Дара кәсіпкер - заңды тұлға құрмай пайда табу мақсатында дербес кәсіпкерлік қызмет жүргізетін, мемлекеттік тіркеу рәсімінен өткен жеке тұлға. Кәсіпкерлік қызмет субъектісі.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап АСР-дегіДК 

2026 жылғы 1 қаңтарға дейін АСР-дегіДК 

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап АСР-дегі ДК 

ДК тіркеу

ДК ретінде тіркелмеуге кім құқылы

ДК мемлекеттік тіркеу

ДК бухгалтерлік есеп жүргізуден босату

Арнаулы салық режимдерінің түрлері

Оңайлатылған декларация негізінде АСР

Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған АСР

ДК қандай төлемдерді төлейді 

ДК тіркеу

Кәсіпкерлік кодексінің 35-бабына сәйкес жеке кәсiпкерлiктi заңды тұлға құрмай жүзеге асыратын жеке тұлғаларды мемлекеттiк тiркеу дара кәсiпкер ретiнде мемлекеттiк тiркеу кезiнде мәлiмделген тұрған жерi бойынша мемлекеттік кіріс органында дара кәсiпкер ретiнде есепке қоюды білдіреді.

Дара кәсіпкер ретінде мiндеттi мемлекеттiк тiркеуге мынадай шарттардың бiрiне сай келетiн жеке тұлғалар жатады:

1) жалдамалы жұмыскерлердiң еңбегiн тұрақты негiзде пайдаланады;

2) жеке кәсiпкерлiктен республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын ең төмен жалақының 12 еселенген мөлшерiнен асатын мөлшерде Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес есептелген жылдық кірісі болады. 

ДК ретінде тіркелмеуге кім құқылы

Кәсіпкерлік кодекстің 35-бабында белгіленгендей жұмыскерлердің еңбегін тұрақты негізде пайдаланбайтын жеке тұлға "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексінде (Салық кодексі) белгіленген мынадай кірістерді алған кезде дара кәсіпкер ретінде тіркелмеуге құқылы:

1) төлем көзінен салық салуға жататын кірістер;

2) жеке тұлға дербес салық салуға тиіс кірістер;

9) өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнаулы салық режимдерінде салық салуға жататын кірістер.

Осы тармақты қолдану мақсатында Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалған тұлға салық агенті болып танылады.

 3-1. Электр энергиясын нетто-тұтынушы болып табылатын жеке тұлға Қазақстан Республикасының жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды қолдау саласындағы заңнамасына сәйкес жаңартылатын энергия көздерін пайдаланатын ауқымы шағын объект өндірген электр энергиясын және (немесе) жылу энергиясын өндіру немесе электр энергиясын сату жөніндегі қызметті жүзеге асыруына байланысты дара кәсіпкер ретінде тіркелмеуге құқылы.

ДК мемлекеттік тіркеу

Қазақстанда дара кәсіпкер (ДК) ретінде тіркелу үшін мемлекеттік тіркеу рәсімінен өту қажет.

 Мұны онлайн:

• eGov.kz порталы;
• e-license.kz порталы;
• e-Salyq Business мобильді қосымшасы;
• екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшалары арқылы жасауға болады.

1. Дара кәсіпкер (бірлескен дара кәсіпкерлік) ретінде мемлекеттік тіркелу үшін жеке тұлға (бірлескен дара кәсіпкерліктің уәкілетті адамы) рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік ақпараттық жүйесі арқылы не өзге де ақпараттандыру объектілері арқылы рұқсаттар мен хабарламалар саласындағы уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша хабарлама ұсынады. (ҚР КК 36-бабы)

Бірлескен дара кәсіпкерлікті тіркеген жағдайда, бірлескен дара кәсіпкерліктің уәкілетті адамы бірлескен кәсіпкерліктің барлық қатысушыларының атынан қол қойылған сенімхатты ұсынады.

Егер өтiнiш берушi кәмелет жасына толмаған жағдайда, хабарламаға заңды өкілдердің келiсiмi, ал мұндай келiсім болмаған кезде – неке қию (ерлі-зайыпты болу) туралы куәліктің көшірмесі не қорғаншылық және қамқоршылық органының шешімі немесе кәмелет жасына толмаған адамды толығымен әрекетке қабiлеттi деп жариялау туралы сот шешiмi қоса берiледi.

Өзге құжаттарды талап етуге тыйым салынады.

2. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландырумен байланысты ұйымдар мен тұлғалардың тізбесіне және (немесе) терроризмді және экстремизмді қаржыландырумен байланысты ұйымдар мен тұлғалардың тізбесіне енгізілген адамдар хабарлама беруге құқылы емес.

3. 36-баптың 2-тармағында көрсетілген тұлғалар хабарламаларды ұсынатын жағдайларды қоспағанда, жеке тұлға 36-баптың 1-тармағында көрсетілген құжаттарды ұсынған күннен бастап мемлекеттік кіріс органы бір жұмыс күні ішінде дара кәсіпкерді (бірлескен дара кәсіпкерлікті) мемлекеттік тіркеуді жүргізеді.

4. Хабарламада көрсетілген деректер өзгерген кезде дара кәсiпкер (бiрлескен дара кәсiпкерлiктiң уәкiлеттi адамы) мұндай өзгерiстер туралы мемлекеттік кірістер органына осы орган белгiлеген нысан бойынша хабарлауға мiндеттi.

5. Хабарлама "электрондық үкіметтің" веб-порталы немесе өзге де ақпараттандыру объектілері арқылы электрондық нысанда ұсынылады.

ДК бухгалтерлік есеп жүргізуден босату

«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Заңға енгізілген өзгерістерге сәйкес ДК-ні бухгалтерлік есеп жүргізуден босатуға мынадай шарттар сақталған кезде рұқсат етілген:

• оңайлатылған декларация негізінде АСР қолдану;
• жылдық кірісі 135 000 АЕК-тен аспайды.

Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы Заңның 2-бабына сәйкес бір мезгілде мынадай шарттарға сай келген кезде:

1) Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын және күнтізбелік жылдағы кірісі тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 135000 еселенген мөлшерінен аспайтын;

2) қосылған құн салығы бойынша тіркеу есебінде тұрмаған;

3) табиғи монополиялар субъектілері болып табылмайтын дара кәсіпкерлер бухгалтерлік есепті жүргізу (бастапқы құжаттарды жасаудан және сақтаудан басқа) мен қаржылық есептілік жасауды жүзеге асырмауға құқылы.

Осы тармақта көрсетілген шарттардың біріне сәйкес келмеген кезде дара кәсіпкер осындай сәйкессіздік туындаған айдан кейінгі айдан бастап бухгалтерлік есеп жүргізу мен қаржылық есептілік жасауды жүзеге асыруға міндетті.

Осы тармақта көрсетілген шарттарға сәйкес келетін және бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілікті жүргізу туралы дербес шешім қабылдаған дара кәсіпкер мұндай шешім қабылданған айдан кейінгі айдан бастап мұндай есепті жүргізуді жүзеге асыруға құқылы.

Арнаулы салық режимдерінің түрлері

Салық реформасы шеңберінде арнайы салық режимдерін айтарлықтай оңтайландыру жүргізілді.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жаңа Салық кодексінде (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚРЗ Кодексі) үш арнайы салық режимін қолдану көзделген:

• Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнаулы салық режимі;

• Оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі;

• Шаруа немесе фермер қожалықтары үшін арнаулы салық режимі.

Мынадай арнайы салық режимдерінің күші жойылды:

• бөлшек салық АСР;
• патент негізінде АСР;
• мобильді қосымша пайдаланылатын АСР;
• тіркелген шегерім пайдаланылатын АСР;

Салық кодексінің 715-бабында режимдер бойынша барлық жалпы талаптар бір кестеге жинақталған:

* Әлеуметтік төлемдердің мөлшерлері Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексінде және "Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген.

Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын шаруа немесе фермер қожалықтары осы арнаулы салық режимінің күші қолданылмайтын қызмет түрлерінен кірістер алған кезде тиісті салықтарды есептеуді, төлеуді және олар бойынша салықтық есептілікті ұсынуды мынадай салық салу режимдерінде:

• оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимінде оны қолдану шарттарына сәйкес келген кезде;
• жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен жүргізеді.

