Дара кәсіпкер - заңды тұлға құрмай пайда табу мақсатында дербес кәсіпкерлік қызмет жүргізетін, мемлекеттік тіркеу рәсімінен өткен жеке тұлға. Кәсіпкерлік қызмет субъектісі.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ДК қызметі

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі ДК қызметі

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ДК қызметі

ДК тіркеу

ДК ретінде тіркелмеуге кім құқылы

ДК бухгалтерлік есеп жүргізуден босату

Салық режимдерінің түрлері

Оңайлатылған декларация негізінде АСР

Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған АСР

ЖБР-дегі ДК

ДК қандай төлемдерді төлейді

ДК тіркеу

Кәсіпкерлік кодексінің 35-бабына сәйкес жеке кәсiпкерлiктi заңды тұлға құрмай жүзеге асыратын жеке тұлғаларды мемлекеттiк тiркеу дара кәсiпкер ретiнде мемлекеттiк тiркеу кезiнде мәлiмделген тұрған жерi бойынша мемлекеттік кіріс органында дара кәсiпкер ретiнде есепке қоюды білдіреді.

Дара кәсіпкер ретінде мiндеттi мемлекеттiк тiркеуге мынадай шарттардың бiрiне сай келетiн жеке тұлғалар жатады:

1) жалдамалы жұмыскерлердiң еңбегiн тұрақты негiзде пайдаланады;

2) жеке кәсiпкерлiктен республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 360 еселенген мөлшерiнен асатын мөлшерде Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес есептелген жылдық кірісі болады.

Қазақстанда дара кәсіпкер (ДК) ретінде тіркелу үшін мемлекеттік тіркеу рәсімінен өту қажет.

 Мұны онлайн режимінде:

• eGov.kz порталы;
• e-license.kz порталы;
• e-Salyq Business мобильді қосымшасы;
• екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшалары арқылы жасауға болады.

1. Дара кәсіпкер (бірлескен дара кәсіпкерлік) ретінде мемлекеттік тіркелу үшін жеке тұлға (бірлескен дара кәсіпкерліктің уәкілетті адамы) рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік ақпараттық жүйесі арқылы не өзге де ақпараттандыру объектілері арқылы рұқсаттар мен хабарламалар саласындағы уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша хабарлама ұсынады. (ҚР КК 36-бабы)

Бірлескен дара кәсіпкерлікті тіркеген жағдайда, бірлескен дара кәсіпкерліктің уәкілетті адамы бірлескен кәсіпкерліктің барлық қатысушыларының атынан қол қойылған сенімхатты ұсынады.

Егер өтiнiш берушi кәмелет жасына толмаған жағдайда, хабарламаға заңды өкілдердің келiсiмi, ал мұндай келiсім болмаған кезде – неке қию (ерлі-зайыпты болу) туралы куәліктің көшірмесі не қорғаншылық және қамқоршылық органының шешімі немесе кәмелет жасына толмаған адамды толығымен әрекетке қабiлеттi деп жариялау туралы сот шешiмi қоса берiледi.

Өзге құжаттарды талап етуге тыйым салынады.

2. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландырумен байланысты ұйымдар мен тұлғалардың тізбесіне және (немесе) терроризмді және экстремизмді қаржыландырумен байланысты ұйымдар мен тұлғалардың тізбесіне енгізілген адамдар хабарлама беруге құқылы емес.

3. 36-баптың 2-тармағында көрсетілген тұлғалар хабарламаларды ұсынатын жағдайларды қоспағанда, жеке тұлға 36-баптың 1-тармағында көрсетілген құжаттарды ұсынған күннен бастап мемлекеттік кіріс органы бір жұмыс күні ішінде дара кәсіпкерді (бірлескен дара кәсіпкерлікті) мемлекеттік тіркеуді жүргізеді.

4. Хабарламада көрсетілген деректер өзгерген кезде дара кәсiпкер (бiрлескен дара кәсiпкерлiктiң уәкiлеттi адамы) мұндай өзгерiстер туралы мемлекеттік кірістер органына осы орган белгiлеген нысан бойынша хабарлауға мiндеттi.

5. Хабарлама «электрондық үкіметтің» веб-порталы немесе өзге де ақпараттандыру объектілері арқылы электрондық нысанда ұсынылады.

ҚР Салық кодексінің 97-бабына сәйкес - Дара кәсіпкерді және жеке практикамен айналысатын адамды тіркеу есебіне қою қызметтің басталғаны туралы хабарламаның негізінде жүзеге асырылады.

Қазақстан Республикасының заңдарында дара кәсіпкерлікті жүзеге асыруға тыйым салынған жеке тұлға дара кәсіпкерді тіркеу есебіне қойылмайды.

Тіркеу мәліметтерін өзгертуді салық органы тіркеу деректері, оның ішінде бірлескен кәсіпкерлікке қатысушылар (мүшелер) туралы деректер өзгерген күннен бастап он жұмыс күнінен кешіктірілмей ұсынылған дара кәсіпкердің немесе жеке практикамен айналысатын адамның қызметінің басталғаны туралы хабарламаның негізінде жүргізеді.

ДК ретінде тіркелмеуге кім құқылы

Кәсіпкерлік кодекстің 35-бабында белгіленгендей жұмыскерлердің еңбегін тұрақты негізде пайдаланбайтын жеке тұлға "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексінде (Салық кодексі) белгіленген мынадай кірістерді алған кезде дара кәсіпкер ретінде тіркелмеуге құқылы:

1) төлем көзінен салық салуға жататын кірістер;

2) жеке тұлға дербес салық салуға тиіс кірістер;

9) өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнаулы салық режимдерінде салық салуға жататын кірістер.

Осы тармақты қолдану мақсатында Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалған тұлға салық агенті болып танылады.

 3-1. Электр энергиясын нетто-тұтынушы болып табылатын жеке тұлға Қазақстан Республикасының жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды қолдау саласындағы заңнамасына сәйкес жаңартылатын энергия көздерін пайдаланатын ауқымы шағын объект өндірген электр энергиясын және (немесе) жылу энергиясын өндіру немесе электр энергиясын сату жөніндегі қызметті жүзеге асыруына байланысты дара кәсіпкер ретінде тіркелмеуге құқылы.

ДК бухгалтерлік есеп жүргізуден босату

«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Заңға енгізілген өзгерістерге сәйкес ДК-ні бухгалтерлік есеп жүргізуден босатуға мынадай шарттар сақталған кезде рұқсат етілген:

• оңайлатылған декларация негізінде АСР қолдану;
• жылдық кірісі 135 000 АЕК-тен аспайды.

Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы Заңның 2-бабына сәйкес бір мезгілде мынадай шарттарға сай келген кезде:

1) Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын және күнтізбелік жыл ішіндегі кірісі тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 135000 еселенген мөлшерінен аспайтын;

2) қосылған құн салығы бойынша тіркеу есебінде тұрмаған;

3) табиғи монополиялар субъектілері болып табылмайтын дара кәсіпкерлер бухгалтерлік есепті жүргізу (бастапқы құжаттарды жасаудан және сақтаудан басқа) мен қаржылық есептілік жасауды жүзеге асырмауға құқылы.

Осы тармақта көрсетілген шарттардың біріне сәйкес келмеген кезде дара кәсіпкер осындай сәйкессіздік туындаған айдан кейінгі айдан бастап бухгалтерлік есеп жүргізу мен қаржылық есептілік жасауды жүзеге асыруға міндетті.

Осы тармақта көрсетілген шарттарға сәйкес келетін және бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілікті жүргізу туралы дербес шешім қабылдаған дара кәсіпкер мұндай шешім қабылданған айдан кейінгі айдан бастап мұндай есепті жүргізуді жүзеге асыруға құқылы.

Арнаулы салық режимдерінің түрлері

Салық реформасы шеңберінде арнаулы салық режимдерін айтарлықтай оңтайландыру жүргізілді.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жаңа Салық кодексінде (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚРЗ Кодексі) үш арнаулы салық режимін қолдану көзделген:

• Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнаулы салық режимі;

• Оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі;

• Шаруа немесе фермер қожалықтары үшін арнаулы салық режимі.

 Мынадай арнаулы салық режимдерінің күші жойылды:

• бөлшек салық АСР;
• патент негізінде АСР;
• мобильді қосымша пайдаланылатын АСР;
• тіркелген шегерім пайдаланылатын АСР;

Салық кодексінің 715-бабында режимдер бойынша барлық жалпы талаптар бір кестеге жинақталған:

* Әлеуметтік төлемдердің мөлшерлері Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексінде және "Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген.

Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын шаруа немесе фермер қожалықтары осы арнаулы салық режимінің күші қолданылмайтын қызмет түрлерінен кірістер алған кезде тиісті салықтарды есептеуді, төлеуді және олар бойынша салықтық есептілікті ұсынуды мынадай салық салу режимдерінде:

• оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимінде оны қолдану шарттарына сәйкес келген кезде;
• жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен жүргізеді.

Оңайлатылған декларация негізінде АСР

Қабылданған Салық кодексінде шағын және орта бизнес үшін арнайы салық режимінің (АСР) жаңартылған моделі оңайлатылған декларация негізінде арнайы салық режимі деп аталады

• Кіріс лимиті - 600 000 АЕК.
• ДК және ҚР резидент заңды тұлғалары қолданады.
• Жұмыскерлердің саны бойынша шектеулер алынып тасталады.
• Салық мөлшерлемесі 4%, бірақ 50%-ға (2%-ға дейін) төмендетілуі немесе 50%-ға (6%-ға дейін) көтерілуі мүмкін.
• КТС, ЖТС есептеу мен төлеудің оңайлатылған тәртібі;

·        Салық кезеңі жарты жыл.

·        Есептілік: 910.00-нысан жылына екі рет.

Жеңілдіктер:

• Кіріс 24 000 АЕК-тен астам болған кезде еңбекақы төлеу қорының сомасына салық жүктемесін азайту құқығы;
• Егер түсім 135 000 АЕК-тен аз болса, бухгалтерлік есеп талап етілмейді;
• Бұл режимді қолданған кезде бизнес ҚҚС төлеуші, әлеуметтік салық төлеуші болып табылмайды.

ҚР СК 722-бабының негізінде оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимі төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда, осы режимді қолданатын салық төлеушілер үшін корпоративтік немесе жеке табыс салығын есептеу мен төлеудің оңайлатылған тәртібін белгілейді.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілмеген, салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер бойынша салықтық есептілікті есептеу, төлеу және ұсыну жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен жүргізіледі.

Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану үшін салықтық және есепті кезең жартыжылдық болып табылады.

Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер:

1) әлеуметтік салық төлеушілер болып табылмайды;

2) қосылған құн салығын төлеушілер болып табылмайды (импортталатын тауарларға қосылған құн салығын және бейрезидент үшін қосылған құн салығын қоспағанда).

