Өсуді ынталандыру үшін мемлекет ҚҚС нөлдік мөлшерлемесі бойынша салық салынатын айналымдарды жүзеге асыратын салық төлеушілерге нөлдік мөлшерлеме бойынша айналымдар мақсаттары үшін пайдаланылған тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді жеткізушілерге төленген ҚҚС сомаларын бюджеттен қайтаруға құқық береді.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап нөлдік мөлшерлеме

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі нөлдік мөлшерлеме

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап нөлдік мөлшерлеме

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Салық реформасы шеңберінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін өзгерістер ҚҚС-қа қатысты болды.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап одан асып кеткен кезде ҚҚС бойынша тіркеу есебіне тұру қажет айналымның шекті шегі - тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болған 10 000 АЕК-ке тең айналым (ҚР СК 99-бабы)

ҚҚС бойынша міндетті тіркеу есебіне қою мерзімі айналым шегінен асқан сәттен бастап 5 жұмыс күніне дейін қысқартылды. Егер айналымы ҚҚС бойынша шекті шектен асатын мәміле жоспарланып отырса, онда салық төлеуші айналым жасалғанға дейін ҚҚС бойынша міндетті тіркеу есебіне қою туралы салықтық өтініш беруі тиіс. (ҚР СК 101-бабы)

Қосылған құн салығының негiзгi мөлшерлемесі 16%-ды құрайды және салық салынатын айналым мен салық салынатын импорт мөлшерiне қолданылады. (ҚР СК 503-бабы).

ҚҚС нөлдік мөлшерлемесі бойынша салық салынатын айналымдарға мынадай айналымдар жатады:

• ҚР аумағында босатылған тауарларды өткізу бойынша айналымдарды қоспағанда, тауарларды экспортқа өткізу бойынша айналым. (ҚР СК 467-бабы)

Тауарлардың экспорты ЕАЭО кедендік заңнамасына және (немесе) ҚР кедендік заңнамасына сәйкес жүзеге асырылатын тауарларды ЕАЭО кедендік аумағынан әкету болып табылады.

• Халықаралық тасымалдар бойынша көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша айналым (ҚР СК 468-бабы)

Мыналар халықаралық тасымал деп танылады:

1) ҚР аумағынан экспортталатын және ҚР аумағына импортталатын тауарларды, оның ішінде пошта жөнелтілімдерін тасу;

2) ҚР аумағы арқылы транзиттік жүктерді тасу;

3) халықаралық қатынаста жолаушыларды, багажды және жүк багажын тасымалдау;

4) халықаралық қатынаста жолаушылар поездарының (вагондарының) жүріп өтуі бойынша көрсетілетін қызмет.

Егер тасымалдауды ресімдеу бірыңғай халықаралық тасымалдау құжаттарымен жүзеге асырылса, тасымалдау халықаралық болып есептеледі.

• Халықаралық ұшуды, халықаралық әуе тасымалдарын орындайтын шетелдік авиакомпаниялардың әуе кемелеріне жанармай құю кезінде әуежайлар, жерде қызмет көрсету қызметтерін берушілер, мұнай өнімдерін бөлшек саудада өткізушілер жүзеге асыратын жанар-жағармай материалдарын өткізу бойынша айналым. (ҚР СК 469-бабы)

Осы ережелер халықаралық ұшуды, халықаралық әуе тасымалдарын орындайтын шетелдік авиакомпаниялардың әуе кемелеріне жанармай құю кезінде жанар-жағармай материалдарын өткізетін әуежайларға, жерде қызмет көрсету қызметтерін берушілерге, мұнай өнімдерін бөлшек саудада өткізушілерге қатысты қолданылады.

ЕАЭО-ға мүше мемлекеттерді қоса алғанда, шет мемлекеттердің авиакомпаниялары шетелдік авиакомпаниялар болып танылады;

Әуе кемесі шет мемлекеттің шекарасын кесіп өтетін кезде әуе кемесінің ұшуы халықаралық ұшу деп танылады;

Тасымалдауда немесе қайта тиеуде үзілістің бар-жоғына қарамастан, тасымалды орындау кезінде жөнелту және межелі пункттері:

- екі немесе одан көп мемлекеттің аумағында;

- егер басқа мемлекеттің аумағында аялдау көзделсе, бір мемлекеттің аумағында орналасқан әуе тасымалы халықаралық әуе тасымалы деп танылады.