Оңайлатылған декларация негізінде АСР

Қабылданған Салық кодексінде шағын және орта бизнес үшін арнайы салық режимінің (АСР) жаңартылған моделі оңайлатылған декларация негізінде арнайы салық режимі деп аталады

• Кіріс лимиті - 600 000 АЕК.
• ДК және ҚР резидент заңды тұлғалары қолданады.
• Жұмыскерлердің саны бойынша шектеулер алынып тасталады.
• Салық мөлшерлемесі 4%, бірақ 50%-ға (2%-ға дейін) төмендетілуі немесе 50%-ға (6%-ға дейін) көтерілуі мүмкін.
• КТС, ЖТС есептеу мен төлеудің оңайлатылған тәртібі;
• Салық кезеңі жарты жыл.
• Есептілік: 910.00-нысан жылына екі рет.

Жеңілдіктер:

• Кіріс 24 000 АЕК-тен астам болған кезде еңбекақы төлеу қорының сомасына салық жүктемесін азайту құқығы;
• Егер түсім 135 000 АЕК-тен аз болса, бухгалтерлік есеп талап етілмейді;
• Бұл режимді қолданған кезде бизнес ҚҚС төлеуші, әлеуметтік салық төлеуші болып табылмайды.

ҚР СК 722-бабының негізінде оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимі төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда, осы режимді қолданатын салық төлеушілер үшін корпоративтік немесе жеке табыс салығын есептеу мен төлеудің оңайлатылған тәртібін белгілейді.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілмеген, салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер бойынша салықтық есептілікті есептеу, төлеу және ұсыну жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен жүргізіледі.

Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану үшін салықтық және есепті кезең жартыжылдық болып табылады.

Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер:

1) әлеуметтік салық төлеушілер болып табылмайды;

2) қосылған құн салығын төлеушілер болып табылмайды (импортталатын тауарларға қосылған құн салығын және бейрезидент үшін қосылған құн салығын қоспағанда).

ҚР СК 723-бабында белгіленгендей 1. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін мынадай шарттарға сәйкес келетін:

1) күнтізбелік жылдағы шекті кірісі тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 600 000 еселенген мөлшерінен аспайтын;

2) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған, оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану тыйым салынатын қызмет түрлерінің тізбесіне енгізілмеген қызмет түрлерін жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер және Қазақстан Республикасының резидент-заңды тұлғалары (осы баптың 2-тармағында аталғандарды қоспағанда) қолдануға құқылы.

Шекті кіріс мөлшерін айқындау мақсаттары үшін:

• осы Кодекстің 724-бабына сәйкес айқындалатын салық салу объектісінің мөлшері ескеріледі;
• қызметті шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолдана отырып жүзеге асырудан түсетін кірістер ескерілмейді.

Мыналар оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдануға құқылы емес:

1) басқа заңды тұлғалардың қатысу үлесі 25 пайыздан асатын заңды тұлғалар;

2) құрылтайшысы немесе қатысушысы бір мезгілде арнаулы салық режимін қолданатын басқа заңды тұлғаның құрылтайшысы немесе қатысушысы болып табылатын заңды тұлғалар;

3) құрылтайшысы немесе қатысушысы арнаулы салық режимін қолданатын заңды тұлғалар;

4) арнаулы салық режимін қолданатын заңды тұлғаның құрылтайшылары немесе қатысушылары болып табылатын салық төлеушілер (жеке тұлғалар, дара кәсіпкерлер);

5) коммерциялық емес ұйымдар;

6) арнайы экономикалық және индустриялық аймақтардың, "Астана Хаб" қатысушылары;

7) бірлескен қызмет туралы шарттар бойынша жүзеге асырылатын қызмет бойынша салық төлеушілер.

Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар Салық Кодексінің 20-тарауына сәйкес салықтық есепке алуды ұйымдастырады және жүргізеді.

Оңайлатылған декларация негізінде АСР бойынша салықтарды есептеу

Төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда, корпоративтік немесе жеке табыс салығын есептеуді оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану кезінде салық төлеуші есепті салықтық кезеңде салық салу объектісіне 4 пайыз мөлшеріндегі мөлшерлемені қолдану арқылы өзі дербес жүргізеді. (ҚР СК 726-бабы)

Жергілікті өкілді органдардың осы баптың бірінші бөлігінде белгіленген мөлшерлемені қызмет түріне және объектінің тұрған жеріне қарай 50 пайыздан аспайтын мөлшерде төмендетуге немесе арттыруға құқығы бар.

Бұл ретте жекелеген салық төлеушілер үшін мөлшерлемені жеке-дара төмендетуге немесе арттыруға тыйым салынады.

Арнайы салық режимін қолдануды бастау күні

ҚР СК 716-бабына сәйкес таңдалған арнаулы салық режимін қолдануды бастау күні мыналар болып табылады:

1) дара кәсіпкер ретінде қызметін бастағаны туралы хабарламада таңдалған арнаулы салық режимін көрсеткен жеке тұлғалар үшін – салық органдарында дара кәсіпкер ретінде тіркеу есебіне қою күні;

2) қолданылатын салық салу режимі туралы хабарламаны ұсынған, жаңадан құрылған заңды тұлғалар үшін – тіркеуші органда мемлекеттік тіркеу күні;

3) өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимін таңдаған жеке тұлғалар үшін:

•   арнаулы мобильді қосымшада алғашқы чек қалыптастырылған айда көрсетілген чектің қалыптастырылған күні;
• жалпыға ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялар желісі жоқ жерлерде – төлем құжаттарында көрсетілген кезең;

4) қалған жағдайларда – қолданылатын салық салу режимі туралы хабарлама берілген күн.

 АЕМ қолдануды тоқтату күні

Өзге де арнаулы салық режиміне немесе жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне ауысу жүзеге асырылатын, арнаулы салық режимін немесе жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолдануды тоқтату күні қолданылатын салық салу режимі туралы тиісті хабарлама ұсынылған күннің алдындағы күн болып табылады.

Арнаулы салық режимін қолдануға мүмкіндік бермейтін талаптар туындаған жағдайларда жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне немесе өзге де арнаулы салық режиміне ауысу үшін салық төлеуші осындай талаптар туындаған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде:

• өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимін қолданған кезде – дара кәсіпкер ретінде қызметін бастағаны туралы хабарламаны;
• оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін немесе шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданған кезде – қолданылатын салық салу режимі туралы хабарламаны ұсынуға міндетті.

Басқа арнаулы салық режимін немесе жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолдануды бастау күні осындай талаптар туындаған күн болып табылады.

Кірісі арнаулы салық режимі үшін шекті кірістен асатын мәміле жасалған жағдайда, салық төлеуші осындай мәміле бойынша кіріс алынғанға дейін тиісті хабарлама береді.

Салық органы камералдық бақылау барысында салық төлеушінің тиісті арнаулы салық режимін қолдану үшін белгіленген шарттарға сәйкес келмеу фактісін белгілеген кезде салық органы салық төлеушіге осы Кодекстің 82 және 137-баптарында белгіленген мерзімдерде және тәртіппен камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған алшақтықтар туралы хабарлама жібереді.

Салық төлеуші өзге арнаулы салық режиміне ауысу туралы хабарламаны салық органына ұсынбаған жағдайда салық органы осындай салық төлеушіні жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне ауыстырады немесе өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам дара кәсіпкер ретінде қызметін бастағаны туралы хабарламаны осы баптың 11-тармағында көзделген жағдайда және тәртіппен ұсынбаған кезде өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимін қолдануды тоқтатады.

Бұл ретте:

оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимі немесе шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимі үшін – арнаулы салық режимін қолдану бойынша сәйкессіздік туындаған күн жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолдануды бастау күні болып табылады.

Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін немесе шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін тоқтату күні арнаулы салық режимін қолдану бойынша сәйкессіздік туындаған күннің алдындағы күн болып табылады;

АСР-ге көшу тәртібі

ҚР СК 716-бабының 4, 7-тармақтарына сәйкес тиісті арнаулы салық режиміне оны қолдану шарттарына сәйкес келген кезде мыналар ауысуға құқылы:

1) оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режиміне – жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолданатын заңды тұлғалар;

2) оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режиміне және (немесе) шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режиміне – жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолданатын дара кәсіпкерлер;

3) шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режиміне – оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер;

4) оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режиміне – шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер.

7. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимінен жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне (оның ішінде салық органының шешімі бойынша) ауысқаннан (көшкеннен) кейін оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режиміне кейінгі ауысу бір мезгілде мынадай шарттарға сәйкес келген кезде:

• жалпыға бірдей белгіленген тәртіпті қолданудың кемінде бір күнтізбелік жылынан кейін;
• соңғы күнтізбелік жылда жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолданған кезде жылдық жиынтық кіріс оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану үшін белгіленген шекті кіріс мөлшерінен аспаса, жүзеге асырылады.

Оңайлатылған декларация негізінде АСР қолдану кезінде кірістерді айқындау тәртібі

ҚР СК 724-бабының негізінде 1. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеуші үшін салық салу объектiсi салықтық кезең үшiн есепке жазу әдісі бойынша алуға жататын (алынған) кіріс (шығыстар есепке алынбай) болып табылады.

Корпоративтік немесе жеке табыс салығын (төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда) есептеу кезінде осы тармақтың бірінші абзацында көрсетілген салық салу объектісі күнтізбелік жылдың басынан бастап өспелі қорытындымен айқындалған осындай салық салу объектісі тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 24 000 еселенген мөлшерінен асқан айдан бастап осындай жұмыс беруші салық төлеушінің өз жұмыскерлерінің кірістері бойынша шығыстарының сомасына азаяды.

ҚР СК 724-бабы 1-тармағының мақсаттары үшiн айқындалатын кіріс Қазақстан Республикасында және оның шегінен тысқары жерде алынған (алуға жататын) кірістердің мынадай түрлерінен (осы баптың 7-тармағына сәйкес жүргізілген түзетулер ескеріле отырып):

1) тауарларды өткізуден, жұмыстар орындаудан, қызметтер көрсетуден түсетін кірістен, оның ішінде роялтиден, мүлікті мүліктік жалдауға (жалға) тапсырудан түсетін кірістен;

2) мiндеттемелердi есептен шығарудан түсетiн кірістен;

3) талап ету құқығын басқаға беруден түсетін кірістен;

4) борышкерге ұйғарылған немесе борышкер таныған айыппұлдардан, өсімпұлдан және басқа да санкция түрлерінен (егер бұл сомалар оларды шегерімге жатқызу көзделмейтін арнаулы салық режимін қолдану кезеңінде төленсе, сондай-ақ егер бұл айыппұлдар бұрын салық төлеуші бюджетпен есеп айырысуды жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен жүзеге асырған кезеңде шегерімге жатқызылмаса, бюджеттен қайтарылған негізсіз салынған айыппұлдардан басқа);;

5) шығындарды жабу үшін мемлекеттiк бюджет қаражатынан алынған сомадан;

6) түгендеу кезінде анықталған материалдық құндылықтардың артық шығуынан;

7) кәсiпкерлiк мақсаттарда пайдалануға арналған өтеусiз алынған мүлiк түрiндегi кірістен (қайырымдылық және гуманитарлық көмектен басқа);

8) жалға беруші дара кәсіпкердің жалға берілген мүлкін күтіп-ұстауға және жөндеуге арналған шығыстарын жалға алушының өтеуінен;

9) жалға алушының жалға алу шарты бойынша төлемақы есебіне есепке жатқызылатын, дара кәсіпкерден жалға алған мүлікті күтіп-ұстауға және жөндеуге арналған шығыстарынан тұрады.

Егер осы тармақта көзделген кірістер бірлескен қызмет туралы шарттар бойынша қызметті жүзеге асырудан алынса (алынуға тиіс болса), онда осындай кірістер осы баптың 1-тармағының мақсаттары үшін айқындалатын кіріске енгізілмейді және оларға жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен салық салынады.

3. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану мақсатында қызметін комиссия және (немесе) тапсырма шарттары бойынша жүзеге асыратын тұлғаның кірісіне осындай тұлғаның шарт (келісім) бойынша сыйақысы ескеріле отырып, өткізілген тауарлардың, орындалған жұмыстардың, көрсетілген қызметтердің құны енгізіледі.

4. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану кезінде осы баптың 2-тармағында көрсетілген кірістердің мөлшері:

1) заңды тұлға - жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен осы Кодекстің 5-бөліміне және осы баптың 5, 6, 7 және 8-тармақтарына сәйкес;

2) «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес бухгалтерлік есепті жүргізуді және қаржылық есептілікті жасауды жүзеге асырмайтын дара кәсіпкер - осы Кодекстің 21-тарауына, осы баптың 5, 6, 7 және 8-тармақтарына және осы Кодекстің 725-бабына сәйкес;

3) бухгалтерлiк есепке алуды жүргізуді және қаржылық есептiлiк жасауды жүзеге асыратын дара кәсiпкер – осы Кодекстiң 5-бөліміне және осы баптың 5, 6, 7 және 8-тармақтарына сәйкес корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында кірістердің мөлшерін айқындау тәртібіне ұқсас жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен айқындайды.

5. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимiн қолданатын салық төлеушілер осы баптың 2-тармағында көрсетілмеген кірістерді алған кезде осы Кодекске сәйкес жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен тиісті салықтарды есептеуді, төлеуді және олар бойынша салықтық есептілік ұсынуды жүргізеді.

6. Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимiн қолданатын салық төлеушiнiң кірісі ретінде салық салу мақсатында:

1) мүлікті өтеусіз беретін салық төлеуші үшін – осындай берілген мүлiктiң құны;

2) дара кәсіпкер өтеусіз алған, оған жарнамалау мақсатында (оның ішінде сыйға тарту түрінде) берілген тауардың құны, егер осындай тауар бірлігінің құны осындай беру күніне қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 5 еселенген мөлшерінен аспаса;

3) егер көрсетілген шығыстар мыналарға:

• Қазақстан Республикасының тұрғын үй заңнамасына сәйкес кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға;
• «Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделген коммуналдық қызметтерге ақы төлеуге;
• тұрғынжайды жөндеуге арналған жалға алу төлемақысына енгізілмесе, дара кәсіпкер болып табылмайтын жалға алушы жеке тұлғаның тұрғынжайды мүліктік жалдау (жалға алу) кезінде шеккен шығыстары;

4) Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес есептен шығарылған өсімпұл мен айыппұлдардың сомасы қаралмайды.

7. Осы тараудың мақсаттары үшін бұрын танылған кіріс сомасы шегінде есепті салықтық кезеңнің кіріс мөлшерін ұлғайту немесе есепті салықтық кезеңнің кіріс мөлшерін азайту түзету деп танылады.

Осы баптың 2-тармағында көрсетілген кірістер:

1) тауарлар толық немесе ішінара қайтарылған;

2) мәміле шарттары өзгертілген;

3) өткізілген немесе сатып алынған тауарлар, орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер үшін бағалар, өтемақылар өзгертілген;

4) баға жеңілдіктері, сатылым жеңілдіктері;

5) шарт талаптары негізге алына отырып, өткізілген немесе сатып алынған тауарлар, орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер үшін ұлттық валютамен төлеуге жататын сомалар өзгертілген;

6) заңды тұлғадан, дара кәсіпкерден, қызметті Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын бейрезидент-заңды тұлғадан осындай тұрақты мекеменің қызметіне қатысты талаптар бойынша, сондай-ақ Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме құруға алып келмеген қызметті филиал, өкілдік арқылы жүзеге асыратын бейрезидент-заңды тұлғаның филиалынан, өкілдігінен талапты есептен шығарған жағдайларда түзетуге жатады.

Осы тармақшаның бірінші бөлігінде көзделген кірісті түзету:

• дебитор-салық төлеуші таратылған кезде оның тарату балансын бекіту күніне талапты кредитор-салық төлеуші талап етпеген;
• заңды күшіне енген сот актісі бойынша салық төлеуші талапты есептен шығарған жағдайларда азайту жағына қарай жүзеге асырылады.

Осы тармақшада көзделген түзету талаптың туындағанын растайтын бастапқы құжаттар болған кезде есептен шығарылған талаптың және бұрын осындай талап бойынша танылған кірістің сомасы шегінде жүргізіледі.