ҚР СК 723-бабында белгіленгендей 1. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін мынадай шарттарға сәйкес келетін:

1) күнтізбелік жылдағы шекті кірісі тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 600 000 еселенген мөлшерінен аспайтын;

2) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған, оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану тыйым салынатын қызмет түрлерінің тізбесіне енгізілмеген қызмет түрлерін жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер және Қазақстан Республикасының резидент-заңды тұлғалары (осы баптың 2-тармағында аталғандарды қоспағанда) қолдануға құқылы.

Шекті табыс мөлшерін айқындау мақсаттары үшін:

• осы Кодекстің 724-бабына сәйкес айқындалатын салық салу объектісінің мөлшері ескеріледі;
• қызметті шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолдана отырып жүзеге асырудан түсетін кірістер ескерілмейді.

Оңайлатылған декларация негізінде АСР қолдануға кім құқылы емес

Мыналар оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдануға құқылы емес:

1) басқа заңды тұлғалардың қатысу үлесі 25 пайыздан асатын заңды тұлғалар;

2) құрылтайшысы немесе қатысушысы бір мезгілде арнаулы салық режимін қолданатын басқа заңды тұлғаның құрылтайшысы немесе қатысушысы болып табылатын заңды тұлғалар;

3) құрылтайшысы немесе қатысушысы арнаулы салық режимін қолданатын заңды тұлғалар;

4) арнаулы салық режимін қолданатын заңды тұлғаның құрылтайшылары немесе қатысушылары болып табылатын салық төлеушілер (жеке тұлғалар, дара кәсіпкерлер);

5) коммерциялық емес ұйымдар;

6) арнайы экономикалық және индустриялық аймақтардың, "Астана Хаб" қатысушылары;

7) бірлескен қызмет туралы шарттар бойынша жүзеге асырылатын қызмет бойынша салық төлеушілер.

Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар Салық Кодексінің 20-тарауына сәйкес салықтық есепке алуды ұйымдастырады және жүргізеді.

Оңайлатылған декларация негізінде АСР бойынша салықтарды есептеу

Төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда, корпоративтік немесе жеке табыс салығын есептеуді оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану кезінде салық төлеуші есепті салықтық кезеңде салық салу объектісіне 4 пайыз мөлшеріндегі мөлшерлемені қолдану арқылы өзі дербес жүргізеді. (ҚР СК 726-бабы)

Жергілікті өкілді органдардың осы баптың бірінші бөлігінде белгіленген мөлшерлемені қызмет түріне және объектінің тұрған жеріне қарай 50 пайыздан аспайтын мөлшерде төмендетуге немесе арттыруға құқығы бар.

Бұл ретте жекелеген салық төлеушілер үшін мөлшерлемені жеке-дара төмендетуге немесе арттыруға тыйым салынады.

Арнаулы салық режимін қолдануды бастау күні

ҚР СК 716-бабына сәйкес таңдалған арнаулы салық режимін қолдануды бастау күні мыналар болып табылады:

1) дара кәсіпкер ретінде қызметін бастағаны туралы хабарламада таңдалған арнаулы салық режимін көрсеткен жеке тұлғалар үшін – салық органдарында дара кәсіпкер ретінде тіркеу есебіне қою күні;

2) қолданылатын салық салу режимі туралы хабарламаны ұсынған, жаңадан құрылған заңды тұлғалар үшін – тіркеуші органда мемлекеттік тіркеу күні;

3) өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимін таңдаған жеке тұлғалар үшін:

•   арнаулы мобильді қосымшада алғашқы чек қалыптастырылған айда көрсетілген чектің қалыптастырылған күні;
• жалпыға ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялар желісі жоқ жерлерде – төлем құжаттарында көрсетілген кезең;

4) қалған жағдайларда – қолданылатын салық салу режимі туралы хабарлама берілген күн.

АСР қолдануды тоқтату күні

Өзге де арнаулы салық режиміне немесе жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне ауысу жүзеге асырылатын, арнаулы салық режимін немесе жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолдануды тоқтату күні қолданылатын салық салу режимі туралы тиісті хабарлама ұсынылған күннің алдындағы күн болып табылады.

Арнаулы салық режимін қолдануға мүмкіндік бермейтін талаптар туындаған жағдайларда жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне немесе өзге де арнаулы салық режиміне ауысу үшін салық төлеуші осындай талаптар туындаған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде:

• өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимін қолданған кезде – дара кәсіпкер ретінде қызметін бастағаны туралы хабарламаны;
• оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін немесе шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданған кезде – қолданылатын салық салу режимі туралы хабарламаны ұсынуға міндетті.

Басқа арнаулы салық режимін немесе жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолдануды бастау күні осындай талаптар туындаған күн болып табылады.

Кірісі арнаулы салық режимі үшін шекті кірістен асатын мәміле жасалған жағдайда, салық төлеуші осындай мәміле бойынша кіріс алынғанға дейін тиісті хабарлама береді.

Салық органы камералдық бақылау барысында салық төлеушінің тиісті арнаулы салық режимін қолдану үшін белгіленген шарттарға сәйкес келмеу фактісін белгілеген кезде салық органы салық төлеушіге осы Кодекстің 82 және 137-баптарында белгіленген мерзімдерде және тәртіппен камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған алшақтықтар туралы хабарлама жібереді.

Салық төлеуші өзге арнаулы салық режиміне ауысу туралы хабарламаны салық органына ұсынбаған жағдайда салық органы осындай салық төлеушіні жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне ауыстырады немесе өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам дара кәсіпкер ретінде қызметін бастағаны туралы хабарламаны осы баптың 11-тармағында көзделген жағдайда және тәртіппен ұсынбаған кезде өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимін қолдануды тоқтатады.

Бұл ретте:

оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимі немесе шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимі үшін – арнаулы салық режимін қолдану бойынша сәйкессіздік туындаған күн жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолдануды бастау күні болып табылады.

Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін немесе шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін тоқтату күні арнаулы салық режимін қолдану бойынша сәйкессіздік туындаған күннің алдындағы күн болып табылады;

АСР-ге көшу тәртібі

ҚР СК 716-бабының 4, 7-тармақтарына сәйкес тиісті арнаулы салық режиміне оны қолдану шарттарына сәйкес келген кезде мыналар ауысуға құқылы:

1) оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режиміне – жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолданатын заңды тұлғалар;

2) оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режиміне және (немесе) шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режиміне – жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолданатын дара кәсіпкерлер;

3) шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режиміне – оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер;

4) оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режиміне – шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер.

7. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимінен жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне (оның ішінде салық органының шешімі бойынша) ауысқаннан (көшкеннен) кейін оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режиміне кейінгі ауысу бір мезгілде мынадай шарттарға сәйкес келген кезде:

• жалпыға бірдей белгіленген тәртіпті қолданудың кемінде бір күнтізбелік жылынан кейін;

• соңғы күнтізбелік жылда жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолданған кезде жылдық жиынтық кіріс оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану үшін белгіленген шекті кіріс мөлшерінен аспаса, жүзеге асырылады.

Оңайлатылған декларация негізінде АСР қолдану кезінде кірістерді айқындау тәртібі

ҚР СК 724-бабының негізінде 1. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеуші үшін салық салу объектiсi салықтық кезең үшiн есепке жазу әдісі бойынша алуға жататын (алынған) кіріс (шығыстар есепке алынбай) болып табылады.

Корпоративтік немесе жеке табыс салығын (төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда) есептеу кезінде осы тармақтың бірінші абзацында көрсетілген салық салу объектісі күнтізбелік жылдың басынан бастап өспелі қорытындымен айқындалған осындай салық салу объектісі тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 24 000 еселенген мөлшерінен асқан айдан бастап осындай жұмыс беруші салық төлеушінің өз жұмыскерлерінің кірістері бойынша шығыстарының сомасына азаяды.

ҚР СК 724-бабы 1-тармағының мақсаттары үшiн айқындалатын кіріс Қазақстан Республикасында және оның шегінен тысқары жерде алынған (алуға жататын) кірістердің мынадай түрлерінен (осы баптың 7-тармағына сәйкес жүргізілген түзетулер ескеріле отырып):

1) тауарларды өткізуден, жұмыстар орындаудан, қызметтер көрсетуден түсетін кірістен, оның ішінде роялтиден, мүлікті мүліктік жалдауға (жалға) тапсырудан түсетін кірістен;

2) мiндеттемелердi есептен шығарудан түсетiн кірістен;

3) талап ету құқығын басқаға беруден түсетін кірістен;

4) борышкерге ұйғарылған немесе борышкер таныған айыппұлдардан, өсімпұлдан және басқа да санкция түрлерінен (егер бұл сомалар оларды шегерімге жатқызу көзделмейтін арнаулы салық режимін қолдану кезеңінде төленсе, сондай-ақ егер бұл айыппұлдар бұрын салық төлеуші бюджетпен есеп айырысуды жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен жүзеге асырған кезеңде шегерімге жатқызылмаса, бюджеттен қайтарылған негізсіз салынған айыппұлдардан басқа);

5) шығындарды жабу үшін мемлекеттiк бюджет қаражатынан алынған сомадан;

6) түгендеу кезінде анықталған материалдық құндылықтардың артық шығуынан;

7) кәсiпкерлiк мақсаттарда пайдалануға арналған өтеусiз алынған мүлiк түрiндегi кірістен (қайырымдылық және гуманитарлық көмектен басқа);

8) жалға беруші дара кәсіпкердің жалға берілген мүлкін күтіп-ұстауға және жөндеуге арналған шығыстарын жалға алушының өтеуінен;

9) жалға алушының жалға алу шарты бойынша төлемақы есебіне есепке жатқызылатын, дара кәсіпкерден жалға алған мүлікті күтіп-ұстауға және жөндеуге арналған шығыстарынан тұрады.

Егер осы тармақта көзделген кірістер бірлескен қызмет туралы шарттар бойынша қызметті жүзеге асырудан алынса (алынуға тиіс болса), онда осындай кірістер осы баптың 1-тармағының мақсаттары үшін айқындалатын кіріске енгізілмейді және оларға жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен салық салынады.

3. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану мақсатында қызметін комиссия және (немесе) тапсырма шарттары бойынша жүзеге асыратын тұлғаның кірісіне осындай тұлғаның шарт (келісім) бойынша сыйақысы ескеріле отырып, өткізілген тауарлардың, орындалған жұмыстардың, көрсетілген қызметтердің құны енгізіледі.

4, Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану кезінде осы баптың 2-тармағында көрсетілген кірістердің мөлшері:

1) заңды тұлға - жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен осы Кодекстің 5-бөліміне және осы баптың 5, 6, 7 және 8-тармақтарына сәйкес;

2) «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес бухгалтерлік есепті жүргізуді және қаржылық есептілікті жасауды жүзеге асырмайтын дара кәсіпкер - осы Кодекстің 21-тарауына, осы баптың 5, 6, 7 және 8-тармақтарына және осы Кодекстің 725-бабына сәйкес;

3) бухгалтерлiк есепке алуды жүргізуді және қаржылық есептiлiк жасауды жүзеге асыратын дара кәсiпкер – осы Кодекстiң 5-бөліміне және осы баптың 5, 6, 7 және 8-тармақтарына сәйкес корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында кірістердің мөлшерін айқындау тәртібіне ұқсас жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен айқындайды.

5. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимiн қолданатын салық төлеушілер осы баптың 2-тармағында көрсетілмеген кірістерді алған кезде осы Кодекске сәйкес жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен тиісті салықтарды есептеуді, төлеуді және олар бойынша салықтық есептілік ұсынуды жүргізеді.

6. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимiн қолданатын салық төлеушiнiң кірісі ретінде салық салу мақсатында:

1) мүлікті өтеусіз беретін салық төлеуші үшін – осындай берілген мүлiктiң құны;

2) дара кәсіпкер өтеусіз алған, оған жарнамалау мақсатында (оның ішінде сыйға тарту түрінде) берілген тауардың құны, егер осындай тауар бірлігінің құны осындай беру күніне қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 5 еселенген мөлшерінен аспаса;

3) егер көрсетілген шығыстар мыналарға:

• Қазақстан Республикасының тұрғын үй заңнамасына сәйкес кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға;
• «Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделген коммуналдық қызметтерге ақы төлеуге;
• тұрғынжайды жөндеуге арналған жалға алу төлемақысына енгізілмесе, дара кәсіпкер болып табылмайтын жалға алушы жеке тұлғаның тұрғынжайды мүліктік жалдау (жалға алу) кезінде шеккен шығыстары;

4) Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес есептен шығарылған өсімпұл мен айыппұлдардың сомасы қаралмайды.

7. Осы тараудың мақсаттары үшін бұрын танылған кіріс сомасы шегінде есепті салықтық кезеңнің кіріс мөлшерін ұлғайту немесе есепті салықтық кезеңнің кіріс мөлшерін азайту түзету деп танылады.

Осы баптың 2-тармағында көрсетілген кірістер:

1) тауарлар толық немесе ішінара қайтарылған;

2) мәміле шарттары өзгертілген;

3) өткізілген немесе сатып алынған тауарлар, орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер үшін бағалар, өтемақылар өзгертілген;

4) баға жеңілдіктері, сатылым жеңілдіктері;

5) шарт талаптары негізге алына отырып, өткізілген немесе сатып алынған тауарлар, орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер үшін ұлттық валютамен төлеуге жататын сомалар өзгертілген;

6) заңды тұлғадан, дара кәсіпкерден, қызметті Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын бейрезидент-заңды тұлғадан осындай тұрақты мекеменің қызметіне қатысты талаптар бойынша, сондай-ақ Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме құруға алып келмеген қызметті филиал, өкілдік арқылы жүзеге асыратын бейрезидент-заңды тұлғаның филиалынан, өкілдігінен талапты есептен шығарған жағдайларда түзетуге жатады.

Осы тармақшаның бірінші бөлігінде көзделген кірісті түзету:

• дебитор-салық төлеуші таратылған кезде оның тарату балансын бекіту күніне талапты кредитор-салық төлеуші талап етпеген;
• заңды күшіне енген сот актісі бойынша салық төлеуші талапты есептен шығарған жағдайларда азайту жағына қарай жүзеге асырылады.

Осы тармақшада көзделген түзету талаптың туындағанын растайтын бастапқы құжаттар болған кезде есептен шығарылған талаптың және бұрын осындай талап бойынша танылған кірістің сомасы шегінде жүргізіледі.

Осы тармақтың екінші бөлігінің 1) – 5) тармақшаларында көзделген түзету осындай түзетуді жүзеге асыру үшін жағдайлардың басталғанын растайтын бастапқы құжаттар болған кезде жүргізіледі.

Кірістерді түзету осы бапта көрсетілген жағдайлар басталған салықтық кезеңде жүргізіледі.

Осы бапта көрсетілген жағдайлар басталған кезеңде кіріс болмаған немесе азайту жағына түзетуді жүзеге асыру үшін оның мөлшері жеткіліксіз болған жағдайда түзету бұрын кіріс түзетуге жатады деп танылған салықтық кезеңде жүргізіледі.

8. Егер нақ сол кірістер кірістердің бірнеше бабында көрсетілуі мүмкін болса, көрсетілген кірістер кіріске бір рет енгізіледі.

Салық салу мақсаттары үшін кірісті тану күні осы тараудың ережелеріне сәйкес айқындалады.

9. Егер осы баптың 6-тармағында өзгеше белгіленбесе, оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкер:

1) осы Кодекстiң 6-бөлімінің 3-параграфына сәйкес – мүлiктік кірістің;

 2) осы Кодекстің 6-бөліміне сәйкес жеке тұлғаның осы баптың 2-тармағында көрсетілмеген өзге де кірістерінің мөлшерін айқындайды.

Бұл ретте тиісті салықтарды есептеу және төлеу, олар бойынша салықтық есептілікті ұсыну осы Кодекстің 6-бөліміне сәйкес жүргізіледі.

Шаруа және фермер қожалықтарына арналған АСР

• Қызмет түрі: ауыл шаруашылығы (меншікті немесе жалға алынатын жер учаскесі міндетті);
• Салық: айналымнан 0,5%, ЖТС ретінде төленеді (БЖС алып тасталды);

• Мыналардан босату:

- жер салығы және (немесе) жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақы;
- көлік құралдарына салынатын салық;
- мүлік салығы;
- әлеуметтік салық;
- қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы;
- қосылған құн салығы (импортталатын тауарларға салынатын қосылған құн салығын және бейрезидент үшін қосылған құн салығын қоспағанда).
Бұл Салық кодексінің 731-бабымен регламенттелген.

• Ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін есепке жатқызылатын ҚҚС мөлшері 80%-ға дейін ұлғайтылды.

ҚР СК 728-бабына сәйкес 1. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимiн Қазақстан Республикасының аумағында жеке меншік және (немесе) жерді пайдалану (кейінгі жер пайдалану құқығын қоса алғанда) құқығында жер учаскелері болған кезде шаруа немесе фермер қожалықтары қолдануға құқылы.

3. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимі шаруа немесе фермер қожалығының қызметінен түсетін кірістерден жеке табыс салығын (төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда) есептеудің айрықша тәртібін көздейді және акцизделетін тауарларды өндіру, қайта өңдеу және өткізу жөніндегі қызметті қоспағанда, шаруа немесе фермер қожалықтарының ауыл шаруашылығы өнімін өндіру және оны өткізу, өзі өндірген ауыл шаруашылығы өнімін қайта өңдеу, осындай қайта өңдеу өнімдерін өткізу жөніндегі қызметіне қолданылады.

4. Арнаулы салық режимін қолдану үшін салықтық және есепті кезең күнтізбелік жыл болып табылады.

5. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін таңдау кезінде салық төлеушілер мұндай салық режимін оны қолдану шарттарына сәйкес келген кезде кемінде күнтізбелік бір жыл мерзім бойы қолданады.

6. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер осы арнаулы салық режимінің күші қолданылмайтын қызмет түрлерінен кірістер алған кезде кірістер мен шығыстардың, активтер мен міндеттемелердің бөлек есебін жүргізуге, сондай-ақ қолданылатын салық салу режиміне:

1) оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режиміне;

2) жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне қарай олар бойынша тиісті салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді есептеуді және төлеуді жүргізуге міндетті.

Бұл ретте осы тармақта көзделген бөлек есепке алуды салық төлеушілер өздері бекіткен салықтық есепке алу саясатының ережелеріне сәйкес жүзеге асыруға тиіс.

7. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимінің күші қолданылмайтын қызмет бойынша қосылған құн салығын төлеушіні тіркеу есебіне қою бойынша міндеттеме туындаған жағдайда, салық төлеушіде жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне көшу бойынша міндеттеме туындайды.

Салықты есептеу тәртібі

Төлем көзiнен ұсталатын салықтарды қоспағанда, жеке табыс салығын есептеудi есепті салықтық кезең үшін салық салу объектісіне 0,5 пайыз мөлшеріндегі мөлшерлемені қолдану арқылы салық төлеуші дербес жүргізеді. (ҚР СК 730-бабы)

Декларацияны тапсыру мерзімдері

ҚР СК 733-бабының негізінде шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер үшін декларация есептелген жеке табыс салығының (төлем көзінен ұсталатын салықтан басқа) және жерүсті су объектілерінің су ресурстарын пайдаланғаны үшін төлемақының сомасын көрсетуге арналған.

Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер үшін декларация жер учаскесі тұрған жердегі тиісті салық органдарына есепті салықтық кезеңнен кейінгі салықтық кезеңнің 31 наурызынан кешіктірілмей ұсынылады.

Арнаулы салық режимін таңдау тәртібі, ауысу және қолдануды тоқтату шарттары

ҚР СК 716-бабының 3-тармағына, 5-тармағына, 6-тармағына сәйкес. 3. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеуші екінші арнаулы салық режимін – оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану үшін қолданылатын салық салу режимі туралы хабарламада арнаулы салық режимдерінің екі дерегін көрсетеді.

5. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын шаруа немесе фермер қожалықтары осы арнаулы салық режимінің күші қолданылмайтын қызмет түрлерінен кірістер алған кезде тиісті салықтарды есептеуді, төлеуді және олар бойынша салықтық есептілікті ұсынуды:

1) оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимінде, оны қолдану шарттарына сәйкес келген кезде жүргізеді.

Бұл ретте оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану кезінде шекті кіріс мөлшері бойынша шектеуді қолдану мақсаттары үшін кірістер мөлшеріне шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимінің күші қолданылатын қызмет түрлерін жүзеге асырудан түсетін кірістер енгізілмейді;

2) жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен жүргізеді.

6. Шаруа немесе фермер қожалықтары үшін таңдалған арнаулы салық режимі осындай салық салу режимі үшін осы бөлімде белгіленген арнаулы салық режимін қолдану шарттарына сәйкес келмейтін жағдайлардың туындауын қоспағанда, күнтізбелік жыл ішінде өзгертуге жатпайды.

ЖБР-дегі ДК

ҚР СК 420-бабына сәйкес салық салудың жалпыға бірдей белгіленген тәртібін қолданатын дара кәсіпкерлер кәсіпкерлік қызмет бойынша жеке табыс салығы бойынша декларация - СЕН 220.00  тапсырады.

Таратудың салық есептілігін қоспағанда, кәсіпкерлік қызмет бойынша жеке табыс салығы бойынша декларация орналасқан жері бойынша салық органына есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірілмей тапсырылады.

