ҚҚС төлемеуші - ҚҚС төлемейтін заңды тұлға (ҚР Салық кодексінің 82-бабы).

ҚҚС төлеушілер мемлекеттік кірістер органдарында (бұдан әрі – МКО) ҚҚС бойынша тіркеу есебіне өз еркімен немесе міндетті түрде тұрған тұлғалар, сондай-ақ ҚР аумағына тауарларды импорттаушылар (олар ҚҚС төлеушілер ретінде тіркелу есебінде тұратындығына немесе тұрмайтындығына қарамастан) болып табылады.

ҚР Салық кодексінің 82-бабының 1-тармағына сәйкес:

• резидент заңды тұлғалар,
• ҚР-да қызметін филиал немесе өкілдік арқылы жүзеге асыратын заңды тұлға – бейрезиденттер;
• ДК;

• жеке практикамен айналысатын адамдар ҚҚС бойынша міндетті есепке қоюға жатады.

Салық төлеушiлер олардың тiлегiне қарамастан, егер жылдық айналымның ең төменгi мөлшерi асып кеткен жағдайда, ДК немесе ЖШС ҚҚС бойынша тiркеу есебiне тұруға мiндеттi екенiн есте сақтаулары тиiс.

ҚР Салық кодексінің 82-бабының 4-тармағына сәйкес асып кеткен кезде ҚҚС бойынша тіркеу есебіне тұруға қажетті айналымның ең төменгі мөлшері жалпы жағдайда 20 000 АЕК құрайды (есепке ағымдағы жылдың 1 қаңтарына белгіленген АЕК мәні алынады).

ҚР Салық кодексінің 82-бабының 1-тармағына сәйкес ҚҚС бойынша міндетті есепке қоюға жатпайды:

• мемлекеттік мекемелер;
• резидент заңды тұлғалардың құрылымдық бөлімшелері;
• шаруа немесе фермер қожалықтары үшін АСР қолданатын салық төлеушілер (АСР-ге жататын қызмет бойынша).

Мұндай ұйымдар ең аз айналым мөлшерінен асқан жағдайда да ҚҚС бойынша тіркеу есебіне тұра алмайды.

Белгілі бір санаттағы адамдарды да ҚҚС бойынша тіркеу есебіне ерікті түрде қоюдан бас тартылды.

ҚР Салық кодексінің 83-бабы 1-тармағына сәйкес ҚҚС бойынша есепке тұруға:

• ДК, жеке практикамен айналысатын адамдар болып табылмайтын жеке тұлғалардың;
• мемлекеттік мекемелердің;
• ҚР-да қызметін филиал, өкілдік арқылы жүзеге асырмайтын бейрезиденттердің;
• резидент-заңды тұлғалардың құрылымдық бөлімшелерінің;
• ойын бизнесі салығы салынуға жататын қызметі бойынша ойынхананың, ойын автоматтарының залдарының, тотализатордың, букмекерлік кеңселердің;
• ҚР Салық кодексінің 424-бабы 4-тармағына сәйкес тарату декларациясын тапсырмаған салық төлеушілердің құқығы жоқ.