101.02-нысан - «Декларация тапсырылғаннан кейiнгi кезең үшiн төленуге тиiстi корпорациялық табыс салығы бойынша аванстық төлемдер сомасының есеп-қисабы» (101.02-нысан) салық есептiлiгiнiң нысаны Қазақстан Республикасының Салық кодексiне сәйкес әзiрлендi және осы Кодекстiң 348-бабына сәйкес КТС бойынша декларация тапсырылғаннан кейiн төленуге тиiстi аванстық төлемдердi есептеу және төлеу жөнiндегi мiндеттеме жүктелген төлеушiлердiң корпорациялық табыс салығын жасау тәртiбiн айқындайды.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап КТС бойынша аванстық төлемдер

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі КТС бойынша аванстық төлемдер

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап КТС бойынша аванстық төлемдер

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

101.02-нысан - «Декларация тапсырылғаннан кейiнгi кезең үшiн төленуге тиiстi корпорациялық табыс салығы бойынша аванстық төлемдер сомасының есеп-қисабы»

Салық реформасы шеңберінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін өзгерістер аванстық төлемдерді есептеуге қатысты болды.

Алдыңғы салық кезеңі үшін аванстық төлемдерді есептеу және төлеу бойынша міндеттеме туындамайтын түзетулерді ескере отырып, жылдық жиынтық табыстың шегі 600 000 АЕК-ке дейін ұлғайтылды.

Декларация тапсырылғанға дейiнгi аванстық төлемдердiң есеп-қисабы алынып тасталды: 1-тоқсан үшiн аванстық төлемдердi есептеудi мемлекеттiк кiрiс органдары жүзеге асыратын болады (өткен салық кезеңi үшiн аванстық төлемдер сомасының 1/12 мөлшерiнде).

Цифрлық активтер саласындағы қызметті жүзеге асыратын салық төлеушілер КТС бойынша аванстық төлемдерді төлеушілер болып табылады.

КТС бойынша АТ төлеушілер

КТС бойынша АТ төлемеушілер

ЖЖК айқындау кезінде қандай кірістер ескерілмейді

1-тоқсан үшін аванстық төлемдер

Декларациядан кейінгі аванстық төлемдер

КТС бойынша АТ төлеушілер

Алдыңғы салық кезеңінің алдындағы салық кезеңі үшін түзетулерді ескере отырып, ЖЖК алдыңғы қаржы жылының алдындағы 600 000 еселенген АЕК-ке тең сомадан асатын КТС төлеушілер аванстық төлемдерді төлеушілер болып табылады. (ҚР СК 348-бабы)

Цифрлық активтер саласындағы қызметті жүзеге асыратын салық төлеушілер КТС бойынша аванстық төлемдерді төлеушілер болып табылады.

КТС бойынша АТ төлемеушілер

КТС бойынша аванстық төлемдерді:

• салық кезеңіндегі түзетулерді ескере отырып, ЖЖК 600 000 АЕК-тен аспайтын;

• құрлықта газ жобаларын әзірлеуді жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушылар төлеушілер болып табылмайды.

ҚР СК 348-бабында белгіленгендей КТС бойынша аванстық төлемдерді төлеушілер болып табылмайды:

1) алдыңғы салықтық кезеңнің алдындағы салықтық кезеңде түзетулер ескеріле отырып, жылдық жиынтық кірісі алдыңғы қаржы жылының алдындағы айлық есептік көрсеткіштің 600 000 еселенген мөлшеріне тең сомадан аспайтын салық төлеушілер. Осы тармақшаның мақсаттары үшін жылдық жиынтық кірісті айқындау кезінде осы баптың 3-тармағында көрсетілген кірістер есепке алынбайды;

2) егер осы тармақшада өзгеше белгіленбесе, тіркеуші органда мемлекеттік (есептік) тіркеу жүзеге асырылған салықтық кезең ішінде, сондай-ақ келесі салықтық кезең ішінде – жаңадан құрылған (пайда болған) салық төлеушілер. Бөліну немесе бөлініп шығу арқылы қайта ұйымдастыру нәтижесінде жаңадан пайда болған заңды тұлға осындай қайта ұйымдастыру жүзеге асырылған салықтық кезеңде, сондай-ақ егер бөліну немесе бөлініп шығу жолымен қайта ұйымдастырылған заңды тұлға осындай қайта ұйымдастыру жүзеге асырылған салықтық кезеңде корпоративтік табыс салығы бойынша аванстық төлемдерді есептесе, кейінгі екі салықтық кезең ішінде аванстық төлемдерді төлеуші болып табылады;