Салық кезеңі - жыл.

Кәсіпкерлік қызмет бойынша жеке табыс салығы бойынша декларацияда есептелген ЖТС төлеу осындай декларацияны тапсыру үшін белгіленген мерзімнен кейін күнтізбелік он күннен кешіктірмей, яғни 10 сәуірден кешіктірмей орналасқан жері бойынша жүзеге асырылады.

ДК қандай төлемдерді төлейді

Оңайлатылған режимдегі ДК

МЗЖ

Әлеуметтік кодекстің 248-бабына сәйкес МЗЖ төлеуді ДК, оның ішінде шаруа және фермер қожалығының басшылары, олардың он сегіз жасқа толған мүшелері, сондай-ақ өз пайдасына жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кірістің 10% мөлшерлемесі бойынша дербес төлейді.

МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кіріс деп МЗЖ төленбейтін, бірақ ҚР СК сәйкес салық салу мақсаттары үшін айқындалатын табыстан аспайтын табыстарды қоспағанда, әлеуметтік аударымдарды төлеу үшін өзі дербес айқындайтын тұлға алатын табыс түсініледі.

Бұл ретте МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 50 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер кіріс 1 ЕТЖ-дан кем болса, МЗЖ-ны 1 ЕТЖ-дан төлеуге құқылы.

Ұсталған (есептелген) міндетті зейнетақы жарналары, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен Мемлекеттік корпорацияға аударылады.

Міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын төлеуді:

 1) дара кәсіпкерлер және заңды тұлғалар (осы тармақтың 2), 3) және 4) тармақшаларында көрсетілген адамдардан басқа), жеке практикамен айналысатын адамдар нысанасы жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) болып табылатын азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмыскерлерге, сондай-ақ жеке тұлғаларға төленген кірістерден кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;

2) дара кәсіпкерлер, шаруа және фермер қожалықтары, жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына – есепті айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей жүзеге асырады;

ЖМЗЖ

Агенттер жұмыскерлер, өзге де ақы төленетін жұмысы бар (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) адамдар үшін бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын төлейді. (Әлеуметтік кодекстің 248-бабының 6-тармағы).

ДК өз пайдасына ЖМЗЖ есептеу үшін кірісті салық мақсаттары үшін кемінде ЕТЖ және 50 ЕТЖ-дан аспайтын кіріс деңгейінде айқындауға құқылы.

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына төленуге тиіс ЖМЗЖ агенттің, өзге де ақы төленетін жұмысы бар адамдардың (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) өз қаражаты есебінен жүзеге асырылады және жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын жұмыскердің ай сайынғы кірісінен:

• 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап - 3,5 пайыз мөлшерінде белгіленеді;

ДК үшін ЖМЗЖ = МЗЖ үшін қабылданған кіріс * 3.5% (2026 жылы)

ЖМЗЖ төлеуді:

1) дара кәсіпкерлер және заңды тұлғалар (осы тармақтың 2), 3) және 4) тармақшаларында көрсетілген адамдардан басқа), жеке практикамен айналысатын адамдар нысанасы жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) болып табылатын азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмыскерлерге, сондай-ақ жеке тұлғаларға төленген кірістерден кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;

2) дара кәсіпкерлер (осы тармақтың 3) тармақшасында көрсетілген дара кәсіпкерлерден басқа), шаруа және фермер қожалықтары, жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына – есепті айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей жүзеге асырады;

ӘА

Әлеуметтік кодекстің 243-бабына сәйкес міндетті әлеуметтік сақтандыруға ДК, оның ішінде шаруа немесе фермер қожалықтарының басшылары, сондай-ақ олардың он сегіз жасқа толған мүшелері жатады.

ӘА Қорға ӘА төленбейтін кірістерді қоспағанда, өз пайдасына ӘА есептеу мақсаттары үшін өздері дербес айқындайтын, өз пайдасына МЗЖ аудару үшін айқындалатын кіріске тең, бірақ ҚР СК сәйкес салық салу мақсаттары үшін айқындалатын кірістен аспайтын алынатын табыс сомасы болып табылатын әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісінен 5% мөлшерінде белгіленеді.

Бұл ретте ӘА есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 7 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер көрсетілген тұлғалардың кірісі 1 ЕТЖ-дан кем болса, олар ӘА өз пайдасына 1 ЕТЖ-дан төлейді.

Осылайша, ДК ӘА мен МЗЖ дербес айқындалатын кірістің бірдей сомасынан төлеуге міндетті.

ЖТС, МӘМСЖ

Сондай-ақ, ДК ай сайын өзі үшін әлеуметтік төлемдерді төлейді:

міндетті медициналық сақтандыруға жарналар (МӘМСЖ) - ай сайын, келесі айдың 25-не дейін 1,4 ЕТЖ-дан 5%.

ЖТС 1,5% - жартыжылдықта 1 рет, 1 жартыжылдық үшін 25 тамызға дейін, 2 жартыжылдық үшін келесі жылдың 25 ақпанына дейін.

ДК жұмыскерлері болған кезде жұмыскерлер үшін (олардың кірісі сомасынан):

• 10% ЖТС (жеке табыс салығы),
• 10% МЗЖ (міндетті зейнетақы жарналары),
• 3,5% ЖМЗЖ (Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары)
• 5% ӘА (әлеуметтік аударымдар),
• 3% МӘМС (міндетті медициналық сақтандыру), бірақ 10 ЕТЖ-дан аспайтын,
• 2% МӘМСЖ (медициналық сақтандыру жарналары) ай сайын келесі айдың 25-не дейін төлейді.
• ДК жұмыскерлері үшін әлеуметтік салық төлемейді.

ЖБР-дегі ДК

МЗЖ

Әлеуметтік кодекстің 248-бабына сәйкес МЗЖ төлеуді ДК, оның ішінде шаруа және фермер қожалығының басшылары, олардың он сегіз жасқа толған мүшелері, сондай-ақ өз пайдасына жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кірістің 10% мөлшерлемесі бойынша дербес төлейді.

Міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын төлеуді:

 1) дара кәсіпкерлер және заңды тұлғалар (осы тармақтың 2), 3) және 4) тармақшаларында көрсетілген адамдардан басқа), жеке практикамен айналысатын адамдар нысанасы жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) болып табылатын азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмыскерлерге, сондай-ақ жеке тұлғаларға төленген кірістерден кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;

2) дара кәсіпкерлер, шаруа және фермер қожалықтары, жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына – есепті айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей жүзеге асырады;

ЖМЗЖ

Агенттер жұмыскерлер, өзге де ақы төленетін жұмысы бар (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) адамдар үшін бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын төлейді. (Әлеуметтік кодекстің 248-бабының 6-тармағы).

ДК өз пайдасына ЖМЗЖ есептеу үшін кірісті салық мақсаттары үшін кемінде ЕТЖ және 50 ЕТЖ-дан аспайтын кіріс деңгейінде айқындауға құқылы.

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына төленуге тиіс ЖМЗЖ агенттің, өзге де ақы төленетін жұмысы бар адамдардың (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) өз қаражаты есебінен жүзеге асырылады және жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын жұмыскердің ай сайынғы кірісінен:

• 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап - 3,5 пайыз мөлшерінде белгіленеді;

ДК үшін ЖМЗЖ = МЗЖ үшін қабылданған кіріс * 3.5% (2026 жылы)

ЖМЗЖ төлеуді:

1) дара кәсіпкерлер және заңды тұлғалар (осы тармақтың 2), 3) және 4) тармақшаларында көрсетілген адамдардан басқа), жеке практикамен айналысатын адамдар нысанасы жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) болып табылатын азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмыскерлерге, сондай-ақ жеке тұлғаларға төленген кірістерден кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;

2) дара кәсіпкерлер (осы тармақтың 3) тармақшасында көрсетілген дара кәсіпкерлерден басқа), шаруа және фермер қожалықтары, жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына – есепті айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей жүзеге асырады;

ӘА

Әлеуметтік кодекстің 243-бабына сәйкес міндетті әлеуметтік сақтандыруға ДК, оның ішінде шаруа немесе фермер қожалықтарының басшылары, сондай-ақ олардың он сегіз жасқа толған мүшелері жатады.

ӘА Қорға ӘА төленбейтін кірістерді қоспағанда, өз пайдасына ӘА есептеу мақсаттары үшін өздері дербес айқындайтын, өз пайдасына МЗЖ аудару үшін айқындалатын кіріске тең, бірақ ҚР СК сәйкес салық салу мақсаттары үшін айқындалатын кірістен аспайтын алынатын табыс сомасы болып табылатын әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісінен 5% мөлшерінде белгіленеді.

Бұл ретте ӘА есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 7 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер көрсетілген тұлғалардың кірісі 1 ЕТЖ-дан кем болса, олар ӘА өз пайдасына 1 ЕТЖ-дан төлейді.

Осылайша, ДК ӘА мен МЗЖ дербес айқындалатын кірістің бірдей сомасынан төлеуге міндетті.

Әлеуметтік салық

2 АЕК (ҚР СК 557-бабы) дара кәсіпкерлер немесе жеке практикамен айналысатын тұлғалар болып табылатын әлеуметтік салық төлеушілер әлеуметтік салықты есептейді: өзі үшін - төлеу күні қолданыста болған айлық есептік көрсеткіштің 2 еселенген мөлшерінде;

ЖТС, МӘМСЖ

Сондай-ақ, ДК ай сайын өзі үшін әлеуметтік төлемдерді төлейді:

міндетті медициналық сақтандыруға жарналар (МӘМСЖ) - ай сайын, келесі айдың 25-не дейін 1,4 ЕТЖ-дан 5%.

ЖТС 10%-дан 230 000 АЕК-ке дейін (қоса алғанда), 230 000 АЕК-тен жоғары + одан асатын сомадан 15% - жартыжылдықта 1 рет, 1-жартыжылдық үшін 25 тамызға дейін, 2-жартыжылдық үшін келесі жылдың 25 ақпанына дейін.

ДК жұмыскерлері болған кезде жұмыскерлер үшін (олардың кірісі сомасынан):

• 10% ЖТС (жеке табыс салығы),
• 10% МЗЖ (міндетті зейнетақы жарналары),
• 3,5% ЖМЗЖ (Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары),
• 5% ӘА (әлеуметтік аударымдар),
• 3% МӘМС (міндетті медициналық сақтандыру), бірақ 10 ЕТЖ-дан аспайтын,
• 2% МӘМСЖ (медициналық сақтандыру жарналары) ай сайын келесі айдың 25-не дейін төлейді.
• 1 АЕК - Әлеуметтік салық.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі ДК қызметі

Дара кәсіпкер - заңды тұлға құрмай пайда табу мақсатында дербес кәсіпкерлік қызмет жүргізетін, мемлекеттік тіркеу рәсімінен өткен жеке тұлға. Кәсіпкерлік қызмет субъектісі.

