Дара кәсіпкер - бұл жеке тұлғаның меншігіне негізделген және жеке тұлғаның атынан, өз тәуекелі үшін және өзінің мүліктік жауапкершілігімен жүзеге асырылатын таза табыс алу мақсатында дербес кәсіпкерлік қызмет жүргізетін ҚР азаматы немесе қандас.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ДК кірісі

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі ДК кірісі

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ДК кірісі

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Дара кәсіпкердің салықтық кезеңдегі кірісі дара кәсіпкер ретіндегі қызметінен салықтық кезең ішінде Қазақстан Республикасында және оның шегінен тысқары жерде алған кірістерінен тұрады және:

  • ҚР СК 238-254-баптарында, 27-31-тарауларында көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып, Салық кодексінің 237-бабында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында жылдық жиынтық кірісті айқындау тәртібіне ұқсас жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібімен,

және (немесе)

Жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолданатын дара кәсіпкердің салық салынатын және салық алынатын кірісі

ҚР СК 393-бабына сәйкес 1. Жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолданатын дара кәсіпкердің Салықтық кезеңдегі салық салынатын кірісі мынадай тәртіппен айқындалады:

дара кәсіпкердің осы баптың 2-тармағына сәйкес айқындалған салық салынатын кірісі,

алу

корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 337-бабында белгіленген салық салынатын кірісті азайтуды айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған дара кәсіпкердің салық салынатын кірісін азайту,

алу

осы Кодекстің 339-342-баптарында корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында белгіленген тәртіпке ұқсас тәртіппен айқындалған және ауыстырылатын залалдар.

2. Жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолданатын дара кәсіпкердің салықтық кезеңдегі салық салынатын кірісі мынадай тәртіппен айқындалады:

корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 5-бөлімінде белгіленген жылдық жиынтық кірісті айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған дара кәсіпкердің салықтық кезеңдегі кірісі,

қосу (алу)

корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 255-бабында белгіленген жылдық жиынтық кірісті азайтуды айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған, салықтық кезең үшін жиынтық түрде алынған дара кәсіпкердің кірісін түзету және корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 256-бабында белгіленген кірістерді түзетулер,

алу

корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 27-31-тарауларында көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, 257-287-баптарында белгіленген, шегерімдерге жатқызылатын шығыстарды айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған шегерімдер,

қосу (алу)

корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 288-бабында белгіленген, шегерімдерді түзетуді айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған шегерімдерді түзету.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі ДК кірісі

2025 жылғы 1 қаңтардан бастап ДК кірісі (2025 жылғы 15 шілдедегі № 208-VІIІ ҚРЗ Заңына ретроспективалық өзгерістер)

2025 жылғы 15 шілдеде Мемлекет басшысы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексіне (Салық кодексі) өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы № 208-VІIІ ҚРЗ Заңына және оны қолданысқа енгізу мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының заңдарына қол қойды. Осы Заңмен 2025 жылғы 01 қаңтардан бастап Салық кодексінің жеке кәсіпкердің табысын айқындау туралы 337-бабына ретроспективті түзетулер енгізілді.

Енгізілген өзгерістерге сәйкес ҚР Салық кодексінің 337-бабы мынадай редакцияда жазылды:

1. Жалпыға бірдей белгіленген режимді қолданатын дара кәсіпкердің кірісі осы Кодекстің 366-бабына сәйкес айқындалады.

2. Егер осы Кодекстің 20-бөлімінде өзгеше тәртіп белгіленбесе, арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкердің кірісі осы баптың 1-тармағына сәйкес айқындалады.

ҚР СК 366-бабында аталып өткендей, жалпыға бірдей белгіленген салық салу режимін қолданатын дара кәсіпкердің салықтық кезеңдегі салық салынатын кірісі мынадай тәртіппен айқындалады:

дара кәсіпкердің осы баптың 2-тармағына сәйкес айқындалған салық салынатын кірісі,

      алу

корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 288-бабында белгіленген, салық салынатын кірісті азайтуды айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған, дара кәсіпкердің салық салынатын кірісін азайту,

      қосу

бақыланатын шетелдік компаниялардың немесе бақыланатын шетелдік компаниялар тұрақты мекемелерінің осы Кодекстің 340-бабына сәйкес айқындалатын жиынтық пайдасы,

      алу

корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 299 және 300-баптарында белгіленген, залалдарды ауыстыру тәртібіне ұқсас тәртіппен ауыстырылатын залалдар.

