-
Бухгалтер сөздігі
-
А
- аванстық есеп
- аванстық төлемдер
- Азаматтығы жоқ адам
- Азаматтық
- Айлық есептік көрсеткіш
- Айлық жалақының ең төмен мөлшері
- Айлық жалақының ең төменгі мөлшері
- Айналым күні
- Айыппұл
- Айырбастау
- акциз
- Акцизделетін тауарлар
- Акциздік өнім
- АҚС
- АҚС-тан МЗЖ
- Ақша аударымы
- Ақша аударымы
- Ақша қаражаты
- Ақша қаражатының қозғалысы
- ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп
- Ақша операциялары
- Ақшалай есеп айырысулар
- Алимент
- алты күндік
- Алып қою тізбесі
- Амортизация
- Апостиль
- Арзандатылған тауар
- арнаулы мобильді қосымша
- АСР дегі шаруа қожалығы
- Аттестаттау
- Аудитор
- Аутсорсинг
- аутстаффинг
- Ауыр жұмыстар
- Ауысымдық жұмыс
- ауысымдық кесте
- АЭА
-
Ә
-
Б
- Бағалы қағаз
- Бағамдық айырма
- бажсыз сауда
- Бақылау чегі
- Бала күтімі бойынша демалыс
- Бала күтімі бойынша төлемдер
- Бала туғанда
- Баланстан тыс шоттар
- банк үзіндісі
- Банкроттық
- Бас бухгалтер
- Бас кiтап
- бастапқы құжаттар
- бастапқы құжаттардың нысандары
- Бейрезидент
- Бейрезидент жұмыскер
- Бейрезиденттің кірісі
- Бересі
- Берешекті өтеу
- Бизнесті бөлшектеу
- Бизнесті сату
- Биологиялық актив
- біліктілігі
- Бір сорттан басқа сортқа көшіру
- бірыңғай жер салығы
- бірыңғай төлем
- БКМ
- БКМ чегі
- болашақ кезеңдердің шығыстарына
- Бос тұрып қалу
- Бос уақыт
- босқын
- бөлек есепке алу
- бөлу балансында
- Бөлшек салықтың АСР
- Бөлшек сауда
- бөлшек сауда салығы
- БСК
- БСН
- БТБА
- бухгалтер
- бухгалтерлік есеп
- Бухгалтерлік есеп тіркелімдері
- бухгалтерлік құжаттар
- Бюджеттік сыныптама коды
-
В
-
Г
-
Д
- Дактилоскопиялық тіркеу
- Дара кәсіпкер
- Дебиторлық берешек
- Декреттік
- декреттік демалыс
- Демалыс
- Демалыс ақысын есептеу
- Демалыс бойынша резерв
- Демалыс кестесі
- демалыс күндері
- Демалыс төлемдерін есептеу
- демалыс уақыты
- демалыстан кері шақыртып алу
- демалысты ұзарту
- Деңгейлес мониторинг
- депозитарий
- Дербес деректер
- Дербес деректер
- Дивидендтер
- ДК жабу
- ДСН-код
-
Е
- ЕБМ
- Ең төмен күнкөріс деңгейі
- Ең төменгі баға
- Ең төменгі бөлшек баға
- еңбек биржасы
- Еңбек кітапшасы
- Еңбек қауiпсiздiгi
- Еңбек мобильділігі орталығы
- Еңбек нормалары
- Еңбек өтілі
- Еңбек тәртібі
- Еңбек шартын бұзу
- Еңбекақы төлеу қоры
- Еңбекке жарамсыздық парағы
- Еңбекке сағат бойынша ақы төлеу
- Еңбекке уақытша жарамсыздық
- Еңбекке уақытша жарамсыздық парағы
- Еңбекті қорғау
- Еңбекші көшіп келушілер
- Ерікті зейнетақы жарналары
- Есеп беретін тұлғалар
- Есеп беру
- есеп құжаттамасы
- Есеп саясаты
- есепке жазу әдісі
- есептілікті тоқтата тұру
- ЕТЖ
- ЕШЕБЖ
-
Ж
- жиынтық есебі
- жалақы
- Жалақысы сақталмайтын демалыс
- Жалдамалы жұмыскер
- Жалдау
- жалпыға бірдей белгіленген режим
- Жалпыға бірдей декларациялау
- Жанама әдіс
- Жанама салықтар
- Жарғылық капитал
- жарғылық капиталын ұлғайту
- Жарнама
- Жарнама қызметтері
- жарнама үшін төлем
- Жарнамалық акция
- Жастар практикасы
- ЖБР
- Жеке іс
- Жеке карточка
- Жеке көмекші
- жеке куәлігі
- жеке практикамен айналысатын адам
- Жеке шот