3) салық органдарында тіркеу жүзеге асырылған салықтық кезең ішінде, сондай-ақ келесі салықтық кезең ішінде – салық төлеушілер ретінде салық органдарында жаңадан тіркелген, Қазақстан Республикасында қызметін заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесін ашпай тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын бейрезидент-заңды тұлғалар;

4) ҚР СК 329-бабы 1-тармағының және 330-бабының ережелерін қолданатын коммерциялық емес ұйымдар;

5) ҚР СК 331-бабының шарттарына сәйкес келетін мүгедектігі бар адамдардың ұйымдары;

6) «Астана Хабқа» қатысушылары;

7) екінші деңгейдегі банктердің кредиттік портфельдерінің сапасын жақсартуға маманданатын, Қазақстан Республикасының Үкіметі жалғыз акционері болып табылатын ұйым;

8) "Астана" халықаралық қаржы орталығы туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына сәйкес Орталықтың органдары және АХҚО органының ұйымдары;

9) ҚР СК 83-тарауында көзделген Қазақстан Республикасының жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы заңнамасына сәйкес құрлықта газ жобаларын игеруді жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушылар.

2. Цифрлық активтер саласындағы қызметті жүзеге асыратын салық төлеушілерге осы баптың 1-тармағының 1) - 9) тармақшаларында көзделген ерекшеліктер қолданылмайды.

ЖЖК айқындау кезінде қандай кірістер ескерілмейді

ЖЖК анықтау кезінде:

1) ҚР СК 337-бабы 2-тармағының 15) тармақшасына сәйкес сәйкес салық салынатын кірісті азайту қолданылған кезде, Қазақстан Республикасының кинематография туралы заңнамасына сәйкес ұлттық фильм деп танылған фильмді пайдалануға айрықша құқығы бар, оны Қазақстан Республикасының аумағындағы кинозалдарда прокаттаудан және көрсетуді жүзеге асырудан түсетін кірістер;

2) ҚР СК 337-бабы 2-тармағының 14) тармақшасына сәйкес салық салынатын кірісті азайту қолданылған кезде, теңіз кемесімен жүкті тасымалдауды жүзеге асыратын және (немесе) бербоут-чартер, тайм-чартер шарттары бойынша қызметтер көрсететін салық төлеушінің кірістері;

3) ҚР СК 17-бөліміне сәйкес корпоративтік табыс салығын азайту қолданылатын қызметтің басым түрлерінен түсетін кірістер есепке алынбайды.

1-тоқсан үшін аванстық төлемдер

Есепті салық кезеңінің 1-тоқсаны үшін КТС бойынша аванстық төлемдерді алдыңғы салықтық кезеңде аванстық төлемдерді төлеушілер болып табылған аванстық төлемдерді төлеушілер төлейді.

Есепті салықтық кезеңнің бірінші тоқсанындағы аванстық төлемдерді салық органы қосымша есеп-қисаптарды қоса алғанда, алдыңғы салықтық кезеңде аванстық төлемдер сомаларының есеп-қисаптарында есептелген аванстық төлемдердің жалпы сомасының он екіден бір бөлігі мөлшерінде бірінші тоқсанның әрбір айы үшін есептейді (есепке жазады).

Бірінші тоқсанның әрбір айы үшін аванстық төлемдер бірінші тоқсанның әрбір айының 25-інен кешіктірілмей бюджетке төленуге жатады.

Декларациядан кейінгі аванстық төлемдер

1. Есепті салықтық кезеңнің екінші, үшінші, төртінші тоқсандары үшін корпоративтік табыс салығы бойынша аванстық төлемдерді (бұдан әрі осы баптың мақсаттары үшін – декларациядан кейінгі аванстық төлемдер) аванстық төлемдерді төлеушілер төлейді.