2. Дара кәсіпкердің салықтық кезеңдегі салық салынатын кірісі мынадай тәртіппен айқындалады:

осы Кодекстің 226 – 240-баптарында көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып, корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 225-бабында белгіленген, жылдық жиынтық кірісті айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған, салықтық кезең үшін жиынтық түрде алынған дара кәсіпкердің кірісі,

      алу

корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 241-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес жылдық жиынтық кірісті түзетуді айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған, салықтық кезең үшін жиынтық түрде алынған дара кәсіпкердің кірісін түзету,

      қосу (алу)

корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 241-бабының 3-тармағында белгіленген, жылдық жиынтық кірісті түзетуді айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған, салықтық кезең үшін жиынтық түрде алынған дара кәсіпкердің кірісін түзету,

      алу

корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 242 – 276-баптарында белгіленген, шегерімдерге жатқызылатын шығыстарды айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған шегерімдер,

      қосу (алу)

корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында осы Кодекстің 287-бабында белгіленген, кірістер мен шегерімдерді түзетуді айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған, кірістер мен шегерімдерді түзету.

Енгізілген өзгерістерге дейінгі ДК кірісі

ҚР СК 681-бабына сәйкес 1. Салық кезеңінде алынған табыс патент немесе оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеуші үшін салық салу объектісі болып табылады.

2. Осы баптың 1-тармағының мақсаттары үшiн айқындалатын кіріс Қазақстан Республикасында және оның шегінен тыс жерлерде алынған (алуға жататын) кірістердің мынадай түрлерінен (осы баптың 6-тармағына сәйкес жүргізілген түзетулерді ескере отырып):

1) тауарларды өткізуден, жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден түскен кірістен, оның ішінде мүлікті мүліктік жалдауға (жалға) тапсырудан түскен кірістен;

2) мiндеттемелердi есептен шығарудан түсетiн кірістен;

3) талап ету құқықтарын беруден түсетін кірістен;

4) бірлескен қызметті жүзеге асырудан түскен кірістен;

5) таңылған немесе борышкер таныған айыппұлдардан, өсімпұлдан және басқа да санкция түрлерінен (егер салық төлеуші бюджетпен есеп айырысуды жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен жүзеге асырған кезеңде бұрын бұл сома шегерімге жатқызылмаса, негізсіз ұстап қалып, бюджеттен қайтарылған айыппұлдардан басқа);

6) шығындарды жабу үшiн мемлекеттiк бюджеттен алынған сомалардан;

7) түгендеу кезінде анықталған материалдық құндылықтардың артық шығуынан;

8) кәсiпкерлiк мақсаттарда пайдалануға арналған өтеусiз алынған мүлiк түрiндегi кірістен (қайырымдылық көмегiнен басқа);

9) жалға беруші дара кәсіпкердің жалға берілген мүлкін күтіп-ұстауға және жөндеуге арналған шығыстарын жалға алушының өтеуінен;

10) жалға алушының жалға алу шарты бойынша төлемақы есебіне есепке жатқызылатын, дара кәсіпкерден жалға алған мүлікті күтіп-ұстауға және жөндеуге арналған шығыстарынан тұрады.

Жеңілдетілген декларация негізінде арнайы салық режимін мына шарттарға сәйкес келетін ЖШС мен ДК қолдана алады:

  •   оңайлатылған декларация негізінде жартыжылдықтағы жұмыскерлердің орташа тізімдік саны 30 адамнан аспайды;

мынадай формула бойынша айқындалады: (A+B+C+D+E+F)/6 ай, мұнда А, В, С, D, Е және F - салық кезеңінің әрбір айы үшін жұмыскерлердің саны.

  • патент негізінде немесе арнайы мобильді қосымшаны пайдалана отырып - республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болған АЕК-тің 3 528 еселенген мөлшерін;
  • оңайлатылған декларация негізінде жартыжылдықтағы кіріс 24 038 АЕК-тен аспайды;

салықтық есеп есептеу әдісі бойынша жүргізіледі, яғни операциялардың нәтижелері ақшаны алған немесе төлеген күннен бастап емес, оларды жасау фактісі бойынша танылады (яғни алынған аванс табыс болып табылмайды).

кіріс шегін есептеу кезінде үш компонентті интеграцияланған жүйені (ҮИЖ*) міндетті түрде қолдана отырып, қолма-қол ақшасыз есеп айырысу жолымен ДК алған 70 048 АЕК шегіндегі кірістер енгізілмейді.