• АЭА құру мақсаттарына жауап беретін қызметті жүзеге асыру кезінде толық тұтынылатын тауарларды АЭА аумағына өткізу (ҚР СК 470-бабы)

АЭА құру мақсаттарына жауап беретін қызметті жүзеге асыру кезінде толық тұтынылатын тауарлар деп еркін кедендік аймақтың кедендік рәсімімен орналастырылатын (орналастырылған) және кедендік бақылаудағы тауарлар түсініледі.

• Шектері ЕАЭО-ның кедендік шекарасының учаскелерімен толық немесе ішінара тұспа-тұс келетін арнайы экономикалық аймақты құру мақсаттарына сай келетін қызметті жүзеге асыру кезінде тұтынылатын немесе өткізілетін тауарларды осындай арнайы экономикалық аймақтың аумағына өткізу (ҚР СК 471-бабы)

• Қымбат металдардағы активтерді толықтыру үшін өз өндірісінің шикізатынан аффинирленген алтынды өткізу бойынша айналым (ҚР СК 472-бабы)

• ҚР-да жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт шеңберінде қызметті жүзеге асыратын салық төлеушілерге өз өндірісінің тауарларын өткізу бойынша айналым. (ҚР СК 473-бабы)
• тұрақсыз конденсатты өткізу бойынша айналым;
• бұрын осы салық төлеуші ҚР аумағынан әкеткен және ЕАЭО-ға мүше осындай басқа мемлекеттің аумағында қайта өңделген алыс-беріс шикізатынан қайта өңдеу өнімдерін өткізу бойынша айналым.

Жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартта, өнімді бөлу туралы келісімде (келісімшартта) ҚҚС-нан босатылатын импортталатын тауарлардың тізбесі айқындалған жағдайда, осы тізбеде көрсетілген тауарларды өткізу бойынша айналымдарға нөлдік мөлшерлеме бойынша салық салынады.

Шығарылған жері сертификаты бар өнім (тауар) өз өндірісінің тауары болып танылады.

• Қазақстан Республикасының ЕАЭО-ға мүше басқа мемлекеттің аумағына тауарлардың экспорты (ҚР СК 520-бабы)
• Тауарларды (лизинг заттарын) ҚР аумағынан ЕАЭО-ға мүше басқа мемлекеттің аумағына лизинг шарты (келісімшарты) бойынша әкету.

• ҚР аумағына ЕАЭО-ға мүше басқа мемлекеттің аумағынан әкелінген, кейіннен қайта өңдеу өнімдерін басқа мемлекеттің аумағына әкете отырып, алыс-беріс шикізатын қайта өңдеу жөніндегі жұмыстар (ҚР СК 523-бабы)

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі нөлдік мөлшерлеме

Өсуді ынталандыру үшін мемлекет ҚҚС нөлдік мөлшерлемесі бойынша салық салынатын айналымдарды жүзеге асыратын салық төлеушілерге нөлдік мөлшерлеме бойынша айналымдар мақсаттары үшін пайдаланылған тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді жеткізушілерге төленген ҚҚС сомаларын бюджеттен қайтаруға құқық береді.

ҚҚС нөлдік мөлшерлемесі бойынша салық салынатын айналымдарға мыналар жатады:

• ҚР аумағында босатылған тауарларды өткізу бойынша айналымдарды қоспағанда, тауарларды экспортқа өткізу бойынша айналым (ҚР СК 386-бабы);

• Халықаралық тасымалдарға салық салу (ҚР СК 387-бабы)
• Халықаралық ұшуларды, халықаралық әуе тасымалдарын орындайтын шетелдік авиакомпаниялардың әуе кемелеріне май құю кезінде әуежайлар жүзеге асыратын жанар-жағармай материалдарын өткізуге салық салу (ҚР СК 388-бабы)
• Арнайы экономикалық аймақтың аумағына өткізілетін тауарларға салық салу (ҚР СК 389-бабы)
• Шектері Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасының учаскелерімен толық немесе ішінара сәйкес келетін арнайы экономикалық аймақтың аумағына өткізілетін тауарларға салық салу (ҚР СК 391-бабы)
• Тазартылған алтынға салық салу (ҚР СК 392-бабы)
• Жекелеген жағдайларда салық салу (ҚР СК 393-бабы)

Тауарлар экспортын ресімдеу кезінде ҚР Салық кодексінің 386-бабының 2-тармағында белгіленген экспортты растайтын құжаттары болуы қажет.