- Жекеше нотариус
- жеңілдетілген режим
- жер салығы
- жерлеуге
- ЖЕШ
- ЖЖМ
- ЖЖМ есептен шығару
- ЖЖМ талоны
- ЖКД
- ЖМЗЖ
- жол жүру шығыны
- Жолдама парағы
- жоспардан тыс тексеру
- Жосықсыз өнім беруші
- ЖСН
- ЖТС
- ЖТС бойынша декларация
- ЖТС бойынша шегерім
- Жүк алушы
- Жүк жөнелтуші
- Жүк тасымалы
- жүктілікке байланысты демалыс
- Жұмыс ауысымы
- Жұмыс беруші
- Жұмыс істеген сағаттар
- жұмыс орны
- Жұмыс режимі
- Жұмыс уақыты
- Жұмыс уақытын есепке алу
- жұмыс уақытының балансы
- Жұмыскердің кірісі
- жұмыскерлерді жеткізу
- Жұмысқа келмеу
- Жұмысқа қабылдау
- Жұмыссыз
- Жұмыстан шығару
- Жұмыстың жүріп-тұру сипаты
- ЖШС
- ЖШС ашу
- ЖШС жабу
-
З
-
И
-
І
-
К
- Кадр құжаттары
- Кадрлық қызметкері
- Камералдық бақылау
- Кассалық аппарат
- Кассалық кiрiс ордерi
- Кассалық кiтап
- Кассалық шығыс ордері
- Кәдеге жарату алымы
- кәмелетке толмаған
- кәсiподақ
- Кәсіби бухгалтер
- Кәсіпкер
- Кәсіпкерлік
- кәсіпкерлік субъектілері
- Кәсіптік оқыту
- кәсіптік төлем
- Кедендік алымдар
- Кедендік баж
- Кедендік декларация
- Кедендік декларациялау
- Кедендік тазарту
- Кедендік төлемдер
- Кейінге қалдырылған салық
- кері импорт
- Кері экспорт
- Кесiмдi ақы төлеу
- Кету қағазы
- Кешбэк
- Кешенді тексеру
- Кірістер мен мүлік туралы декларация
- Кірістер туралы анықтама
- консалтингілік қызмет көрсету
- Консулдық алым
- Консультациялық көрсетілетін қызметтер
- Контрагент
- Контрагентті тексеру
- Корпоративтік кеш
- Корпоративтік шот
- Көлiк салығы
- Көлік құжаттарын басқарудың бірыңғай жүйесі
- Көліктік-экспедиторлық қызметтер
- көп балалы ана
- Көп балалы отбасы
- Көрнекі жарнама
- Көшіп келуші
- Кредиторлық берешек
- Криптовалюта
- КСА
- КСМ
- КТС
- КТС бойынша шегеруге
- Навигациялық пломба
-
Қ
- Қайта қаржыландыру мөлшерлемесі
- Қайта тiркеу
- Қайта ұйымдастыру
- Қайырымдылық көмек
- Қандас
- Қаржылық есептілік
- Қаржылық жалдау
- Қарыз
- Қарыз еңбегі
- Қате төлем
- қауіпсіздік техникасы
- Қашықтан аралас жұмыс істеу
- Қашықтан жұмыс істеу
- ҚҚС
- ҚҚС бойынша декларация
- ҚҚС бойынша есептен шығару
- ҚҚС бойынша куәлік
- ҚҚС бойынша шек
- ҚҚС қайтару
- ҚҚС төлемеуші
- ҚҚС төлеушілер
- ҚҚС түзету
- ҚҚС-нан босату
- Қол қою бонусы
- қолма-қол ақшаны есепке алу кітабы
- қолма-қол ақшасыз төлемдер
- Қоныс аударушы
- Қорларды босатуға арналған жүкқұжат
- қорларды есепке алу
- қоршаған ортаға жағымсыз әсері
- Қоса атқарылатын жұмыс
- қосылу
- Қосымша декларация
- қосымша демалыс
- Қосымша есептілік
- қосымша келісім
- Қосымша ЭШФ
- ҚСХҚЕС
- Құжат айналымы
- құжаттарды жою
- құжаттарды сақтау
- Құжаттық тексеру
- Құн өсімінен түсетін кіріс
- құндық балансы
- Құрбан айт
- Құрылтай құжаттары
- Құрылтайшы
- құрылымдық бөлімшесі
- Қызмет түрі
- қызметін тоқтату
- Қызметкерлерді оқыту
- қызметті қайта бастау
- Қызметті тоқтата тұру
- Қызметтік жазба
- қысқартылған жұмыс уақыты
-
Л
-
М
- Майнинг
- Маркетингтік көрсетілетін қызметтер
- Материалдық жауапты тұлға
- Материалдық көмек
- материалдық тұлға
- Мәмілелер мониторингі
- МӘМС
- МӘМСА
- МӘМСЖ
- МЕА
- Медианалық жалақы