Дара кәсіпкерлік дегеніміз не

ДК ретінде есепке қою

ДК ретінде қашан тіркелмеуге болады

ДК қызметін тоқтату

2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап ДК қандай төлемдерді төлейді

2024 жылғы 1 қаңтардан бастап ДК қандай төлемдерді төлейді

2023 жылғы 1 шілдеден кейін ДК қандай төлемдерді төлейді

2023 жылғы 1 шілдеге дейін ДК қандай төлемдерді төлейді

ДК ҚҚС бойынша есепке қою

ДК үшін салық режимдерінің түрлері

Жауапкершілік

Дара кәсіпкерлікті жабу

Жеке кәсіпкерлік дегеніміз не

Дара кәсiпкерлiк - Қазақстан Республикасы азаматтарының, қандастардың таза кіріс алуға бағытталған, жеке тұлғалардың өздерiнiң меншiгiне негiзделген және жеке тұлғалар атынан, олардың тәуекел етуімен және мүлiктiк жауапкершiлiгiмен жүзеге асырылатын дербес, бастамашыл қызметi. Өзге жеке тұлғаларға дара кәсіпкерлiктi жүзеге асыруға тыйым салынады. Дара кәсіпкерлiк жеке немесе бiрлескен кәсiпкерлiк түрiнде жүзеге асырылады. Дара кәсіпкерлiктi бiр жеке тұлға өзiне меншiк құқығында тиесiлi мүлiк базасында, сондай-ақ мүлiктi пайдалануға және (немесе) оған билiк етуге жол беретiн өзге де құқыққа орай дербес жүзеге асырады. Бiрлескен кәсiпкерлiктi жеке тұлғалар (дара кәсiпкерлер) тобы өздерiне ортақ меншiк құқығымен тиесiлi мүлiк базасында, сондай-ақ мүлiктi бiрлесiп пайдалануға және (немесе) билiк етуге жол беретiн өзге де құқыққа орай жүзеге асырады. Кәсіпкерлік кодекстің 30-бабы.

Дара кәсіпкер:

• кәсіпкерлік қызметпен айналысады;
• өз атынан құқықтар мен міндеттерді иеленеді және жүзеге асырады.

Азамат, қандас кәсіпкерлік қызметіне байланысты мәмілелерді жасаған кезде өзінің дара кәсіпкер ретінде әрекет ететінін көрсетуге тиіс. Мұндай көрсетудің болмауы дара кәсіпкерді өз міндеттемелері бойынша дара кәсіпкер мойнына алатын тәуекел мен жауапкершіліктен босатпайды. Өз қызметін жүзеге асырған кезде дара кәсіпкер мәтіндері осы адам дара кәсіпкер болып табылатындығын барынша айқын куәландыруға тиіс іскерлік құжаттаманың дербес бланкілерін, мөрді, мөртабандарды пайдалануға құқылы (Кәсіпкерлік кодекстің 33-бабы).

ДК ретінде есепке қою

Жеке кәсiпкерлiктi заңды тұлға құрмай жүзеге асыратын жеке тұлғаларды мемлекеттік тіркеу дара кәсiпкер ретiнде мемлекеттiк тiркеу кезiнде мәлiмделген тұрған жерi бойынша мемлекеттік кіріс органында дара кәсiпкер ретiнде есепке қоюды білдіреді.

Дара кәсіпкер ретінде мiндеттi мемлекеттiк тiркеуге мынадай шарттардың бiрiне сай келетiн жеке тұлғалар жатады:

• жалдамалы жұмыскерлердiң еңбегiн тұрақты негiзде пайдаланады;
• жеке кәсiпкерлiктен республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын ең төмен жалақының 12 еселенген мөлшерiнен асатын мөлшерде Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес есептелген жылдық кірісі болады.

Аталған дара кәсіпкерлердiң мемлекеттiк тiркеусiз қызметiне тыйым салынады. (Кәсіпкерлік кодексінің 35-бабы).

2022 жылдың 26 шілдесінен бастап ДК тек онлайн тіркеледі.

Қазақстан Республикасының 2022 жылғы 14 шілдедегі № 141-VII Заңымен инновацияларды ынталандыру, цифрландыруды дамыту, ақпараттық қауіпсіздік және білім беру мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне өзгерістер енгізілді.

Кәсіпкерлік кодексінің 36-бабына сәйкес ДК қызметінің басталғаны туралы хабарламаны енді рұқсаттардың мемлекеттік ақпараттық жүйесі арқылы электрондық түрде ғана беру қажет.

Осылайша, ДК ретінде тіркелу үшін енді хабарламаны тікелей мемлекеттік кірістер органына келу тәртібімен қағаз тасымалдағышта беру мүмкіндігі алынып тасталды.

ДК ретінде қашан тіркелмеуге болады

Жұмыскерлердің еңбегін тұрақты негізде пайдаланбайтын жеке тұлға «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексінде (Салық кодексі) белгіленген мынадай кірістерді алу кезінде дара кәсіпкер ретінде тіркелмеуге құқылы:

1) төлем көзінен салық салуға жататын кірістер;
2) мүліктік табыс;
3) Қазақстан Республикасының шегінен тыс жердегі көздерден түсетін кірістер;
4) Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес салық агенттері болып табылмайтын тұлғалардан кірістер алатын үй жұмыскерлерінің кірістері;
5) салық агенттері болып табылмайтын, Қазақстан Республикасында аккредиттелген шет мемлекеттің дипломатиялық және оларға теңестірілген өкілдіктерімен, шет мемлекеттің консулдық мекемелерімен жасалған еңбек шарттары (келісімшарттары) және (немесе) азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша Қазақстан Республикасы азаматтарының кірістері;
6) Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес төлем көзінен жеке табыс салығын есептеу, ұстап қалу және аудару жөніндегі міндеттемеден босатылған халықаралық және мемлекеттік ұйымдармен, шетелдік және қазақстандық үкіметтік емес қоғамдық ұйымдармен және қорлармен жасалған еңбек шарттары (келісімшарттары) және (немесе) азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша Қазақстан Республикасы азаматтарының кірістері;
7) еңбекші көшіп келушіге рұқсат негізінде Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес жасалған еңбек шарттары бойынша алынған (алуға жататын) резидент-еңбекші көшіп келушілердің кірістері;
8) "Медиация туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес кәсіпқой медиаторларды қоспағанда, медиаторлардың салық агенттері болып табылмайтын тұлғалардан алған кірістері;
9) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шаруашылық бойынша есепке алу кітабында есепке алынған жеке қосалқы шаруашылықтан түсетін, салық салуға жататын, жеке қосалқы шаруашылықпен айналысатын тұлғаның салық агентіне анық емес мәліметтер ұсынуына байланысты төлем көзінен жеке табыс салығын ұстап қалу жүргізілмеген кірістер.

ДК қызметін тоқтату

Дара кәсіпкердің қызметі ерікті түрде не мәжбүрлеу тәртібімен, сондай-ақ осы Кодексте көзделген мән-жайлар басталған жағдайда тоқтатылуы мүмкін.

Дара кәсiпкердiң қызметi өзiндiк кәсiпкерлiк кезiнде – дара кәсiпкер дербес, бiрлескен кәсiпкерлiк кезiнде – барлық қатысушылар бiрлесiп қабылдаған шешiм негiзiнде кез келген уақытта ерiктi түрде тоқтатылады. Бұл жағдайда дара кәсіпкер мемлекеттік кіріс органына кәсіпкерлік қызметті тоқтату туралы өтініш береді.

Дара кәсіпкердің қызметі соттың шешімі бойынша мәжбүрлеу тәртібімен тоқтатылады (Кәсіпкерлік кодексінің 38-бабы).

Осы Кодексте белгіленген ұсыну мерзімінен кейін бір жыл өткен соң салықтық кезең үшін:
1) жеке табыс салығы бойынша декларацияны;
2) егер көрсетілген салықтық кезеңнен кейінгі үш салықтық кезең үшін ойын бизнесі салығы бойынша, тіркелген салық бойынша декларация ұсынылмаған жағдайда, мұндай декларацияны;
3) егер көрсетілген салықтық кезеңнен кейінгі екі салықтық кезең үшін жеңілдетілген декларация ұсынылмаған жағдайда, мұндай декларацияны;
4) соңғы патенттің қолданылу мерзімі аяқталған күннен бастап екі жыл ішінде патент құнының есебін ұсынбаған дара кәсіпкер әрекет етпейтін дара кәсіпкер болып танылады (ҚР СК 91-бабының 3-тармағы).

2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап ДК қандай төлемдерді төлейді

МЗЖ

ДК МЗЖ-ны, оның ішінде шаруа немесе фермер қожалықтарының басшылары, олардың он сегіз жасқа толған мүшелері, сондай-ақ жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына төлеуді МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кірістің 10%-ы мөлшерлемесі бойынша дербес жүзеге асырады.

Бұл ретте МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 50 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер кіріс 1 ЕТЖ-дан кем болса, МЗЖ-ны 1 ЕТЖ-дан төлеуге құқылы.

ЖМЗЖ

ЖМЗЖ шамасы қызметкердің ЖЗМЖ есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кірісінен белгіленеді:

• 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап - 2,5 пайыз мөлшерінде;

Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын (ЖМЗЖ) есептеу мақсаттары үшін Әлеуметтік кодекстің 251-бабының 2-тармағында белгіленген мөлшерлер шегінде олар дербес айқындайтын сома болып табылады (бұл ретте жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кіріс кемінде 1 ЕТЖ болуы тиіс және тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген 50 ЕТЖ-дан аспауы тиіс).

Кіріс болмаған жағдайда дара кәсіпкерлер жұмыс берушінің БЖЗҚ-ға Әлеуметтік кодекстің 251-бабының 1-тармағында белгіленген мөлшерлемені тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген ең төменгі жалақы мөлшеріне қолдану жолымен есептелген міндетті зейнетақы жарналарын төлеуге құқылы (бірақ міндетті емес!).

ДК өз пайдасына ЖМЗЖ есептеу үшін кірісті салық мақсаттары үшін кемінде 1 ЕТЖ және 50 ЕТЖ-дан аспайтын кіріс деңгейінде айқындауға құқылы.

ДК үшін ЖМЗЖ = ЖМЗЖ үшін қабылданған кіріс * 2,5%

ӘА

ӘА Қорға төленбейтін кірістерді қоспағанда, өз пайдасына МЗЖ аудару үшін айқындалатын табысқа тең, бірақ ҚР СК-не сәйкес салық салу мақсаттары үшін анықталатын кірістен аспайтын өз пайдасына ӘА есептеу мақсаты үшін өздері дербес айқындайтын кірістің сомасы болып табылатын әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісінен 5% мөлшерінде белгілейді. (ҚР Әлеуметтік кодексінің 245-бабы)

Бұл ретте ӘА есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 7 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер көрсетілген тұлғалардың кірісі 1 ЕТЖ-дан кем болса, олар ӘА өз пайдасына 1 ЕТЖ-дан төлейді.