2. Декларациядан кейінгі аванстық төлемдер есепті салықтық кезеңнің екінші, үшінші, төртінші тоқсандарының әрбір айы үшін мынадай тәртіппен есептеледі:

1) осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген жағдайларды қоспағанда, осы Кодекстің 345-бабының 1-тармағына және 689-бабына сәйкес алдыңғы салықтық кезең үшін есептелген корпоративтік табыс салығы сомасының он екіден бір бөлігі мөлшерінде. Аванстық төлемдерді есептеу мақсатында алдыңғы салықтық кезең үшін есептелген корпоративтік табыс салығының сомасына корпоративтік табыс салығының ҚР СК 335-бабына сәйкес бақыланатын шетелдік компаниялардың немесе бақыланатын шетелдік компаниялардың тұрақты мекемелерінің жиынтық пайдасынан есептелген сомасы қосылмайды;

2) мынадай жағдайларда ағымдағы салықтық кезеңде корпоративтік табыс салығының болжамды сомасын негізге ала отырып:

• егер ҚР СК 345-бабының 1-тармағына және 689-бабына сәйкес алдыңғы салықтық кезең үшін есептелген корпоративтік табыс салығының сомасы салық органының ақпараттық жүйесі автоматты түрде қалыптастырған салықтық есептілік бойынша нөлдік көрсеткіштерді қоса алғанда, нөлге тең болса;
• егер бөлу немесе бөліну жолымен қайта ұйымдастыру нәтижесінде жаңадан пайда болған заңды тұлға аванстық төлемдерді төлеуші болып табылса – бөлу немесе бөліну жолымен қайта ұйымдастыру жүзеге асырылған салықтық кезеңде, сондай-ақ кейінгі екі салықтық кезеңде;
• цифрлық активтер саласындағы қызметті жүзеге асыратын салық төлеушілер есептейді.

3. Аванстық төлемдерді төлеушілер декларациядан кейінгі аванстық төлемдердің есеп-қисабын жасайды және салық төлеушінің тұрған жері бойынша салық органына ұсынады.

Осы есеп-қисапты ұсыну мерзімі – есепті салықтық кезеңнің 20 сәуірінен кешіктірілмейді.

4. Салық төлеушілер ағымдағы салықтық кезеңде корпоративтік табыс салығының болжамды сомасын негізге ала отырып, осы баптың 2-тармағына сәйкес есептелген декларациядан кейін аванстық төлемдер сомасын түзетуге құқылы. Мұндай түзетулер ескеріле отырып, декларациядан кейінгі аванстық төлемдердің сомалары теріс мәнге ие бола алмайды.

Осы тармақта көзделген түзетулер сомасы декларациядан кейінгі аванстық төлемдердің қосымша есеп-қисабында көрсетіледі. Салық төлеуші мұндай есеп-қисапты салықтық кезеңнің 31 желтоқсанынан кешіктірмей ұсынуға құқылы.

5. Есепті салықтық кезеңнің екінші, үшінші, төртінші тоқсандарының әрбір айы үшін декларациядан кейінгі аванстық төлемдер осы тоқсандардың әрбір айының 25-інен кешіктірілмей бюджетке төленуге жатады.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі КТС бойынша аванстық төлемдер

КТС бойынша декларациядан кейінгі кезең үшін төленуге жататын КТС бойынша аванстық төлемдер сомасының есеп-қисабын (101.02-нысан) толтыру ҚР Премьер-Министрінің бірінші орынбасарының 20.01.2020 № 39 бұйрығымен бекітілген Салық есептілігін жасау қағидаларына сәйкес жүргізіледі.

КТС бойынша АТ есеп-қисабын кім тапсыруға міндетті

КТС бойынша АТ бойынша салық міндеттемелерін кім орындамайды және СЕН 101.01 және СЕН 101.02 тапсырмайды.

Декларациядан кейін КТС бойынша АТ қалай есептеуге болады

СЕН 101.02 тапсыру мерзімі

КТС бойынша АТ қандай БСК бойынша төленеді

Декларациядан кейін КТС бойынша АТ қашан төлеуге болады

КТС бойынша АТ есеп-қисабын кім тапсыруға міндетті

ҚР СК 305-бабының 2-тармағына сәйкес түзетулер ескеріле отырып, алдыңғы салықтық кезеңнің алдындағы салықтық кезең үшін ЖЖК республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және алдыңғы қаржы жылының алдындағы қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын АЕК-тің 325 000 еселенген мөлшеріне тең сомадан аспайтын салық төлеушілер КТС бойынша АТ бойынша салықтық міндеттемелерін орындайды.

Егер 2023 жылғы түзетулерді ескере отырып, ЖЖК 1 121 250 000 теңге (325 000 х 3 450) сомасынан асып кетсе, онда заңды тұлға 2025 жылы КТС бойынша АП төлеуші болып табылады және СЕН 101.01 мен СЕН 101.02 тапсыруға міндетті.

