Кедендiк жүк декларациясы (ЖКД) - тауарларды мемлекеттiң кедендiк шекарасы (экспорт, импорт) арқылы өткiзу кезiнде ресiмделетiн негiзгi құжат.

ЖКД жүктi бөлушi ресiмдейдi және кеден инспекторы куәландырады, одан әрi шекара арқылы өткiзу үшiн негiз болады. Декларацияда жүк және оның кедендік құны, жеткізуді жүзеге асыратын көлік құралы, жөнелтуші және алушы туралы мәліметтер қамтылады.
ЖКД-ны ұсынбай мемлекеттiк кедендiк бақылау органдары тауарлар мен мүлiктi мемлекеттiк шекара арқылы өткiзу үшiн кедендiк ресiмдеуге қабылдамайды.

«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Кодекстің анықтамаларына сәйкес:

кедендік декларация - тауарлар туралы мәліметтер және тауарларды шығару үшін қажетті өзге де мәліметтер қамтылатын кедендік құжат;

кедендік декларациялау - декларанттың кедендік декларацияны пайдалана отырып кеден органына тауарлар туралы, таңдалған кедендік рәсім туралы мәліметтерді және (немесе) тауарларды шығаруға қажетті өзге де мәліметтерді мәлімдеуі;

кедендік құжаттар - кедендік декларация және тек қана кедендік операциялар жасау мен кедендік бақылау жүргізу үшін, сондай-ақ кедендік операциялар жасау мен кедендік бақылау жүргізу барысында және нәтижелері бойынша жасалатын өзге де құжаттар;

«Тауарларға арналған декларацияның нысаны және оны толтыру тәртібі туралы» Кеден одағы комиссиясының 2010 жылғы 20 мамырдағы № 257 шешіміне сәйкес - Тәртіп Еуразиялық экономикалық одақтың Кеден кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 105-бабының 5-тармағына сәйкес әзірленді және тауарларға декларацияны (бұдан әрі - ТД) электрондық құжат және қағаз жеткізгіштегі құжат түрінде толтыру қағидаларын айқындайды.

Егер осы Нұсқаулықта өзгеше белгіленбесе, бір кедендік рәсіммен орналастырылатын бір тауарлық топтамадағы тауарлар туралы мәліметтер бір ТД-да декларацияланады.

Осы Нұсқаулықтың мақсаттары үшін бір тауар топтамасы ретінде:

Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына тауарларды әкелу кезінде (бұдан әрі - тиісінше - кедендік аумақ, Одақ) - мәміле жасалғанын растайтын бір құжат бойынша (немесе қайта өңдеу өнімдерін кедендік декларациялау кезінде тауарларды қайта өңдеу шарттары туралы бір құжат бойынша) міндеттемелерді орындау шеңберінде кедендік аумақ бойынша бір жөнелтушіден сол бір алушының мекенжайына тасымалданатын немесе бір жақты мәміле бойынша немесе қандай да бір мәміле жасамастан, сондай-ақ егер мұндай тауарлар Кодекстің 110-бабында көзделген мерзімдер шегінде, егер кедендік транзиттің кедендік рәсімі қолданылса және уақытша сақтаудың бір орнында болса, сол бір кеден органына кедендік аумаққа келу орнында немесе жеткізу орнында ұсынылса, (егер тауарлар уақытша сақтауға орналастырылса) не Кодекстің 120-бабына сәйкес ТД беру үшін белгіленген мерзімдерде шығарылған тауарлар;

тауарларды кедендік аумақтан әкету кезінде - Одаққа мүше мемлекеттердің заңнамасында белгілі бір кеден органының қызмет өңірінде сол бір жөнелтуші кеден аумағынан тыс орналасқан сол бір алушының атына мәміле жасалғанын растайтын бір құжат бойынша (немесе қайта өңдеу өнімдерін кедендік декларациялау кезінде тауарларды қайта өңдеу шарттары туралы бір құжат бойынша) не бір жақты мәміле бойынша не қандай да бір мәміле жасамай міндеттемелерді орындау шеңберінде белгілі бір уақыт кезеңі ішінде бір мезгілде тиелетін немесе тиелетін тауарлар ;

Одақтың кедендік шекарасы (бұдан әрі - кедендік шекара) арқылы тауарларды өткізбей бұрын мәлімделген кедендік рәсімнің қолданылуы аяқталған кезде -, егер мәміле жасау кезінде тиісті шарт (келісімшарт) жасалса (немесе тауарларды қайта өңдеу шарттары туралы бір құжат бойынша), оларды қайта өңдеу өнімдері, осындай тауарлардан дайындалған (алынған) тауарлар, бір кеден органының кедендік бақылауындағы немесе мерзімінде шығарылған осындай тауарлардан пайда болған қалдықтар болса немесе Кодекстің 120-бабына сәйкес тауарларды алдыңғы кедендік рәсіммен орналастырған тұлға не оларды алдыңғы кедендік рәсіммен орналастырғаннан кейін декларацияланатын тауарларға мүліктік құқықтарды сатып алған тұлға декларант болып табылатын ТД беру үшін белгіленген мерзімде шығарылған бір шарт (келісімшарт) бойынша алдыңғы бір кедендік рәсімге орналастырылған тауарлар.

2а түсіндірудің Негізгі ережесіне орай бір тауар топтамасындағы тауарларды қоспағанда, Декларант бір тауар топтамасындағы, бір кеден органына берілетін бірнеше ТД-дағы тауарлар туралы мәліметтерді жиналмаған немесе бөлшектелген түрде ұсынылған тауардың құрамдас бөліктері ретінде қаралады, және жиынтық немесе аяқталған тауарға сәйкес келетін Еуразиялық экономикалық одақтың Сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасының (бұдан әрі - ЕАЭО СЭҚ ТН) позициясында жіктеледі деп мәлімдеуге құқылы.

Егер бір тауар топтамасындағы тауарлар әртүрлі кедендік рәсімдерге орналастыру үшін мәлімделсе, әрбір кедендік рәсім үшін жеке ТД берілуге тиіс.

Қазақстан Республикасында тауарлардың бір тауар топтамасында оларға қатысты Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифінің баж мөлшерлемелері қолданылатын тауарлар және Қазақстан Республикасы міндеттемелеріне сәйкес оларға қатысты тауарлардың тізбесіне енгізілген Дүниежүзілік сауда ұйымына қосылу шарты ретінде қабылданған, Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің 2015 жылғы 14 қазандағы № 59 шешімімен бекітілген Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифінің баж мөлшерлемелерімен және баждың мұндай мөлшерлемелерінің мөлшерімен (бұдан әрі - оларға қатысты кедендік әкелу баждарының төмендетілген мөлшерлемелері қолданылатын тауарлардың тізбесі және баждардың осындай мөлшерлемелерінің мөлшерлері) салыстырғанда неғұрлым төмен әкелу кеден баджарының мөлшерлемелері қолданылады, мұндай тауарлар әртүрлі ТД-да декларациялауға жатады.