Осы тармақтың екінші бөлігінің 1) – 5) тармақшаларында көзделген түзету осындай түзетуді жүзеге асыру үшін жағдайлардың басталғанын растайтын бастапқы құжаттар болған кезде жүргізіледі.

Кірістерді түзету осы бапта көрсетілген жағдайлар басталған салықтық кезеңде жүргізіледі.

Осы бапта көрсетілген жағдайлар басталған кезеңде кіріс болмаған немесе азайту жағына түзетуді жүзеге асыру үшін оның мөлшері жеткіліксіз болған жағдайда түзету бұрын кіріс түзетуге жатады деп танылған салықтық кезеңде жүргізіледі.

8. Егер нақ сол кірістер кірістердің бірнеше бабында көрсетілуі мүмкін болса, көрсетілген кірістер кіріске бір рет енгізіледі.

Салық салу мақсаттары үшін кірісті тану күні осы тараудың ережелеріне сәйкес айқындалады.

9. Егер осы баптың 6-тармағында өзгеше белгіленбесе, оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкер:

1) осы Кодекстiң 6-бөлімінің 3-параграфына сәйкес – мүлiктік кірістің;

 2) осы Кодекстің 6-бөліміне сәйкес жеке тұлғаның осы баптың 2-тармағында көрсетілмеген өзге де кірістерінің мөлшерін айқындайды.

Бұл ретте тиісті салықтарды есептеу және төлеу, олар бойынша салықтық есептілікті ұсыну осы Кодекстің 6-бөліміне сәйкес жүргізіледі.

Шаруа және фермер қожалықтарына арналған АСР

• Қызмет түрі: ауыл шаруашылығы (меншікті немесе жалға алынатын жер учаскесі міндетті);
• Салық: айналымнан 0,5%, ЖТС ретінде төленеді (БЖС алып тасталды);

• Мыналардан босату:

- жер салығы және (немесе) жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақы;
- көлік құралдарына салынатын салық;
- мүлік салығы;
- әлеуметтік салық;
- қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы;
- қосылған құн салығы (импортталатын тауарларға салынатын қосылған құн салығын және резидент емес үшін қосылған құн салығын қоспағанда).
Бұл Салық кодексінің 731-бабымен регламенттелген.

• Ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін есепке жатқызылатын ҚҚС мөлшері 80%-ға дейін ұлғайтылды.

ҚР СК 728-бабына сәйкес 1. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимiн Қазақстан Республикасының аумағында жеке меншік және (немесе) жерді пайдалану (кейінгі жер пайдалану құқығын қоса алғанда) құқығында жер учаскелері болған кезде шаруа немесе фермер қожалықтары қолдануға құқылы.

3. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимі шаруа немесе фермер қожалығының қызметінен түсетін кірістерден жеке табыс салығын (төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда) есептеудің айрықша тәртібін көздейді және акцизделетін тауарларды өндіру, қайта өңдеу және өткізу жөніндегі қызметті қоспағанда, шаруа немесе фермер қожалықтарының ауыл шаруашылығы өнімін өндіру және оны өткізу, өзі өндірген ауыл шаруашылығы өнімін қайта өңдеу, осындай қайта өңдеу өнімдерін өткізу жөніндегі қызметіне қолданылады.

4. Арнаулы салық режимін қолдану үшін салықтық және есепті кезең күнтізбелік жыл болып табылады.

5. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін таңдау кезінде салық төлеушілер мұндай салық режимін оны қолдану шарттарына сәйкес келген кезде кемінде күнтізбелік бір жыл мерзім бойы қолданады.

6. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер осы арнаулы салық режимінің күші қолданылмайтын қызмет түрлерінен кірістер алған кезде кірістер мен шығыстардың, активтер мен міндеттемелердің бөлек есебін жүргізуге, сондай-ақ қолданылатын салық салу режиміне:

1) оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режиміне;

2) жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне қарай олар бойынша тиісті салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді есептеуді және төлеуді жүргізуге міндетті.

Бұл ретте осы тармақта көзделген бөлек есепке алуды салық төлеушілер өздері бекіткен салықтық есепке алу саясатының ережелеріне сәйкес жүзеге асыруға тиіс.

7. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимінің күші қолданылмайтын қызмет бойынша қосылған құн салығын төлеушіні тіркеу есебіне қою бойынша міндеттеме туындаған жағдайда, салық төлеушіде жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне көшу бойынша міндеттеме туындайды.

Салықты есептеу тәртібі

Төлем көзiнен ұсталатын салықтарды қоспағанда, жеке табыс салығын есептеудi есепті салықтық кезең үшін салық салу объектісіне 0,5 пайыз мөлшеріндегі мөлшерлемені қолдану арқылы салық төлеуші дербес жүргізеді. (ҚР СК 730-бабы)

Декларацияны тапсыру мерзімдері

ҚР СК 733-бабының негізінде шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер үшін декларация есептелген жеке табыс салығының (төлем көзінен ұсталатын салықтан басқа) және жерүсті су объектілерінің су ресурстарын пайдаланғаны үшін төлемақының сомасын көрсетуге арналған.

Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер үшін декларация жер учаскесі тұрған жердегі тиісті салық органдарына есепті салықтық кезеңнен кейінгі салықтық кезеңнің 31 наурызынан кешіктірілмей ұсынылады.

Арнаулы салық режимін таңдау тәртібі, ауысу және қолдануды тоқтату шарттары

ҚР СК 716-бабының 3-тармағына, 5-тармағына, 6-тармағына сәйкес. 3. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеуші екінші арнаулы салық режимін – оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану үшін қолданылатын салық салу режимі туралы хабарламада арнаулы салық режимдерінің екі дерегін көрсетеді.

5. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимін қолданатын шаруа немесе фермер қожалықтары осы арнаулы салық режимінің күші қолданылмайтын қызмет түрлерінен кірістер алған кезде тиісті салықтарды есептеуді, төлеуді және олар бойынша салықтық есептілікті ұсынуды:

1) оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимінде, оны қолдану шарттарына сәйкес келген кезде жүргізеді.

Бұл ретте оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану кезінде шекті кіріс мөлшері бойынша шектеуді қолдану мақсаттары үшін кірістер мөлшеріне шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған арнаулы салық режимінің күші қолданылатын қызмет түрлерін жүзеге асырудан түсетін кірістер енгізілмейді;

2) жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен жүргізеді.

6. Шаруа немесе фермер қожалықтары үшін таңдалған арнаулы салық режимі осындай салық салу режимі үшін осы бөлімде белгіленген арнаулы салық режимін қолдану шарттарына сәйкес келмейтін жағдайлардың туындауын қоспағанда, күнтізбелік жыл ішінде өзгертуге жатпайды.

ДК қандай төлемдерді төлейді

МЗЖ

Әлеуметтік кодекстің 248-бабына сәйкес МЗЖ төлеуді ДК, оның ішінде шаруа және фермер қожалығының басшылары, олардың он сегіз жасқа толған мүшелері, сондай-ақ өз пайдасына жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кірістің 10% мөлшерлемесі бойынша дербес төлейді.

МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кіріс деп МЗЖ төленбейтін, бірақ ҚР СК сәйкес салық салу мақсаттары үшін айқындалатын табыстан аспайтын табыстарды қоспағанда, әлеуметтік аударымдарды төлеу үшін өзі дербес айқындайтын тұлға алатын табыс түсініледі.

Бұл ретте МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 50 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер кіріс 1 ЕТЖ-дан кем болса, МЗЖ-ны 1 ЕТЖ-дан төлеуге құқылы.

Ұсталған (есептелген) міндетті зейнетақы жарналары, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен Мемлекеттік корпорацияға аударылады.

Міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын төлеуді:

 1) дара кәсіпкерлер және заңды тұлғалар (осы тармақтың 2), 3) және 4) тармақшаларында көрсетілген адамдардан басқа), жеке практикамен айналысатын адамдар нысанасы жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) болып табылатын азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмыскерлерге, сондай-ақ жеке тұлғаларға төленген кірістерден кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;

2) дара кәсіпкерлер, шаруа және фермер қожалықтары, жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына – есепті айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей жүзеге асырады;

ЖМЗЖ

Агенттер жұмыскерлер, өзге де ақы төленетін жұмысы бар (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) адамдар үшін бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын төлейді. (Әлеуметтік кодекстің 248-бабының 6-тармағы).

