ға аударудың және олар бойынша өндіріп алудың қағидалары мен мерзімдеріне түзетулер енгізілді.
Енді жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын (ЖМЗЖ) жүзеге асыру кезінде төлемдер мен кірістердің түрлері есепке алынбайды:
- ҚР Салық кодексінің 319-бабының 2-тармағында көрсетілген;
- Салық кодексінің 329-бабында, 330-бабының 1-тармағында көрсетілген;
- Салық кодексінің 341-бабы 1-тармағының 12), 31), 32) және 53) тармақшаларында, сондай-ақ Салық кодексінің 341-бабы 1-тармағының 46) және 47) тармақшаларында белгіленгендерді (жоғалған табыс (кіріс) бөлігінде) қоспағанда, Салық кодексінің 341-бабы 1-тармағында көрсетілген;
- Салық кодексінің 346-бабы 1-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген мүгедектігі бар адамдар және өзге де тұлғалар заттай нысанда немесе материалдық пайда түрінде алған кірістер.
Бұл өзгерістер 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап туындаған құқықтық қатынастарға қолданылады.
2024 жылғы 1 қаңтардан бастап ЖМЗЖ бойынша жалпы ережелер
ЖМЗЖ - жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары – бұл Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен агенттер меншікті қаражаты есебінен шартты зейнетақы шотына аударған ақша. (ҚР Әлеуметтік кодексінің 1-бабының 58 тармақшасы)
ЖМЗЖ жүзеге асыру мөлшерлемесі мен тәртібі
ЖАБТ мөлшерлемесіндегі ЖМЗЖ үлесі
ЖМЗЖ аударуға арналған деректемелер
ЖМЗЖ кімге төленеді
Қазақстанда 01.01.2024 жылдан бастап жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары енгізілді
Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын агенттер жұмыскерлер, ақы төленетін жұмысы бар (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) адамдар үшін төлейді. (Әлеуметтік кодекстің 248-бабының 6-тармағы).
Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу объектілері:
1) заңды тұлғалар үшін - жалдамалы жұмыскерлердің, өзге де ақы төленетін жұмысы бар адамдардың (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кірісі;
2) жеке практикамен айналысатын адамдар, сондай-ақ жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін пайдаланатын дара кәсіпкерлер үшін - жалдамалы жұмыскерлердің және өзге де ақы төленетін жұмысы бар адамдардың (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кірісі;
4) жеке практикамен айналысатын адамдар, сондай-ақ дара кәсіпкерлер үшін - жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын олар алатын табыстан жүзеге асырылатын өз пайдасына есептеу болып табылады.
Бұл ретте жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу мақсаттары үшін жеке практикамен айналысатын адамдар, сондай-ақ дара кәсіпкерлер үшін олар Әлеуметтік кодекстің 251-бабының 2-тармағында белгіленген мөлшерлер шегінде дербес айқындайтын сома алынатын кіріс болып табылады (бұл ретте жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кіріс жалақының ең төменгі мөлшерінен кем болмауға тиіс және республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген жалақының ең төменгі мөлшерінің 50 еселенген мөлшерінен аспауға тиіс).
Жеке практикамен айналысатын адамдар, сондай-ақ дара кәсіпкерлер кірісі болмаған жағдайда жұмыс берушінің БЖЗҚ-ға Әлеуметтік кодекстің 251-бабының 1-тармағында белгіленген мөлшерлемені тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген жалақының ең төменгі мөлшеріне қолдану жолымен есептелген міндетті зейнетақы жарналарын төлеуге құқылы (бірақ міндетті емес!).
ДК өз пайдасына ЖМЗЖ есептеу үшін кірісті салық мақсаттары үшін ЕТЖ-дан кем емес және 50 АЕК-тен аспайтын кіріс деңгейінде айқындауға құқылы.
ДК үшін ЖМЗЖ = МЗЖ үшін қабылданған Кіріс * 1.5% (2024 жылы)
ЖМЗЖ кімге төленбейді
Агент:
1) Әлеуметтік кодекстің 207-бабының 1-тармағына сәйкес зейнеткерлік жасқа толған адамдар үшін;
2) егер мүгедектік мерзімсіз болып белгіленсе, бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар адамдар үшін;
3) әскери қызметшілер (мерзімді қызметтегі әскери қызметшілерден басқа), арнаулы мемлекеттік және құқық қорғау органдарының, мемлекеттік фельдъегерлік қызметтің қызметкерлері, сондай-ақ арнаулы атақтар, сыныптық шендер алу және нысанды киім киіп жүру құқықтары 2012 жылғы 1 қаңтардан бастап жойылған адамдар үшін;
4) еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетақы төлемдерін алушылар үшін;
5) Қазақстан Республикасының Конституциясында белгіленген лауазымда болу мерзімінің өтуіне байланысты өкілеттіктері тоқтатылған, ай сайынғы өмір бойы жабдықталымдарды алатын Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының судьялары, ай сайынғы ақшалай жабдықталымдарды алатын отставкадағы судьялар үшін;
6) 1975 жылғы 1 қаңтарға дейін туған адамдар үшін бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын (МЗЖ) төлемейді (ҚР Әлеуметтік кодексінің 248-бабы).
Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары Қазақстан Республикасының ұлттық валютасымен төленеді.
Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеуге арналған кіріске еңбекке ақы төлеудің ақшалай түрдегі барлық түрлері және өзге де кірістер енгізіледі.
Ұсталған (есептелген) жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналар, Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен Мемлекеттік корпорацияға аударылады.
ЖМЗЖ төлеу мерзімдері
ҚР Әлеуметтік кодексінің 248-бабының 9-тармағы негізінде - Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын төлеуді:
1) дара кәсіпкерлер және заңды тұлғалар, жеке практикамен айналысатын адамдар нысанасы жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) болып табылатын азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмыскерлерге, сондай-ақ жеке тұлғаларға төленген кірістерден - кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;
2) дара кәсіпкерлер, шаруа және фермер қожалықтары, жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына – есепті айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;
3) патент негізінде арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер патент құнын төлеу үшін "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексінде (Салық кодексі) көзделген мерзімде;
4) Мемлекеттік корпорация – әлеуметтік төлемдер жүзеге асырылған айдан кейінгі айдың 15-інен кешіктірмей;
5) сақтандыру ұйымы – жалақыны (кірісті) жоғалтуға байланысты зиянды өтеу ретінде сақтандыру төлемін жүзеге асырған айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;
6) осы баптың 4-тармағында аталған тұлғалар – егер "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексінде (Салық кодексі) өзгеше көзделмесе, кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;
7) «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 774-бабына сәйкес бірыңғай жиынтық төлемді төлеушілер болып табылатын жеке тұлғалар - Қазақстан Республикасының салық заңнамасында көзделген мерзімде (осы Кодекстің 263-бабына сәйкес 01.01.2024 ж. дейін қолданылады) жүзеге асырылады.
ЖМЗЖ жүзеге асыру мөлшерлемесі мен тәртібі
Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарының мөлшерлемесі – агенттің бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жұмыскердің жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын табысына пайыздық қатынаспен көрсетілген төлем мөлшері;
Жұмыс берушінің Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына төленуге тиіс міндетті зейнетақы жарналары агенттің өз қаражаты есебінен жүзеге асырылады.
ЖМЗЖ шамасы жұмыскердің ЖМЗЖ есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кірісінен:
- 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап - 1,5 пайыз мөлшерінде;
- 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап - 2,5 пайыз мөлшерінде;
- 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап - 3,5 пайыз мөлшерінде;
- 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап - 4,5 пайыз мөлшерінде;
- 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап - 5 пайыз мөлшерінде белгіленеді.
Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын кіріс Әлеуметтік Кодекстің 249-бабына сәйкес белгіленеді.
Бұл ретте жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін алынатын ай сайынғы кірісі жалақының ең төмен мөлшерінен кем болмауға және республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген ең төмен жалақының 50 еселенген мөлшерінен аспауға тиіс.
ЖАБТ мөлшерлемесіндегі ЖМЗЖ үлесі
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 89-1-тарауында көрсетілген бірыңғай төлем құрамында жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын төлеуді таңдаған салық агенттері үшін жалақыдан бірыңғай төлем мөлшерлемесіндегі жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарының үлесі:
- 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап - 6,95 пайызды;
- 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап - 10,5 пайызды;
- 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап - 14,1 пайызды;
- 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап - 17,4 пайызды;
- 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап - 19,0 пайызды құрайды.
Агенттер жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары аударылатын жеке тұлғалардың тізімдерін қоса бере отырып, Мемлекеттік корпорация арқылы төлейді.
ЖМЗЖ аударуға арналған деректемелер
Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын (ЖМЗЖ) аударуды агент қолма-қол ақшасыз төлемдер жолымен жүргізеді.
Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда шоттары жоқ ЖП-мен айналысатын тұлғалар, ДК кейіннен оларды БЖЗҚ-ға аудару үшін БЖЗҚ-ға қолма-қол ақшамен ЖМЗЖ-ны енгізеді. Ұсталған (есептелген) ЖМЗЖ мынадай деректемелер бойынша Мемлекеттік корпорацияға аударылады:
|
Атауы |
Деректемелер |
|
Бенефициар |
«Азаматтарға арналған» үкімет мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ |
|
Бенефициар банкі |
«Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ |
|
Бенефициардың БСК |
GCVPKZ2A |
|
Бенефициардың ЖСК |
KZ12009NPS0413609816 |
|
Бенефициардың БСН |
160440007161 |
ТБК:
|
ТБК |
Төлем белгілеу кодының атауы |
|
ТБК 089 |
жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары |
|
ТБК 098 |
жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын уақтылы аудармағаны үшін өсімпұл |