СЕН 701.01 - Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабы 

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 701.01-нысан

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі 701.01-нысан

 

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 701.01-нысан

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Салық реформасы шеңберінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін өзгерістер мүлік салығына қатысты болды.

Осылайша, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 701.01-нысан өзгертілді, жер салығы және мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабынан (701.01-нысан) жер салығы бойынша ағымдағы төлемдер есеп-қисабының күші жойылды. 701.01-нысанда мүлік салығы бойынша ғана көрсеткіштер белгіленді. Заңды тұлғалар мен ДК (оңайлатылған декларация негізінде АСР қолданатын ДК қоспағанда), егер оларда салықтың есептік сомасы 300 АЕК-тен асатын болса, мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеушілер болып табылады. (ҚР СК 596-бабы)

Салық базасын айқындау тәртібі өзгерді:

ДК және заңды тұлғалар үшін мүлікті жүргізілген қайта бағалау ескеріле отырып, бухгалтерлік есеп деректері бойынша айқындалатын салық салу объектілерінің орташа жылдық баланстық құны салық салу объектілері бойынша салық базасы болып табылады. Бұл ретте мүлікті мұндай бағалау әрбір үш жылда кемінде бір рет жүргізілуге тиіс.

Бухгалтерлік есепті жүргізуді және қаржылық есептілікті жасауды жүзеге асырмайтын ДК үшін мыналар болып табылады: салық салу объектісі ретінде танылғаннан кейінгі алғашқы үш жылда - оларды сатып алуға, өндіруге, салуға, монтаждауға, орнатуға, сондай-ақ реконструкциялауға және жаңғыртуға арналған шығындардың жиынтығы.

Келесі кезеңдерде – нарықтық құн. Бұл ретте мұндай бағалау 1 қаңтардағы жағдай бойынша әрбір үш жылда кемінде бір рет жүргізілуі тиіс (ҚР СК 591-бабы)

Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеушілер

СЕН 701.01 ұсыну мерзімі

Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді есептеу тәртібі

Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеу мерзімі

Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеушілер

ҚР СК 596-бабының 1-тармағына сәйкес кәсіпкерлік қызметте пайдаланылатын (пайдалануға жататын) салық салу объектілері бойынша ДК (ОД негізінде АСР қолданатын ДК қоспағанда) және ЗТ, егер олардағы салықтың есептік сомасы тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын АЕК-тің 300 еселенген мөлшерінен асатын болса, мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеушілер болып табылады. Осы тармақтың мақсаттары үшін салықтың есептік сомасы салықтық кезеңнің басындағы БЕ деректері бойынша айқындалған тиісті салық мөлшерлемесінің және салық салу объектілерінің баланстық құнының туындысы ретінде айқындалады.

СЕН 701.01 ұсыну мерзімі

ҚР СК 596-бабының 1-тармағына сәйкес мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеушілер салық салу объектілерінің тұрған жері бойынша салық органдарына 701.01-нысандағы салық бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабын ағымдағы салықтық кезеңнің 15 ақпанынан кешіктірмей ұсынады.

Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді есептеу тәртібі

ҚР СК 593-бабының 5-тармағы негізінде мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің мөлшерін ҚР СК 596-бабының 1-тармағына сәйкес осындай ағымдағы төлемдерді төлеушілер болып табылатын салық төлеушілер салықтық кезеңнің басында БЕ деректері бойынша айқындалған салық салу объектілерінің баланстық құнына тиісті салықтық мөлшерлемелерді қолдану арқылы айқындайды.

Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеу мерзімі

ҚР СК 593-бабының 6-тармағына сәйкес ҚР СК 596-бабының 1-тармағына сәйкес мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеуші болып табылатын салық төлеушілер осындай ағымдағы төлемдердің сомаларын салықтық кезеңнің 25 ақпанынан, 25 мамырынан, 25 тамызынан және 25 қарашасынан кешіктірмей, тең үлестермен төлейді.

Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеу 104 101 «ЗТ және ДК мүлкіне салық» БСК-не жүргізіледі.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі 701.01-нысан

СЕН 701.01 - «Жер салығы және мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабы (701.01-нысан)».

701.01-нысан

Жер салығы бойынша ағымдағы төлемдер

Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдер

Салық тіркелімінің нысаны

701.01-нысаны

701.01-нысан салық кезеңінің басында бар және салық кезеңі ішінде салық міндеттемелері өзгерген кезде салық салу объектілері бойынша жер салығын және мүлік салығын есептеуге арналған.

Жер салығы және мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабы (701.01-нысан) 701.01-нысанның өзінен және есеп-қисапқа қосымшадан тұрады.

Есеп-қисапты ҚР СК 517 және 498-баптарында көрсетілген жеке және заңды тұлғалар жасайды.

• 701.01-нысандағы қосымша - 701.01-нысандағы жер салығы және мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есебіне қосымша.

Жер салығы және мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабына осы қосымша аудандық маңызы бар қалаларда, ауылдарда, кенттерде, ауылдық округтерде орналасқан елді мекендердің жерлері бойынша жер салығын салық төлеушілердің есептеуіне арналған.

701.01-нысан салық төлеуші аудандық маңызы бар қалалар, ауылдар, кенттер, ауылдық округтер бөлінісінде толтырады. Бұл ретте бір жолда әрбір аудандық маңызы бар қаланың, ауылдың, кенттің, ауылдық округтің жер учаскелері бойынша жиынтық мәндері көрсетіледі. Осы қосымшада көрсетілген жер салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есептелген сомасы жер салығы және мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабына көшірілмейді.

Жер салығы бойынша ағымдағы төлемдер

ҚР СК 498-бабының 1-тармағына сәйкес жер салығын төлеушілер:

1) меншік құқығында;

2) тұрақты жер пайдалану құқығында;

3) бастапқы өтеусіз уақытша жер пайдалану құқығында салық салу объектілері бар тұлғалар болып табылады.

ҚР СК 516-бабының 1-тармағы негізінде кәсіпкерлік қызметте пайдаланылатын (пайдалануға жататын) жер учаскелері бойынша ДК (шағын бизнес субъектілеріне арналған АРС қолданатын ДК қоспағанда) және заңды тұлғалар жер учаскелерінің орналасқан жерi бойынша салық органдарына салықтық кезеңнің басындағы жағдай бойынша айқындалған салықтық міндеттемелер бойынша ағымдағы салықтық кезеңнің 15 ақпанынан кешіктірмей жер салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабын ұсынады.

ҚР СК 512-бабының 1-тармағына сәйкес салық төлеушілер салық базасына салық мөлшерлемесін қолдану жолымен жер салығының сомасын дербес есептейді.

ҚР СК 502-бабына сәйкес жер учаскесінің және (немесе) жер үлесінің алаңы жер салығын айқындау үшін салық базасы болып табылады.

Жер салығы бойынша салық ставкалары ҚР СК 61-тарауында көрсетілген.

ҚР СК 510-бабының 1-тармағы жергілiктi өкiлдi органдардың ҚР жер заңнамасына сәйкес жүргiзiлетiн жердi аймаққа бөлу жобалары (схемалары) негiзiнде жер салығының мөлшерлемелерін ҚР СК 505 және 506 -баптарында белгiленген жер салығының базалық мөлшерлемелерінің 50%-нан асырмай азайтуға немесе арттыруға құқығы бар.

Жер салығы бойынша ағымдағы төлемдердің жалпы сомасын есептеу

=

жер учаскесінің алаңы

х.

салық мөлшерлемесі

х.

түзету коэффициенті

4 төлеу мерзімі бойынша жер салығы бойынша ағымдағы төлемдер сомасының есебі

=

жер салығы бойынша ағымдағы төлемдердің жалпы сомасы / 4

ҚР СК 512-бабының 4-тармағына сәйкес жер салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеу мерзімдері:

• 25 ақпаннан кешіктірмей;
• 25 мамырдан кешіктірмей;
• 25 тамыздан кешіктірмей;
• 25 қарашадан кешіктірмей.

