Жеке табыс салығы (ЖТС) – жеке тұлғаларың алатын кірісінен алынатын салық салу түрі.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап төлем көзінен ЖТС

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі төлем көзінен ЖТС

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап төлем көзінен ЖТС

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Салық реформасы шеңберінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін өзгерістер ЖТС есептеуге қатысты болды.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ЖТС прогрессивті шкаласы енгізіледі.

2026 жылы ЖТС өсу қорытындысымен - есепті жылдың басынан бастап алынған барлық кірістерді қосу жолымен есептелген жеке тұлғаның жылдық кірісін алдын ала айқындаумен есептелуге жатады.

 Төлем көзінен салық салуға жататын кірістер

 Салық агенті кім болып табылады

 ЖТС есептеу, ұстау және төлеу

 Төлем көзінен салық салынатын кірісті айқындау

 Жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларация (200.00-нысан)

Төлем көзінен салық салуға жататын кірістер

ҚР СК 425-бабына сәйкес төлем көзінен салық салуға жататын кірістерге Қазақстан Республикасындағы көздерден алынған кірістердің мынадай түрлері жатады:

      1) жұмыскердің салық агентінен алған кірісі;

      2) салық агентіне тауарларды өткізуден, жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден түсетін кіріс;

      3) салық агентінен өтеусіз алынған мүлік түріндегі кіріс;

      4) салық агентінен біржолғы зейнетақы төлемдері түріндегі кіріс;

      5) салық агентінен алынған зейнетақы төлемдері түріндегі кіріс;

      6) салық агентінен алынған дивидендтер түріндегі кіріс;

      7) салық агентінен алынған сыйақылар түріндегі кіріс;

      8) салық агентінен алынған ұтыстар түріндегі кіріс;

      9) салық агентінен алынған стипендиялар түріндегі кіріс;

      10) салық агентінен алынған сақтандыру шарттары бойынша кіріс;

      11) агроөнеркәсіптік кешен саласындағы дайындаушы ұйымнан, ауыл шаруашылығы кооперативінен және (немесе) ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеуді жүзеге асыратын заңды тұлғадан алынған жеке қосалқы шаруашылықтан түсетін кірістер;

      12) салық агентінен түсетін басқа да кірістер.

Салық агенті кім болып табылады

Мынадай:

1) ЖТС есептелетін, төлем көзінен ұсталатын және салық агенті бюджетке аударатын резидент-жеке тұлғаның салық салынатын кірісі;

2) ЖТС есептелетін және резидент-жеке тұлға бюджетке төлейтін, дербес салық салуға жататын осындай жеке тұлғаның салық салынатын кірісі түріндегі салық салу объектілері бар резидент-жеке тұлғалар ЖТС төлеушілер болып табылады. (ҚР СК 360-бабы)

Резидент жеке тұлғаға кіріс төлейтін мынадай тұлғалар салық агенттері болып танылады:

1) ЖК;

2) жеке практикамен айналысатын адам (жекеше нотариус, жеке сот орындаушысы, адвокат, кәсіби медиатор);

3) Қазақстан Республикасының резиденті - заңды тұлғасы;

4) Қазақстан Республикасында қызметін:

• тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын бейрезидент-заңды тұлға. Бұл ретте бейрезидент-заңды тұлға оның құрылымдық бөлімшесі немесе тұрақты мекемесі Қазақстан Республикасының салық органдарында тіркеу есебіне құрылымдық бөлімше ашпай қойылған күннен бастап салық агенті болып танылады;
• егер осы құрылымдық бөлімше қосарланған салық салуды болғызбау және салық төлеуден жалтаруға жол бермеу мәселелерін реттейтін халықаралық шартқа немесе Салық кодексінің 226-бабына сәйкес тұрақты мекеме құрмаса, құрылымдық бөлімше арқылы жүзеге асыратын бейрезидент-заңды тұлға;

5) Салық кодексінің 721-бабы 3-тармағына сәйкес салық агенті айқындаған интернет-платформа операторы.

«Лотереялар және лотерея қызметі туралы» Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес туындайтын жеке тұлғаның кірістері бойынша лотерея операторы салық агенті болып танылады.