ДК өз пайдасына ЖМЗЖ есептеу үшін кірісті салық мақсаттары үшін кемінде ЕТЖ және 50 ЕТЖ-дан аспайтын кіріс деңгейінде айқындауға құқылы.

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына төленуге тиіс ЖМЗЖ агенттің, өзге де ақы төленетін жұмысы бар адамдардың (сайланған, тағайындалған немесе бекітілген) өз қаражаты есебінен жүзеге асырылады және жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеу үшін қабылданатын жұмыскердің ай сайынғы кірісінен:

• 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап - 3,5 пайыз мөлшерінде белгіленеді;

ДК үшін ЖМЗЖ = МЗЖ үшін қабылданған кіріс * 3.5% (2026 жылы)

ЖМЗЖ төлеуді:

1) дара кәсіпкерлер және заңды тұлғалар (осы тармақтың 2), 3) және 4) тармақшаларында көрсетілген адамдардан басқа), жеке практикамен айналысатын адамдар нысанасы жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) болып табылатын азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмыскерлерге, сондай-ақ жеке тұлғаларға төленген кірістерден кірістер төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей;

2) дара кәсіпкерлер (осы тармақтың 3) тармақшасында көрсетілген дара кәсіпкерлерден басқа), шаруа және фермер қожалықтары, жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына – есепті айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей жүзеге асырады;

ӘА

Әлеуметтік кодекстің 243-бабына сәйкес міндетті әлеуметтік сақтандыруға ДК, оның ішінде шаруа немесе фермер қожалықтарының басшылары, сондай-ақ олардың он сегіз жасқа толған мүшелері жатады.

ӘА Қорға ӘА төленбейтін кірістерді қоспағанда, өз пайдасына ӘА есептеу мақсаттары үшін өздері дербес айқындайтын, өз пайдасына МЗЖ аудару үшін айқындалатын кіріске тең, бірақ ҚР СК сәйкес салық салу мақсаттары үшін айқындалатын кірістен аспайтын алынатын табыс сомасы болып табылатын әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісінен 5% мөлшерінде белгіленеді.

Бұл ретте ӘА есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 7 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер көрсетілген тұлғалардың кірісі 1 ЕТЖ-дан кем болса, олар ӘА өз пайдасына 1 ЕТЖ-дан төлейді.

Осылайша, ДК ӘА мен МЗЖ дербес айқындалатын кірістің бірдей сомасынан төлеуге міндетті.

ЖТС, МӘМСЖ

Сондай-ақ, ДК ай сайын өзі үшін әлеуметтік төлемдерді төлейді:

міндетті медициналық сақтандыруға жарналар (МӘМСЖ) - ай сайын, келесі айдың 25-не дейін 1,4 ЕТЖ-дан 5%.

ЖТС 1,5% - жартыжылдықта 1 рет, 1 жартыжылдық үшін 25 тамызға дейін, 2 жартыжылдық үшін келесі жылдың 25 ақпанына дейін.

ДК жұмыскерлері болған кезде жұмыскерлер үшін (олардың кірісі сомасынан):

• 10% ЖТС (жеке табыс салығы),
• 10% МЗЖ (міндетті зейнетақы жарналары),
• 5% ӘА (әлеуметтік аударымдар),
• 3% МӘМС (міндетті медициналық сақтандыру), бірақ 10 ЕТЖ-дан аспайтын,
• 2% МӘМСЖ (медициналық сақтандыру жарналары) ай сайын келесі айдың 25-не дейін төлейді.
• ДК жұмыскерлері үшін әлеуметтік салық төлемейді. 

2025 жылғы 15 қыркүйектен бастап ДК тіркеу

Дара кәсіпкер

Арнайы салық режимдерінің түрлері

Патент негізіндегі АСР

Оңайлатылған декларация негізінде АСР

Тіркелген шегерімді пайдаланатын АСР

Бөлшек салық АСР

Арнаулы мобильді қосымша пайдаланылатын АСР

2023 жылғы 1 шілдеге дейін ДК қандай төлемдерді төлейді

2023 жылғы 1 шілдеден кейін ДК қандай төлемдерді төлейді 

2025 жылғы 15 қыркүйектен бастап ДК тіркеу

2025 жылғы 15 шілдеде Мемлекет басшысы Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, кәсіпкерлік және экспорт-кредит агенттігінің қызметі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы № 207-VIII Заңға қол қойды.

Осы Заңмен 2025 жылғы 15 қыркүйектен бастап ҚР Кәсіпкерлік кодексінің 35-бабы 2-тармағының 2) тармақшасына өзгерістер енгізілді.

Енгізілген өзгерістерге сәйкес Дара кәсіпкер ретінде мiндеттi мемлекеттiк тiркеуге мынадай шарттардың бiрiне сай келетiн жеке тұлғалар жатады:

1) жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін тұрақты негізде пайдаланады;

2) жеке кәсiпкерлiктен республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 360 еселенген мөлшерiнен асатын мөлшерде Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес есептелген жылдық кірісі болады. 

Дара кәсіпкер

Дара кәсіпкер: кәсіпкерлік қызметпен айналысады; өз атынан кәсіпкерлік қызметпен айналысады, құқықтар мен міндеттерді иеленеді және жүзеге асырады. Азамат, қандас кәсіпкерлік қызметіне байланысты мәмілелерді жасаған кезде өзінің дара кәсіпкер ретінде әрекет ететінін көрсетуге тиіс. Мұндай көрсетудің болмауы дара кәсіпкерді өз міндеттемелері бойынша дара кәсіпкер мойнына алатын тәуекел мен жауапкершіліктен босатпайды. Өз қызметін жүзеге асырған кезде дара кәсіпкер мәтіндері осы адам дара кәсіпкер болып табылатындығын барынша айқын куәландыруға тиіс іскерлік құжаттаманың дербес бланкілерін, мөрді, мөртабандарды пайдалануға құқылы. (Кәсіпкерлік кодексінің 33-бабы).

Дара кәсіпкер ретінде мiндеттi мемлекеттiк тiркеуге мынадай шарттардың бiрiне сай келетiн жеке тұлғалар жатады:

• жалдамалы жұмыскерлердiң еңбегiн тұрақты негiзде пайдаланады;
• жеке кәсiпкерлiктен республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын ең төмен жалақының 12 еселенген мөлшерiнен асатын мөлшерде Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес есептелген жылдық кірісі болады.

Аталған дара кәсiпкерлердiң мемлекеттiк тiркеусiз қызметiне тыйым салынады. (Кәсіпкерлік кодексінің 35-бабы).

Арнайы салық режимдерінің түрлері

Арнаулы салық режимi – салық төлеушiлердiң жекелеген санаттары үшiн салықтардың және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдердiң жекелеген түрлерiн есептеу мен төлеудiң, сондай-ақ олар бойынша салық есептiлiгiн табыс етудiң ерекше тәртiбi.

салық төлеуші мынадай арнаулы салық режимдерінің бірін таңдауға құқылы:

1) шағын бизнес субъектілері үшін мыналарды қамтитын арнаулы салық режимдері:

• патент негізіндегі арнаулы салық режимі;
• оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі;
• тіркелген шегерім пайдаланылатын арнаулы салық режимі;
• арнаулы мобильді қосымша пайдаланылатын арнаулы салық режимі;
• 1-1) бөлшек салықтың арнаулы салық режимі;

ҚР Салық кодексінің 683-бабы 2-тармағы негізінде - шағын бизнес субъектілері үшін арнайы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер мен Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғалары шағын бизнес субъектілері болып танылады.

Патент негізіндегі АСР

Жеке табыс салығын (төлем көзінен ұсталатын жеке табыс салығын қоспағанда), әлеуметтік төлемдерді төлеу фактісін растайтын электрондық құжат патент болып табылады.

Патент негізіндегі немесе арнаулы мобильді қосымша пайдаланылатын АСР:

• жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін пайдаланбайтын;
• жыл ішіндегі шекті кірісі 3 528 АЕК-тен аспайтын ДК қолданады.

