Валюта биржасындағы сауда-саттық нәтижелері бойынша айқындалатын теңгенің нарықтық бағамы – бұл теңгенің шетел валютасына қатысты орташа сараланған биржалық бағамы.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап нарықтық бағам

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі нарықтық бағам

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап нарықтық бағам

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2025 жылғы 26 қыркүйектегі № 56 бірлескен қаулысымен және Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 29 қыркүйектегі № 544 бұйрығымен 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Валюта айырбастаудың нарықтық бағамын айқындау қағидалары бекітілді.  

Валюта айырбастаудың нарықтық бағамы күн сайын Қазақстан қор биржасында (KASE) сауда-саттық өткізілетін жұмыс күндері айқындалады:

• АҚШ доллары бойынша - Астана уақыты бойынша 15:30-дағы жағдай бойынша қалыптасқан теңгенің долларға шаққандағы орташа сараланған биржалық бағамы ретінде;

• басқа шетел валюталары бойынша - Астана уақыты бойынша сағат 16:00-де қалыптасқан АҚШ долларының теңгеге қатысты нарықтық бағамын және осы валюталардың долларға қатысты бағамдарын пайдалана отырып есептелген кросс-бағам ретінде.

Ұлттық Банк бұл бағамдарды сауда-саттық өткiзiлетiн күнi белгiлейдi және оларды бекiтiлген Қағидаларға сәйкес қолданады.

Егер валюта Қағидаларға қосымшада ресми бағамдар бойынша жоқ болса, ұйымдар бағамды дербес белгілей алады.

Доллардың теңгеге нарықтық бағамы белгіленген күнге - Financial Times, Bloomberg немесе Refinitiv беделді дереккөздерінен алынған деректерді пайдалануға жол беріледі.

Белгілі бір бағам сауда-саттық күнінен кейінгі жұмыс күні қолданылады.

Жұмыс істемейтін күндері демалыс немесе мереке алдындағы соңғы жұмыс күні белгіленген бағамдар қолданылады.

Бухгалтерлік есепте жаңа бағамды қалай қолдану керек

Қаржы ұйымдары, соның ішінде:

• екінші деңгейдегі банктер және бейрезидент-банктердің филиалдары;
• сақтандыру және қайта сақтандыру компаниялары;
• Қазақстанның Даму Банкі;
• акционерлік инвестициялық қорлар;
• арнайы және исламдық қаржы компаниялары;
• сондай-ақ Ұлттық Банкке тиесілі ұйымдар,

активтер мен міндеттемелерді нарықтық бағамды пайдалана отырып, сауда-саттық күнінің соңында қайта есептеуге тиіс.

Қалған ұйымдар есепті күнге – сауда-саттық жүргізілген есепті кезеңнің соңғы күнінің бағамы бойынша қайта есептеуді жүргізеді.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі нарықтық бағам

Валюта биржасындағы сауда-саттық нәтижелері бойынша айқындалатын теңгенің нарықтық бағамы - бұл теңгенің шетел валютасына қатысты орташа алынған биржалық бағамы.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 25 қаңтардағы № 15 қаулысына және «Валюта айырбастаудың нарықтық бағамын айқындау және қолдану тәртібін белгілеу туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2013 жылғы 22 ақпандағы № 99 бұйрығына сәйкес -

Валюта айырбастаудың нарықтық бағамы күн сайын «Қазақстан қор биржасы» акционерлік қоғамы (бұдан әрі - биржа) шетел валюталары бойынша сауда-саттық өткізетін жұмыс күндері мынадай тәртіппен айқындалады:

1) АҚШ доллары бойынша валюта айырбастаудың нарықтық бағамы қор биржасының таңертеңгі (негізгі) және күндізгі (қосымша) екі сессиясының қорытындылары бойынша астана уақытымен сағат 15-30-дағы жағдай бойынша қалыптасқан теңгенің АҚШ долларына қатысты орташа алынған биржалық бағамы ретінде айқындалады;

2) басқа шетел валюталары бойынша валюталарды айырбастаудың теңгеге қатысты нарықтық бағамы ақпарат агенттіктерінің арналары бойынша алынған сұраныс бағамдарына сәйкес астана уақытымен сағат 16-00-дегі жағдай бойынша қалыптасқан АҚШ долларының теңгеге қатысты нарықтық бағамын және осы валюталардың АҚШ долларына қатысты бағамдарын пайдалана отырып есептелген кросс-бағам ретінде айқындалады.

Ресми бағамдар жөніндегі қаулыға қосымшада көрсетілмеген айырбастау валюталары бойынша нарықтық бағамдарды ұйымдар осы тармақта белгіленген тәртіппен дербес айқындайды. АҚШ долларының теңгеге қатысты нарықтық бағамы белгіленген күні Файнэншл Таймс (Financial Times) газетінде немесе оның интернет-ресурсында, сондай-ақ Блумберг (Bloomberg) не Рефинитив (Refinitiv) ақпараттық порталдарында жарияланған шетел валютасының АҚШ долларына бағамын пайдалануға жол беріледі.

«Валюта айырбастаудың нарықтық бағамын айқындау тәртібі туралы» қаулыға сәйкес осы бұйрық пен қаулының 1-тармағына сәйкес айқындалған валюта айырбастаудың нарықтық бағамы сессияда сауда-саттық өткізілген күннен кейінгі жұмыс күні қолданылады.

Жұмыс істемейтін күндері жұмыс істемейтін күннің алдындағы жұмыс күні белгіленген курстар қолданылады.

Осылайша, есептегі барлық валюталық операциялар осы күнге қолданылатын бағам бойынша танылады.

Бүгін қолданылатын бағамдар - биржада кеше анықталады, бірақ олар бүгін қолданылады.

Алынған жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін ақы төлеу шетел валютасында жүргізілген жағдайда, салық салынатын айналым айналым жасалған күннің алдындағы соңғы жұмыс күні айқындалатын валюта айырбастаудың нарықтық бағамы қолданыла отырып, Қазақстан Республикасының ұлттық валютасында қайта есептеледі.

Қазақстан Республикасында қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын жүзеге асыру қағидаларының 33-1-тармағына сәйкес - Уәкілетті ұйымның банктік шоттарындағы және (немесе) айырбастау пунктінің кассасындағы шетел валютасындағы ақша сомасының теңгедегі баламасын есептеу валюта айырбастаудың нарықтық бағамын пайдалана отырып жүзеге асырылады.