Мыналар:

1) ДК, жеке практикамен айналысатын адам ретінде тіркелмеген жеке тұлға;

2) ДК, жеке практикамен айналысатын адам ретінде өз қызметіне байланысты емес қатынастарда ДК, жеке практикамен айналысатын адам ретінде тіркелген жеке тұлға;

3) Қазақстан Республикасында аккредиттелген шет мемлекеттің дипломатиялық және теңестірілген өкілдігі, шет мемлекеттің консулдық мекемесі;

4) Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес төлем көзінен жеке табыс салығын есептеу, ұстап қалу және аудару жөніндегі міндеттемеден босатылған, халықаралық және мемлекеттік ұйым, шетелдік және қазақстандық үкіметтік емес қоғамдық ұйым және қор салық агенті болып табылмайтын тұлға деп танылады.

ЖТС есептеу, ұстау және төлеу

Төлем көзінен салық салуға жататын кірістер бойынша жеке табыс салығын есептеуді салық агенті салық салуға жататын кірісті есепке жазу кезінде жүргізеді. (ҚР СК 440-бабы)

ЖТС сомасы ҚР СК 363-бабында белгіленген мөлшерлемелерді, жұмыскердің кірісін қоспағанда, осы бөлімге сәйкес айқындалатын төлем көзінен салық салынатын тиісті кіріс сомасына қолдану арқылы есептеледі.

Жұмыскердің кірісі бойынша жеке табыс салығының сомасы ҚР СК 441-бабында белгіленген тәртіппен есептеледі.

Салық агенті ЖТС ұстап қалуды төлем көзінен салық салуға жататын кірісті төлеу күнінен кешіктірмей жүргізеді.

Салық агенті төленген кірістер бойынша ЖТС аударуды кіріс төлеу жүзеге асырылған ай аяқталғаннан кейін күнтізбелік жиырма бес күннен кешіктірмей өзінің тұрған жері бойынша жүзеге асырады.

Резидент-заңды тұлға өз шешімімен өзінің құрылымдық бөлімшесінің:

• төлем көзінен салық салуға жататын, осындай құрылымдық бөлімше есепке жазған, төлеген кірістер бойынша жеке табыс салығын есептеу, ұстап қалу және аудару;
• осындай құрылымдық бөлімшенің шығыстары болып табылатын салық салу объектілері бойынша әлеуметтік салықты есептеу және төлеу жөніндегі міндетті бір мезгілде орындағанын тануға құқылы.

     Бұл ретте резидент-заңды тұлғаның осындай шешімі:

• заңды тұлғаның жаңадан құрылған құрылымдық бөлімшесіне қатысты – осы құрылымдық бөлімше құрылған күннен бастап немесе осы құрылымдық бөлімше құрылған тоқсаннан кейінгі тоқсанның басынан бастап;
• қалған жағдайларда – осындай шешім қабылданған тоқсаннан кейінгі тоқсанның басынан бастап қолданысқа енгізіледі.

     Резидент-заңды тұлғаның осындай шешімінің күшін жою осындай шешімнің күші жойылған тоқсаннан кейінгі тоқсанның басынан бастап қолданысқа енгізіледі.

Төлем көзінен салық салынатын кірісті айқындау

2026 жылы ЖТС өсу қорытындысымен - есепті жылдың басынан бастап алынған барлық кірістерді қосу жолымен есептелген жеке тұлғаның жылдық кірісін алдын ала айқындаумен есептелуге жатады.

Мысалы, ҚР СК 441-бабына сәйкес жұмыскердің кірісінен төлем көзінен ұсталатын ЖТС есептеуді салық кезеңі үшін салық агенті мынадай формула бойынша жүргізеді:

ҚР СК 363-бабы 1) тармақшасы кестесінің 1-жолында көзделген сома шегінде күнтізбелік жылдың 1 қаңтарынан бастап жеке табыс салығы есептелетін салықтық кезеңді қоса алғанда, өсу қорытындысымен айқындалатын, ҚР СК 439-бабы 1-тармағына сәйкес салық агентінен алынуға жататын жұмыскердің салық салынатын кірісінің сомасы,

көбейту

ҚР СК 363-бабы 1) тармақшасы кестесінің 1-жолына сәйкес салық мөлшерлемесі

қосу

ҚР СК 439-бабының 1-тармағына СК 363-бабының 1) тармақшасы кестесінің 1-жолында көзделген сома шегінде күнтізбелік жылдың 1 қаңтарынан бастап жеке табыс салығы есептелетін салықтық кезеңді қоса алғанда, өсу қорытындысымен айқындалатын, осы Кодекстің 439-бабының 1-тармағына сәйкес салық агентінен алынуға жататын жұмыскердің салық салынатын кірісінің сомасы

көбейту

ҚР СК 363-бабы 1) тармақшасы кестесінің 2-жолына сәйкес салық мөлшерлемесі

алу

күнтізбелік жылдың алдыңғы салықтық кезеңдер үшін салық агенті өсу қорытындысымен 1 қаңтардан бастап есептеген жеке табыс салығының сомасы.