ҚР СК 305-бабының 3-тармағы негізінде ҚР СК 305-бабы 2-тармағының 1) тармақшасының мақсаттары үшін ЖЖК айқындау кезінде мыналар есепке алынбайды:

• мемлекеттік ислам арнайы қаржы компаниясының ҚР СК 519-бабы 3-тармағының 6) тармақшасында көрсетілген жылжымайтын мүлікті және осындай мүлік орналасқан жер учаскелерін мүліктік жалдауға (жалға) тапсырудан және (немесе) өткізу кезінде алынған кірістері;
• ҚР СК 293-бабы 1-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген ұйымдардың (кинематография туралы ҚР заңнамасына сәйкес ұлттық фильм деп танылған фильмді көрсету жөніндегі қызметті жүзеге асыратын) ҚР кинематография туралы заңнамасына сәйкес ұлттық фильм деп танылған фильмді ҚР аумағындағы кинозалдарда көрсетуді жүзеге асырудан түсетін кірістері;
• ҚР СК 293-бабы 1-тармағының 5) тармақшасында көрсетілген ұйымдардың (ҚР кинематография туралы заңнамасына сәйкес ұлттық фильм деп танылған фильмнің құқық иеленушілері болып табылатын) ҚР кинематография туралы заңнамасына сәйкес ұлттық фильм деп танылған, пайдалануға олардың айрықша құқығы бар фильмді ҚР аумағындағы кинозалдарда прокаттаудан және көрсетуді жүзеге асырудан түсетін кірістері;
• ҚР халықаралық кеме тізілімінде тіркелген теңіз кемесімен жүк тасымалын жүзеге асыратын салық төлеушінің ҚР СК 293-бабының 2-тармағында көрсетілген қызметтен (халықаралық кеме тізілімінде тіркелген теңіз кемесінің бербоут-чартер, тайм-чартер шарттары бойынша жүк тасымалдау және (немесе) қызмет көрсету жөніндегі қызметінен) көрсетілген қызметтен алынған кірістері;
• ҚР СК 708 -бабының 1, 2 және 3-тармақтарында көрсетілген салық төлеушілердің (АЭА аумағында қызметін жүзеге асыратын ұйымдар) басым қызмет түрлерінен алынған кірістері;
• ҚР СК 80-1-тарауында көрсетілген салық төлеушінің инвестициялар туралы келісімде айқындалған инвестициялық жоба шеңберіндегі қызмет түрлері бойынша кірістері инвестициялар туралы келісімде айқындалған инвестициялық жоба шеңберіндегі қызмет түрлері бойынша көрсетілген салық төлеушінің (инвестициялар туралы келісім жасасқан тұлғаның) кірістері.

КТС бойынша АТ бойынша салық міндеттемелерін кім орындамайды және СЕН 101.01 және СЕН 101.02 тапсырмайды.

ҚР СК 305-бабының 2-тармағына сәйкес декларацияға дейін және одан кейін КТС бойынша АТ бойынша салық міндеттемелерді:

1) егер ҚР СК 305-бабының 2-тармағында өзгеше көзделмесе, түзетулер ескеріле отырып, алдыңғы салықтық кезеңнің алдындағы салықтық кезең үшін ЖЖК республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және алдыңғы қаржы жылының алдындағы қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын АЕК-тің 325 000 еселенген мөлшеріне тең сомадан аспайтын салық төлеушілер;

2) егер ҚР СК 305-бабының 4-тармағында өзгеше белгіленбесе, жаңадан құрылған (пайда болған) салық төлеушілер – тіркеуші органда мемлекеттік (есептік) тіркеу жүзеге асырылған салықтық кезең ішінде, сондай-ақ кейінгі салықтық кезең ішінде;

3) салық төлеушілер ретінде салық органдарында жаңадан тіркелген, ҚР-да қызметін заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесін ашпай тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын бейрезидент-заңды тұлғалар – салық органдарында тіркеу жүзеге асырылған салықтық кезең ішінде, сондай-ақ кейінгі салықтық кезең ішінде;

4) ҚР СК 289-бабы 1-тармағының шарттарына сәйкес келетін салық төлеушілер (шарттарға сәйкес келетін коммерциялық емес ұйымдар:

• осындай табыс алу мақсаты жоқ;
• алынған таза кірісті немесе мүлікті қатысушылар арасында бөлмейтін);