ҚР СК 512-бабының 5, 6 және 7-тармақтарының негізінде Салықтық кезең ішінде салықтық міндеттемелер туындаған кезде, оның ішінде ҚР СК 498-бабы 3-тармағының 3) және 7) тармақшаларында көрсетілген заңды тұлғалар салық салу объектiлерiн пайдалануға, сенімгерлік басқаруға берген немесе мүліктік жалдау (жалға беру) шарты бойынша берілген кезде:

1. осындай салықтық кезең ішінде ағымдағы салық сомаларын төлеудің келесі кезекті мерзімі оларды бірінші төлеу мерзімі болып табылады;

2. ағымдағы төлемдерді төлеудің соңғы мерзімінен кейін ҚР СК 512-бабының 8-тармағында көзделген мерзімдерде тек түпкілікті есеп айырысу және салық сомасын төлеу жүргізіледі.

Жер салығы бойынша мiндеттемелер салықтық кезең iшiнде өзгерген кезде ағымдағы төлемдер салықтық мiндеттемелердiң өзгеру сомасына осындай салықтық кезеңде жер салығын төлеудiң алдағы мерзiмдерi бойынша тең үлестермен түзетiледi.

Салық салу объектiлерiне құқықтар салықтық кезеңнің iшiнде берiлген жағдайда салық сомасы жер учаскесiне иелік етудің іс жүзіндегі кезеңi үшiн есептеледi.

Осы құқықтарды беретiн тұлғаның жер учаскесiне iс жүзiнде иелiк еткен кезеңi үшiн төлеуге жататын салық сомасы құқықтарды мемлекеттiк тiркеуге дейiн немесе тiркеген кезде бюджетке енгiзiлуге тиiс. Бұл ретте осы құқықтарды беретін тұлға салық сомасын ағымдағы жылдың 1 қаңтарынан бастап өзi жер учаскесiн беретiн айдың басына дейiн есептейдi. Осындай құқықтарды алған тұлға салық сомасын оның жер учаскесiне құқығы туындаған айдың басынан басталатын кезең үшiн есептейдi.

ҚР СК 516-бабының 2-тармағына сәйкес ағымдағы төлемдердi төлеудiң соңғы мерзiмiнен кейiн салық мiндеттемелерi туындаған кезде салық төлеушiлер ағымдағы төлемдердiң есеп-қисабын ұсынбайды.

Жер салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеу 104 302 «Жер салығы» БСК-не жүргізіледі.

Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдер

ҚР СК 517-бабының 1-тармағына сәйкес мыналар мүлік салығын төлеушілер болып табылады:

1) ҚР аумағында меншiк, шаруашылық жүргiзу немесе жедел басқару құқығында салық салу объектiсi бар заңды тұлғалар;

2) ҚР аумағында меншiк құқығында салық салу объектiсi бар ДК;

3) концессия шартына сәйкес концессия объектісі болып табылатын салық салу объектісін иеленуге, пайдалануға құқығы бар концессионер;

4) ҚР СК 518-бабында көрсетілген тұлғалар.

ҚР СК 525-бабының негізінде кәсіпкерлік қызметте пайдаланылатын (пайдалануға жататын) салық салу объектілері бойынша ДК (шағын бизнес субъектілері үшін АСР қолданатын ДК қоспағанда) және заңды тұлғалар салық салу объектілері орналасқан жер бойынша салық органдарына салықтық кезеңнің басындағы жағдай бойынша айқындалған салықтық міндеттемелер бойынша ағымдағы салықтық кезеңнің 15 ақпанынан кешіктірмей салық бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабын ұсынады.

ҚР СК 522-бабының 6-тармағына сәйкес ағымдағы төлемдердің мөлшері салықтық кезеңнің басында бухгалтерлік есепке алу деректері бойынша айқындалған салық салу объектілерінің баланстық құнына тиісті салықтық мөлшерлемелерді қолдану арқылы айқындалады.

Мүлік салығының мөлшерлемелері ҚР СК 521-бабында көрсетілген, мысалы:

Оңайлатылған декларация негізінде АСР қолданбайтын және ҚР СК-нің 521-бабының 3, 4 және 5-баптарында көрсетілмеген заңды тұлғалар мүлік салығын салық базасына 1,5% мөлшерлеме бойынша есептейді.

Мүлік салығын салық базасына 0,5% мөлшерлеме бойынша мынадай төлеушілер есептейді:

1. ЖК;

2. оңайлатылған декларация негізінде АСР қолданатын заңды тұлғалар;

3. әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілері.

ҚР СК 521-бабының 3-тармағында көрсетiлген заңды тұлғалар мүлiк салығын салық базасына 0,1% мөлшерлеме бойынша есептейдi.

1. діни бірлестіктер мен ҚР СК 289-бабының 4-тармағында көрсетілген коммерциялық емес ұйымдарды қоспағанда, ҚР СК 289-бабында айқындаған заңды тұлғалар (коммерциялық емес ұйымдар) (дербес білім беру ұйымдары, әлеуметтік саладағы қызметті жүзеге асыратын ұйымдар);

2. ҚР СК 290-бабында белгілеген заңды тұлғалар (әлеуметтік саладағы қызметті жүзеге асыратын ұйымдар);

3. негiзгi қызмет түрi кiтапханалық қызмет көрсету саласындағы жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) болып табылатын ұйымдар;

4. мемлекеттiк меншіктегі және бюджет қаражаты есебiнен қаржыландырылатын су қоймаларының, су тораптарының объектiлерi бойынша заңды тұлғалар;

5. ауыл шаруашылығы тауарларын өндiрушi заңды тұлғалардың және шаруа немесе фермер қожалықтарының жерін суару үшiн пайдаланылатын гидромелиоративтік құрылыс объектiлерi бойынша заңды тұлғалар;

6. ауыз сумен жабдықтау объектілері бойынша заңды тұлғалар;

7. Астана және Алматы қалаларының әуеайлақтарындағы ұшу-қону жолақтарын және әуежайларының терминалдарын қоспағанда, әуеайлақтардағы ұшу-қону жолақтары және әуежайлардың терминалдары бойынша заңды тұлғалар;

8. ҚР Кәсіпкерлік кодексінде көзделген негізгі қызмет түрін өздері жүзеге асырған кезде пайдаланатын объектілер бойынша технологиялық парктер.

ҚР СК 521-бабы 1-тармағының 10) тармақшасының ережелері бір мезгілде мынадай шарттарға сәйкес келетін технологиялық парктерді қолдануға құқылы:

• ҚР Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес құрылған;
• Мұндай технологиялық парктердің дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) 50 және одан да көп пайызы технологиялық даму саласындағы ұлттық даму институтына тиесілі.

ҚР СК 521-бабының 1-тармағы 10) тармақшасының ережелері салық салу объектілерін пайдалануға, сенімгерлік басқаруға немесе жалға беру жағдайларында қолданылмайды;

9. ҚР аумағында халықаралық мамандандырылған көрмені ұйымдастыру және өткізу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйым.

ҚР аумағында халықаралық мамандандырылған көрмені ұйымдастыру және өткізу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйым деп қызметінің негізгі нысанасы ҚР аумағында халықаралық мамандандырылған көрмені ұйымдастыру және өткізу, сондай-ақ халықаралық мамандандырылған көрме аумағын көрмеден кейінгі пайдалану болып табылатын, жарғылық капиталына мемлекет 100% қатысатын заңды тұлға түсініледі.

Салық базасына 0% мөлшерлеме бойынша мүлік салығын ҚР СК 521-бабының 1-тармағында көрсетілген салық төлеушілер есептейді:

1. ҚР СК 291-бабының 1-тармағында белгіленген заңды тұлғалар (дербес білім беру ұйымдары);

2. ҚР СК 79-тарауында белгіленген ережелер ескеріле отырып, АЭА аумақтарында қызметін жүзеге асыратын ұйымдар;

3. ҚР СК 80-1-тарауының ережелерін ескере отырып, инвестициялар туралы келісім жасасқан тұлға есептейді.

Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің жалпы сомасын есептеу

=

01.01.2023 жылғы баланстық құн

х.

салық мөлшерлемесі

4 төлеу мерзімі бойынша мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді есептеу

=

мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің жалпы сомасы / 4

ҚР СК 522-бабының 7-тармағына сәйкес мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеу мерзімдері:

• 25 ақпаннан кешіктірмей;
• 25 мамырдан кешіктірмей;
• 25 тамыздан кешіктірмей;
• 25 қарашадан кешіктірмей.

ҚР СК 522-бабының 8, 9 және 10-тармақтарының негізінде салықтық кезең ішінде салықтық міндеттемелер туындаған кезде, оның ішінде ҚР СК 517-бабының 3-тармағының 3) және 4) тармақшаларында көрсетілген заңды тұлғалар салық салу объектілерін пайдалануға, сенімгерлік басқаруға берген немесе олар мүліктік жалдау (жалға беру) шарты бойынша берілген кезде:

1) осындай салықтық кезеңнің ішінде ағымдағы салық сомаларын төлеудің келесі кезекті мерзімі оларды төлеудің алғашқы мерзімі болып табылады;

2) ағымдағы төлемдерді төлеудің соңғы мерзімінен кейін салық сомасын тек түпкілікті есептеу және ҚР СК 522-бабының 11-тармағында көзделген мерзімдерде төлеу жүргізіледі.

Мүлік салығы бойынша міндеттемелер салықтық кезең ішінде өзгерген кезде ағымдағы төлемдер, егер ҚР СК 522-бабының 8-тармағында өзгеше белгіленбесе, осындай салықтық кезеңде салық төлеудің алдағы мерзімдері бойынша тең үлестермен салықтық міндеттемелердің өзгеру сомасына түзетіледі.

Салықтық кезең ішінде салық салу объектілері келіп түскен жағдайда, мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдер бухгалтерлік есеп деректері бойынша келіп түсетін күнге айқындалған келіп түскен салық салу объектілерінің бастапқы құнының 1/13-і салық салу объектілері келіп түскен айдан бастап салықтық кезеңнің соңына дейінгі ағымдағы салықтық кезең айларының санына көбейтілген салық мөлшерлемесін қолдану арқылы айқындалатын сомаға ұлғайтылады. Ағымдағы төлемдер ұлғайтылуға жататын сома ҚР СК 522-бабының 7-тармағында белгіленген мерзімдер бойынша тең үлестермен бөлінеді, бұл ретте салық салу объектілері келіп түскен күннен кейінгі кезекті мерзім ағымдағы төлемдерді төлеудің бірінші мерзімі болып табылады.

Салықтық кезең ішінде салық салу объектілері шығып қалған жағдайда, ағымдағы төлемдер шығып қалған салық салу объектілері құнының 1/13-і салық салу объектілері шығып қалған айдан бастап салықтық кезеңнің соңына дейінгі ағымдағы салықтық кезең айларының санына көбейтілген салық мөлшерлемесін қолдану арқылы айқындалатын сомаға азайтылады.

ҚР СК 525-бабының 2-тармағына сәйкес ағымдағы төлемдердi төлеудiң соңғы мерзiмiнен кейiн салық мiндеттемелерi туындаған кезде салық төлеушiлер ағымдағы төлемдердiң есеп-қисабын ұсынбайды.

Мүлік салығын төлеуге арналған БСК

Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдерді төлеу 104 101 «Заңды тұлғалардың және ДК мүлкіне салынатын салық» БСК-не жүргізіледі.

Салық тіркелімінің нысаны

Жер салығы мен мүлік салығы бойынша салық тіркелімінің нысаны бекітілмеген, сондықтан салық төлеушілер салық тіркелімдерін ҚР СК 215-бабының ережелеріне сәйкес дербес әзірлейді.

«Жер салығы және мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабы (701.01-нысан)» салық есептілігін жасау қағидалары