- Медицинаға арналған салықтық шегерім
- Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек
- мемлекеттік көрсетілетін қызмет
- мемлекеттік сатып алу
- Мемлекеттік-жекешелік әріптестік
- Мереке күні
- Мерекелер күнтізбесі
- Мерзiмi өткен төлем
- МЗЖ
- микробизнес
- Минустық ЭШФ
- МКЗЖ
- Мобильді аударымдар
- Мобильді қосымша
- Монетарлық баптар
- Мөр
- Мөртабан
- мүгедек бала
- Мүгедектігі бар адам
- Мүлік салығы
- Мүліктік кіріс
- мүшелік жарналар
-
Н
-
О
-
Ө
-
П
-
Р
-
С
- Сақтандыру
- Сақтандыру төлемi
- Салық берешегі
- салық есептілігі нысандары
- Салық жеңiлдiктерi
- Салық режимі
- Салық салу объектісі
- Салық салынатын импорт
- Салық салынатын кіріс
- Салық тәуекелі
- салық тіркелімдерінің нысандары
- Салық төлеушіні тіркеу
- Салық төлеушінің кабинеті
- Салық төлеушінің паспорты
- Салықтарды аудару
- Салықтық база
- Салықтық есепке алу
- Салықтық есепке алу саясаты
- Салықтық есептілік
- Салықтық жүктеме
- Салықтық жүктеме коэффициенті
- Салықтық мөлшерлеме
- Салықтық өтініш
- Салықтық тексеру
- Салықтық тіркелім
- Салықтық шегерім
- сатып алу-сату
- Сауықтыруға арналған жәрдемақы
- Сәйкестендіру құралдары
- Сәйкестендіру нөмірі
- сенiмхат
- Сенімхаттар журналы
- СНР-дегі ЖК
- СТ-1
- стандартты шегерім
- Статистикалық есептілік
- Субсидия
- сыйақы бойынша шегерім
- Сыйлық сертификаты
- Сынақ мерзімі
- Сыртқы жарнама
-
Т
- табелі
- табыс ДК
- табыс салығы
- тақырыптық тексеру
- Талап мерзiмi
- Таңбалау
- Тарату балансы
- Тарату есептілігі
- Тарифтік мөлшерлеме
- Тасымалдау құжаттары
- Тауар таңбасы
- тауар экспорты
- Тауар-көлiк жүкқұжаты
- Тауарға ілеспе құжаттар
- Тауардың бүлінуі
- тауардың қадағалануы
- Тауардың шығарылған жері туралы сертификат
- тауардың шығу тегі
- Тауарлар тiзбесi
- тауарларды әкелу
- тауарларды әкету
- Тауарларды сыныптау
- Тауарлық чек
- Тәртіптік жаза
- тәуекел дәрежесі
- Тәуекел дәрежесінің критерийлері
- Тәуекелдерді басқару жүйесі
- Тәуекелдің жоғары дәрежесі
- Тәулікақы
- Тексеру парағы
- Тендер
- ТІЖ
- ТІЖ растау
- Тікелей шығыстар
- Тіркелген активтер
- ТҚЖБ
- ТМҚ
- ТМҚ есептен шығару
- Толық емес жұмыс күні
- Төлем белгілеу коды
- Төлем ведомосі
- Төлем карточкасы
- Төлем көзіндегі ЖТС
- Төлем көзіндегі КТС
- Төлем көзінен кірістерге
- Төлем ордері
- Төлем тапсырмасы
- төлем терминалы
- Түгендеу
- түзетілген ЭШФ
- тұруына ықтиярхат
- Тынығу уақыты
-
У
-
Ү
-
Ұ
-
Ф
-
Х
-
Ц
-
Ш
- Шағын және орта бизнес
- Шағын сауда нүктесі
- Шартты түрде шығару
- шегерімге жұмсалатын шығыс
- Шетелдiк
- Шетелдiк iссапар
- Шетелдiк рұқсат бланкiсi
- Шетелдік жұмыс күші
- шетелдік қызметкер
- Шетелдік тауарлар
- ШОБ үшін ХҚЕС
- Шот-фактура
- Шоттар жоспары
- Шоттар корреспонденциясы
- штатты қысқарту
- Штаттық кесте
- шығу белгісі
- Шығу көзi
-
Э
- Бухгалтер сөздігі
- К
- КТС бойынша шегеруге
Шегерімдер - бұл салық төлеушінің кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты туындаған шығыстары.
Шегерімге жатқызу - салық салынатын кірісті шегерімдер – кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстар арқылы азайту.