Тіркелген шегерімді немесе арнаулы мобильді қосымша пайдаланылатын патент негізінде арнаулы салық режимін қолдану үшін күнтізбелік жыл салық кезеңі болып табылады.

Арнайлы мобильді қосымшада жеке табыс салығы мен әлеуметтік төлемдерді есептеу және төлеу жүргізілетін кезең күнтізбелік ай болып табылады.

ДК СЕН 911.00 «Патент құнының есебі» нысанында өз салық міндеттемелерін есептейді.

Нысан алдағы салық кезеңіне - күнтізбелік жылға тапсырылады.

Патенттің құны төлеуге жататын жеке табыс салығынан және әлеуметтік төлемдерден құралады.

Жеке табыс салығы салық салу объектісіне салық мөлшерлемесін қолдану жолымен есептеледі (Кіріс):

• сауда саласындағы қызмет үшін 2% (қолма-қол ақшасыз есеп айырысу бойынша сауда 1%);
• Саудадан басқа қызмет үшін 1%.

Патент құнын төлеу есеп берiлгенге дейiн жүргiзiледi.
Егер кезең ішінде нақты алынған кіріс сомасы есепте көрсетілген кіріс мөлшерінен асып кетсе, ДК асып кеткен сомаға қосымша есеп ұсынады және осы сомадан салық төлеуді жүргізеді.

Оңайлатылған декларация негізінде АСР

Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін мынадай шарттарға сәйкес келетін салық төлеушілер қолдануға құқылы:

1) салық кезеңіндегі жұмыскерлердің орташа тізімдік саны арнаулы салық режимі үшін:

оңайлатылған декларация негізінде - 30 адам;

2) салық кезеңіндегі кіріс арнаулы салық режимі үшін:

оңайлатылған декларация негізінде - республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болған АЕК-тің 24 038 еселенген мөлшері;

Бұл ретте осы тармақшаның бірінші бөлігінің үшінші абзацында көрсетілген кіріске дара кәсіпкердің республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын АЕК-тің 70 048 еселенген мөлшері шегіндегі, үш құрамдасты интеграцияланған жүйені міндетті түрде қолдана отырып, қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар арқылы алған кірістері қосылмайды.

ҚР Салық кодексінің 683-бабының 3-тармағы негізінде - Мынадай қызмет түрлерін:

• акцизделетін тауарларды өндiруді;
• акцизделетін тауарларды сақтауды және көтерме саудада өткiзуді;
• мұнай өнiмдерiнің жекелеген түрлерін – бензинді, дизель отынын және мазутты өткiзуді;
• лотереялар өткізуді;
• жер қойнауын пайдалануды (кен іздеушілікке арналған лицензия негізінде жүзеге асырылатын жер қойнауын пайдалану жөніндегі қызметті қоспағанда);
• түсті және қара металл сынықтары мен қалдықтарын жинауды (дайындауды), сақтауды, қайта өңдеуді және өткiзуді;
• консультациялық және (немесе) маркетингтік көрсетілетін қызметтерді;
• бухгалтерлік есепке алу немесе аудит саласындағы қызметті;
• сақтандыру брокері мен сақтандыру агентінің қаржы, сақтандыру қызметін және делдалдық қызметін;
• құқық, әділет және сот төрелігі саласындағы қызметті;
• сауда базарын жалға алуды және пайдалануды;
• цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған І кіші түр лицензиясы бойынша цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асырмайтын салық төлеушілер қолдануға құқылы;
• Қазақстан Республикасының сауда қызметін реттеу туралы заңнамасына сәйкес сауда базарларына, 1, 2 және 3-санаттағы стационарлық сауда объектілеріне жататын сауда объектілерін, сондай-ақ олардың аумағындағы сауда орындарын, сауда объектілерін және қоғамдық тамақтану объектілерін қосалқы жалға беруді;
• екі және одан көп салық төлеушілердің бір қонақүйдің немесе қонақүй қызметтері көрсетілетін жеке тұрған тұрғын емес ғимараттың аумағында осындай қызметтерді көрсету саласындағы қызметін;
• қаржы лизингі шеңберіндегі қызметті жүзеге асырмайтын салық төлеушілер қолдануға құқылы.

Агенттiк шарттар (келiсiмдер) негiзiнде қызмет көрсететiн дара кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар патент, оңайлатылған декларация негізінде немесе арнаулы мобильді қосымша пайдаланылатын арнаулы салық режимiн қолдануға құқылы емес.

Осы тармақтың мақсаттары үшін агенттік шарттар (келісімдер) деп Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жасасқан азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар (келісімдер) түсініледі, олар бойынша бір тарап (агент) сыйақы үшін екінші тараптың тапсырмасы бойынша өз атынан, бірақ екінші тараптың есебінен не екінші тараптың атынан және есебінен белгілі бір әрекеттер жасауға міндеттенеді.

ҚР СК 82-бабының 4-тармағына сәйкес, егер ең төменгі айналым республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болған айлық есептік көрсеткіштің 20 000 еселенген мөлшерін құраса, ДК оңайлатылған режимде ҚҚС бойынша есепке тұруға міндетті.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде белгіленген ең төмен айналымға оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкердің республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын АЕК-тің 124 184 еселенген мөлшері шегіндегі, үш құрамдасты интеграцияланған жүйе міндетті түрде қолданыла отырып, қолма-қол ақшасыз есеп айырысу нысанында жасалған айналымдары қосылмайды.

Ең төмен айналымға бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушінің айналымдары да қосылмайды.

Егер ДК ҚҚС бойынша есепте тұрса және ҚҚС төлеуші болып табылса, онда тоқсанына бір рет СЕН 300.00 - Қосылған құн салығы бойынша декларация тапсырады.

Салық кодексінің 688-бабына сәйкес салық салудың оңайлатылған режимін қолданатын ДК СЕН 910.00- «Шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияны» есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей тапсырады.

• 1 жартыжылдық үшін 15 тамызға дейінгі мерзімде;
• 2 жартыжылдық үшін 15 ақпанға дейінгі мерзімде.

Оңайлатылған декларацияда көрсетілген салықтарды бюджетке төлеу жеке (корпоративтік) табыс салығы және әлеуметтік салық түрінде есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірілмей жүргізіледі.

• 1 жартыжылдық үшін 25 тамызға дейін;
• 2 жартыжылдық үшін 25 ақпанға дейін.

Бұл ретте жеке (корпоративтік) табыс салығы оңайлатылған декларация бойынша есептелген салық сомасының 1/2 мөлшерінде, әлеуметтік салық - "Міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес есептелген Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына әлеуметтік аударымдар сомасын шегере отырып, оңайлатылған декларация бойынша есептелген салық сомасының 1/2 мөлшерінде төленуге тиіс.

Мемлекеттiк әлеуметтiк сақтандыру қорына әлеуметтiк аударымдар сомасы әлеуметтiк салық сомасынан асып кеткен кезде әлеуметтiк салық сомасы нөлге тең деп есептеледi.

Оңайлатылған декларацияда төлем көзінен ұсталатын жеке табыс салығының және әлеуметтік төлемдердің бюджетке төленуге жататын сомалары көрсетіледі.

ҚР Салық кодексі 684-бабының 2-тармағы негізінде - Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдану үшін салық кезеңі жартыжылдық болып табылады.

ҚР СК 687-бабына сәйкес Оңайлатылған декларация бойынша салықтарды есептеуді салық төлеуші есепті салық кезеңі үшін салық салу объектісіне 3 пайыз мөлшерінде мөлшерлеме қолдану жолымен дербес жүргізеді.

Егер есепті кезеңнің қорытындылары бойынша жұмыскерлердiң орташа айлық жалақысы республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және салықтық кезеңнің бірінші күніне қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің дара кәсіпкерлерде – кемінде 23 еселенген, заңды тұлғаларда кемінде 29 еселенген мөлшерін құраса, осы баптың 1-тармағына сәйкес салықтық кезең үшін есептелген салық сомасы жұмыскерлердiң орташа тiзiмдiк саны негiзге алына отырып, әрбiр жұмыскер үшiн салық сомасының 1,5 пайызы мөлшерiндегi сомаға азайтылу жағына қарай түзетiлуге жатады.