ЖТС, МӘМСЖ, МӘМС, Әлеуметтік салық

ДК ай сайын өзі үшін әлеуметтік төлемдерді төлейді:

міндетті медициналық сақтандыруға жарналар (МӘМСЖ) - ай сайын, келесі айдың 25-не дейін 1,4 ЕТЖ-дан 5%.

ЖТС және әлеуметтік салық - жартыжылда 1 рет, 1 жартыжылдық үшін 25 тамызға дейін, 2 жартыжылдық үшін келесі жылдың 25 ақпанына дейін.

ДК жұмыскерлері болған кезде жұмыскерлер үшін (олардың кірісі сомасынан):

10% ЖТС (жеке табыс салығы), 10% МЗЖ (міндетті зейнетақы жарналары), 3,5% ӘА (әлеуметтік аударымдар), 3% МӘМС (міндетті медициналық сақтандыру), бірақ 10 ЕТЖ-тен артық емес, 2% МӘМСЖ (медициналық сақтандыруға арналған жарналар) ай сайын келесі айдың 25-не дейін.

ДК жұмыскерлері үшін әлеуметтік салық төлемейді.

2024 жылғы 1 қаңтардан бастап ДК қандай төлемдерді төлейді

МЗЖ

ДК МЗЖ-ны, оның ішінде шаруа немесе фермер қожалықтарының басшылары, олардың он сегіз жасқа толған мүшелері, сондай-ақ жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына төлеуді МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кірістің 10% мөлшерлемесі бойынша дербес жүзеге асырады.

Бұл ретте МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 50 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер кіріс 1 ЕТЖ-дан кем болса, МЗЖ-ны 1 ЕТЖ-дан төлеуге құқылы.

ЖМЗЖ

ЖМЗЖ шамасы қызметкердің ЖМЗЖ есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кірісінен белгіленеді:

• 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап - 1,5 пайыз мөлшерінде;

Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын (ЖМЗЖ) есептеу мақсаттары үшін Әлеуметтік кодекстің 251-бабының 2-тармағында белгіленген мөлшерлер шегінде олар дербес айқындайтын сома болып табылады (бұл ретте жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын ай сайынғы кіріс кемінде 1 ЕТЖ болуы тиіс және тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген 50 ЕТЖ-дан аспауы тиіс).

Кіріс болмаған жағдайда дара кәсіпкерлер жұмыс берушінің БЖЗҚ-ға Әлеуметтік кодекстің 251-бабының 1-тармағында белгіленген мөлшерлемені тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген ең төменгі жалақы мөлшеріне қолдану жолымен есептелген міндетті зейнетақы жарналарын төлеуге құқылы (бірақ міндетті емес!).

ДК өз пайдасына ЖМЗЖ есептеу үшін кірісті салық мақсаттары үшін кемінде 1 ЕТЖ және 50 ЕТЖ-дан аспайтын табыс деңгейінде айқындауға құқылы.

ДК үшін ЖМЗЖ = ЖМЗЖ үшін қабылданған кіріс * 1.5%

ӘА

ӘА Қорға төленбейтін кірістерді қоспағанда, өз пайдасына МЗЖ аудару үшін айқындалатын кіріске тең, бірақ ҚР СК-не сәйкес салық салу мақсаттары үшін анықталатын кірістен аспайтын өз пайдасына ӘА есептеу мақсаты үшін өздері дербес айқындайтын кірістің сомасы болып табылатын әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісінен 3,5% мөлшерінде белгілейді (ҚР Әлеуметтік кодексінің 245-бабы)

Бұл ретте ӘА есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 7 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер көрсетілген тұлғалардың кірісі 1 ЕТЖ-дан кем болса, олар ӘА өз пайдасына 1 ЕТЖ-дан төлейді.

ЖТС, ЖМЗЖ, МӘМС, Әлеуметтік салық

ДК ай сайын өзі үшін әлеуметтік төлемдерді төлейді:

міндетті медициналық сақтандыруға жарналар (ЖМЗЖ) - ай сайын, келесі айдың 25-не дейін 1,4 ЕТЖ-дан-тен 5%.

ЖТС және әлеуметтік салық - жартыжылда 1 рет, 1 жартыжылдық үшін 25 тамызға дейін, 2 жартыжылдық үшін келесі жылдың 25 ақпанына дейін.

ДК жұмыскерлері болған кезде жұмыскерлер үшін (олардың кірісі сомасынан):

10% ЖТС (жеке табыс салығы), 10% МЗТ (міндетті зейнетақы жарналары), 1,5% ЖМЗЖ, 3,5% ӘА (әлеуметтік аударымдар), 3% МӘМС (міндетті медициналық сақтандыру), бірақ 10 ЕТЖ-дан артық емес, 2% МӘМСЖ (медициналық сақтандыруға арналған жарналар) ай сайын келесі айдың 25-не дейін.

ДК жұмыскерлері үшін әлеуметтік салық төлемейді.

2023 жылғы 1 шілдеге дейін ДК қандай төлемдерді төлейді

ДК ай сайын өзі үшін әлеуметтік төлемдерді төлейді:

• міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) - мәлімделген кірістің 10%-ы, 1 ЕТЖ-дан кем емес және 50 ЕТЖ-дан аспайтын,
• әлеуметтік аударымдар (ӘА) - мәлімделген кірістің 3,5%, 1 ЕТЖ-дан кем емес және 7 ЕТЖ-дан аспайтын,
• міндетті медициналық сақтандыруға жарналар (МӘМСЖ) - 1,4 ЕТЖ-дан 5%, ай сайын, келесі айдың 25-не дейін.
• ЖТС және әлеуметтік салық - кірістен 3% (1,5% ЖТС + 1,5% әлеуметтік салық) - жартыжылдықта 1 рет, 1 жартыжылдық үшін 25 тамызға дейін, 2 жартыжылдық үшін келесі жылдың 25 ақпанына дейін.

ДК жұмыскерлері болған кезде жұмыскерлері үшін (олардың кірісі сомасынан):

• 10% ЖТС (жеке табыс салығы),
• 10% МЗЖ (міндетті зейнетақы жарналары),
• 3,5% ӘА (әлеуметтік аударымдар),
• 3% МӘМС (міндетті медициналық сақтандыру), бірақ 10 ЕТЖ-дан аспайтын,
• 2% МӘМСЖ (медициналық сақтандыру жарналары) ай сайын келесі айдың 25-не дейін.

ДК жұмыскерлері үшін әлеуметтік салық төлемейді.

2023 жылғы 1 шілдеден кейін ДК қандай төлемдерді төлейді

МЗЖ

Әлеуметтік кодекстің 248-бабына сәйкес ДК МЗЖ, оның ішінде шаруа немесе фермер қожалықтарының басшылары, олардың он сегіз жасқа толған мүшелері, сондай-ақ жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына МЗЖ есептеу үшін қабылданатын табыстың 10% мөлшерлемесі бойынша дербес төлейді.

МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кіріс деп МЗЖ төленбейтін, бірақ ҚР СК сәйкес салық салу мақсаттары үшін айқындалатын табыстан аспайтын табыстарды қоспағанда, әлеуметтік аударымдарды төлеу үшін өзі дербес айқындайтын тұлға алатын кіріс түсініледі.

Бұл ретте МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 50 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер кіріс 1 ЕТЖ-дан кем болса, МЗЖ-ны 1 ЕТЖ-дан төлеуге құқылы.

ӘА

Әлеуметтік кодекстің 243-бабына сәйкес міндетті әлеуметтік сақтандыруға ДК, оның ішінде шаруа немесе фермер қожалықтарының басшылары, сондай-ақ олардың он сегіз жасқа толған мүшелері жатады.

ӘА Қорға төленбейтін кірістерді қоспағанда, өз пайдасына МЗЖ аудару үшін айқындалатын кіріске тең, бірақ ҚР СК-не сәйкес салық салу мақсаттары үшін анықталатын кірістен аспайтын өз пайдасына ӘА есептеу мақсаты үшін өздері дербес айқындайтын кірістің сомасы болып табылатын әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісінен 3,5% мөлшерінде белгілейді (ҚР Әлеуметтік кодексінің 245-бабы)

Бұл ретте ӘА есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 7 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер көрсетілген тұлғалардың кірісі 1 ЕТЖ-дан кем болса, олар ӘА өз пайдасына 1 ЕТЖ-дан төлейді.

Осылайша, 2023 жылғы 1 шілдеден бастап ДК ӘА мен МЗЖ дербес айқындалатын кірістің бірдей сомасынан төлеуі тиіс.

ЖТС, МӘМСЖ, Әлеуметтік салық

Сондай-ақ, ДК ай сайын өзі үшін әлеуметтік төлемдерді төлейді:

• міндетті медициналық сақтандыруға жарналар (МӘМСЖ) - 1,4 АЕК-тен 5%, ай сайын, келесі айдың 25-не дейін.
• ЖТС және әлеуметтік салық - жартыжылда 1 рет, 1 жартыжылдық үшін 25 тамызға дейін, 2 жартыжылдық үшін келесі жылдың 25 ақпанына дейін.

ДК жұмыскерлері болған кезде жұмыскерлер үшін (олардың кірісі сомасынан):

• 10% ЖТС (жеке табыс салығы),
• 10% МЗЖ (міндетті зейнетақы жарналары),
• 3,5% ӘА (әлеуметтік аударымдар),
• 3% МӘМС (міндетті медициналық сақтандыру), бірақ 10 ЕТЖ-дан аспайтын,
• 2% МӘМСЖ (медициналық сақтандыру жарналары) ай сайын келесі айдың 25-не дейін.

ДК жұмыскерлері үшін әлеуметтік салық төлемейді.

ДК ҚҚС бойынша есепке қою

ҚР СК 82-бабының 4-тармағына сәйкес, егер ең төменгі айналым республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болған айлық есептік көрсеткіштің 20 000 еселенген мөлшерін құраса, ДК жеңілдетілген режимде ҚҚС бойынша есепке тұруға міндетті.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде белгіленген ең төмен айналымға оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкердің республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын АЕК-тің 124 184 еселенген мөлшері шегіндегі, үш құрамдасты интеграцияланған жүйе міндетті түрде қолданыла отырып, қолма-қол ақшасыз есеп айырысу нысанында жасалған айналымдары қосылмайды.

Ең төмен айналымға бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушінің айналымдары да қосылмайды.