2026 жылғы 01 қаңтардан бастап КТС бойынша шегерімдер
2026 жылғы 01 қаңтарға дейін КТС бойынша шегерімдер
2026 жылғы 01 қаңтардан бастап КТС бойынша шегерімдер
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) күшіне енді.
Осы Заңмен КТС бойынша жаңа шегерімдер енгізілді, КТС бойынша шегерімге жатпайтын шығындар (шығыстар) бөлігінде түзетулер енгізілді.
ҚР Салық кодексінің 257-бабына осы Кодекске сәйкес шегерiмге жатпайтын шығындарды (шығыстарды) қоспағанда, салық төлеушiнiң кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары салық салынатын кірісті айқындау кезiнде Салық кодексінің 258-273-баптарында және 27-31-тарауларында белгіленген ережелер ескеріле отырып, шегерімге жатады.
Осы тармақтың ережелері салық төлеушінің Қазақстан Республикасында да, оның шегінен тысқары жерлерде де шеккен шығыстарына қолданылады.
Салық төлеуші шегерiмдердi өзінің кіріс алуға бағытталған қызметіне байланысты шығыстарды растайтын құжаттары болған кезде іс жүзінде жүргізілген осындай шығыстар бойынша жүргiзедi.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.
Егер шығыстардың сол бір түрлері шығыстардың бiрнеше баптарында көзделсе, онда салық салынатын кірісті есептеу кезінде көрсетілген шығыстар бiр рет шегерiледi.
КТС бойынша жаңа шегерімдер
Валюта бағамының өзгеруіне байланысты теңгемен төленуге жататын міндеттемені түзету (индекстеу); (ҚР СК 257-бабының 7-тармағы.);
Салық төлеуші алдыңғы салықтық кезеңде қолданғаннан басқа запастарды бағалаудың өзге әдісіне көшкен кезде бухгалтерлік есепке алуда пайда болған теріс айырма сомасы (ҚР СК 257-бабының 11-тармағы);
Кәсіпорынды мүліктік кешен ретінде сатудан теріс нәтиже (ҚР СК 258-бабының 11-тармағы);
Салық салынатын кірісті айқындау кезінде жер қойнауын пайдаланушының көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдалану салдарын жою жөніндегі міндеттемелерді орындауын банк салымы кепілі түрінде қамтамасыз етуді қалыптастыруға арналған аударымдар сомасын шегерімге жатқызу (ҚР СК 258-бабының 14-тармағы);
Директорлар кеңесі немесе өзге де басқару органы мүшелерінің сапарлары бойынша өтемақыны шегеру (ҚР СК 261-бабы);
Басқарушылық, консультациялық, консалтингтік, аудиторлық, дизайнерлік, заңгерлік, бухгалтерлік, адвокаттық, жарнамалық, маркетингтік, франчайзингтік, қаржылық (сыйақы бойынша шығыстарды қоспағанда), инжинирингтік, агенттік қызметтер, роялти, жеңілдікті салық салынатын мемлекетте тіркелген өзара байланысты тараптан сатып алынған зияткерлік меншік объектілерін пайдалануға құқықтар осы бапта көзделген шығыстар шегерілгенге дейін айқындалатын есепті салықтық кезеңнің ССК-нің 3 пайызынан аспайтын жалпы сома мөлшерінде шегерілуге жатады. (ҚР СК 264-бабы).
Есептен шығарылған талап бойынша шегерім (таратылған кезде салық төлеуші-дебитордың тарату балансын бекіткен күнге кредитор талап етпеген талаптың мөлшері; заңды күшіне енген сот шешімі бойынша талапты есептен шығару мөлшері; тауарларды өткізуге, жұмыстарды орындауға, қызметтерді көрсетуге байланысты туындаған талаптың мөлшері). (ҚР СК 266-бабы);
ҚР СК 257, 258-баптары негізінде шегерімге мынадай шығыстар жатады:
- салық төлеушінің кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары;
- салық төлеушінің құрылысқа, тіркелген активтерді сатып алуға жұмсаған шығындары және күрделі сипаттағы басқа да шығындар;
- мынадай түрдегі шығындар:
1) реттелетін тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді ұсыну мақсатында шеккен ысыраптар;
2) табиғи кемудің нормалары шегiнде салық төлеуші (табиғи монополия субъектісінен басқа) шеккен ысыраптар;
3) алынған өтемақы сомасы шегінде тауарлардың баланстық құны мөлшерінде – бұрын шегерімге жатқызылмаған, жойылуына, бүлінуіне байланысты нұқсан келтірген тұлғадан залалды өтеу сомасы алынған тауарларды өндіру және (немесе) сатып алу бойынша шығыстар;
4) бұрын шегерімге жатқызылмаған, сақтандыру жағдайының басталуына байланысты сақтандыру ұйымынан сақтандыру төлемдері алынған тауарларды өндіру және (немесе) сатып алу жөніндегі шығыстар түріндегі ысыраптар.
- Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда салық төлеушінің келісімде, ұжымдық шартта, жұмыс берушінің актісінде:
1) міндетті, мерзімді (еңбек қызметi iшiнде) медициналық тексеріп-қарауға;
2) жұмыскерлердi ауысым алдындағы, ауысымнан кейінгі және өзге де медициналық куәландыруға (тексеріп-қарауға);
3) медициналық пункттерді күтіп-ұстауға немесе оларды ұйымдастыру бойынша көрсетілетін қызметтерге;
4) жұмыскерлерді еңбек қауiпсiздігі, еңбекті қорғау және еңбек гигиенасы талаптарына, оның ішінде санитариялық-эпидемиологиялық талаптарға сай келетін еңбек жағдайларымен қамтамасыз етуге;
5) жұмыскерлерді арнайы жабдықталған жерде демалу және тамақтану мүмкіндігімен қамтамасыз етуге;
6) жұмыскерлерді тамақтандыруды ұйымдастыру жөніндегі қызметті жүзеге асыруға көзделген шығыстары шегерімге жатады.
- ұйғарылған немесе танылған тұрақсыздық айыбы (айыппұлдар, өсімпұл) бойынша шығыстар;
- салық төлеушінің мәміледе белгіленген кепілдік мерзімі ішінде жүргізілген өткізілген тауарлардың, орындалған жұмыстардың, көрсетілген қызметтердің кемшіліктерін жою жөніндегі іс жүзіндегі шығыстары;
- салық төлеушінің жеке кәсіпкерлік субъектілерінің мүшелік жарналарын төлеу бойынша шығыстары;
- салық төлеушінің:
1) МӘСҚ-ға аударымдар;
2) әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына аударымдар;
3) жұмыс берушінің жұмыскердің пайдасына міндетті зейнетақы жарналары бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалатын мөлшердегі шығыстары.
- егер мұндай тауар бірлігінің құны 5 АЕК-тен аспаған жағдайда, салық төлеушінің жарнама мақсатында өтеусіз берілген тауардың (оның ішінде сыйға тарту түрінде) баланстық құны мөлшеріндегі шығыстары.
- салық төлеушінің жеке тұлғаларға мынадай төлемдер түріндегі шығыстары:
1) моральдық нұқсанды қоспағанда, жеке тұлғаның өмірі мен денсаулығына келтірілген зиянды өтеу;
2) заңды күшіне енген сот актісі бойынша ұйғарылатын материалдық залалды, сондай-ақ сот шығыстарын өтеу сомалары.
- Қазақстан Республикасының заңнамасында және (немесе) Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда айқындалған тәртіппен иеленетін және (немесе) пайдаланатын (оның ішінде лицензиялық немесе қосалқы лицензиялық шарт (келісім) негізінде) фирмалық атаумен, тауар белгісімен және (немесе) қызмет көрсету белгісімен тауарды өндіруді және (немесе) өткізуді жүзеге асыратын салық төлеуші мұндай тауарға меншік құқығының бар-жоғына қарамастан, оны сату көлемдерін ұстап тұруға және (немесе) ұлғайтуға бағытталған қызмет бойынша шығыстарды шегерімге жатқызады.