Тіркелген шегерімді пайдаланатын АСР

ҚР СК 683-бабының 2-тармағы негізінде Тіркелген шегерім пайдаланылатын арнайы салық режимін мынадай шарттарға сәйкес келетін салық төлеушілер қолдануға құқылы:

• Кезең ішіндегі жұмыскерлердің орташа тізімдік саны - 50 адамға дейін;
• Кезең ішіндегі кіріс - 144 184 АЕК.

Бұл ретте осы тармақшаның бірінші бөлігінің үшінші абзацында көрсетілген кіріске дара кәсіпкердің республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын АЕК-тің 70 048 еселенген мөлшері шегіндегі, үш құрамдасты интеграцияланған жүйені міндетті түрде қолдана отырып, қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар арқылы алған кірістері қосылмайды.

Күнтізбелік жыл салық кезеңі болып табылады.

Кірістер мен шығыстардың жекелеген түрлерінің (тауарды сатып алу; жұмыскерлердің табыстары және жеке тұлғаларға төлемдер бойынша шығыстар; салықтарды төлеу; іссапар шығыстары + жеке тұлғалардың стандартты шегерімдері - ДК үшін) арасындағы айырма ретіде аықталатын салық салынатын кіріс салық салу объектісі болып табылады
Салық төлеуші:

- бекітілмеген шығыстардың бір бөлігін (алынған жылдық жиынтық кіріс сомасының 30% дейін) шегерімге жатқызуға құқылы, тіркелген шегерімді қолданған кезде шығыстардың жалпы сомасы жиынтық табыс сомасының 70%-ынан аспауға тиіс;

- салық салынатын кірісті мүгедектердің еңбекақысына жұмсалған шығыстардың 2 еселенген мөлшерінде және мүгедектердің жалақысынан және басқа да төлемдерінен есептелген әлеуметтік салық сомасының 50 пайызына азайтуға құқылы.

Декларация есепті жылдан кейінгі жылдың 31 наурызына дейінгі мерзімде ұсынылады, СЕН 912.00 «Тіркелген шегерім пайдаланылатын, арнайы салық режимін қолданатын салық төлеушілерге арналған декларация»

Декларацияда көрсетілген салықтарды бюджетке төлеу мерзімнен кейін күнтізбелік он күннен кешіктірілмейтін мерзімде салық кезеңінің қорытындылары бойынша жүргізіледі.

01.01.2023 жылдан бастап бөлшек салықтың арнаулы салық режимі.

Бөлшек салықтың арнаулы салық режимін мынадай шарттарға сәйкес келетін салық төлеушілер қолдануға құқылы:

• салық кезеңіндегі жұмыскерлердің орташа тізімдік саны 200 адамнан аспайтын;
• күнтізбелік жыл ішіндегі кіріс 600 000 АЕК-тен аспайтын;
• осы режимді қолдану мақсаттары үшін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған қызметтің бір немесе бірнеше түрін ғана жүзеге асыратын;
• ҚР Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері болып танылатын.

Бөлшек салық мөлшерлемесі:

• 4% - ҚР-да және одан тысқары жерлерде салық кезеңінде жеке тұлғаларға алынған (алынуға жататын) кірістер бойынша;
• 8% - заңды тұлғаларға тауарларды өткізуден, жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден алынған кірістер бойынша.

Қоғамдық тамақтану саласындағы қызметті жүзеге асыратын және бөлшек салық режиміне көшу үшін хабарлама ұсынған салық төлеушілерге 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап мамырға дейінгі кезеңде «ҚҚС бойынша шектен» асқан кезде ҚҚС бойынша есепке тұрмауға рұқсат етіледі.

ҚҚС төлеушілер үшін хабарлама берілген күннен бастап режимге көшу көзделген, ол ҚҚС төлеуші ретінде есептен шығару туралы өтінішпен бір мезгілде беріледі.

Құрылтайшысы немесе қатысушысы бір мезгілде бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын басқа заңды тұлғаның құрылтайшысы немесе қатысушысы болып табылатын заңды тұлғалардың бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолдануға құқығы жоқ.

Төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда, КТС және ЖТС бойынша салық мөлшерлемелері:

• Қазақстан Республикасында және одан тысқары жерлерде салық кезеңінде алынған (алынуға жататын) барлық кірістер бойынша 4%. Бұл ретте жергілікті өкілді органдар бөлшек салық мөлшерлемесінің мөлшерін 50%-ға, яғни 4%-дан 2%-ға дейін төмендетуге құқылы;
• кәсіпкерлік субъектілеріне тауарларды өткізуден, жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден алынған кірістер бойынша 8%, мұндай шығыстарға шегерімдер сомасын құжаттамалық растау қажет болған жағдайда (электрондық шот-фактураның үзіндісімен немесе сатып алушының ЖСН/БСН көрсете отырып чекті берумен). Осы мөлшерлеменің мөлшері төмендетуге жатпайды.

 Бұл ретте жекелеген салық төлеушілер үшін мөлшерлемені жеке-дара төмендетуге тыйым салынады.

Мөлшерлеменің мөлшерін төмендету туралы мұндай шешімді жергілікті өкілді орган ағымдағы жылдың 1 шілдесінен кешіктірмей қабылдайды, ол қабылданған жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс.

Бөлшек салықтың арнаулы салық режимiн қолданатын салық төлеушi мөлшерлемелер бойынша салық салынатын кiрiстер бойынша бөлек салық есебiн жүргiзуге тиiс.

Қазақстан Республикасында және одан тысқары жерлерде алынған (алынуға жататын), жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен салық кезеңі үшін жиынтықпен айқындалатын кіріс бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеуші үшін салық салу объектісі болып табылады:

• осы Кодекстің 225-240-баптарына сәйкес – заңды тұлға;
• ҚР СК 226-240-баптарында көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, ҚР СК 225-бабында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында жылдық жиынтық табысты айқындау тәртібіне ұқсас – дара кәсіпкер.

Бұл ретте, төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда, корпоративтік немесе жеке табыс салығын есептеу кезінде бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеуші үшін салық салу объектісі осындай салық төлеуші-жұмыс берушінің оның жұмыскерлерінің кірістері бойынша шығыстарының сомасына азайтылуға жатады.

Салық кезеңі, декларацияны тапсыру және салықтарды төлеу мерзімдері

1. Күнтізбелік тоқсан бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолдану үшін салық кезеңі болып табылады.

2. Бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер үшін декларациялар (СЕН 913.00) салық төлеушінің орналасқан жері бойынша салық органына есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірілмей тапсырылады.

3. Бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер үшін декларацияда көрсетілген салықтарды бюджетке төлеу есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірмей жүргізіледі.

Арнаулы мобильді қосымша пайдаланылатын АСР

• Арнайы мобильді қосымша - осы параграфта белгіленген арнаулы салық режимін қолдану кезінде салықтық міндеттемелерді және әлеуметтік төлемдер бойынша міндеттемелерді орындаудың оңайлатылған тәртібін қолдану, салық төлеушінің электрондық цифрлық қолтаңбасы арқылы куәландырылған электрондық құжат негізінде дара кәсіпкер ретінде тіркеу есебіне қою (осындай тіркеу есебінен шығару) мақсаттары үшін уәкілетті орган әзірлеген мобильді қосымша.

Арнаулы мобильді қосымшада арнаулы мобильді қосымша пайдаланылатын немесе оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын, қосылған құн салығын төлеуші болып табылмайтын дара кәсіпкер мен жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алушы (клиент), алушы арасында есеп айырысуларды жүзеге асыру фактісін растайтын құжат ретінде арнаулы мобильді қосымшаның чегі қалыптастырылады.

Шағын бизнес субъектілері үшін арнаулы салық режимін мынадай шарттарға сәйкес келетін салық төлеушілер қолдануға құқылы:

2) салық кезеңіндегі табыс арнаулы салық режимі үшін:

• патент негізінде немесе арнаулы мобильді қосымша пайдаланылатын - республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болған АЕК-тің 3 528 еселенген мөлшерін;

Арнаулы мобильді қосымша пайдаланылатын, арнаулы салық режимін қолдану басталған күн арнаулы мобильді қосымша пайдаланылатын, арнаулы салық режимін таңдау күні болып есептеледі.