Төлем көзінен салық салуға жататын кірістер бойынша ЖТС есептеуді салық агенті салық салуға жататын кірісті есептеу кезінде жүргізеді.

ЖТС сомасы ҚР СК 363-бабында белгіленген мөлшерлемелерді, жұмыскердің кірісін қоспағанда, осы бөлімге сәйкес айқындалатын төлем көзінен салық салынатын тиісті кіріс сомасына қолдану арқылы есептеледі.

ЖТС және әлеуметтік салық бойынша декларация (200.00-нысан)

Салық агенттерінің төлем көзінен салық салуға жататын кірістерден ЖТС есептеуі үшін күнтізбелік ай салық кезеңі болып табылады.

Күнтізбелік тоқсан жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларация жасау үшін есепті кезең болып табылады.

Жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларацияны СЕН 200.00 салық агентінің орналасқан жері бойынша салық органдарына есепті кезеңнен кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей:

• салық агенттері;
• дара кәсіпкерлер және (немесе) жеке практикамен айналысатын тұлғалар болып табылмайтын жеке тұлғаларды қоспағанда, агенттер немесе әлеуметтік төлемдерді төлеушілер, оның ішінде Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес өз пайдасына төлеушілер тапсырады.

Салық агенті төлем көзінен салық салуға жататын кірістерді алушы болып табылатын Қазақстан Республикасының әрбір резидент-жеке тұлғасы бойынша ЖТС сомаларын есептеу, ұстап қалу және аудару туралы деректерді:

1) күнтізбелік жылдың қорытындылары бойынша жасалатын және күнтізбелік жылдың соңғы есепті кезеңі үшін жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларациямен бірге ұсынылатын;

2) таратудың салықтық есептілігі ұсынылған кезде жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларациямен бірге толтырылатын және ұсынылатын жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларацияға қосымша түрінде ұсынады.

Құрылымдық бөлiмшелерi бар салық агенттерi құрылымдық бөлiмше бойынша жеке табыс салығы мен әлеуметтiк салық сомасын есептеу жөнiндегi қосымшаны жеке табыс салығы мен әлеуметтiк салық бойынша декларацияға осы құрылымдық бөлiмшенiң орналасқан жерi бойынша салық органына табыс етедi.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі төлем көзінен ЖТС

Жеке табыс салығы (ЖТС) - жеке тұлғалардан алған кірісінен алынатын салық салу түрі.

Төлем көзіндегі ЖТС

Төлем көзінен салық салуға жататын кірістер

Салық агенті кім болып табылады

ЖТС есептеу, ұстау және төлеу

Төлем көзінен салық салынатын кірісті айқындау

Жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларация (200.00-нысан)

200.00-нысандағы Декларацияны тапсыру мерзімі

Төлем көзіндегі ЖТС

Төлем көзінен және дербес салық салу кезінде жеке тұлғаның салық салынатын кірісі түрінде салық салу объектілері бар жеке тұлғалар жеке табыс салығын төлеушілер болып табылады.

Қазақстан Республикасының резиденті болып табылатын Қазақстан Республикасы азаматының, шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның (бұдан әрі – резидент-жеке тұлға) төлем көзінен салық салуға жататын кірістері бойынша осы Кодекстің 320-бабында көзделген мөлшерлемелер бойынша жеке табыс салығын есептеуді, ұстап қалуды және аударуды, сондай-ақ салықтық есептілікті ұсынуды салық агенті осы тарауда, осы Кодекстің 36-тарауының 1-параграфында, 38-тарауында және 657-бабында белгiленген тәртіппен және мерзімдерде жүргізеді.

Салық мөлшерлемелері

Салық төлеушiнiң кірісіне 10 пайыздық мөлшерлеме бойынша салық салынады.