Егер ДК ҚҚС бойынша есепте тұрса және ҚҚС төлеуші болып табылса, онда тоқсанына бір рет СЕН 300.00 - Қосылған құн салығы бойынша декларация тапсырады.

Егер ДК жалпыға бірдей белгіленген салық режимінде жұмыс істесе және көлік құралдары болса, онда салық салу объектілерін тіркеу орны бойынша салық органдарына ағымдағы салық кезеңінің 5 шілдесінен кешіктірмей көлік құралдарына салынатын салық бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабын тапсырады (ҚР СК 496-бабы). 31 наурызға дейін ДК көлік құралдары салығы, жер салығы және мүлік салығы бойынша салық декларациясын СЕН 700.00 тапсыруы тиіс. СЕН 700.00 салыөқ режиміне қарамастан барлық ДК тапсырады ҚР СК 496-бабы.

Егер ДК тауарды Кеден одағы шегінде әкелетін болса, онда СЕН 328.00- Тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтінішті тапсырады. Салық нысаны тауар әкелінген келесі айдың 20-на дейін тапсырылады.

ДК үшін салық режимдерінің түрлері

Арнаулы салық режимi - салық төлеушiлердiң жекелеген санаттары үшiн салықтардың және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдердiң жекелеген түрлерiн есептеу мен төлеудiң, сондай-ақ олар бойынша салық есептiлiгiн табыс етудiң ерекше тәртiбi.

салық төлеуші мынадай арнаулы салық режимдерінің бірін таңдауға құқылы:

1) шағын бизнес субъектілері үшін мыналарды қамтитын арнаулы салық режимдері:

• оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі;
• патент негізіндегі арнаулы салық режимі;
• тіркелген шегерімді пайдалана отырып, арнаулы салық режимі;
• арнаулы ұтқыр қосымшаны пайдалана отырып, арнаулы салық режимі;
• 1-1) бөлшек салықтың арнаулы салық режимі;

ҚР Салық кодексінің 683-бабы 2-тармағы – шағын бизнес субъектілері үшін арнайы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер мен Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғалары шағын бизнес субъектілері болып танылады.

Дара кәсіпкер ретінде тіркелгеннен кейін ДК жұмыс істейтін режимдердің бірін өз бетінше таңдауға болады.

Оңайлатылған декларация негізіндегі арнайы салық режимі (АСР)

Мынадай шарттарға сәйкес келетін салық төлеушілер қолданады:
• Кезеңдегі жұмыскерлердің орташа тізімдік саны - 30 адамға дейін;
• Кезең ішіндегі кіріс – 24 038 АЕК-тен аспайды.

ҚР Салық кодексінің 683-бабы 3-тармағының негізінде Шағын бизнес субъектілері үшін арнаулы салық режимін қолдануға мынадай қызмет түрлерін жүзеге асыратын салық төлеушілер құқылы емес:

•  акцизделетін тауарлар өндіру;
•  акцизделетін тауарларды сақтау және көтерме саудада өткізу;
• мұнай өнімдерінің жекелеген түрлерін - бензинді, дизель отынын және мазутты өткізу;
•  лотереялар өткізу;
•  жер қойнауын пайдалану (барлауға арналған лицензия негізінде жүзеге асырылатын жер қойнауын пайдалану жөніндегі қызметті қоспағанда);
• түсті және қара металдардың сынықтары мен қалдықтарын жинау (дайындау), сақтау, қайта өңдеу және өткізу;
•  консультациялық және (немесе) маркетингтік қызметтер;
•  бухгалтерлік есеп немесе аудит саласындағы қызмет;
•   сақтандыру брокерінің және сақтандыру агентінің қаржылық, сақтандыру қызметі және делдалдық қызметі;
•  құқық, әділет және сот төрелігі саласындағы қызмет;
• сауда нарығын жалға алу және пайдалану;
•  цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған І кіші түр лицензиясы бойынша цифрлық майнинг жөніндегі қызмет;
•  Қазақстан Республикасының сауда қызметін реттеу туралы заңнамасына сәйкес сауда базарларына, 1, 2 және 3-санаттағы стационарлық сауда объектілеріне жататын сауда объектілерін, сондай-ақ олардың аумағындағы сауда орындарын, сауда объектілерін және қоғамдық тамақтану объектілерін қосалқы жалға беру;
•  екі және одан көп салық төлеушілердің бір қонақүйдің немесе қонақүй қызметтері көрсетілетін жеке тұрған тұрғын емес ғимараттың аумағында осындай қызметтерді көрсету саласындағы қызметі;
• қаржы лизингі шеңберіндегі қызмет.

Салық салудың оңайлатылған режимін қолданатын ДК СЕН 910.00 - Шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияны тапсырады. Бұл декларация жеке (корпоративтік) табыс және әлеуметтік салықтарды, төлем көзінен салық салынатын табыстардан жеке табыс салығын (бұдан әрі – ЖТС) және әлеуметтік төлемдерді есептеуге арналған. Декларацияны оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын шағын бизнес субъектілері жасайды.

910.00-санында 2 қосымша: 910.01 және 910.02. 910.01-нысанның
қосымшасы - Жеке тұлғалардың табыстары бойынша салық және әлеуметтік төлемдерді есептеу. Осы нысан шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарды қоспағанда, төлем көзінен салық салынатын жеке тұлғалардың табыстарынан салық және әлеуметтік төлемдерді есептеуге арналған. 910.02-нысанның
қосымшасы - Шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың табыстарынан ЖТС есептеу. Осы нысан салық агенті шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға есептеген кірістер сомасын, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ тұлғалардың кірістерінен ЖТС сомаларын көрсетуге арналған.

910.00-нысанды тапсырудың есепті кезеңі жартыжылдық болып табылады.

910.00-нысанды тапсыру мерзімі - есепті кезеңнен кейінгі екінші айдың 15-күніне дейін.

• 1 жартыжылдық үшін 15 тамызға дейінгі мерзімде;
• 2 жартыжылдық үшін 15 ақпанға дейінгі мерзімде.

Салық төлеу (ЖТС, Әлеуметтiк салық) есептi жартыжылдықтан кейiнгi екiншi айдың 25-не дейiнгi мерзiмде жүргiзiледi.

• 1 жартыжылдық үшін 25 тамызға дейін;
• 2 жартыжылдықта 25 ақпанға дейін.

Оңайлатылған декларация бойынша салықтар салық салу объектісіне 3% мөлшерлеме бойынша есептеледі.

Есептілікті тапсыру алдында жұмыскерлерге ДК үшін де есептеулердің дұрыстығын (егер ДК), салықтар мен аударымдарды есептеудің дұрыстығын тексеру, салықтар мен аударымдардың есептелген және төленген сомаларын салыстыру, тіркелімдерді толтыру қажет. Салық есептілігін Салық төлеушінің кабинеті арқылы, СОНО АЖ арқылы, «Электрондық үкімет» порталы арқылы электрондық өтініш беру жолымен, келу тәртібімен және пошта арқылы тапсыруға болады.

ЖБР қолданатын ДК

Жалпыға бірдей белгіленген салық салу режимін қолданатын ДК СЕН 220.00 - Жеке табыс салығы бойынша декларацияны тапсырады. ЖТС шеккен залал сомасына азайтылған түзетулерді ескере отырып, салық салынатын табысқа 10% мөлшерлемені қолдану жолымен есептеледі.

Салық кезеңі - жыл.

ЖТС бойынша декларацияны (СЕН 220.00) есепті кезеңнен кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей орналасқан (тұрғылықты) жері бойынша салық органына тапсыру қажет.

Жалпыға бірдей белгіленген салық салу режимін қолданатын ДК есепті кезеңнен кейін 10 сәуірден кешіктірмей ЖТС төлейді (ҚР СК 362-бабы).

Патент негізіндегі ДК

Жеке табыс салығын (төлем көзінен ұсталатын жеке табыс салығын қоспағанда), әлеуметтік төлемдерді төлеу фактісін растайтын электрондық құжат патент болып табылады.

Патент негізінде немесе арнайы мобильді қосымшаны пайдалана отырып арнайы салық режимін қолданатын ДК:

• жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін пайдаланбайды;
• қызметін дара кәсіпкерлік нысанында жүзеге асырады;
• қызметтің 32 түрінің біреуін немесе бірнешеуін жүзеге асырады.

Патент негізінде АСР қолдану үшін кірістің шекті мөлшері тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын 3 528 АЕК құрайды.

Патенттің құны төлеуге жататын жеке табыс салығынан және әлеуметтік төлемдерден құралады.

Патент құны СЕН 911.00 бойынша есеп бергенге дейін төленеді..

Патент негізінде арнаулы салық режимін қолдану үшін орналасқан жері бойынша салық органына 911.00-нысан бойынша патент құнының есеп-қисабын (бұдан әрі осы тараудың мақсатында – есеп-қисап) тапсырылады. Есеп-қисапты қағаз тасығышта немесе электрондық нысанда, оның ішінде «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы дара кәсіпкерлер тапсырады (ҚР СК 685-бабының 2-тармағы):

1) жаңадан құрылған дара кәсіпкерлер – Қазақстан Республикасының рұқсаттар және хабарламалар туралы заңнамасында айқындалған тәртіппен дара кәсіпкер ретінде тіркеу есебіне қою үшін хабарлама берілген күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей;

2) жалпыға бірдей белгіленген тәртіптен немесе өзге де арнаулы салық режимінен ауысуды жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер – патент негізінде арнаулы салық режимі қолданылатын айдың 1-күніне дейін;

3) кезекті патентті алу үшін патент негізіндегі арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер – алдыңғы патенттің қолданылу мерзімі немесе салықтық есептілікті табыс етуді тоқтата тұру мерзімі өткенге дейін.

Есеп-қисап патент құнын есептеу үшін салық есептілігі болып табылады.

Патенттің құны осы Кодекстің 686-бабына сәйкес есептеледі.

Егер ҚР СК 685-бабының 5-тармағында өзгеше көзделмесе, патент негізіндегі
арнаулы салық режимі бір салық кезеңі шегінде кемінде бір ай қолданылады.

Патент негізіндегі арнаулы салық режимін:
1) ағымдағы салық кезеңінің соңғы айында жаңадан тіркелген;
2) ағымдағы салықтық кезеңнің соңғы айында салықтық есептілікті табыс етудің тоқтатыла тұру мерзімі аяқталғанға дейін немесе аяқталғаннан кейін қызметін қайта бастаған дара кәсіпкерлер бір айдан кем мерзім ішінде қолданады.

Патент негізінде арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлердің салық есептілігін табыс етуін тоқтата тұру үшін орналасқан жері бойынша салық органына осы Кодекстің 214-бабында айқындалған тәртіппен салықтық өтініш табыс етіледі.