Арнаулы мобильді қосымша пайдаланылатын арнаулы салық режимінен басқа арнаулы салық режимдеріне немесе жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне ауысқан кезде қолданылатын салық салу режимі туралы тиісті хабарлама табыс етілген айдың соңғы күні режимнің аяқталу күні болып табылады.

Тіркелген шегерімді немесе арнаулы мобильді қосымша пайдаланылатын патент негізінде арнаулы салық режимін қолдану үшін күнтізбелік жыл салық кезеңі болып табылады.

Арнаулы мобильді қосымшада ЖТС және әлеуметтік төлемдерді есептеу мен төлеу жүргізілетін кезең күнтізбелік ай болып табылады.

ЖТС мен әлеуметтік төлемдерді есептеу және оларды төлеу тәртібі

Арнаулы мобильді қосымшада ЖТС мен әлеуметтік төлемдерді есептеу және оларды төлеу тәртібі Салық кодексінің 686-3-бабында регламенттелген.

1. ЖТС сомасын есептеу салық салу объектісіне 1 пайыз мөлшерінде мөлшерлеме қолдану арқылы жүргізіледі.

2. Әлеуметтік төлемдерді есептеу «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Қазақстан Республикасының Заңына және ҚР Әлеуметтік кодексіне сәйкес жүргізіледі.

3. ЖТС және әлеуметтік төлемдер сомасын есептеу ай сайын есепті айдан кейінгі айдың 15-інен кешіктірмей арнаулы мобильді қосымшамен жүргізіледі.

4. ЖТС және әлеуметтік төлемдер есепті айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірілмей төленуге тиіс.

Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2021 жылғы 27 қазандағы № 1109 бұйрығымен Арнаулы салық режимдерін қолдану кезінде әлеуметтік төлемдер бойынша салық міндеттемелері мен міндеттемелерін орындау мақсаттары үшін арнаулы мобильді қосымшаны пайдалану қағидалары бекітілді.

Қағидалар 01.01.2022 ж. бастап қолданысқа енгізілді.

Арнаулы мобильді қосымшаны пайдалану қағидаларына сәйкес мобильді қосымшаның пайдаланушылары:

1) арнаулы салық режимі бойынша кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға ниет білдірген жеке тұлғалар, сондай-ақ арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер;

2) мобильді қосымшаның жұмысын әкімшілендіруді және мониторингтеуді жүзеге асыратын мемлекеттік кірістер органдарының жұмыскерлері болып табылады.

Арнаулы салық режимі бойынша кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға ниет білдірген жеке тұлғалар, сондай-ақ арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер мобильді қосымшаны пайдаланушылар ретінде тіркеу үшін:

1) мобильді қосымшаны жүктеп алады;

2) оны пайдаланушылар ретінде авторланады;

3) жеке тұлғалар салық режимін, қызмет түрін, сондай-ақ дара кәсіпкер қызметінің орналасқан жері бойынша аумақтық мемлекеттік кірістер органын таңдай отырып, дара кәсіпкер ретінде тіркеуді жүргізеді;

4) дара кәсіпкерлер өздері кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру кезеңінде мобильді қосымшаның негізгі компоненттерін пайдаланады.

2023 жылғы 1 шілдеге дейін ДК қандай төлемдерді төлейді

ДК ай сайын өзі үшін әлеуметтік төлемдерді төлейді:

• міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) – 1 ЕТЖ-дан кем емес және 50 ЕТЖ-дан аспайтын мәлімделген кірістің 10%,
• әлеуметтік аударымдар (ӘА) – 1 ЕТЖ-дан кем емес және ЕТЖ-дан аспайтын мәлімделген кірістің 3,5%,
• міндетті медициналық сақтандыруға жарналар (МӘМСЖ) - ай сайын, келесі айдың 25-не дейін 1,4 ЕТЖ-дан 5%.
• ЖТС және әлеуметтік салық - кірістен 3% (1,5% ЖТС + 1,5% әлеуметтік салық) - жартыжылдықта 1 рет, 1 жартыжылдық үшін 25 тамызға дейін, 2 жартыжылдық үшін келесі жылдың 25 ақпанына дейін.

ДК жұмыскерлер болған кезде жұмыскерлер үшін (олардың кірісі сомасынан):

• 10% МЗЖ (міндетті зейнетақы жарналары),
• 10% ЖТС (жеке табыс салығы),
• 3,5% ӘА (әлеуметтік аударымдар),
• 3% МӘМС (міндетті медициналық сақтандыру), бірақ 10 ЕТЖ-дан аспайтын,
• 2% МӘМСЖ (медициналық сақтандыру жарналары) ай сайын келесі айдың 25-не дейін.

ДК жұмыскерлері үшін әлеуметтік салық төлемейді.

2023 жылғы 1 шілдеден кейін ДК қандай төлемдерді төлейді

МЗЖ

Әлеуметтік кодекстің 248-бабына сәйкес МЗЖ төлеуді ДК, оның ішінде шаруа және фермер қожалығының басшылары, олардың он сегіз жасқа толған мүшелері, сондай-ақ өз пайдасына жеке практикамен айналысатын адамдар өз пайдасына МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кірістің 10% мөлшерлемесі бойынша дербес төлейді.

МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кіріс деп МЗЖ төленбейтін, бірақ ҚР СК сәйкес салық салу мақсаттары үшін айқындалатын табыстан аспайтын табыстарды қоспағанда, әлеуметтік аударымдарды төлеу үшін өзі дербес айқындайтын тұлға алатын табыс түсініледі.

Бұл ретте МЗЖ есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 50 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер кіріс 1 ЕТЖ-дан кем болса, МЗЖ-ны 1 ЕТЖ-дан төлеуге құқылы.

ӘА

Әлеуметтік кодекстің 243-бабына сәйкес міндетті әлеуметтік сақтандыруға ДК, оның ішінде шаруа немесе фермер қожалықтарының басшылары, сондай-ақ олардың он сегіз жасқа толған мүшелері жатады.

ӘА Қорға ӘА төленбейтін кірістерді қоспағанда, өз пайдасына ӘА есептеу мақсаттары үшін өздері дербес айқындайтын, өз пайдасына МЗЖ аудару үшін айқындалатын кіріске тең, бірақ ҚР СК сәйкес салық салу мақсаттары үшін айқындалатын кірістен аспайтын алынатын табыс сомасы болып табылатын әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісінен 5% мөлшерінде белгіленеді.

Бұл ретте ӘА есептеу үшін қабылданатын кіріс айына 7 ЕТЖ-дан аспауы тиіс; егер көрсетілген тұлғалардың кірісі 1 ЕТЖ-дан кем болса, олар ӘА өз пайдасына 1 ЕТЖ-дан төлейді.

Осылайша, ДК ӘА мен МЗЖ дербес айқындалатын кірістің бірдей сомасынан төлеуге міндетті.

ЖТС, МӘМСЖ, МӘМС, Әлеуметтік салық

Сонымен қатар, ДК ай сайын өзі үшін әлеуметтік төлемдерді төлейді:

міндетті медициналық сақтандыруға жарналар (МӘМСЖ) - ай сайын, келесі айдың 25-не дейін 1,4 ЕТЖ-дан 5%.

ЖТС және әлеуметтік салық - жарты жылда 1 рет, 1 жартыжылдық үшін 25 тамызға дейін, 2 жартыжылдық үшін келесі жылдың 25 ақпанына дейін.

ДК жұмыскерлер болған кезде жұмыскерлер үшін (олардың кірісі сомасынан) мыналарды төлейді:

10% ЖТС (жеке табыс салығы),

10% МЗЖ (міндетті зейнетақы жарналары),

3,5% ӘА (әлеуметтік аударымдар),

3% МӘМС (міндетті медициналық сақтандыру), бірақ 10 ЕТЖ-дан аспайтын,

2% МӘМСЖ (медициналық сақтандыру жарналары) ай сайын келесі айдың 25-не дейін.

ДК жұмыскерлері үшін әлеуметтік салық төлемейді.

Шпаргалка: 2025 жылғы режимдер бойынша ДК салық және әлеуметтік төлемдер шегі

2025 жылы ДК үшін салықтар мен аударымдар, шпаргалка