Төлем көзінен салық салуға жататын кірістер

1. Салық агенті болып табылатын жұмыс беруші есепке жазған және, оның ішінде Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасына сәйкес жұмыс берушінің бухгалтерлік есебінде шығыстар (шығындар) ретінде танылған мынадай кірістер жұмыскердің салық салуға жататын кірістері болып табылады:

1) еңбек қатынастарының болуына байланысты жұмыс беруші жұмыскердің меншігіне беруге жататын, қолма-қол және (немесе) қолма-қол емес нысандарындағы ақша;

2) осы Кодекстің 323-бабына сәйкес жұмыскердің заттай нысандағы кірістері;

3) осы Кодекстің 324-бабына сәйкес жұмыскердің материалдық пайда түріндегі кірістері.

Салық төлеушінің директорлар кеңесінің немесе жоғары басқару органы болып табылмайтын өзге де басқару органының мүшесі алған (алуға жататын) кірісі де жұмыскердің салық салуға жататын кірісі деп танылады.

2. Қазақстан Республикасының немесе шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес жасалған еңбек шарты (келісімшарты) бойынша алынған (алуға жататын) кіріс салық агенттері болып табылмайтын тұлғалардан алынған (алуға жататын) жұмыскердің салық салуға жататын кірісі болып табылады.

3. Жұмыскердің салық салуға жататын кірісіне мынадай кірістер жатпайды:

1) жеке тұлғаның азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша салық агентінен алатын кірісі;
2) зейнетақы төлемдері, біржолғы зейнетақы төлемдері түріндегі кіріс;
3) дивидендтер, сыйақылар, ұтыстар түріндегі кіріс;
4) стипендиялар;
5) жинақтаушы сақтандыру шарттары бойынша кіріс;
6) мүліктік кіріс;
7) резидент-еңбекші көшіп келушінің кірісі;
8) жеке практикамен айналысатын адамның кірісі;
9) дара кәсіпкердің кірісі.

Егер мұндай кірістерді аталған салық агенті төлеуге жататын (төлейтін) болса, осы Кодекстің 321-бабының 1) - 12) және 17) тармақшаларында көрсетілген кірістер бойынша ЖТС-ны есептеу, ұстап қалу және бюджетке төлеуді салық агенті төлем көзінен жүзеге асырады.

Салық агенті кім болып табылады

Резидент жеке тұлғаға кіріс төлейтін мынадай тұлғалар салық агенттері болып танылады:

1) жеке кәсіпкер;
2) жеке практикамен айналысатын адам;
3) қызметін Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын заңды тұлға, оның ішінде резидент емес.

Бұл ретте бейрезидент-заңды тұлға филиалын, өкілдігін немесе филиал немесе өкілдік ашпай тұрақты мекемесін Қазақстан Республикасының салық органдарында тіркеу есебіне қойған күннен бастап салық агенті деп танылады;

4) егер филиал, өкілдік қосарланған салық салуды болғызбау және салықтарды төлеуден жалтаруға жол бермеу мәселелерін реттейтін халықаралық шартқа немесе осы Кодекстің 220-бабына сәйкес тұрақты мекеме құрмаса, Қазақстан Республикасында қызметін филиал, өкілдік арқылы жүзеге асыратын бейрезидент-заңды тұлға.

3. Мыналар салық агенттері болып танылмайды:

1) Қазақстан Республикасында аккредиттелген, шет мемлекеттің дипломатиялық және оларға теңестірілген өкілдіктері, шет мемлекеттің консулдық мекемелері;

2) Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес төлем көзінен жеке табыс салығын есептеу, ұстап қалу және аудару жөніндегі міндеттемеден босатылған халықаралық және мемлекеттік ұйымдар, шетелдік және қазақстандық үкіметтік емес қоғамдық ұйымдар және қорлар.

ЖТС есептеу, ұстау және төлеу

1. Төлем көзінен салық салуға жататын кірістер бойынша ЖТС есептеуді салық агентi салық салуға жататын кірісті есепке жазу кезінде жүргізедi.

ЖТС сомасы осы бөлімге сәйкес айқындалатын төлем көзінен салық салынатын кіріс сомасына осы Кодекстің 320-бабында белгіленген мөлшерлемелерді қолдану арқылы есептеледі.

2. Егер осы Кодексте өзгеше көзделмесе, жеке табыс салығын ұстап қалуды салық агентi төлем көзiнен салық салуға жататын кірісті төлеу күнінен кешiктiрмей жүргізедi.

