-
Бухгалтер сөздігі
-
А
- аванстық есеп
- аванстық төлемдер
- Азаматтығы жоқ адам
- Азаматтық
- Айлық есептік көрсеткіш
- Айлық жалақының ең төмен мөлшері
- Айлық жалақының ең төменгі мөлшері
- Айналым күні
- Айыппұл
- Айырбастау
- акциз
- Акцизделетін тауарлар
- Акциздік өнім
- АҚС
- АҚС-тан МЗЖ
- Ақша аударымы
- Ақша аударымы
- Ақша қаражаты
- Ақша қаражатының қозғалысы
- ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп
- Ақша операциялары
- Ақшалай есеп айырысулар
- Алимент
- алты күндік
- Алып қою тізбесі
- Амортизация
- Апостиль
- Арзандатылған тауар
- арнаулы мобильді қосымша
- АСР
- АСР дегі шаруа қожалығы
- Аттестаттау
- Аудитор
- Аутсорсинг
- аутстаффинг
- Ауыр жұмыстар
- Ауысымдық жұмыс
- ауысымдық кесте
- АЭА
-
Ә
- Әкiмшiлiк айыппұл
- әкелген күн
- Әкелу туралы өтініш
- Әкімшілік шығыстар
- Әлеуметтiк салық
- Әлеуметтік аударымдар
- Әлеуметтік демалыс
- әлеуметтік жәрдемақы
- әлеуметтік сақтандыру
- Әлеуметтік салықтық шегерімдер
- әлеуметтік төлемдер
- Әлеуметтік төлемдер
- әлеуметтік төлемдерді шегеру
- Әрекет етпейтін
- Әскери есепке алу
- өкiлдiк
- Өкілдік шығыстар
-
Б
- Бағалы қағаз
- Бағамдық айырма
- бажсыз сауда
- Базалық салықтық шегерім
- Бақылау чегі
- Бала күтімі бойынша демалыс
- Бала күтімі бойынша төлемдер
- Бала туғанда
- Баланстан тыс шоттар
- банк үзіндісі
- Банкроттық
- Бас бухгалтер
- Бас кiтап
- бастапқы құжаттар
- бастапқы құжаттардың нысандары
- Бейрезидент
- Бейрезидент жұмыскер
- бейрезидент үшін КТС
- бейрезидент үшін ҚҚС
- Бейрезиденттің кірісі
- Бересі
- Берешекті өтеу
- Бизнесті бөлшектеу
- Бизнесті сату
- Биологиялық актив
- біліктілігі
- Бір сорттан басқа сортқа көшіру
- бірыңғай жер салығы
- бірыңғай төлем
- БКМ
- БКМ чегі
- болашақ кезеңдердің шығыстарына
- Бос тұрып қалу
- Бос уақыт
- босқын
- бөлек есепке алу
- бөлу балансында
- Бөлшек салықтың АСР
- Бөлшек сауда
- бөлшек сауда салығы
- БСК
- БСН
- БТБА
- бухгалтер
- бухгалтерлік есеп
- Бухгалтерлік есеп тіркелімдері
- бухгалтерлік құжаттар
- Бюджеттік сыныптама коды
-
В
-
Г
-
Д
- Дактилоскопиялық тіркеу
- Дара кәсіпкер
- Дебиторлық берешек
- Декреттік
- декреттік демалыс
- Демалыс
- Демалыс ақысын есептеу
- Демалыс бойынша резерв
- Демалыс кестесі
- демалыс күндері
- Демалыс төлемдерін есептеу
- демалыс уақыты
- демалыстан кері шақыртып алу
- демалысты ұзарту
- Деңгейлес мониторинг
- депозитарий
- Дербес деректер
- Дербес деректер
- Дивидендтер
- ДК жабу
- ДСН-код
-
Е
- ЕБМ
- Ең төмен күнкөріс деңгейі
- Ең төменгі баға
- Ең төменгі бөлшек баға
- еңбек биржасы
- Еңбек кітапшасы
- Еңбек қауiпсiздiгi
- Еңбек мобильділігі орталығы
- Еңбек нормалары
- Еңбек өтілі
- Еңбек тәртібі
- Еңбек шартын бұзу
- Еңбекақы төлеу қоры
- Еңбекке жарамсыздық парағы
- Еңбекке сағат бойынша ақы төлеу
- Еңбекке уақытша жарамсыздық
- Еңбекке уақытша жарамсыздық парағы
- Еңбекті қорғау
- Еңбекші көшіп келушілер
- Ерікті зейнетақы жарналары
- Есеп беретін тұлғалар
- Есеп беру
- есеп құжаттамасы
- Есеп саясаты
- есепке жазу әдісі
- есепке жатқызу әдісімен
- есептілікті тоқтата тұру
- ЕТЖ
- ЕШЕБЖ
-
Ж
- жиынтық есебі
- жалақы
- Жалақысы сақталмайтын демалыс
- Жалдамалы жұмыскер
- Жалдау
- жалпыға бірдей белгіленген режим
- Жалпыға бірдей декларациялау
- Жанама әдіс
- Жанама салықтар
- Жарғылық капитал
- жарғылық капиталын ұлғайту
- Жарнама
- Жарнама қызметтері
- жарнама үшін төлем
- Жарнамалық акция
- Жастар практикасы
- ЖБР
- Жеке іс
- Жеке карточка
- Жеке көмекші
- жеке куәлігі
- жеке практикамен айналысатын адам
- Жеке шот
- Жекеше нотариус
- жеңілдетілген режим
- жер салығы
- жерлеуге
- ЖЕШ
- ЖЖМ