Тіркелген шегерімді пайдаланатын АСР

Тіркелген шегерімді пайдалана отырып арнайы салық режимі:

• салық мөлшерлемесі кірістен 10%;
• жартыжылдықтағы шекті кіріс – 144 184 АЕК-тен аспауы тиіс;
• жұмыскерлердің шекті саны - ДК-ны қоса алғанда, 50 адам.

Күнтізбелік жыл патент негізінде тіркелген шегерімді пайдалана отырып арнаулы салық режимін қолдану үшін салық кезеңі болып табылады.

Тiркелген шегерiмiн пайдалана отырып, АСР қолданатын салық төлеушiлер үшiн декларацияны СЕН 912.00 - есептi кезеңнен кейiнгi жылдың 31 наурызынан кешiктiрмей тапсыру қажет.

01.01.2023 жылдан бастап бөлшек салықтың арнаулы салық режимі.

Бөлшек салықтың арнаулы салық режимін мынадай шарттарға сәйкес келетін салық төлеушілер қолдануға құқылы:

• салық кезеңіндегі жұмыскерлердің орташа тізімдік саны 200 адамнан аспайтын;
• күнтізбелік жыл ішіндегі кіріс 600 000 АЕК-тен аспайтын;
• осы режимді қолдану мақсаттары үшін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған қызметтің бір немесе бірнеше түрін ғана жүзеге асыратын;
• ҚР Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері болып танылатын.

Бөлшек салық мөлшерлемесі:

• 4% - ҚР-да және одан тысқары жерлерде салық кезеңінде жеке тұлғаларға алынған (алынуға жататын) кірістер бойынша;
• 8% - заңды тұлғаларға тауарларды өткізуден, жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден алынған кірістер бойынша.

ҚҚС төлеушілер үшін хабарлама берілген күннен бастап режимге көшу көзделген, ол ҚҚС төлеуші ретінде есептен шығару туралы өтінішпен бір мезгілде беріледі.

Құрылтайшысы немесе қатысушысы бір мезгілде бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын басқа заңды тұлғаның құрылтайшысы немесе қатысушысы болып табылатын заңды тұлғалардың бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолдануға құқығы жоқ.

Төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда, КТС және ЖТС бойынша салық мөлшерлемелері:

• Қазақстан Республикасында және одан тысқары жерлерде салық кезеңінде алынған (алынуға жататын) барлық табыстар бойынша 4%. Бұл ретте жергілікті өкілді органдар бөлшек салық мөлшерлемесінің мөлшерін 50%-ға, яғни 4%-дан 2%-ға дейін төмендетуге құқылы;
• кәсіпкерлік субъектілеріне тауарларды өткізуден, жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден алынған кірістер бойынша 8%, мұндай шығыстарға шегерімдер сомасын құжаттамалық растау қажет болған жағдайда (электрондық шот-фактураның үзіндісімен немесе сатып алушының ЖСН/БСН көрсете отырып чекті берумен). Осы мөлшерлеменің мөлшері төмендетуге жатпайды.

Бұл ретте жекелеген салық төлеушілер үшін мөлшерлемені жеке дара төмендетуге тыйым салынады.

Мөлшерлеменің мөлшерін төмендету туралы мұндай шешімді жергілікті өкілді орган ағымдағы жылдың 1 шілдесінен кешіктірмей қабылдайды, ол қабылданған жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс.

Бөлшек салықтың арнаулы салық режимiн қолданатын салық төлеушi мөлшерлемелер бойынша салық салынатын кiрiстер бойынша бөлек салық есебiн жүргiзуге тиiс.

Қазақстан Республикасында және одан тысқары жерлерде алынған (алынуға жататын), жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен салық кезеңі үшін жиынтықпен айқындалатын табыс бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеуші үшін салық салу объектісі болып табылады:

• заңды тұлға – осы Кодекстің 225-240-баптарына сәйкес;
• дара кәсіпкер – ҚР СК 226-240-баптарында көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, ҚР СК 225-бабында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында жылдық жиынтық табысты айқындау тәртібіне ұқсас.

Бұл ретте, төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда, корпоративтік немесе жеке табыс салығын есептеу кезінде бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеуші үшін салық салу объектісі осындай салық төлеуші-жұмыс берушінің оның жұмыскерлерінің табыстары бойынша шығыстарының сомасына азайтылуға жатады.

Күнтізбелік тоқсан бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолдану үшін салық кезеңі болып табылады.

Бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер үшін декларациялар (СЕН 913.00) салық төлеушінің орналасқан жері бойынша салық органына есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірілмей тапсырылады.

3. Бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер үшін декларацияда көрсетілген салықтарды бюджетке төлеу есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірмей жүргізіледі.

Жауапкершілік

Салық есептілігін ұсынбағаны үшін қайта бұзушылық кезінде айыппұл 15 - 70 АЕК (кәсіпкерлік субъектісіне байланысты) ӘҚБтК-нің 272-бабы. Декларацияда, өтініште немесе есеп-қисапта салық және бюджетке төленетін басқа да төлемдер сомасын төмендеткені үшін ӘҚБтК 278-бабы бойынша айыппұл cалық немесе басқа төлемнің есептелген сомасынан 20% - 80%. Салық салудың оңайлатылған режиміндегі ДК 27.12.2019 жылғы № 290-VI ҚР Заңына сәйкес 01.01.2020-31.12.2022 ж. бастап ЖТС және әлеуметтік салық төлеуден босатылады.

Арнаулы салық режимiн осы режим үшiн Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген шарттарды бұза отырып қолдану, - ескерту жасауға әкеп соғады. Әкiмшiлiк жаза қолданылғаннан кейiн бiр жыл iшiнде қайталап жасалған әрекет, - 15 АЕК мөлшерiнде айыппұл салуға әкеп соғады (ӘҚБтК-нің 270-бабы).

Салық төлеушінің шот-фактураны электрондық нысанда орындамауы - ескерту жасауға әкеп соғады. Әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекет - 40 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады. ӘҚБтК 280-1-бабы.

Салық есептілігін мемлекеттік кірістер органына Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген мерзімде тапсырмау, - ескерту жасауға әкеп соғады. Әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған әрекет, - 30 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады. ӘҚБтК 272-бабы.

Салық төлеушінің Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген қосылған құн салығы бойынша тіркеу есебіне қою туралы мемлекеттік кірістер органына салықтық өтініш беру мерзімін бұзуы, - 50 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады. ӘҚБтК 269-бабы.

Салық төлеушінің электрондық нысанда шот-фактураны мерзімін бұза отырып жазып беруі - ескерту жасауға әкеп соғады. Әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекет - 20 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады. ӘҚБтК 280-бабы.

ДК-ның зейнетақымен қамсыздандыру туралы міндеттерін орындамауы не тиісінше орындамауы: БЖЗҚ-ға МЗЖ, ЖМЗЖ аудармау, уақтылы және (немесе) толық есептемеу, ұстап қалу (есебіне жазу) және (немесе) төлеу (аудару) - ескерту жасауға әкеп соғады, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекет - аударылмаған, уақтылы және (немесе) толық есептелмеген, ұсталған (есептелген) және (немесе) төленген (санамаланған) МЗЖ, ЖМЗЖ сомасынан 20% мөлшерде айыппұл салуға әкеп соғады. ӘҚБтК 91-бабы

Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы заңнама бойынша МӘМС-ке аударымдарды және (немесе) жарналарды: ДК МӘМС-ке аударымдарды және (немесе) жарналарды төлемеу (аудармау), уақтылы және (немесе) толық төлемеу (уақтылы және (немесе) толық аудармау) түрінде жасалған міндеттерді орындамау не тиісінше орындамауы - ескерту жасауға әкеп соғады. Әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған әрекеттер, - төленбеген (аударылмаған), уақтылы және (немесе) толық төленбеген (аударылмаған) аударымдар және (немесе) МӘМСЖ сомасының 20%-ы мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады. ӘҚБтК 92-1-бабы.

ДК-ның патент құнының есебін не салық есептілігін тапсыруды тоқтата тұру (ұзарту, қайта бастау) туралы салықтық өтінішті беру мерзімін бұзуы - ескерту жасауға әкеп соғады. Әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған әрекет - 15 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады. ӘҚБтК 270-бабы.

ДК жабу

ДК қызметін жабу үшін кәсіпкерлік қызметті тоқтатудың оңайлатылған тәртібін пайдалана алады.

ДК жекелеген санаттарының қызметін оңайлатылған тәртіппен тоқтату камералдық бақылау жүргізбей жүзеге асырылады. ҚР СК 67-бабы. Бұл үшін ДК салық төлеушінің қызметін тоқтату туралы салықтық өтініш беруі, салық есептілігін ұсынуды тоқтата тұру (ұзарту немесе қайта бастау) туралы немесе патент құнының есебінде жазбаша келісім беруі тиіс.

Оңайлатылған режим:

• ҚҚС төлеушілер болып табылмайтын;
• қызметін бірлескен кәсіпкерлік нысанында жүзеге асырмайтын;
• бензин (авиациялықтан басқа), дизель отыны, этил спирті, алкоголь өнімдері, темекі өнімдері өндірмейді және өткізбейді, сондай-ақ ойын бизнесіне қатыспайтын;
• салықтық тексерулердің жоспарына немесе тізіміне кірмейтін;
• салық берешегі және әлеуметтік төлемдер бойынша берешегі жоқ ДК үшін арналған.

ДК жабу үшін мемлекеттік кірістер органына мынадай құжаттарды ұсыну қажет:

• қызметін тоқтату туралы салықтық өтініш;
• салық есептілігі;
• касса аппараты болған кезде - БКМ есептен шығару туралы салықтық өтініш.

БКМ есептен шығару мынадай жағдайларда жүргізіледі: сауда операциялары, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету кезінде жүзеге асырылатын ақшалай есеп айырысуларға байланысты қызметті жүзеге асыру тоқтатылған жағдайларда. ҚР СК 169-бабы 1-тармағының 1-тармақшасы.

Мемлекеттік кірістер органы жазбаша келісім негізінде салық төлеушіні мынадай жағдайларда ДК ретінде тіркеу есебінен шығарады:

• патенттің қолданылу мерзімі аяқталған немесе қызметін тоқтата тұру кезеңі аяқталған күннен бастап күнтізбелік 60 күн ішінде патент құнының кезекті есебін ұсынбаған;
• салық есептілігін тапсыру мерзімі өткен күннен бастап күнтізбелік 60 күн ішінде салық есептілігінің қызметін тоқтата тұру кезеңі аяқталғаннан кейін тапсырылмаған.

Қазақстанда ДК ашудың қадамдық нұсқаулығы

2024 жылғы арнайы салық режимдері (АСР): қызметкерлер саны, кіріс, салықтар

2024 жылы ЖБР-ғы ДК арналған салықтар бойынша шпаргалка

Шпаргалка: 2025 жылғы режимдер бойынша ДК салық және әлеуметтік төлемдер шегі