Мыналар (ҚР СК 286-бабы):
- кіріс алуға бағытталған қызметке байланысты емес шығындар;
- іс жүзінде жұмыстарды орындамай, қызметтер көрсетпей, тауарларды тиеп-жөнелтпей жасалған операциялар бойынша шығыстар;
- мемлекеттік сатып алу туралы шарттар бойынша бюджетке енгізілуге жататын (енгізілген) тұрақсыздық айыбын (айыппұлдарды, өсімпұлды) қоспағанда, бюджетке енгізілуге жататын (енгізілген) тұрақсыздық айыбы (айыппұлдар, өсімпұл);
- есептелген шегерімнің шекті сомасынан асып кету сомасы;
- Қазақстан Республикасының немесе өзге мемлекеттің (өзге мемлекеттің бюджетіне төленген салықтар мен төлемдер үшін) заңнамасында белгіленген мөлшерлерден артық есептелген (есепке жазылған) және төленген салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер сомасы;
- салық төлеуші өтеусіз негізде берген мүліктің құны;
- есепке жатқызуға жататын ҚҚС сомасының салықтық кезеңде есепке жазылған ҚҚС сомасынан асып кетуі;
- резервтік қорларға аударымдар;
- кәсіпорынды мүліктік кешен ретінде сатып алу-сату шарты бойынша берілетін запастардың баланстық құны;
- амортизацияға жатпайтын активтердің бастапқы құнына қосылатын шығындары;
- лизинг шартынан басқа, мүліктік жалдау (жалға алу) шарты бойынша уақытша иеленуге және пайдалануға берілетін активтердің баланстық құны;
- коммерциялық емес ұйымның кірістер есебінен жұмсалған шығыстары;
- төлем жасау күні қолданыста болатын АЕК-тің 1 000 еселенген мөлшерінен асатын сомада төлем кезеңділігіне қарамастан, ҚҚС ескеріле отырып, қолма-қол ақшамен есеп айырысу арқылы төлеу жүргізілген АҚС бойынша ҚҚС төлеуші ретінде тіркеу есебінде тұрған ДК-нің немесе ҚҚС төлеуші ретінде тіркеу есебінде тұрған басқа ДК-нің пайдасына заңды тұлғаның немесе заңды тұлғаның шығыстары;
- салық төлеушінің Қазақстан Республикасының халықаралық кеме тізілімінде тіркелген теңіз кемесімен жүк тасымалдауды жүзеге асырудан және (немесе) бербоут-чартер, тайм-чартер шарттары бойынша көрсетілетін қызметтерді ұсынудан кіріс алуға бағытталған шығыстары;
- ұлттық фильм деп танылған фильмнің құқық иеленушісінің айрықша құқығы болған кезде Қазақстан Республикасының аумағында осындай ұлттық фильмді прокаттаудан және кинозалдарда көрсетуді жүзеге асырудан болатын шығыстары;
- салық төлеушінің оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын тұлғалардан тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алған күнге осындай тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу жөніндегі шығыстары.
- Қазақстан Республикасы Үкіметінің және жергілікті атқарушы органдардың резервінен бөлінген субсидиялар, акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) жүз пайызы мемлекетке тиесілі, коммуналдық меншіктегі және электр энергиясын, суды (дистиллятты) және жылу энергиясын өндіру жөніндегі қызметті бір мезгілде жүзеге асыратын энергия өндіруші ұйымдар үшін гранттар немесе басқа да өтеусіз көмек есебінен жүргізілген шығындар КТС бойынша шегерімге жатпайды.
МАҢЫЗДЫ! ЖБР-дегі салық төлеуші оңайлатылған декларация негізінде АСР-де төлеушіден тауарлар, жұмыстар, қызметтер сатып ала отырып, КТС есептеу кезінде осы шығыстарды шегерімге жатқыза алмайды (16-тармақ). ЖБР-де салық төлеушілер үшін жеңілдетілген декларация негізінде АСР қолданатын тұлғалармен жұмыс тиімсіз және В2В секторда АСР қолдануды шектейді.
ҚР СК 287-бабына сәйкес салық төлеушінің алдыңғы есепті салықтық кезеңдерде салық салу мақсатында есепке алынған шығындары (шығыстары) мынадай жағдайларда:
- сот тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің осындай салық төлеушіден іс жүзінде алынғанын анықтаған операцияларды қоспағанда, заңды күшіне енген сот актісімен анықталған, басшысы және (немесе) құрылтайшысы (қатысушысы) осындай заңды тұлғаны тіркеуге (қайта тіркеуге) және (немесе) оның қаржы-шаруашылық қызметін жүзеге асыруға қатысты болмайтын салық төлеушімен іс жүзінде жұмыстарды орындамай, қызметтерді көрсетпей, тауарларды тиеп-жөнелтпей жасалған операциялар бойынша;
- әрекет етпейтін деп танылған салық төлеушіні әрекет етпейтін деп тану туралы шешім шығарылған күннен бастап онымен жасалған операциялар бойынша;
- жеке кәсіпкерлік субъектісі іс жүзінде жұмыстарды орындамай, қызметтерді көрсетпей, тауарларды тиеп-жөнелтпей жасаған, жазып берілуі заңды күшіне енген сот актісімен немесе қылмыстық тергеп-тексеру органының сотқа дейінгі тергеп-тексеруді ақталмайтын негіздер бойынша тоқтату туралы қаулысымен танылған шот-фактурада және (немесе) өзге де құжатта көрсетілген сома бойынша;
- заңды күшіне енген сот актісі негізінде жарамсыз деп танылған мәміле бойынша шығыстар алып тастауға жатады.