- ЖЖМ есептен шығару
- ЖЖМ талоны
- ЖКД
- ЖМЗЖ
- жол жүру шығыны
- Жолдама парағы
- жоспардан тыс тексеру
- Жосықсыз өнім беруші
- ЖСН
- ЖТС
- ЖТС бойынша декларация
- ЖТС бойынша шегерім
- Жүк алушы
- Жүк жөнелтуші
- Жүк тасымалы
- жүктілікке байланысты демалыс
- Жұмыс ауысымы
- Жұмыс беруші
- Жұмыс істеген сағаттар
- жұмыс орны
- Жұмыс режимі
- Жұмыс уақыты
- Жұмыс уақытын есепке алу
- жұмыс уақытының балансы
- Жұмыскердің кірісі
- жұмыскерлерді жеткізу
- Жұмысқа келмеу
- Жұмысқа қабылдау
- Жұмыссыз
- Жұмыстан шығару
- Жұмыстың жүріп-тұру сипаты
- ЖШС
- ЖШС ашу
- ЖШС жабу
- жылдық кіріс
-
З
-
И
-
І
-
К
- Кадр құжаттары
- Кадрлық қызметкері
- Камералдық бақылау
- Кассалық аппарат
- Кассалық кiрiс ордерi
- Кассалық кiтап
- Кассалық шығыс ордері
- Кәдеге жарату алымы
- кәмелетке толмаған
- кәсiподақ
- Кәсіби бухгалтер
- Кәсіпкер
- Кәсіпкерлік
- кәсіпкерлік субъектілері
- Кәсіптік оқыту
- кәсіптік төлем
- Кедендік алымдар
- Кедендік баж
- Кедендік декларация
- Кедендік декларациялау
- Кедендік тазарту
- Кедендік төлемдер
- Кейінге қалдырылған салық
- кері импорт
- Кері экспорт
- Кесiмдi ақы төлеу
- Кету қағазы
- Кешбэк
- Кешенді тексеру
- Кірістер мен мүлік туралы декларация
- Кірістер туралы анықтама
- консалтингілік қызмет көрсету
- Консулдық алым
- Консультациялық көрсетілетін қызметтер
- Контрагент
- Контрагентті тексеру
- Корпоративтік кеш
- Корпоративтік шот
- Көлік құжаттарын басқарудың бірыңғай жүйесі
- Көлікке салынатын салық
- Көліктік-экспедиторлық қызметтер
- көп балалы ана
- Көп балалы отбасы
- көп балалы отбасы үшін шегерім
- Көрнекі жарнама
- Көшіп келуші
- Кредиторлық берешек
- Криптовалюта
- КСА
- КСМ
- КТС
- КТС бойынша шегеруге
- Навигациялық пломба
-
Қ
- Қайта қаржыландыру мөлшерлемесі
- Қайта тiркеу
- Қайта ұйымдастыру
- Қайырымдылық көмек
- Қандас
- Қаржылық есептілік
- Қаржылық жалдау
- қарсы тексеру
- Қарыз
- Қарыз еңбегі
- Қате төлем
- қауіпсіздік техникасы
- Қашықтан аралас жұмыс істеу
- Қашықтан жұмыс істеу
- ҚҚС
- ҚҚС бойынша декларация
- ҚҚС бойынша есептен шығару
- ҚҚС бойынша куәлік
- ҚҚС бойынша шек
- ҚҚС ерікті түрде қою
- ҚҚС қайтару
- ҚҚС төлемеуші
- ҚҚС төлеушілер
- ҚҚС түзету
- ҚҚС-нан босату
- Қол қою бонусы
- қолма-қол ақшаны есепке алу кітабы
- қолма-қол ақшасыз төлемдер
- Қоныс аударушы
- Қорларды босатуға арналған жүкқұжат
- қорларды есепке алу
- қоршаған ортаға жағымсыз әсері
- Қоса атқарылатын жұмыс
- қосарланған салық салу
- қосылу
- Қосымша декларация
- қосымша демалыс
- Қосымша есептілік
- қосымша келісім
- Қосымша ЭШФ
- ҚСХҚЕС
- Құжат айналымы
- құжаттарды жою
- құжаттарды сақтау
- Құжаттық тексеру
- Құн өсімінен түсетін кіріс
- құндық балансы
- Құрбан айт
- Құрылтай құжаттары
- Құрылтайшы
- құрылымдық бөлімшесі
- Қызмет түрі
- қызметін тоқтату
- Қызметкерлерді оқыту
- қызметті қайта бастау
- Қызметті тоқтата тұру
- Қызметтік жазба
- қысқартылған жұмыс уақыты
-
Л
-
М
- Майнинг
- Маркетингтік көрсетілетін қызметтер
- Материалдық жауапты тұлға
- Материалдық көмек
- материалдық тұлға
- Мәмілелер мониторингі
- МӘМС
- МӘМСА
- МӘМСЖ
- МЕА
- Медианалық жалақы
- Медицинаға арналған салықтық шегерім
- медициналық сақтандыру
- Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек
- мемлекеттік көрсетілетін қызмет
- мемлекеттік сатып алу
- Мемлекеттік-жекешелік әріптестік
- Мереке күні
- Мерекелер күнтізбесі
- Мерзiмi өткен төлем
- МЗЖ
- микробизнес
- Минустық ЭШФ
- МКЗЖ
- Мобильді аударымдар
- Мобильді қосымша
- Мобильдік қосымша негізінде АСР
- Монетарлық баптар
- Мөр
- Мөртабан
- мүгедек бала
- Мүгедектігі бар адам
- Мүлік салығы
- Мүліктік кіріс
- мүшелік жарналар
-
Н
-
О
-
Ө
-
П
-
Р
-
С
- Сақтандыру
- Сақтандыру төлемi
- Салық берешегі
- салық есептілігі нысандары
- Салық жеңiлдiктерi
- Салық жүктемесінің коэффициенті
- Салық режимі
- Салық салу объектісі
- салық салу режим
- Салық салынатын айналым
- Салық салынатын импорт
- Салық салынатын кіріс
- Салық тәуекелі
- салық тіркелімдерінің нысандары
- Салық төлеушіні тіркеу
- Салық төлеушінің кабинеті
- Салық төлеушінің паспорты
- Салықтарды аудару
- Салықтық база
- Салықтық есепке алу
- Салықтық есепке алу саясаты
- Салықтық есептілік
- Салықтық жүктеме
- Салықтық зерттеп-қарау
- Салықтық мөлшерлеме
- Салықтық өтініш
- Салықтық тексеру
- Салықтық тіркелім
- салықтық хабарлама
- Салықтық шегерім
- сатып алу-сату
- Сауықтыруға арналған жәрдемақы
- Сәйкестендіру құралдары
- Сәйкестендіру нөмірі
- сенiмхат
- Сенімхаттар журналы
- СНР-дегі ЖК
- СТ-1
- стандартты шегерім
- Статистикалық есептілік
- СТБЖ
- Субсидия
- сыйақы бойынша шегерім
- Сыйлық сертификаты
- Сынақ мерзімі
- Сыртқы жарнама
-
Т
- табелі
- табыс ДК
- табыс салығы
- тақырыптық тексеру
- Талап мерзiмi
- Таңбалау
- Тарату балансы
- Тарату есептілігі
- Тарифтік мөлшерлеме
- Тасымалдау құжаттары
- Тауар таңбасы
- тауар экспорты
- Тауар-көлiк жүкқұжаты
- Тауарға ілеспе құжаттар
- Тауардың бүлінуі
- тауардың қадағалануы
- Тауардың шығарылған жері туралы сертификат
- тауардың шығу тегі
- Тауарлар тiзбесi
- тауарларды әкелу
- тауарларды әкету
- Тауарларды сыныптау
- Тауарлық чек
- Тәртіптік жаза
- тәуекел дәрежесі
- Тәуекел дәрежесінің критерийлері
- Тәуекелдерді басқару жүйесі
- Тәуекелдің жоғары дәрежесі
- Тәулікақы
- Тексеру парағы
- Тендер
- ТІЖ
- ТІЖ растау
- Тікелей шығыстар
- Тіркелген активтер
- тіркелген шегерім
- тіркелген шегерімді АСР
- ТҚЖБ
- ТМҚ
- ТМҚ есептен шығару
- Толық емес жұмыс күні
- Төлем белгілеу коды
- Төлем ведомосі
- Төлем карточкасы
- Төлем көзіндегі ЖТС
- Төлем көзіндегі КТС
- Төлем көзінен кірістерге
- Төлем ордері
- Төлем тапсырмасы
- төлем терминалы
- Түгендеу
- түзетілген ЭШФ
- тұруына ықтиярхат
- Тынығу уақыты
-
У
-
Ү
-
Ұ
-
Ф
-
Х
-
Ц
-
Ш
- Шағын және орта бизнес
- Шағын сауда нүктесі
- Шартты түрде шығару
- шегерімге жұмсалатын шығыс
- шегерімге өтініш
- Шетелдiк
- Шетелдiк iссапар
- Шетелдiк рұқсат бланкiсi
- Шетелдік жұмыс күші
- шетелдік қызметкер
- Шетелдік тауарлар
- ШОБ үшін ХҚЕС
- Шот-фактура
- Шоттар жоспары
- Шоттар корреспонденциясы
- штатты қысқарту
- Штаттық кесте
- шығу белгісі
- Шығу көзi
-
Э
- Экологиялық демалыс
- Экспедитор
- Экспедиторлық қызметтер
- Экспорттық баж
- Электрондық еңбек шарты
- электрондық құжат айналымы
- электрондық сауда
- Электрондық цифрлық қолтаңба
- электрондық шот-фактураны ресімдеу
- эмиссия үшін төлем
- ЭШФ
- ЭШФ АЖ
- ЭШФ жазып берілуін автоматтандырылған бақылау
- ЭШФ жазып беру
- ЭШФ жазып беруін бақылау
- ЭШФ ресімдеу
- ЭШФ үзіндісін салыстырмалы бақылау
- Бухгалтер сөздігі
- О
- Онлайн-БКМ
Бақылау-касса машинасы – бұл ақшалай есеп айырысулар туралы ақпаратты тіркеу мен көрсетуді қамтамасыз ететiн, фискалдық жады блогы бар электрондық құрылғы және деректерді беру функциясы жоқ аппараттық-бағдарламалық кешен, деректерді тіркеп-белгілеу және (немесе) беру функциясы бар электрондық құрылғы мен аппараттық-бағдарламалық кешен. (ҚР Салық кодексінің 19-бабы)
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап БКМ бойынша жалпы ережелер
2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі БКМ бойынша жалпы ережелер
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап БКМ бойынша жалпы ережелер
Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.
Қазақстан Республикасының Салық кодексін іске асыру мақсатында және ҚР Салық кодексінің 111-бабының 2-тармағына, 113-бабының 52-тармағына және «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабының 1) тармақшасына сәйкес мыналар бекітілді:
- Бақылау-касса машиналарын қолдану қағидалары және бақылау-касса машинасының чектерін ұстауға қойылатын талаптардың тізбесі;
- Фискалдық деректер операторының тізбесіне енгізу және тізбесінен алып тастау қағидалары;
- Фискалдық деректердің әлеуетті операторына қойылатын біліктілік талаптары;
- бақылау-касса машинасын салық органында есепке қою туралы салықтық өтініштің нысаны;
- осы бұйрыққа 5-қосымшаға сәйкес бақылау-касса машинасын есептен шығару туралы салықтық өтініштің нысаны;
- бақылау-касса машинасын пайдалану кезінде туындаған міндеттемелерді орындау туралы салықтық өтініштің нысаны;
- бақылау-касса машинасының моделін мемлекеттік тізілімге енгізу туралы салықтық өтініштің нысаны.
Қазақстан аумағындағы ақшалай есеп айырысулар модельдері БКМ мемлекеттік тізіліміне енгізілген деректерді тіркеу және/немесе беру функциясы бар БКМ арқылы міндетті тіркеуге жатады.
БКМ қолдану:
- есепке қою және есептен шығаруды;
- тіркеу деректеріне өзгерістер енгізуді;
- пайдалану мен қызмет көрсетуді;
- есеп айырысулар туралы деректерді мемлекеттік кірістер органдарына фискалдық деректер операторлары (ФДО) арқылы беруді қамтиды.
БКМ есепке қоюдың, қайта тіркеудің және есептен шығарудың барлық процестері «электрондық үкімет» порталы немесе фискалдық деректер операторының интернет-ресурсы арқылы электрондық түрде жүзеге асырылады.
Әрбір касса үшін бақылау-касса машиналарын сәйкестендіру және фискалдық деректер операторының серверіне ақшалай есеп айырысу туралы деректерді беру кезінде рұқсатсыз қолжетімділіктен қорғау үшін фискалдық деректер операторының сервері туындатқан сандық код - токен қалыптастырылады.
МКК мен ФДО арасында мәліметтер алмасу «электрондық үкіметтің» инфрақұрылымын пайдалана отырып, қорғалған байланыс арналары (VPN) арқылы автоматты режимде жүргізіледі.
БКМ чектеріне қойылатын жаңартылған талаптар деректердің кеңейтілген жиынтығын көздейді. Енді чекте:
- салық төлеушінің атауы және ЖСН;
- сауда нүктесінің мекенжайы;
- БКМ зауыттық және тіркеу нөмірлері;
- тауардың атауы мен коды (Тауарлардың ұлттық каталогына сәйкес);
- ҚҚС мөлшерлемесі мен сомасы (егер қолданылатын болса);
- сатып алу күні мен уақыты;
- фискалдық белгі;
- чектің түпнұсқалығын тексеруге арналған штрих код;
- фискалдық деректер операторының атауы және оның порталына сілтеме болуы тиіс.
Қажет болған жағдайда чекте сатып алушының ЖСН-і де көрсетіледі, ал барлық ақпарат қазақ және/немесе орыс тілдерінде басылуы мүмкін.
БКМ жаңа моделін қосу үшін өндірушілер эталондық үлгіні, техникалық құжаттаманы, сәйкестік сертификаттарын және тестілеу нәтижелерін ұсынуы тиіс. Енгізу немесе бас тарту туралы шешім 10 жұмыс күні ішінде қабылданады, ал жаңартылған мемлекеттік тізілім Мемлекеттік кірістер комитетінің сайтында орналастырылады.
БКМ есепке қою және есептен шығару
БКМ қолдануды бұзу фактілері туралы хабарлаған тұлғаларға сыйақы
БКМ қолданудан кім босатылды
ҚР аумағында ақшалай есеп айырысулар деректерді тіркеп-белгілеу және (немесе) беру функциясы бар, модельдері кассалық машиналар тізіліміне енгізілген бақылау-касса машинасы мiндеттi түрде қолданылып жүргiзiледi. (ҚР СК 110-бабы)
БКМ қолданудан:
1) жеке тұлға;
2) жеке сот орындаушысы, адвокат және кәсіби медиатор;
3) қалалық қоғамдық көлікте билеттер бере отырып, тасымалдау бойынша халыққа қызмет көрсету бөлігіндегі тұлға босатылады.
Қоғамдық қалалық көлік билеттерінің нысанын уәкілетті органмен келісу бойынша көлік саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік орган бекітеді;
4) Ұлттық Банк;
5) екінші деңгейдегі банк;
6) діни бірлестік;
7) ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялар желісі жоқ жерлерде жүзеге асырылатын ақшалай есеп айырысуларды қоспағанда, Ұлттық пошта операторы;
8) арнаулы мобильді қосымша арқылы есеп айырысуды жүзеге асыратын тұлға босатылады.
Қызметі ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялар желісі жоқ жерлерде болатын салық төлеуші ақшалай есеп айырысуларды жүзеге асыру кезінде бақылау-касса машиналарын деректерді бермей қолданады.
Қолма-қол ақша арқылы сауда операциялары немесе қызметтер көрсету кезінде ақшалай есеп айырысуларды жүзеге асыратын сауда автоматтары мен көрсетілетін қызметтерге ақы төлеу терминалдары деректерді тіркеп-белгілеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машинасымен жарақтандырылуға жатады.
БКМ қолдану
БКМ қолдану кезінде мынадай талаптар қойылады:
1) ақшалай есеп айырысуларға байланысты қызмет басталғанға дейін БКМ салық органында есепке қою жүзеге асырылады;
2) өткізілген тауар, орындалған жұмыс, көрсетiлген қызмет үшін төленген сомаға БКМ чегін немесе тауар чегін беру жүзеге асырылады;
3) БКМ-ға салық органдары лауазымды адамдарының қол жеткізуі қамтамасыз етіледі.
БКМ қолдану:
1) бақылау-касса машинасын есепке қоюды;
2) тіркеу деректеріне өзгерістер енгізуді;
3) бақылау-касса машинасын есептен шығаруды;
4) бақылау-касса машиналарын пайдалануды;
5) бақылау-касса машиналары чегінің мазмұнына қойылатын талаптарды;
6) бақылау-касса машиналарының моделін бақылау-касса машиналарының тізіліміне енгізуді.
7) тауарларды өткізу, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету кезінде жүзеге асырылатын ақшалай есеп айырысулар туралы деректерді тіркеп-белгілеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машиналарынан мәліметтерді қабылдауды, сақтауды, сондай-ақ оларды салық органдарына беруді көздейді.
БКМ есепке қою және есептен шығару
Техникалық ақауы жоқ бақылау-касса машиналары пайдаланылатын жерiндегі салық органдарына есепке қоюға жатады.
БКМ есепке қоюды, тіркеу карточкасының мәліметтерін өзгертуді және БКМ есептен шығаруды салық органы мынадай негіздердің бірі:
1) деректерді тіркеп-белгілеу және (немесе) беру функциясы бар БКМ бойынша – фискалдық деректер операторының мәліметтері;
2) деректерді беру функциясы жоқ бақылау-касса машинасы бойынша – БКМ салық органында есепке қою туралы салықтық өтініш бойынша жүзеге асырады.
БКМ салық органында есептен шығару:
1) сауда операциялары, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету кезінде жүргізілетін ақшалай есеп айырысуларға байланысты қызметті жүзеге асыру тоқтатылған;
2) салық төлеуші таратылған, қайта ұйымдастырылған және оның қызметі тоқтатылған;
3) БКМ техникалық ақауының болуына байланысты одан әрі қолдану мүмкін болмаған;
4) БКМ кассалық машиналар тізілімінен алып тасталған;
5) БКМ техникалық ақауы жоқ моделі бақылау-касса машинасының жаңа моделіне ауыстырылған;
6) БКМ ұрланған, жоғалған жағдайларда, ұрланғаны туралы ішкі істер органдарында арыздың көшірмесі және (немесе) Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында таралатын мерзімді баспасөз басылымдарында жарияланған жоғалғаны туралы хабарландырудың көшірмесі болған кезде жүргізіледі.
БКМ чегінде не болуы тиіс
ҚР СК 111-бабы 1-тармағының 2) тармақшасына сәйкес БКМ қолдану кезінде өткізілген тауар, орындалған жұмыс, көрсетiлген қызмет үшін төленген сомаға БКМ чегін немесе тауар чегін беру жүзеге асырылады.
Бақылау-касса машиналарын қолдану қағидаларына және БКМ чегінің мазмұнына қойылатын талаптар тізбесіне сәйкес бақылау-касса машинасының чегі мынадай ақпаратты қамтиды:
1) салық төлеушінің атауы;
2) бақылау-касса машинасын пайдалану орнының мекенжайы;
3) салық төлеушінің сәйкестендіру нөмірі;
4) бақылау-касса машинасының зауыттық нөмірі;
5) бақылау-касса машинасының салық органындағы тіркеу нөмірі;
6) чектің реттік нөмірі;
7) тауарлардың ұлттық каталогына сәйкес тауардың, жұмыстың, көрсетілетін қызметтің атауы;
8) ұлттық каталогқа сәйкес тауардың сәйкестендіру коды және таңбалауға және тауарларды қадағалауға жататын тауарларға салынған сәйкестендіру құралы.
9) сатып алынатын тауардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің саны, олардың өлшем бірлігі;
10) тауар, жұмыс, көрсетілетін қызмет бірлігінің бағасы;
11) тауарды, жұмысты, көрсетілетін қызметті сатудың жалпы сомасы;
12) фискалдық деректер операторының атауы және деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машиналарының бақылау чегінің түпнұсқалығын тексеру үшін фискалдық деректер операторының интернет-ресурсының деректемелері;
13) тауарларды сатып алу, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету күні мен уақыты;
14) фискалдық белгі;
15) егер салық төлеуші қосылған құн салығын төлеуші болып табылса – тауарларды, жұмыстарды, көрсетілген қызметтерді өткізу бойынша, қосылған құн салығы салынатын айналымдар жөніндегі мөлшерлемені көрсете отырып, қосылған құн салығының сомасы;
16) бақылау-касса машинасының чегі туралы ақпаратты кодталған түрде қамтитын штрих код.
Осы тармақтың бірінші бөлігінің 12) және 16) тармақшаларының ережелері деректер беру функциясы жоқ БКМ чектеріне қолданылмайды.
7) тармақшадағы ақпарат деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар БКМ чегінде электрондық түрде көрсетіледі.
Валюта айырбастау, металл сынықтарын, шыны ыдысты қабылдау пунктерінде, ломбардтарда қолданылатын БКМ чегі сату сомасы және сатып алу сомасы туралы ақпаратты қосымша қамтуға тиіс.
БКМ чегі бақылау-касса машинасын дайындаушы зауыттың техникалық құжаттамасында көзделген, оның ішінде ҚҚС сомасы туралы деректерді қосымша қамтуы мүмкін.
Деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар БКМ чегі тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алушының (клиенттің), алушының талап етуі бойынша сатып алушының (клиенттің), алушының сәйкестендіру нөмірін де қамтуға тиіс.
Сатып алушының (клиенттің), тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының талабы бойынша БКМ чегінде қамтылған барлық ақпарат қазақ және (немесе) орыс тілдерінде көрсетіледі және басылады.
БКМ қолдануды бұзу фактілері туралы хабарлаған тұлғаларға сыйақы
ҚР СК 56-бабының 16-тармағында атап өтілгендей - Бақылау-касса машинасын және төлем карточкаларын пайдалана отырып төлемдерді қабылдауға арналған жабдықты (құрылғыны) қолданудағы бұзушылықтар туралы ақпаратқа ие адам салық органына мынадай тәсілдердің бірімен:
- бақылау-касса машиналарының чектерін бермеу фактілерін бейнетіркеумен;
- уәкілетті орган бекіткен нысанға сәйкес келмейтін бақылау-касса машиналарының берілген чектерін фототіркеумен;
- ақшаның мобильді аударымдар арқылы аударылғаны туралы банктік түбіртектермен расталған, өзіне белгілі бұзушылық фактілері туралы хабарлауға құқылы.
Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген бұзушылық фактісі туралы хабарлаған адам, мұндай факт расталған кезде, Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен сыйақы беруге жатады.
Осы тармақтың екінші бөлігінің ережелері жасалған құқық бұзушылық фактілері туралы көрінеу жалған ақпарат хабарлаған адамға қолданылмайды. Бұл ретте көрінеу жалған ақпарат хабарлаған адам Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.
2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі БКМ бойынша жалпы ережелер
Онлайн-БКМ - деректерді беру функциясы бар бақылау-кассалық машина, яғни жасалған ақша операциялары туралы мәліметтерді интернет арқылы мемлекеттік кірістер органдарына (салық қызметіне) беруге қабілетті кассалық аппарат немесе бағдарламалық қамтамасыз ету.
Егер сіз, мысалы, тауарды немесе қызметті сатып алсаңыз, онда кассалық аппараттың міндеті – сатып алу-сату мәмілесін белгілеу және растау – кассалық чек беру.