3. Егер осы бапта өзгеше көзделмесе, салық агентi төленген кірістер бойынша ЖТС аударуды кіріс төлеу жүзеге асырылған ай аяқталғаннан кейін күнтізбелік жиырма бес күннен кешіктірмей өзiнің тұрған жерi бойынша жүзеге асырады.

4. Салық агентiнiң құрылымдық бөлiмшелерi жұмыскерлерiнiң кірістері бойынша жеке табыс салығын аудару құрылымдық бөлiмшелердің орналасқан жері бойынша тиiстi бюджеттерге жүргiзiледi.

5. Осы Кодекстің ережелеріне сәйкес салық агенті төлем көзінен салық салуға жататын кірістерден есептелген жеке табыс салығы сомасын оны ұстап қалмай өз қаражаты есебінен төлеген кезде салық агентінің төлем көзінен жеке табыс салығын ұстап қалу және аудару жөніндегі міндеті орындалды деп есептеледі.

Төлем көзінен салық салынатын кірісті айқындау

1. Жұмыскердің салық салынатын кірісінің сомасы мынадай тәртіппен айқындалады:

жұмыскердің салықтық кезеңге есептелген, төлем көзінен салық салынуға жататын кірістерінің сомасы

алу

осы Кодекстің 341-бабының 1-тармағында көзделген салықтық кезеңдегі кірісті түзету сомасы,

алу

осы Кодекстің 342-бабында көрсетілген тәртіппен салықтық шегерімдер сомасы.

1-1. Егер жұмыскердің салықтық кезең үшін есепке жазылған кірісі республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын АЕК-тің 25 еселенген мөлшерінен аспаса, жұмыскердің салық салынатын кірісінің осы баптың 1-тармағында айқындалған сомасы 90 пайызға азайтылады.

Салық және есепті кезеңдер

1. Салық агенттерінің төлем көзінен салық салуға жататын кірістерден ЖТС есептеуі үшін күнтізбелік ай салық кезеңі болып табылады.

2. Күнтізбелік тоқсан ЖТС және әлеуметтік салық бойынша декларация жасау үшін есепті кезең болып табылады.

Жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларация (200.00-нысан)

1. Жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларацияны (СЕН 200.00) салық агентінің орналасқан жері бойынша салық органдарына есепті кезеңнен кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей:

• салық агенттері, оның ішінде тіркелген шегерімді пайдалана отырып арнаулы салық режимін қолданатын салық агенттері;
• әлеуметтік төлем агенттері немесе төлеушілер, оның ішінде Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес өз пайдасына тапсырады.

2. Бірыңғай жер салығын төлеу негізінде арнаулы салық режимін қолданатын салық агенттері төлем көзінен ұстап қалатын жеке табыс салығының есептелген сомаларын бірыңғай жер салығын төлеушілерге арналған декларацияда көрсетеді.

3. Құрылымдық бөлімшелері бар салық агенттері құрылымдық бөлімше орналасқан жердегі салық органына жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларацияға құрылымдық бөлімше бойынша жеке табыс салығы және әлеуметтік салық сомасын есептеу жөніндегі қосымшаны ұсынады.

4. Ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілер мен ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін арнаулы салық режимін қолданатын салық агенттері бірыңғай төлемнің есептелген сомаларын жеке табыс салығы мен әлеуметтік салық бойынша декларацияда көрсетеді.

200.00-нысандағы Декларацияны тапсыру мерзімі

ҚР СК 355-бабының 1-тармағына сәйкес 200.00-нысанды салық агентінің орналасқан жері бойынша салық органдарына есепті кезеңнен кейінгі екінші айдың 15-күнінен кешіктірмей: салық агенттері, оның ішінде тіркелген шегерімді пайдалана отырып АСР қолданатын салық агенттері немесе әлеуметтік төлем агенттері немесе төлеушілер, оның ішінде ҚР заңдарына сәйкес өз пайдасына тапсырады.

Демек, 200.00-нысаны тоқсан сайын:

• 1-тоқсан үшін - 15 мамырға дейін;
• 2-тоқсан үшін - 15 тамызға дейін;
• 3-тоқсан үшін - 15 қарашаға дейін;
• 4-тоқсан үшін - 15 ақпанға дейін тапсырылады.