Сондай-ақ жаңа Салық кодексімен 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап шығыстардың жекелеген түрлері бойынша шегерімдерден:
- балаларды, қарттар мен мүгедектігі бар адамдарды мектепке дейінгі тәрбиелеу мен оқытуды, әлеуметтік қорғауды және әлеуметтік қамсыздандыруды ұйымдастыру жөніндегі қызметті жүзеге асыруға байланысты салық төлеушінің шығыстары;
- жаңартылатын энергия көздерін пайдаланатын субъектілерге электр энергиясын беру жөніндегі қызметтерді өтеусіз көрсетуге байланысты энергия беруші ұйым шеккен шығыстар;
- осындай банктің жарғылық капиталына шет мемлекеттің қатысуы бар бейрезидент банктен осындай қарыз шартын жасасу сәтінде алынған қарыз бойынша, оған сәйкес төлем көзінен КТС бейрезидент банкке төленуге тиіс сыйақы сомасынан қарыз алушының өз қаражаты есебінен төленеді, егер төлем көзінен аталған салық осындай 10 000 000 АЕК-тен асатын болса, төлем көзінен ұсталатын аталған салық шегерімге жатқызылады;
- Қазақстан Республикасының аумағында алғаш рет пайдалануға берілетін өндірістік мақсаттағы ғимараттар мен құрылыстар;
- пайдаланудың алғашқы үш салық кезеңі ішінде немесе пайдалануға беру жүзеге асырылған салық кезеңінде бір мезгілде тең үлестермен преференциялар объектілерінің бастапқы құнын шегерімге жатқызу;
- бас банктің күмәнді және үмітсіз активтерін сатып алуға банктің еншілес ұйымына берілген күмәнді және үмітсіз активтерге қарсы провизиялар (резервтер) құру бойынша шығыстар сомасын шегеру.
2026 жылғы 01 қаңтарға дейін КТС бойынша шегерімдер
Шегерімдер - бұл салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты туындаған шығыстары.
Салық төлеушiнiң табыс алуға бағытталған қызметтi жүзеге асыруға байланысты шығыстары, осы Кодекске сәйкес шегерiмге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, осы Кодекстiң баптарында 242 және 243 - 263-баптарында белгiленген ережелер ескерiле отырып, салық салынатын табысты айқындау кезiнде шегерiмге жатады.
Осы тармақтың ережелері салық төлеушінің Қазақстан Республикасында да, одан тысқары жерлерде де шеккен шығыстарына қолданылады.
Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.
01.04.2021 жылдан бастап ҚР Салық кодексі ҚР СК 242-бабының 3-1-тармағымен толықтырылады. Өзгертістер 10.12.2020 ж. №382-VI заңмен енгізіледі.
01.04.2021 жылдан бастап шегерімдерді растайтын құжаттардың, сондай-ақ мынадай жазып берілген шот-фактуралардың міндетті түрде болуымен нақты жүргізілген шығыстар бойынша жүргізуге болады:
- ҚР резидент заңды тұлғаларымен;
- ҚР-да филиал немесе өкілдік арқылы жұмыс істейтін бейрезиденттер;
- ДК;
- жеке практикамен айналысатын тұлғалар.
Талап құны мәміле жасалған күні мәні қолданылатын 1000 АЕК-тен асатын мәмілелерге қолданылады.
Шығыстарды шегерімге жатқызу кезінде шот-фактура талап етілмейді:
- жолаушылар тасымалы бойынша;
- ДК немесе жеке практикамен айналысатын тұлғалар болып табылмайтын жеке тұлғаларға тауарларды өтеусіз беру, жұмыстар немесе қызметтер көрсету кезінде;
- бейрезиденттен қызметтерді сатып алу бойынша;
- ЕАЭО елдерінің аумағынан әкелінген тауарлар бойынша;
- ҚР СК 397-бабында көзделген қызметтер бойынша.
Әдепкі растау үшін электрондық шот-фактуралар пайдаланылады.
ҚР СК 242-бабының, 243-бабының негізінде шегерімге мынадай шығыстар жатады:
Салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметке байланысты шығыстары; 243-баптың 2-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, салық төлеуші шеккен тауарлар
шығыны табиғи кему нормалары шегінде шегеруге жатады; Реттеліп көрсетілетін қызметтерді ұсыну мақсатында табиғи монополия субъектісі шеккен
шығындар; Жоғалуына, бүлінуіне байланысты бұрын шегерімге жатқызылмаған тауарлардың баланстық құны мөлшеріндегі салық төлеушінің
шығыстары; Салық төлеушінің міндетті, мерзімдік медициналық тексеріп-қарауға арналған шығыстары
шегерімге жатады; Салық төлеушінің жұмыскерлерге еңбек қауіпсіздігі, еңбекті қорғау және гигиена талаптарына сай келетін еңбек жағдайларын қамтамасыз ету жөніндегі шығыстары
шегерімге жатады; Жұмыскерлердің қоғамдық тамақтануын ұйымдастыру жөніндегі қызметті жүзеге асыруға байланысты салық төлеушінің шығыстары шегерімге жатқызылуға
тиіс; Берілген немесе танылған тұрақсыздық айыбы (айыппұлдар, өсімпұлдар)
шегерімге жатады; Жеке кәсіпкерлік субъектілерінің мүшелік жарналары
шегерімге жатады; Салық төлеушінің МӘСҚ-қа есептелген әлеуметтік аударымдар бойынша шығыстары
шегерімге жатады;
Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына төленген аударымдар бойынша салық төлеушінің шығыстары шегерімге жатады (2022 жылғы редакция)
2023 жылдан бастап «Салық кодексіне өзгерістер енгізу туралы» Заңмен МӘМС-ті КТС бойынша шегерімге жатқызу өзгертілді.
