ЖМЗЖ - жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары – бұл Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен агенттер меншікті қаражаты есебінен шартты зейнетақы шотына аударған ақша. (ҚР Әлеуметтік кодексінің 1-бабының 58 тармақшасы)

ЖМЗЖ кімге төленеді

ЖМЗЖ кімге төленбейді

ЖМЗЖ төлеу мерзімдері

ЖМЗЖ жүзеге асыру мөлшерлемесі мен тәртібі

ЖАБТ мөлшерлемесіндегі ЖМЗЖ үлесі

ЖМЗЖ аударуға арналған деректемелер

ЖМЗЖ кімге төленеді

Қазақстанда 01.01.2024 жылдан бастап жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары енгізілді

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын агенттер жұмыскерлер, ақы төленетін жұмысы бар (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) адамдар үшін төлейді. (Әлеуметтік кодекстің 248-бабының 6-тармағы).

Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу объектілері:

1) заңды тұлғалар үшін - жалдамалы жұмыскерлердің, өзге де ақы төленетін жұмысы бар адамдардың (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кірісі;

 2) жеке практикамен айналысатын адамдар, сондай-ақ жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін пайдаланатын дара кәсіпкерлер үшін - жалдамалы жұмыскерлердің және өзге де ақы төленетін жұмысы бар адамдардың (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кірісі;

4) жеке практикамен айналысатын адамдар, сондай-ақ дара кәсіпкерлер үшін - жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын олар алатын табыстан жүзеге асырылатын өз пайдасына есептеу болып табылады.

Бұл ретте жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу мақсаттары үшін жеке практикамен айналысатын адамдар, сондай-ақ дара кәсіпкерлер үшін олар Әлеуметтік кодекстің 251-бабының 2-тармағында белгіленген мөлшерлер шегінде дербес айқындайтын сома алынатын кіріс болып табылады (бұл ретте жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кіріс жалақының ең төменгі мөлшерінен кем болмауға тиіс және республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген жалақының ең төменгі мөлшерінің 50 еселенген мөлшерінен аспауға тиіс).

Жеке практикамен айналысатын адамдар, сондай-ақ дара кәсіпкерлер кірісі болмаған жағдайда жұмыс берушінің БЖЗҚ-ға Әлеуметтік кодекстің 251-бабының 1-тармағында белгіленген мөлшерлемені тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген жалақының ең төменгі мөлшеріне қолдану жолымен есептелген міндетті зейнетақы жарналарын төлеуге құқылы (бірақ міндетті емес!).

ДК өз пайдасына ЖМЗЖ есептеу үшін кірісті салық мақсаттары үшін ЕТЖ-дан кем емес және 50 АЕК-тен аспайтын кіріс деңгейінде айқындауға құқылы.

ДК үшін ЖМЗЖ = МЗЖ үшін қабылданған Кіріс * 1.5% (2024 жылы)

ЖМЗЖ кімге төленбейді

Агент:

1) Әлеуметтік кодекстің 207-бабының 1-тармағына сәйкес зейнеткерлік жасқа толған адамдар үшін;

2) егер мүгедектік мерзімсіз болып белгіленсе, бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар адамдар үшін;

3) әскери қызметшілер (мерзімді қызметтегі әскери қызметшілерден басқа), арнаулы мемлекеттік және құқық қорғау органдарының, мемлекеттік фельдъегерлік қызметтің қызметкерлері, сондай-ақ арнаулы атақтар, сыныптық шендер алу және нысанды киім киіп жүру құқықтары 2012 жылғы 1 қаңтардан бастап жойылған адамдар үшін;

4) еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетақы төлемдерін алушылар үшін;

5) Қазақстан Республикасының Конституциясында белгіленген лауазымда болу мерзімінің өтуіне байланысты өкілеттіктері тоқтатылған, ай сайынғы өмір бойы жабдықталымдарды алатын Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының судьялары, ай сайынғы ақшалай жабдықталымдарды алатын отставкадағы судьялар үшін;

6) 1975 жылғы 1 қаңтарға дейін туған адамдар үшін бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын (МЗЖ) төлемейді (ҚР Әлеуметтік кодексінің 248-бабы).

Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары Қазақстан Республикасының ұлттық валютасымен төленеді.

Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеуге арналған кіріске еңбекке ақы төлеудің ақшалай түрдегі барлық түрлері және өзге де кірістер енгізіледі.

Ұсталған (есептелген) жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналар, Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен Мемлекеттік корпорацияға аударылады.

ЖМЗЖ төлеу мерзімдері

ҚР Әлеуметтік кодексінің 248-бабының 9-тармағы негізінде - Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын төлеуді:

1) дара кәсіпкерлер және заңды тұлғалар, жеке практикамен айналысатын адамдар нысанасы жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) болып табылатын азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмыскерлерге, сондай-ақ жеке тұлғаларға төленген кірістерден - кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;

2) дара кәсіпкерлер, шаруа және фермер қожалықтары, жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына – есепті айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;

3) патент негізінде арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер патент құнын төлеу үшін "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексінде (Салық кодексі) көзделген мерзімде;

4) Мемлекеттік корпорация – әлеуметтік төлемдер жүзеге асырылған айдан кейінгі айдың 15-інен кешіктірмей;

5) сақтандыру ұйымы – жалақыны (кірісті) жоғалтуға байланысты зиянды өтеу ретінде сақтандыру төлемін жүзеге асырған айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;

6) осы баптың 4-тармағында аталған тұлғалар – егер "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексінде (Салық кодексі) өзгеше көзделмесе, кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;

7) «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 774-бабына сәйкес бірыңғай жиынтық төлемді төлеушілер болып табылатын жеке тұлғалар - Қазақстан Республикасының салық заңнамасында көзделген мерзімде (осы Кодекстің 263-бабына сәйкес 01.01.2024 ж. дейін қолданылады) жүзеге асырылады.

ЖМЗЖ жүзеге асыру мөлшерлемесі мен тәртібі

Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарының мөлшерлемесі – агенттің бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жұмыскердің жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын табысына пайыздық қатынаспен көрсетілген төлем мөлшері;

Жұмыс берушінің Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына төленуге тиіс міндетті зейнетақы жарналары агенттің өз қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

ЖМЗЖ шамасы жұмыскердің ЖМЗЖ есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кірісінен:

• 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап - 1,5 пайыз мөлшерінде;
• 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап - 2,5 пайыз мөлшерінде;
• 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап - 3,5 пайыз мөлшерінде;
• 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап - 4,5 пайыз мөлшерінде;
• 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап - 5 пайыз мөлшерінде белгіленеді.

Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын кіріс Әлеуметтік Кодекстің 249-бабына сәйкес белгіленеді.

Бұл ретте жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін алынатын ай сайынғы кірісі жалақының ең төмен мөлшерінен кем болмауға және республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген ең төмен жалақының 50 еселенген мөлшерінен аспауға тиіс.

ЖАБТ мөлшерлемесіндегі ЖМЗЖ үлесі

«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 89-1-тарауында көрсетілген бірыңғай төлем құрамында жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын төлеуді таңдаған салық агенттері үшін жалақыдан бірыңғай төлем мөлшерлемесіндегі жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарының үлесі:

• 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап - 6,95 пайызды;
• 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап - 10,5 пайызды;
• 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап - 14,1 пайызды;
• 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап - 17,4 пайызды;
• 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап - 19,0 пайызды құрайды.

Агенттер жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары аударылатын жеке тұлғалардың тізімдерін қоса бере отырып, Мемлекеттік корпорация арқылы төлейді.

ЖМЗЖ аударуға арналған деректемелер

Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын (ЖМЗЖ) аударуды агент қолма-қол ақшасыз төлемдер жолымен жүргізеді.

Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда шоттары жоқ ЖП-мен айналысатын тұлғалар, ДК кейіннен оларды БЖЗҚ-ға аудару үшін БЖЗҚ-ға қолма-қол ақшамен ЖМЗЖ-ны енгізеді. Ұсталған (есептелген) ЖМЗЖ мынадай деректемелер бойынша Мемлекеттік корпорацияға аударылады:

ТБК: