Тауарлар импорты - бұл тауарларды:

• ЕАЭО кеден заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес жүзеге асырылатын Еуразиялық экономикалық одақтың (бұдан әрі - ЕАЭО) кедендік аумағына;

• ЕАЭО-ға мүше басқа мемлекеттің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына әкелу;

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап импорт

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі импорт

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап импорт

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Салық реформасы шеңберінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін өзгерістер тауарлар импортына қатысты болды.

ҚҚС-тан босатылатын тауарлар импортының тізбесінен:

Кез келген нысандағы дәрілік заттар, медициналық бұйымдар:

• Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың мемлекеттік тізілімінде тіркелген;
• Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың мемлекеттік тізілімінде тіркелмеген.

Ветеринария саласында пайдаланылатын (қолданылатын) кез келген нысандағы дәрілік заттар; ветеринариялық мақсаттағы бұйымдар.

Инвестициялық келісімшарт шеңберіндегі шикізат және (немесе) материалдар (инвестициялық басым жобаны және инвестициялық стратегиялық жобаны қоспағанда) алып тасталды.

ҚҚС-тан босатылатын тауарлар импортының тізбесіне мыналар қосылды:

• дамуға ресми көмек бағдарламасы шеңберінде дамуға ресми көмек саласындағы оператор әкелген тауарлар;

• акцизделетін тауарларды қоспағанда, ізгілік көмек ретінде әкелінетін тауарлар;
• мемлекеттер, мемлекеттер үкіметтері, халықаралық ұйымдар желісі бойынша қайырымдылық көмек мақсатында әкелінетін акцизделетін тауарларды қоспағанда, тауарлар;
• мемлекеттер желісі бойынша берілген гранттар қаражаты есебінен жүзеге асырылатын тауарлар;
• қатты пайдалы қазбаларды қайта өңдеу туралы келісім шеңберінде технологиялық жабдық, оның жинақтаушы және қосалқы бөлшектері;
• тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі және міндетті медициналық сақтандыру шеңберінде дәрілік заттар;
• әуе тасымалын жасау кезінде әуе кемесі пайдаланатын жанар-жағармай материалдары. (ҚР СК 479-бабы)

Импорт кезіндегі ҚҚС

Импорт кезіндегі салықтық есептілік

ҚҚС босатылатын импорт 

Импорт кезінде есепке жатқызу әдісімен ҚҚС

Салық есебі

Импорт кезіндегі ҚҚС

Салық кодексінің 447-бабының 2-тармағына сәйкес мыналар қосылған құн салығын төлеушiлер болып табылады:

• ЕАЭО-ның кеден заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағына тауарларды импорттайтын тұлғалар.

Мыналар қосылған құн салығы салынатын объектілер болып табылады:

1) салық салынатын айналым;

2) салық салынатын импорт (ҚР СК  448-бабы)

Қосылған құн салығының мөлшерлемесі 16 пайызды құрайды және салық салынатын айналым мен салық салынатын импорт мөлшерiне қолданылады.

Қосылған құн салығының мөлшерлемесі 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап - 5 пайызды, 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап - 10 пайызды құрайды және:

мыналарды:

• осы Кодекстің 474-бабының 28) тармақшасында және осы Кодекстің 479-бабының 1-тармағының 17) тармақшасында көзделген тауарларды қоспағанда, дәрілік заттарды;
• Қазақстан Республикасының әлеуметтік қорғау туралы заңнамасына сәйкес медициналық бұйымдарды, жиынтықтауыш медициналық бұйымдарды, сондай-ақ техникалық көмекші (компенсаторлық) құралдарды өткізу бойынша салық салынатын айналымның және импорттың мөлшеріне қолданылады.

Дәрілік заттардың, медициналық бұйымдардың, жиынтықтауыш медициналық бұйымдардың, сондай-ақ техникалық көмекші (компенсаторлық) құралдардың тізбесін Қазақстан Республикасының әлеуметтік қорғау туралы заңнамасына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді.

ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің аумағына әкелiнетiн немесе әкелiнген (осы Кодекстің 479-бабына сәйкес қосылған құн салығынан босатылғандарды қоспағанда), ЕАЭО-ның кеден заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес декларациялауға жататын тауарлар салық салынатын импорт болып табылады. (ҚР СК 451-бабы)

ҚҚС-тан босатылатын тауар импорты Қазақстан Республикасының ҚР Салық кодексінің 479-бабымен регламенттелген.

Импорт кезіндегі салықтық есептілік

Күнтізбелік тоқсан қосылған құн салығы бойынша салық кезеңі болып табылады.

ҚҚС төлеуші ҚҚС бойынша декларацияны (СЕН 300.00 тоқсанына бір рет) әрбір салықтық кезең үшін тұрған жеріндегі салық органына есепті салықтық кезеңнен кейінгі айдың 15-інен кейін және есепті салықтық кезеңнен кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей ұсынуға міндетті (ҚР СК 505-бабы)

ҚР СК 530-бабына сәйкес ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына тауарларды, оның ішінде алыс-беріс шикізатын қайта өңдеу өнімдері болып табылатын тауарларды импорттау кезінде салық төлеуші тұрған (тұрғылықты) жері бойынша салық органына тауарларды, оның ішінде лизинг шарттары (келісімшарттары) бойынша әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтінішті СЕН 328.00, егер осы тармақта өзгеше белгіленбесе, салықтық кезеңнен кейінгі айдың 20-сынан кешіктірмей қағаз жеткізгіште және электрондық нысанда не электрондық нысанда ғана ұсынуға міндетті.

Импортталған тауарлар бойынша ҚҚС салық төлеушілердің орналасқан (тұрғылықты) жері бойынша салық кезеңінен кейінгі айдың 20-сынан кешіктірілмей төленеді.

Импортталған тауарлардың бағасы ҚР СК 518-бабының 8-тармағына сәйкес ұлғайту жағына өзгертілген жағдайда, тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтініш шартқа (келісімшартқа) қатысушылар импортталған тауарлардың бағасын өзгерткен айдан кейінгі айдың 20-сынан кешіктірілмей электрондық нысанда ұсынылады (ҚР СК 530-бабының 5-тармағы)

Тауарлар, оның ішінде алыс-беріс шикізатын қайта өңдеу өнімдері болып табылатын тауарлар, лизинг шарттары (келісімшарттары) бойынша тауарлар (лизинг нысаналары) есепке қабылданған немесе лизинг шартында (келісімшартында) көзделген төлем мерзімі басталатын күнтізбелік ай осындай тауарларды ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына импорттау кезінде жанама салықтарды есептеу мен төлеуге арналған салықтық кезең болып табылады.

Бұл ретте салық кезеңі ішінде салық міндеттемесін орындауға жол беріледі. (ҚР СК 530-бабының 6-тармағы) 

ҚР СК 516-бабына сәйкес салық төлеуші импортталған тауарларды (оның ішінде оларды дайындау туралы шарттар (келісімшарттар) бойынша жұмыстарды орындау нәтижесі болып табылатын тауарларды), сондай-ақ алыс-беріс шикізатын қайта өңдеу өнімі болып табылатын заттар, тауарлар түрінде қарыз беруді көздейтін шарт (келісімшарт) бойынша алынған тауарларды есепке қабылдаған күн салық салынатын импорт жасалған күн болып табылады.

ҚҚС бюджетке салық төлеушінің орналасқан жері бойынша мынадай мерзімдерде:

1) есепті салықтық кезеңнен кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірілмей – әрбір салықтық кезең үшін бюджетке төленуге тиіс қосылған құн салығының, бейрезидент үшін есептелген ҚҚС сомасы.

2) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасында айқындалған мерзімдерде – импортталатын тауарлар бойынша қосылған құн салығының сомасы;

3) ҚҚС бойынша тарату декларациясы салық органына ұсынылған күннен бастап күнтізбелік он күннен кешіктірілмей – ҚҚС төлеуші ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылған жағдайда, осындай декларацияда көрсетілген қосылған құн салығының сомасы төленуге жатады.

ЕАЭО-дан тауар импорты кезінде 1-ТС нысаны бойынша «Өзара сауда туралы есеп» статистикалық есептілігін тапсыру қажет.

Тапсыру мерзімі - есепті кезеңнен кейінгі 20-шы күнге дейін. Бұл нысанды ЕАЭО-ға мүше мемлекеттермен импортты жүзеге асыратын заңды тұлғалар, ДК, жеке тұлғалар тапсырады. Есеп қандай валютада жасалғанына қарамастан теңгемен толтырылады.

ҚҚС-нан босатылатын импорт

ҚР СК 479-бабына сәйкес мыналарды:

1) ұлттық және шетел валютасы банкноттары мен монеталарын (мәдени-тарихи құндылықты білдіретін банкноттар мен монеталардан басқа), сондай-ақ бағалы қағаздарды;

2) Ұлттық Банктің ақша белгілерін шығару үшін әкелінетін шикізаттың мақсаты туралы растамасы болған кезде Ұлттық Банк және оның ұйымдары жүзеге асыратын, ақша белгілерін шығаруға арналған шикізатты;

3) ЕАЭО-ның кеден заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес бекітілген, тауарларды бажсыз әкелу нормалары бойынша жеке тұлғалар жүзеге асыратын тауарларды;

4) Қазақстан Республикасында аккредиттелген шет мемлекеттің дипломатиялық және оларға теңестірілген өкiлдiктерiнiң, шет мемлекеттің консулдық мекемелерінің ресми пайдалануы үшін, сондай-ақ бірге тұратын отбасы мүшелерін қоса алғанда, осы өкілдіктердің дипломатиялық және әкімшілік-техникалық персоналына жататын адамдардың, бірге тұратын отбасы мүшелерін қоса алғанда, консулдық лауазымды адамдардың, консулдық қызметшілердің жеке пайдалануы үшін әкелінген және Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес қосылған құн салығынан босатылатын тауарларды импорттау ҚҚС-нан босатылады.

Қосылған құн салығынан босату мақсатында дипломатиялық немесе оларға теңестірілген өкілдіктердің немесе консулдық мекемелердің тауарды әкелгені туралы растамасы ұсынылады;

5) салық төлеуден босатуды көздейтін кедендік рәсіммен орналастырыла отырып, ЕАЭО-ның кеден заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес кедендік декларациялауға жататын тауарларды;

6) ғарыш қызметіне қатысушылар әкелетін, тізбесін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған ғарыш объектілерінің, жерүсті ғарыш инфрақұрылымы объектілерінің жабдығын импорттау ҚҚС-нан босатылады. Осы тармақшаның ережелері нысанын Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін, ғарыш қызметі саласындағы уәкілетті органның осындай ғарыш объектілері мен жабдықтың ғарыш қызметінің мақсаттары үшін әкелінгенін растауы негізінде қолданылады.

Бұл ретте, аталған тауарларды ғарыш кеңістігін зерттеу және пайдалану, оның ішінде ғарыш аппараттарын ұшыру бойынша қызметтер көрсету саласындағы халықаралық ынтымақтастыққа қатыспайтын тұлғаларға өткізу немесе өзге нысанда беру кезінде қосылған құн салығы импортталатын тауарларға қосылған құн салығын төлеу үшін белгіленген мерзімнен бастап өсімпұл есептеле отырып, ЕАЭО-ның кеден заңнамасында және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасында айқындалған тәртіппен және мөлшерде төленуге жатады;

7) Ұлттық Банк, екінші деңгейдегі банк немесе бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушы-заңды тұлға импорттайтын инвестициялық алтынды;

8) Қазақстан Республикасында тіркелген діни бірлестіктер әкелетін діни мақсаттағы заттарды импорттау ҚҚС-нан босатылады.

Көрсетілген тауарлардың тізбесін және оны қалыптастыру өлшемшарттарын Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді;

9) мынадай шарттар сақталған кезде:

• көлік құралдарын өндірушілерге қатысты – инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау саласындағы уәкілетті органмен моторлы көлік құралдарын өнеркәсіптік құрастыру туралы келісім немесе көлік құралдарын өнеркәсіптік құрастыру туралы келісім болса;
•  ауыл шаруашылығы техникасын өндірушілерге қатысты – инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау саласындағы уәкілетті органмен ауыл шаруашылығы техникасын өнеркәсіптік құрастыру туралы келісім болса;
• құрауыштарды өндірушілерге қатысты – инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау саласындағы уәкілетті органмен көлік құралдарына және (немесе) ауыл шаруашылығы техникасына құрауыштарды өнеркәсіптік құрастыру туралы келісім болса, Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын арнаулы инвестициялық келісімшарттар жасасу жөніндегі уәкілетті органмен жасалған арнаулы инвестициялық келісімшарт шеңберінде заңды тұлға еркін қойма немесе "Qyzyljar" арнайы экономикалық аймағының еркін кедендік аймағы кедендік рәсімімен орналастырған көлік құралдарының және (немесе) ауыл шаруашылығы техникасының құрамындағы шикізатты және (немесе) материалдарды, сондай-ақ олардың құрауыштарын;

10) өңделмеген бағалы металдар, бағалы металдардың сынықтары мен қалдықтары және құрамында бағалы металдар бар шикізат тауарларын импорттау, егер:

• оларды "Бағалы металдар мен асыл тастар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес бағалы металдарды өндіру субъектілерінің тізбесіне енгізілген заңды тұлға әкелсе;
• олар Ұлттық Банкке өткізу үшін аффинирленген алтынды өндіру кезінде ғана пайдаланылса;

11) бір мезгілде мынадай шарттарға сәйкес келген кезде:

• тауарлар мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органмен және уәкілетті органмен келісу бойынша ақпараттандыру саласындағы уәкілетті орган бекіткен, импорты қосылған құн салығынан босатылатын тауарлардың тізбесіне енгізілсе;
• тауарларды әкелу ЕАЭО-ның кеден заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес құжаттармен ресімделсе;
• тауарлар мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органмен, техникалық реттеу саласындағы уәкілетті органмен және уәкілетті органмен келісу бойынша ақпараттандыру саласындағы уәкілетті орган бекітетін тізбе бойынша ақпараттық-коммуникациялық технологиялар саласындағы басым қызмет түрлерін жүзеге асыру кезінде пайдалану мақсатында ғана әкелінсе, "Aстана Хаб" қатысушылары болып табылатын салық төлеушілер әкелген тауарларды; осы Кодекстің 848-бабының 2-тармағы 3) тармақшасына сәйкес 11) тармақша 01.01.2029 дейін қолданылады .

12) "Дамуға ресми көмек туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес дамуға ресми көмек бағдарламасы шеңберінде дамуға ресми көмек саласындағы оператор әкелген тауарларды;

13) акцизделетіндерді қоспағанда, "Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес келетін гуманитарлық көмек ретінде әкелінетін тауарларды импорттау ҚҚС-нан босатылады.

Осы тармақшада көрсетілген тауарларды импорттау кезінде қосылған құн салығынан босату мақсаттары үшін мыналар ұсынылады:

• тауарды өтеусіз негізде әкелу мақсаты көрсетіле отырып, тауарды әкелу туралы ақпаратты қамтитын тауарға ілеспе құжаттар;
• шеңберінде тауарларды өтеусіз негізде әкелу жүзеге асырылатын, Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттың (бар болса) көшірмесі;
• тауардың гуманитарлық көмек ретінде жіберілгенін куәландыратын, тауарды жөнелтушінің құжаты (оның ішінде шет тілінде жасалған) немесе дипломатиялық немесе оларға теңестірілген өкілдіктердің немесе консулдық мекемелердің немесе халықаралық ұйымдардың немесе олардың өкілдіктерінің, өзге де ұйымдардың немесе олардың өкілдіктерінің тауарды өтеусіз негізде әкелу мақсаты көрсетіле отырып, тауарды гуманитарлық көмек ретінде әкелу туралы растауы;

14) акцизделетіндерді қоспағанда, қайырымдылық көмек көрсету, техникалық жәрдем көрсету мақсатында мемлекеттер, мемлекеттер үкіметтері, халықаралық ұйымдар желісі бойынша әкелінетін тауарларды импорттау қосылған құн салығынан босатылады.

Осы тармақшада көрсетілген тауарларды импорттау кезінде қосылған құн салығынан босату мақсаттары үшін мыналар ұсынылады:

• тауарды өтеусіз негізде әкелу мақсаты көрсетіле отырып, тауарды әкелу туралы ақпаратты қамтитын тауарға ілеспе құжат;
• шеңберінде тауарларды өтеусіз негізде әкелу жүзеге асырылатын, Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттың (бар болса) көшірмесі;
• тауарды жөнелтуші жасаған, тауарды өтеусіз негізде әкелу мақсаты көрсетіле отырып, тауарларды өтеусіз беру фактісін растайтын құжат;
• орындалуы үшін берілетін тауарлар техникалық жәрдемдесу жөніндегі жобаның (келісімшарттың) көшірмесі;

15) мемлекеттер, мемлекеттер үкіметтері және халықаралық ұйымдар желісі бойынша берілген гранттар қаражаты есебінен жүзеге асырылатын тауарларды импорттау ҚҚС-нан босатылады.

Осы тармақшада көрсетілген тауарларды импорттау кезінде қосылған құн салығынан босату мақсаттары үшін мыналар ұсынылады:

• шет мемлекетпен (немесе мемлекеттермен) не халықаралық ұйыммен жасалған Қазақстан Республикасы халықаралық шартының (бар болса) көшірмесі;
• халықаралық ұйым халықаралық шарт жасаспай грант берген жағдайда – мұндай халықаралық ұйымның өзі берген гранттың қаражаты есебінен тауарларды импорттау туралы растауы;
• тауарды әкелу туралы ақпаратты және халықаралық шартқа (ол болған кезде) сілтемелерді қамтитын тауарға ілеспе құжаттар;
• бенефициардың (грант алушының) әкелінетін тауар туралы растауы;

16) бір мезгілде мынадай шарттарға сәйкес келген кезде:

• технологиялық жабдықтың, оған жиынтықтауыш және қосалқы бөлшектердің тізбесі жер қойнауын пайдалану саласындағы құзыретті органмен жасалған пайдалы қатты қазбаларды қайта өңдеу туралы келісімде белгіленсе;
• технологиялық жабдықты, оған жиынтықтауыш және қосалқы бөлшектерді әкелу ЕАЭО-ның кеден заңнамасында және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасында көзделген құжаттармен ресімделсе;
• қосылған құн салығын төлеуші әкелінген технологиялық жабдықты, оған жиынтықтауыш және қосалқы бөлшектерді талап қоюдың ескіру мерзімі шегінде пайдалы қатты қазбаларды қайта өңдеу туралы келісім шеңберінде қызметті жүзеге асыру кезінде ғана пайдаланса, пайдалы қатты қазбаларды қайта өңдеу туралы келісім шеңберінде технологиялық жабдықты, оған жиынтықтауыш және қосалқы бөлшектерді импорттау ҚҚС-нан босатылады.

Технологиялық жабдық пен оған жиынтықтауыштарды импорттау кезінде қосылған құн салығынан босату пайдалы қатты қазбаларды қайта өңдеу туралы келісімнің қолданылу мерзіміне, бірақ пайдалы қатты қазбаларды қайта өңдеу туралы келісім тіркелген кезден бастап бес жылдан аспайтын мерзімге беріледі;

17) тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі және міндетті медициналық сақтандыру шеңберінде, сондай-ақ орфандық және әлеуметтік мәні бар ауруларды емдеуге арналған дәрілік заттарды импорттау қосылған құн салығынан босатылады.

Осы тармақшада көрсетілген дәрілік заттардың тізбесін, сондай-ақ оларды импорттау кезінде қосылған құн салығынан босатуды қолдану тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді;

18) әуе тасымалын жасау кезінде әуе кемесі пайдаланатын жанар-жағармай материалдарын импорттау қосылған құн салығынан босатылады.

Осы тармақта көрсетілген тауарлар бойынша тауарға ілеспе құжаттардың орнына өтеусіз негізде әкелінетін тауардың мақсаты көрсетіле отырып, тауарды әкелу туралы дипломатиялық немесе оларға теңестірілген өкілдіктердің немесе консулдық мекемелердің растауы ұсынылады.

Осы тармақта көрсетілген тауарлар қосылған құн салығынан босату соларға сәйкес берілген мақсаттарда пайдаланылады. Көрсетілген тауарлар өзге мақсаттарда пайдаланылған жағдайда, импортталатын тауарларға қосылған құн салығы олар әкелінген кезде ЕАЭО-ның кеден заңнамасында және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасында айқындалған тәртіппен және мөлшерде импортталатын тауарларға қосылған құн салығын төлеу үшін белгіленген мерзімнен бастап өсімпұл есептеле отырып төленуге жатады.

2. Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын арнаулы инвестициялық келісімшарттар жасасу жөніндегі уәкілетті органмен арнаулы инвестициялық келісімшарт жасасқан заңды тұлға мынадай шарттар сақталған кезде:

1) тауарлар еркін кедендік аймақ немесе еркін қойма кедендік рәсімімен орналастырылса;

2) еркін кедендік аймақ немесе еркін қойма кедендік рәсімі ішкі тұтыну үшін шығару кедендік рәсімімен аяқталса;

3) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес дайын өнім құрамындағы тауарларды сәйкестендіру жүзеге асырылса, арнайы экономикалық аймақтың немесе еркін қойманың аумағында өндірілген дайын өнім құрамындағы тауарларды импорттау кезінде қосылған құн салығын төлеуден босатуды қолдануға құқылы.

Импорт кезінде есепке жатқызу әдісімен ҚҚС

Ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсімімен орналастырылатын мынадай тауарлар:

1) жабдық;

2) ауыл шаруашылығы техникасы;

3) автомобиль көлігінің жылжымалы жүк құрамы;

4) тікұшақтар мен ұшақтар;

5) теңіз кемелері;

6) темір жол локомотивтері мен вагондар;

7) осы тармақтың 2) - 6) тармақшаларында көрсетілген тауарларға қосалқы бөлшектер;

8) асыл тұқымды мал және қолдан ұрықтандыруға арналған жабдық;

9) тірі ірі қара мал бойынша ҚР СК 447-бабы 1-тармағының 1) тармақшасында  көрсетілген қосылған құн салығын төлеушілер ҚҚС осы бапта айқындалған тәртіппен есепке жатқызу әдісімен төлейді.

Көрсетілген тауарлардың тізбесін және оны қалыптастыру тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.

Бұл тізбеге Қазақстан Республикасының аумағында өндірілмейтін тауарлар енгізіледі. (ҚР СК 508-бабы)

ҚР СК 508-бабының қосылған құн салығын есепке жатқызу әдісімен төлеу бөлігіндегі ережелері ҚР СК 447-бабы 1-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген қосылған құн салығын төлеуші әкелетін:

1) одан әрі өткізуге немесе халықаралық қаржы лизингіне беруге арналмаған;

2) халықаралық қаржы лизингіне беруді қоспағанда, қаржы лизингіне беру мақсатындағы;

3) ҚР СК 508-бабы 1-тармағы бірінші бөлігінің 7) тармақшасында көрсетілген, агроөнеркәсіптік кешенді дамыту саласындағы уәкілетті орган мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органмен және уәкілетті органмен келісу бойынша белгілеген тізбеге енгізілген, ауыл шаруашылығы техникасы өндірісінде пайдаланылатын тауарларға қатысты қолданылады.

ҚҚС төлеуші тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтінішпен бір мезгілде салық органына:

1) Салық кодексінің 530-бабының 2-тармағында көрсетілген құжаттарды;

2) тауарды ЕАЭО-ның сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасының нақты тауар кіші қосымша позициясына жатқызуға мүмкіндік беретін, тауарлардың негізгі техникалық, коммерциялық сипаттамалары жазылған құжаттарды ұсынады. Қажет болған кезде бұйымдардың фотосуреттері, суреттері, сызбалары, паспорттары, тауарлардың сынамалары, үлгілері және басқа да құжаттар ұсынылады.

ҚР СК 509-бабының 1-тармағында көрсетілген тауарларды әкелу акцизделетін тауарлар бойынша акциздер белгіленген тәртіппен төленген жағдайда қосылған құн салығы іс жүзінде төленбей жүргізіледі.

Бұл ретте:

1) ҚР СК 509-бабы 1-тармағының бірінші бөлігінің 8) және 9) тармақшаларында көрсетілген малды мәжбүрліктен сою және (немесе) осындай мәжбүрліктен сою нәтижесінде алынған ет пен ет өнімін өткізу немесе осындай жануарлардың табиғи кему нормалары шегінде кемуі (қырылуы) осы бапта белгіленген талаптарды бұзушылық болып табылмайды.

Малды мәжбүрліктен сою тәртібі мен табиғи кему нормаларын агроөнеркәсіптік кешенді дамыту саласындағы уәкілетті орган бекітеді;

2) ҚР СК 516-бабына сәйкес айқындалған импортталған тауарлар есепке қабылданған күннен кейін қосылған құн салығы бойынша тіркеу есебінен шығару;

3) көрсетілген тауарды қалпына келтіру мүмкін емес екенін растайтын құжат болған кезде авария, апат және (немесе) ақау салдарынан тауардың шығуы (есептен шығарылуы) осы бапта белгіленген талаптарды бұзушылық болып табылмайды.

ҚҚС есепке жатқызу әдісімен төленген ҚР СК 509-бабының 1-тармағында көрсетілген тауарларды өткізу бойынша айналымдар қаржы лизингіне беру кезінде қосылған құн салығынан босатылады.

ҚР СК 509-бабының ережелері сыйақы сепке алынбаған, лизинг шартында көзделген лизингтік төлем сомасына келетін ҚҚС сомасы бөлігінде лизинг шарттары (келісімшарттары) бойынша ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына импортталған тауарларға да қолданылады.

Салықтық есепке алу

Мынадай:

1) халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және (немесе) Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес осындай тауарларды бухгалтерлік есепке алуда тану (көрсету) күндерінің неғұрлым ертерегі;

2) мұндай тауарларды ҚР аумағына әкелу күні импортталған тауарларды есепке қабылдаған күн болып табылады.

Салық төлеушіде күндердің екеуі де болған жағдайда, көрсетілген күндердің неғұрлым кешірегі импортталған тауарларды есепке қабылдаған күн болып табылады.

Тауарларды ҚР аумағына әкелген күн мыналар болып табылады:

• тауарларды әуе немесе теңіз кемелерімен тасымалдау кезінде – Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан әуежайға немесе портқа әкелген күн;
• тауарларды халықаралық автомобиль қатынасымен тасымалдау кезінде – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын кесіп өту күні.

Бұл ретте Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын кесіп өту күні Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті Шекара қызметінің аумақтық бөлімшелері (құрылымдық бөлімшелері) беретін мемлекеттік бақылаудан өту туралы талонның (не мемлекеттік бақылаудан өту туралы талон көшірмесінің) негізінде айқындалады, оның нысанын және ұсыну тәртібін уәкілетті орган мен Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік комитеті бірлесіп белгілейді. Салықтық әкімшілендіру мақсатында уәкілетті орган мен Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік комитеті мәліметтерді бірыңғай ақпараттық жүйе арқылы беру бойынша өзара іс-қимылды ұйымдастырады;

• тауарларды халықаралық және мемлекетаралық теміржол көлігі қатынасымен тасымалдау кезінде – Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген шекара маңындағы бірінші өткізу пунктіне (станциясына) әкелген күн;
• тауарларды магистральдық құбыржолдар жүйесі арқылы немесе электр беру желілері арқылы тасымалдау кезінде – тауарларды тапсыру пунктіне әкелген күн;
• тауарларды халықаралық пошта жөнелтілімдері арқылы жіберу кезінде – Қазақстан Республикасының пошта туралы заңнамасына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында пошта штемпелі қойылған күн.

Тауарларды Қазақстан Республикасының аумағына әкелу күні туралы мәліметтер болмаған кезде осы тармақтың екінші бөлігінің 1) тармақшасында көрсетілген күн импортталған тауарларды есепке қабылдаған күн болып табылады.

Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және (немесе) Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес тауарларды бухгалтерлік есепке алуда тану (көрсету) болмаған кезде осы тармақтың екінші бөлігінің 2) тармақшасында көрсетілген күн импортталған тауарларды есепке қабылдаған күн болып табылады.

Өзге де жағдайларда, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында бухгалтерлік есепке алуды жүзеге асыру міндеті көзделмеген тұлғалар үшін импортталған тауарларды есепке қабылдаған күн осындай тауарларды алуды (не сатып алуды) растайтын құжат жазып берілген күн бойынша айқындалады. Бұл ретте тауарлардың жеткізілгенін растайтын құжаттар болған кезде тасымалдаушының тауарларды сатып алушыға берген күні импортталған тауарларды есепке қабылдаған күн деп танылады.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі импорт

Тауарлар импорты - Еуразиялық экономикалық одақтың кеден заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес жүзеге асырылатын тауарларды Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелу, сондай-ақ тауарларды Еуразиялық экономикалық одаққа мүше басқа мемлекеттің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына әкелу;

Импорт кезіндегі ҚҚС

Импорт кезіндегі салық және статистикалық есептілік

Импорт кезіндегі ЭШФ жазып беру

Импорт кезіндегі ТІЖ жазып беру

Импорт кезінде айналым жасау күні

Импорт кезіндегі ҚҚС

Салық салынатын импорт - бұл ЕАЭО немесе ҚР кеден заңнамасына сәйкес декларациялауға жататын импорт. Тауарды импорттау кезінде ҚҚС төлеушілер мен ҚҚС төлемеушілер төлейді.

Қосылған құн салығынан босатылатын тауар импорты ҚР Салық кодексінің 399-бабымен регламенттелген.

2022 жылғы 18 желтоқсаннан бастап 2022 жылғы 30 қарашадағы № 1213 бұйрықпен Тауарлар импортын ҚҚС-тан босату қағидаларына өзгерістер енгізілді.

Қағидалар Салық кодексінің 399-бабына өзгерістерге сәйкес келтірілді, мұнда қосылған құн салығынан босатылатын Импорт 10-1-тармақшамен толықтырылды):

• кез келген нысандағы дәрілік заттарды, протездiк-ортопедиялық бұйымдарды, сурдотифлотехниканы, мүгедектігі бар адамдарға берілетін арнайы қозғалыс құралдарын қоса алғанда, медициналық бұйымдарды өндіруге арналған материалдардың, жабдықтың және жинақтауыш заттардың импорты қосылған құн салығынан босатылады. Осы тармақшада көрсетілген тауарлардың тізбесін денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органмен және уәкілетті органмен келісу бойынша бекітеді.

Осылайша, тауарлар импортын қосылған құн салығынан босату қағидалары «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) (бұдан әрі - Салық кодексі) 399-бабының 2-тармағына сәйкес әзірленді және Салық кодексінің 399-бабы 1-тармағының 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7), 8), 9), 10), 10-1),11), 12), 13) тармақшаларында көрсетілген тауарлар импортын қосылған құн салығынан босату тәртібін айқындайды.

ҚР СК 422-бабына сәйкес, егер ҚР аумағына импорт ЕАЭО елдерінің аумағынан жасалса, онда оған 12% мөлшерлеме бойынша ҚҚС салынады. Тауарды импорттау кезінде ҚҚС-тан босатылған тауарларды қоспағанда, ҚҚС төлеушілер мен ҚҚС төлемеушілер төлейді, ҚР СК 451-бабы.

ҚҚС төлеу - есепті айдан кейінгі айдың 20-на дейін, бірақ импорттаушының тіркелген орны бойынша импорт бойынша салық есептілігін тапсырғанға дейін.
Егер тауарды сатып алу-сату ҚР шегінен тыс жүргізілсе, онда осы операциялар импорт деп танылмайды және импортқа ҚҚС төлеу және есептілікті тапсыру бойынша міндеттер туындамайды. Тауар емес, қызмет көрсету импорты кезінде ҚҚС бойынша есепте тұрған салық төлеушілер осы қызметтерді өткізу орны ҚР аумағы болған жағдайда ғана ҚҚС төлейді.

Импорт кезіндегі салық және статистикалық есептілік

ЕАЭО аумағынан тауарды импорттау кезінде салық есептілігін: СЕН 320.00 (2021 ЖЫЛДАН БАСТАП КҮШІ ЖОЙЫЛДЫ) Импортталған тауарлар бойынша жанама салықтар жөніндегі декларация және СЕН 328.00 тауар әкелу туралы өтініш тапсыру қажет.

Тапсыру мерзімі - салық кезеңінен (айдан) кейінгі айдың 20-на дейін.

Салық төлеуші тауарларды әкелу және жанама салықтардың төленгені туралы өтінішті – СЕН 328.00 ғана ұсынады, бұл ретте осы өтініш салық декларациясы болып табылады.

Осылайша, ЕАЭО-ға мүше мемлекеттерден ҚР аумағына тауарлар импорты кезінде ҚҚС есепке жатқызу 328.00-нысан бойынша тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтініш негізінде (осы өтініш салық декларациясы болып табылады), қағаз тасығышта және электрондық нысанда не салық кезеңінен кейінгі айдың 20-сынан кешіктірмей тек электрондық нысанда жүргізіледі (ҚР СК 456-бабының 2-тармағы).

ЕАЭО-дан тауар импорты кезінде 1-ТС нысаны бойынша «Өзара сауда туралы есеп» статистикалық есептілігін тапсыру қажет.

Тапсыру мерзімі - есепті кезеңнен кейінгі 20-шы күнге дейін. Бұл нысанды ЕАЭО-ға мүше мемлекеттермен импортты жүзеге асыратын заңды тұлғалар, ДК, жеке тұлғалар тапсырады. Есеп қандай валютада жасалғанына қарамастан теңгемен толтырылады.

Импорт кезінде ЭШФ жазып беру

2019 жылғы 1 қаңтардан бастап импортталған тауарды сату кезінде барлық ДК мен ЖШС ЭШФ жазып беруге міндетті.

Шот-фактураларды жазып беру мерзімі 15 күнтізбелік күн. Импорттаушылар ЭШФ-ны салық кезеңінен кейінгі айдың 20-на дейін жазып бере алады (ҚР СК 413-бабының 1-тармағы).

Импорттаушы ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің аумағынан ҚР аумағына әкелінген тауарларды өткізген кезде шот-фактура электронды нысанда ҚР СК 453-бабының 6-тармағына сәйкес салық кезеңінен кейінгі айдың 20-сынан кешіктірмей жазып беріледі.

Импорт кезінде ТІЖ жазып беру

Салық кодексінің 176-бабының тармағына сәйкес ТІЖ ресімдеу бойынша міндеттеме мынадай мерзімдерде туындайды:

2) тауарларды Қазақстан Республикасының аумағына әкелу кезінде:

• ЕАЭО-ға мүше болып табылмайтын мемлекеттердің аумағынан - олар бойынша кедендік тазарту жүргізілген тауарларды өткізудің, өткізудің басталуынан кешіктірмей;
• ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің аумағынан - ҚР Мемлекеттік шекарасын кесіп өткенге дейін.

«Тауарларға ілеспе жүкқұжаттарды ресімдеу жөніндегі міндет қолданылатын тауарлардың тізбесін, сондай-ақ Тауарларға және олардың құжат айналымына ілеспе жүкқұжаттарды ресімдеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің бірінші орынбасары - Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2019 жылғы 26 желтоқсандағы № 1424 бұйрығының негізінде: Тауарларға ілеспе жүкқұжаттарды ресімдеу бойынша міндет қолданылатын тауарлардың тізбесі.

Өткiзу кезiнде - ТІЖ сатушы (жеткiзушi) ресiмдейдi, ал тауарларды әкелу (импорт) кезiнде ТІЖ импорттаушы (тауарды алушы) жазып бередi және мұндай ТІЖ-ден тауарлар алушының Виртуалды қоймасына түседi.

ТІЖ Виртуалды қойма арқылы мемлекеттік немесе орыс тілдерінде жазып беріледі және ЭЦҚ-мен қол қойылады.

Импорт кезінде айналым жасау күні

Импорттық келiсiм-шарттар шетел валютасымен жасалады. Қазақстанда
бухгалтерлік есеп теңгемен жүргізіледі, сондықтан бастапқы тану кезінде операция шетел валютасымен операция күніндегі ағымдағы айырбас бағамы бойынша теңгемен есепке алынады. Шетел валютасымен операцияларды есепке алу
бойынша ХҚЕС 21 «Айырбас бағамдарының әсері» стандартын басшылыққа алу қажет. ХҚЕС екі ұғымды ашады: монетарлық баптар және монетарлық емес баптар. Монетарлық баптарға - қызметкерлерге сыйақылар, дивидендтер, тауар үшін ақы төлеу және басқалар жатады, яғни біздің белгілі бір мөлшерде ақша алуға құқығымыз немесе төлеу міндетіміз болған кезде. Қалған жағдайларда мұндай құқық жоқ болса, бұл монетарлық емес баптар болады. Әрбір есепті кезеңнің аяғында шетел валютасындағы монетарлық баптар есепті күнгі бағам бойынша қайта есептеледі.

КТС мақсатында импорт бойынша айналым ХҚЕС негізінде бухгалтерлік есеп деректері бойынша есепке алынады (аванс бағамы бойынша немесе тәуекелдер мен пайданың ауысу күні бойынша). ҚҚС есептеу үшін салық салынатын импорт айналымы ҚР СК 442-бабына сәйкес айқындалады.

Импортталған тауарларды есепке алу күні:

1) халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және (немесе) Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес осындай тауарларды бухгалтерлік есепте тану (көрсету) күндерінің неғұрлым ертерегі;

2) мұндай тауарларды Қазақстан Республикасының аумағына әкелу күні болып табылады.

Салық төлеушіде осы тармақтың екінші бөлігінің 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген екі күн болған кезде көрсетілген күндердің неғұрлым соңғысы импортталған тауарларды есепке қабылдау күні болып танылады.

ҚР аумағына тауарларды әкелу күні:

• тауарларды әуе немесе теңіз кемелерімен тасымалдау кезінде - ҚР аумағында орналасқан әуежайға немесе портқа әкелу күні;
• тауарларды халықаралық автомобиль қатынасында тасымалдау кезінде - ҚР Мемлекеттік шекарасын кесіп өткен күн (шекарадан өткені туралы талон негізінде)
• тауарларды халықаралық және мемлекетаралық қатынаста темір жол көлігімен тасымалдау кезінде - бірінші шекара маңындағы өткізу пунктіне әкелу күні (Тізбе),
• тауарларды магистральдық құбырлар жүйесі бойынша немесе электр беру желілері бойынша тасымалдау кезінде - тауарларды тапсыру пунктіне әкелу күні;
• тауарларды халықаралық почта жөнелтімдері бойынша жіберген кезде - ҚР аумағында почта штемпелінің қойылған күні болып табылады.
• Бухгалтерлік есеп жүргізбейтін ДК есепке алынған күнді жүкқұжаттың немесе тауарды қабылдау-тапсыру актісінің күні бойынша анықтайды.
• Егер тасымалдаушыдан құжаттар болса, импортталған тауарларды есепке алу күні тасымалдаушының тауарларды сатып алушыға берген күні болады.

Қосылған құн салығы есепке жатқызу әдiсiмен төленетiн импортталатын тауарлардың тiзбесi және оны қалыптастыру ережелерi.