2023 жылдан бастап 243-баптың 12-тармағы мынадай редакцияда жазылды:
«12. Салық төлеушінің Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалатын мөлшерде әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына есепке жазылған аударымдар бойынша шығыстары шегерімге жатады.;
Жарнамалық мақсатта өтеусіз (оның ішінде сыйға тарту түрінде) берілген тауардың құны, егер осындай тауар бірлігінің құны тиісті қаржы жылына республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген және осындай беру күнінде қолданыста болатын АЕК-тің 5 еселенген мөлшерінен аспаған жағдайда, осындай тауарды беру жүзеге асырылған салықтық кезеңде шегерімге жатқызылуға жатады;
Энергия беруші ұйымның жаңартылатын энергия көздерін пайдаланатын субъектілерге электр энергиясын беру жөніндегі қызметтерді өтеусіз көрсетуге байланысты шеккен шығыстары шегерімге жатады;
Салық төлеуші жұмыскердің пайдасына төлеген жұмыс берушінің МЗЖ шегеруге
жатады;
Қызметтік іссапарлар кезіндегі өтемақылар бойынша мынадай шығыстар шегерімге жол жүруге арналған және броньға жұмсалған шығыстарды растайтын құжаттардың негізінде, броньға жұмсалған шығыстардың төлемақысын қоса алғанда, іссапарда болатын жерге және кері жол жүру шығыстары жатады (ҚР СК 244-бабы);
Өкілдік шығыстар салық салуға жататын жұмыскерлердің табыстары бойынша жұмыс берушінің шығыстары сомасының 1%-нан аспайтын мөлшерде шегерімге жатқызылады (ҚР СК 245-бабы);
Сыйақы бойынша шегерімдер (ҚР СК 246-бабы);
Төленген күмәнді міндеттемелер бойынша шегерімдер (ҚР СК 247-бабы);
Күмәнді талаптар бойынша шегерімдер (ҚР СК 248-бабы);
Сақтандыру, қайта сақтандыру ұйымының шегерімдері (ҚР СК 249-бабы);
Теріс бағамдық айырма сомасының оң бағамдық айырма сомасынан асып кетуін шегеру (ҚР СК 262-бабы);
Салық және бюджетке төленетін төлемдерді шегеру (ҚР СК 263-бабы);
Тіркелген активтер бойынша шегерімдер (ҚР СК 265-бабы);
СЕН 100.00 - «Корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияда» шегерімге жатқызылатын шығыстар туралы мәліметтер «Шегерімдер» бөлімінде көрсетіледі.
Салық төлеушінің құрылысқа, тіркелген активтерді сатып алуға жұмсаған шығындары және күрделі сипаттағы басқа да шығындар осы Кодекстің 265-276-баптарына сәйкес шегерімге жатқызылады.
2. Салық төлеушінің шет мемлекетте қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыруына байланысты шығыстары осы Кодекске сәйкес шегерімге жатады.
2022 жылғы 1 қаңтардан бастап шығындарды (1000 АЕК-тен асатын мәміле бойынша) ЭШФ немесе алушының ЖСН/БСН қамтитын БКМ чегі болған кезде шегерімге жатқызуға болады.
Сыйақы бойынша шегерім есебіне дисконт түріндегі сыйақы және негізгі компаниядан қарыздар бойынша сыйақы енгізілетін болады.
Салық кодексінің 243-бабының 3-тармағы үшінші бөлікпен толықтырылды (2022 жылғы 1 қаңтардан бастап 2023 жылғы 1 қаңтарға дейін қолданылады)
Бұрын шегерімге жатқызылмаған шығыстар бойынша корпоративтік табыс салығы (бұдан әрі - КТС) бойынша шегерімді қолдану жөніндегі
ережелерді салық төлеушіні осы жергілікті атқарушы орган қалыптастыратын тізілімге енгізген жергілікті атқарушы орган құрған комиссияның шешімі бойынша төтенше жағдайдың қолданылуы кезеңінде келтірілген мүліктік зиянды өтеуге ақша алынған мүлік бойынша шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері қолданбайды.