5) ҚР СК 291-бабы 1-тармағының шарттарына сәйкес келетін салық төлеушілер (дербес білім беру ұйымдары);

6) ҚР СК 290-бабы 2 және 3-тармақтарының шарттарына сәйкес келетін салық төлеушілер (әлеуметтік саладағы қызметті жүзеге асыратын ұйымдар);

8) ҚР СК 293-бабы 4-3-баптарының шарттарына сәйкес келетін салық төлеушілер («Астана Хаб» халықаралық технологиялық паркінің қатысушылары);

10) жалғыз акционері ҚР Үкіметі болып табылатын екінші деңгейдегі банктердің кредиттік портфельдерінің сапасын жақсартуға маманданған ұйым;

11) «Астана» халықаралық қаржы орталығы туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 6-бабы 2-тармағының шарттарына сәйкес келетін салық төлеушілер.

ҚР СК 305-бабы 2-тармағының 9) тармақшасы 01.01.2023 жылдан бастап алынып тасталды, демек, тауарлардың электрондық саудасын жүзеге асыратын салық төлеушілерде 01.01.2023 жылдан бастап КТС бойынша АТ бойынша міндеттеме туындауы мүмкін.

Декларациядан кейін КТС бойынша АТ қалай есептеуге болады

ҚР СК 305-бабының 5-тармағына сәйкес КТС бойынша АТ сомасы:

3) декларациядан кейін ҚР СК 305-бабы 5-тармағының 4) тармақшасында көзделген жағдайларды қоспағанда, 2024 жылға есептелген КТС сомасының ¾ мөлшерінде есептеледі;

4) декларациядан кейін 2025 жылға болжанатын КТС сомасына қарай мынадай жағдайларда есептеледі:

- егер ҚР СК 302-бабы 1-тармағына және 652-бабына сәйкес 2024 жыл үшін есептелген КТС сомасы 0 тең болса;

- бөліну немесе бөлініп шығу жолымен қайта ұйымдастыру нәтижесінде жаңадан пайда болған заңды тұлға - бөліну немесе бөлініп шығу жолымен қайта ұйымдастыру жүзеге асырылған салық кезеңінде, сондай-ақ кейінгі екі салық кезеңі ішінде;

- 2024 жылға КТС бойынша декларация тапсыру мерзімін ұзарту.

СЕН 101.02 тапсыру мерзімі.

ҚР СК 305-бабының 6 және 7-тармақтарына сәйкес СЕН 101.02 декларациясынан кейін КТС бойынша АТ есеп-қисабы есепті салық кезеңінің 20 сәуірінен кешіктірілмей ұсынылады.

Салық төлеушілер есепті салықтық кезеңнің 31 желтоқсанынан кешіктірмей, декларациядан кейінгі КТС бойынша АТ қосымша есеп-қисабын ұсынуға құқылы.

Декларациядан кейінгі КТС бойынша АТ қосымша есеп-қисаптарында көрсетілген түзетулер есепке алынған, декларациядан кейінгі КТС бойынша АТ сомасы теріс мәнге ие бола алмайды.

ҚР СК 211-бабының 5-тармағы негізінде салық есептілігіне:

4) ҚР СК 211-бабы 5-тармағының 5) тармақшасында көзделген жағдайды қоспағанда, АТ төлеу мерзімдері басталған айлары үшін КТС бойынша АТ бойынша (декларацияға дейін КТС бойынша АТ бойынша) азайту жағына;

6) ағымдағы салық кезеңінің 31 желтоқсанынан кеш - өткен салық кезеңі үшін КТС бойынша декларация тапсырылғаннан кейінгі кезең үшін төленуге тиіс КТС бойынша АТ бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізуге жол берілмейді.

КТС бойынша АТ қандай БСК бойынша төленеді

КТС бойынша АТ төлеу салық төлеушінің санатына байланысты үш БСК-ның біреуіне жүргізіледі:

101 105 - «Мұнай секторы ұйымдарының заңды тұлғаларынан алынатын КТС»;

101 110 - «Мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан - ірі кәсіпкерлік субъектілерінен КТС»;

101 111 - «Ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан алынатын КТС».

Декларациядан кейін КТС бойынша АТ қашан төлеуге болады

Салық төлеушілер салық кезеңі ішінде әрбір ай үшін КТС бойынша аванстық төлемдерді бюджетке осы Кодекстің 305-бабына сәйкес айқындалған мөлшерде әрбір айдың 25-інен кешіктірмей енгізуге міндетті.