Саудамен, тауарлар өндірумен және әртүрлі қызметтер көрсетумен айналысатын кәсіпкерлер Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 166-бабына сәйкес деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машинасын (онлайн-БКМ) қосуға міндетті.
Онлайн-БКМ орнатудан кім босатылды
БКМ қолданбағаны немесе болмағаны үшін жауапкершілік
Онлайн-БКМ орнатудан кім босатылды
ҚР Салық кодексінің 166-бабының 2-тармағына сәйкес:
1) жеке тұлғалар;
2) жеке сот орындаушылары, адвокаттар мен медиаторлар;
3) уәкілетті органмен келісу бойынша көлік саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік орган бекіткен нысан бойынша билеттерді бере отырып, қалалық қоғамдық көлікте тасымалдау бойынша халыққа қызмет көрсету бөлігінде;
4) ҚР Ұлттық Банкі;
5) қызметі ортақ пайдаланылатын телекоммуникация желiлерi жоқ жерлердегі салық төлеушілер;
6) екінші деңгейдегі банктер;
7) діни бірлестіктер;
8) ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялар желiсi жоқ жерлерде жүзеге асырылатын ақшалай есеп айырысуларды қоспағанда, Ұлттық пошта операторы;
9) арнаулы мобильді қосымша арқылы жүргізілетіндер онлайн-БКМ орнатудан босатылады.
Осы тармақтың бірінші бөлігінің 5) тармақшасында көрсетілген тұлғалар ақшалай есеп айырысуларды жүзеге асыру кезінде модельдері мемлекеттік тізілімге енгізілген, деректер беру функциясы жоқ бақылау-касса машиналарын қолданады.
Аумағында ортақ пайдаланылатын телекоммуникация желілері жоқ Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық бірліктері туралы ақпарат уәкілетті органның интернет-ресурсына орналастырылады.
Онлайн БКМ түрлері
Онлайн-БКМ екі түрі бар:
- аппараттық: құрылғылар – БКМ мемлекеттік тізілімінде тіркелген дербес аппараттар (кассалық машиналар, тіркеушілер);
- бағдарламалық: БКМ мемлекеттік тізілімінде тіркелген, касса аппаратының функцияларын орындайтын бағдарламалық қамтамасыз ету (мобильді қосымшалар).
Бағдарламалық онлайн-БКМ, яғни касса аппараты функциясы бар мобильді қосымшалар электрондық чектерді қалыптастырады, олар өз кезегінде заң бойынша қағазға теңестірілген. Электрондық чекті сатып алушыға онлайн режимінде, мессенджерлер немесе email арқылы жіберу жеткілікті. Қажет болған жағдайда Bluetooth арқылы смартфонға қосылатын чектер үшін арнайы принтерлер сатып алуға болады.
2020 жылдан бастап онлайн БКМ қолдануға міндетті. Бірақ телекоммуникация жоқ жерлерде пайдаланылатын кассалық аппараттарды онлайн-БКМ-мен ауыстыруға болмайды.
Онлайн емес БКМ тіркеу
Онлайн емес БКМ тіркеуді, есепке қоюды, сондай-ақ қайта тіркеуді, есептен шығаруды Мемлекеттік кірістер комитетінің аумақтық органдары (салық қызметі) жүргізеді.
Егер сіз деректерді онлайн-БКМ-ге беру функциясы жоқ ескі кассалық аппаратты ауыстырғыңыз келсе, онда алдымен сіз онлайн-БКМ сатып алып, оны жұмыс орнына орнатып, содан кейін ескі кассалық аппаратты салық органында тіркеу есебінен алып тастауыңыз керек.
Онлайн БКМ тіркеу
Онлайн-БКМ тіркеу фискалдық деректер операторының мәліметтері негізінде, салық органына бару қажеттілігінсіз жүргізіледі.
Онлайн-БКМ тіркеу фискалдық деректер операторының (ФДО) мәліметтері негізінде жүзеге асырылады, ол үшін операторлардың бірін, фискалдық деректерді таңдау және мемлекеттік кірістер органдарына барудың қажеттілігінсіз оның сайтына кіру қажет:
- «Қазақтелеком» АҚ - www.oofd.kz
- «Транстелеком» АҚ - ofd1.kz
- «Кар-Тел» ЖШС - https://ofd.beeline.kz
- «Jusan Mobile» АҚ
Көрсетілген сайттардың біреуі арқылы БКМ тіркеу/өзгерту/есептен шығару туралы мәліметтер мемлекеттік кірістер органына (салықтық) беріледі. БКМ
тіркеу карточкасы, яғни мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесі ФДО сайты арқылы да беріледі.
Онлайн-БКМ қолдану үшін ЭЦҚ алу, кейіннен тіркеумен онлайн-БКМ сатып алу қажет.