Мыналар тауарлар экспортын растайтын құжаттар болып табылады:

1) экспортталатын тауарларды жеткізуге арналған шарт (келiсiмшарт);

2) осы тармақтың 3) және 6) тармақшаларында көрсетілген жағдайлардан басқа, тауарлар шығаруды экспорт кедендік рәсімімен орналастыра отырып жүзеге асыратын кеден органының белгiлерi бар, сондай-ақ Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасындағы өткізу пунктінде орналасқан Қазақстан Республикасы кеден органының немесе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше басқа мемлекеттің кеден органының белгiсi бар тауарларға арналған декларацияның көшірмесі;

3) экспорт кедендік рәсімімен орналастырыла отырып, тауарлар:

• магистральдық құбыржолдар жүйесі арқылы немесе электр беру желілері арқылы;
• уақытша кедендік декларациялау пайдаланылып әкетілген кезде кедендiк декларациялауды жүргiзген кеден органының белгiлерi бар тауарларға арналған толық декларацияның көшiрмесi;

4) тауарға ілеспе құжаттардың көшірмелері.

Тауарлар экспорт кедендік рәсімімен орналастырыла отырып, магистральдық құбыржолдар жүйесі арқылы немесе электр беру желілері арқылы әкетілген жағдайда тауарға ілеспе құжаттар көшірмелерінің орнына тауарларды қабылдап алу-тапсыру актісі ұсынылады;

5) зияткерлiк меншiк құқығын қорғау саласындағы уәкiлеттi мемлекеттік органның зияткерлік меншiк объектiсiне құқық туралы, сондай-ақ зияткерлік меншік объектісі экспортталған жағдайда – оның құнын растауы;

6) тауарлар шығаруды экспорт кедендік рәсімінде жүзеге асыратын кеден органының белгілері бар, сондай-ақ шектері Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасының учаскелерімен толық немесе ішінара тұспа-тұс келетін арнайы экономикалық аймақтың бақылау-өткізу пунктінде орналасқан кеден органының белгісі бар тауарларға арналған декларацияның көшірмелері;

7) тауарлар мерзімдік кедендік декларациялау пайдаланылып, экспорт кедендік рәсімімен орналастырыла отырып әкетілген жағдайда, тауарларды берудің мәлімделген кезеңі аяқталғаннан кейін енгізілген өзгерістері (толықтырулары) бар, әкетілген тауардың нақты саны туралы мәліметтерді қамтитын тауарларға арналған декларацияның көшірмесі.

Егер экспорт ЕАЭО елдеріне ресімделсе, онда экспортты растау үшін ҚР Салық кодексінің 447-баптарында айқындалған құжаттар ресімделуі тиіс:

1) өзгерістер, толықтырулар және оларға қосымшалар ескеріле отырып, солардың негізінде тауарлар экспорты жүзеге асырылатын шарттар (келісімшарттар) (бұдан әрі – шарттар (келісімшарттар), ал тауарлар лизингі немесе заттар түрінде қарыз берілетін жағдайда – лизинг шарттары (келісімшарттары), заттар түрінде қарыз беруді көздейтін шарттар (келісімшарттар), тауарларды дайындауға арналған шарттар (келісімшарттар);

2) аумағына тауарлар импортталған Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттің салық органының белгісі бар тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы, жанама салықтарды төлеу және (немесе) оларды төлеуден босату және (немесе) төлеудің өзге тәсілі туралы өтініш (қағаз жеткізгіштегі түпнұсқасы немесе көшірмелері не электрондық нысанда);

3) Еуразиялық экономикалық одаққа мүше бір мемлекеттің аумағынан Еуразиялық экономикалық одаққа мүше басқа мемлекеттің аумағына тауарлардың өткізілуін растайтын тауарға ілеспе құжаттардың көшірмелері.

Тауарларды магистральдық құбыржолдар жүйесi арқылы немесе электр беру желiлерi арқылы экспорттаған жағдайда тауарларға iлеспе құжаттар көшірмелерінің орнына тауарларды қабылдап алу-тапсыру актісі ұсынылады;

4) зияткерлік меншік құқықтарын қорғау саласындағы уәкілетті мемлекеттік органның зияткерлік меншік объектісіне құқығы туралы, сондай-ақ зияткерлік меншік объектісін экспорттаған жағдайда оның құны туралы растамасы.