Аппараттық онлайн-БКМ тіркеу үшін бағдарламалықтан айырмашылығы алдымен сымсыз режимде жұмыс істеу үшін сим-картаны өзі келу тәртібімен ОФД-дан алып, осы сим-карта арқылы кассаны қосу керек.
БКМ қолданбағаны немесе қолданбағаны үшін жауапкершілік
БКМ пайдалану орны бойынша әрбір нүктеде БКМ тіркелуі тиіс. Электр энергиясы, интернет болмаған не БКМ ақаулы болған кезде «Бақылау-касса машиналарын қолданудың кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 16 ақпандағы № 208 бұйрығына сәйкес тауарлық чек толтырылады және беріледі.
Көрсетілген бұйрық Бақылау-касса машиналарын қолдану ережесін қамтиды.
Бақылау-кассалық машиналарды қолдану тәртібін бұзу бойынша жауапкершілік «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексінің 284-бабында сипатталған.
Мысалы, сауда операциялары, жұмыстарды орындау, қолма-қол ақша арқылы және банк карточкасы арқылы қызметтер көрсету кезінде жүргізілетін ақшалай есеп айырысуларды жүзеге асыру кезінде БКМ қолданбау, сондай-ақ ақаулы немесе есепте тұрмаған БКМ қолдану бұзушылықтардың бірі болып саналады. Бұл бұзушылықты анықтау ескерту үшін жауаптылыққа әкеп соғады, ал бір жыл ішінде қайталап бұзған жағдайда:
- жеке нотариустарға, сот орындаушыларына, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне – 15 АЕК;
- орта кәсіпкерлік субъектілеріне – 30 АЕК;
- ірі кәсіпкерлік субъектілеріне – 50 АЕК айыппұл салуға әкеп соғады.
Бақылау-касса машинасының чегін немесе тауар чегін бермеу не тауар немесе қызмет үшін төленгеннен көп немесе аз сомаға бақылау-касса машинасының чегін немесе тауар чегін беру ескерту жасауға, ал бір жыл ішінде қайталап бұзған кезде:
- жеке нотариустарға, сот орындаушыларына, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне – 20 АЕК;
- орта кәсіпкерлік субъектілеріне – 30 АЕК;
- ірі кәсіпкерлік субъектілеріне – 40 АЕК айыппұл салуға әкеп соғады.
Сондай-ақ ӘҚБтК-нің 284-бабы бойынша бұзулар бойынша жауапкершілік көзделген:
- БКМ тіркеу деректеріне өзгерістер енгізу, қолма-қол ақшаны есепке алу кітабын немесе тауар чектері кітабын ауыстыру (қалпына келтіру) үшін салықтық өтініш беру мерзімдерін бұзу;
- БКМ бақылау чегінде міндетті деректемелердің біреуін немесе бірнешеуін көрсетпеу;
- бақылау-касса машинасын пайдалану кезінде қолма-қол ақшаны есепке алу кітабын толтырмау не ауысымдық есептер көрсеткіштерінің тиісті күнге қолма-қол ақшаны есепке алу кітабының деректеріне сәйкес келмеуі не бақылау-касса машинасында қате енгізілген соманы жою немесе өткізілген тауарлар, орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер үшін қолма-қол ақшаны қайтару операцияларын жүзеге асыру кезінде қолма-қол ақшаны есепке алу кітабына жазбаны жүргізбеу;
- және басқалары.
2023 жылғы 1 қаңтардан бастап деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-кассалық машиналарды қолданатын барлық жеке кәсіпкерлер мен заңды тұлғаларда БКМ 2.0.2-нұсқасының жаңа хаттамасына қайта бағдарламалануы тиіс.
2022 жылы деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машиналарын (БКМ) қолдану тәртібіне өзгерістер мен толықтырулар енгізілді (Салық кодексінің 166-бабына).
Осыған байланысты «БКМ қолдану мәселелері жөніндегі» жұмыс тобы шеңберінде БКМ әзірлеушілерімен және фискалдық деректер операторларымен (ФДО) бірлесіп БКМ-нен ФДО серверіне БКМ-нен ақшалай есеп айырысу туралы мәліметтерді беру бойынша деректерді берудің бірыңғай хаттамасы жаңартылып, бекітілді.
Салық кодексінің 171-бабына сәйкес деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машиналарынан тауарларды өткізу, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету кезінде жүзеге асырылатын ақшалай есеп айырысулар туралы мәліметтерді қабылдауды, сақтауды, сондай-ақ оларды салық органдарына беруді фискалдық деректер операторы (бұдан әрі – ФДО) уәкілетті орган айқындаған тәртіппен жүргізеді.
Қаржы министрінің «Бақылау-касса машиналарын қолданудың кейбір мәселелері туралы» бұйрығына сәйкес БКМ фискалдық деректер операторының серверіне мемлекеттік кірістер органдарына ақшалай есеп айырысулар туралы мәліметтерді беруді қамтамасыз ететін БКМ техникалық талаптары мен сәйкестік нысанына сәйкес ақшалай есеп айырысулар туралы мәліметтерді береді.
Сервис Учет. Онлайн касса