Жеке табыс салығы (ЖТС) - бұл жеке тұлғалардың табысынан алынатын, Қазақстан Республикасында қолданылатын салық салу түрлерінің бірі.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ЖТС

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі ЖТС

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ЖТС

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Салық реформасы шеңберінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін өзгерістер ЖТС есептеуге қатысты болды.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ЖТС прогрессивтік шкаласы енгізіледі. 

Жаңа Салық кодексіне сәйкес жеке тұлғаның күнтізбелік жылдағы салық салынатын кірісіне прогрессивті мөлшерлемелер шкаласы бойынша салық салынуға жатады (ҚР СК 363-бабы ):

• 8500 АЕК-ке дейін (қоса алғанда) - 10%,

• 8500 АЕК-тен жоғары - асып кеткен сомадан 15%

 Жеке практикамен айналысатын тұлғаның кірісі (оның ішінде адвокаттар, нотариустар және т.б.) - 9%. 

Дивидендтер бойынша:

• 230 000 АЕК (қоса алғанда) дейін – 5%.

• 230 000 АЕК-тен жоғары – асып кеткен соманың 15%.

ЖБР-дегі ДК, шаруа немесе фермер қожалығының кірісі

• 230 000 АЕК-ке дейін (қоса алғанда) - 10%,

• 230 000 АЕК-тен жоғары - асып кеткен соманың 15%.

2026 жылы ЖТС өсу қорытындысымен - есепті жылдың басынан бастап алынған барлық табыстарды қосу жолымен есептелген жеке тұлғаның жылдық кірісін алдын ала айқындаумен есептелуге жатады.

Жеке тұлғаның кірісі болып табылмайтын кіріс түрлері қосылды.

Жеке тұлғаның кірісі болып табылмайтын жұмыс берушінің шығыстарына келісімде, ұжымдық шартта, жұмыс берушінің актісінде көзделген жұмыс берушінің шығыстары қосылды (ҚР Салық кодексінің ст. 258 бабы)

ЖТС салынатын объектілер

Жеке тұлғаның жылдық кірісіне енгізілетін кірістер

ЖТС салу жөніндегі ережелерді қолдану тәртібі

ЖТС мөлшерлемелері

ЖТС есептеу тәртібі

Активтер мен міндеттемелер туралы декларация (250.00-нысан)

Кірістер және мүлік туралы декларация (270.00-нысан)

ЖТС және әлеуметтік салық бойынша декларация (200.00-нысан)

ЖТС бойынша декларация (220.00-нысан)

ЖТС салынатын нысандар

Мынадай:

1) ЖТС есептелетін, төлем көзінен ұсталатын және салық агенті бюджетке аударатын резидент-жеке тұлғаның салық салынатын кірісі;

2) жеке табыс салығы есептелетін және резидент-жеке тұлға бюджетке төлейтін, дербес салық салуға жататын осындай жеке тұлғаның салық салынатын кірісі түріндегі салық салу объектілері бар резидент-жеке тұлғалар жеке табыс салығын төлеушілер болып табылады. (ҚР СК 360-бабы)

Резидент жеке тұлғаға кіріс төлейтін мынадай тұлғалар салық агенттері болып танылады:

1) ЖК;

2) жеке практикамен айналысатын адам (жекеше нотариус, жеке сот орындаушысы, адвокат, кәсіби медиатор);

3) Қазақстан Республикасының резидент-заңды тұлғасы;

4) Қазақстан Республикасында қызметін:

• тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын бейрезидент-заңды тұлға. Бұл ретте бейрезидент-заңды тұлға оның құрылымдық бөлімшесі немесе тұрақты мекемесі Қазақстан Республикасының салық органдарында тіркеу есебіне құрылымдық бөлімше ашпай қойылған күннен бастап салық агенті болып танылады;
• егер осы құрылымдық бөлімше қосарланған салық салуды болғызбау және салық төлеуден жалтаруға жол бермеу мәселелерін реттейтін халықаралық шартқа немесе Салық кодексінің 226-бабына сәйкес тұрақты мекеме құрмаса, құрылымдық бөлімше арқылы жүзеге асыратын бейрезидент-заңды тұлға;

5) Салық кодексінің 721-бабы 3-тармағына сәйкес салық агенті айқындаған интернет-платформа операторы.

«Лотереялар және лотерея қызметі туралы» Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес туындайтын жеке тұлғаның кірістері бойынша лотерея операторы салық агенті болып танылады.

Мыналар:

1) ДК, жеке практикамен айналысатын адам ретінде тіркелмеген жеке тұлға;

2) ДК, жеке практикамен айналысатын адам ретінде өз қызметіне байланысты емес қатынастарда ДК, жеке практикамен айналысатын адам ретінде тіркелген жеке тұлға;

3) Қазақстан Республикасында аккредиттелген шет мемлекеттің дипломатиялық және теңестірілген өкілдігі, шет мемлекеттің консулдық мекемесі;

4) Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес төлем көзінен жеке табыс салығын есептеу, ұстап қалу және аудару жөніндегі міндеттемеден босатылған, халықаралық және мемлекеттік ұйым, шетелдік және қазақстандық үкіметтік емес қоғамдық ұйым және қор салық агенті болып табылмайтын тұлға деп танылады.

Жеке тұлғаның жылдық кірісіне енгізілетін кірістер

ҚР СК 371-бабына сәйкес жеке тұлғаның жылдық кірісі осы тұлға Қазақстан Республикасында және оның шегінен тысқары жерде салықтық кезең ішінде:

      1) төлем көзінен;

      2) жеке тұлғаның дербес салық салуына жататын кірістер түрінде алуға жататын (алынған) кірістерден тұрады.

2. Жеке тұлғаның жылдық кірісіне оның мынадай кірістерінің барлық түрлері кіреді:

      1) үй жұмыскерінің кірісін қоса алғандағы, жұмыскердің кірісі;

      2) резидент-еңбекші көшіп келушінің кірісі;

      3) өтеусіз алынған мүлік түріндегі кіріс;

      4) біржолғы зейнетақы төлемдері түріндегі кіріс,

      5) зейнетақы төлемдері түріндегі кіріс;

      6) дивидендтер түріндегі кіріс;

      7) сыйақылар түріндегі кіріс;

      8) ұтыс түріндегі кіріс;

      9) стипендия түріндегі кіріс;

      10) сақтандыру шарттары бойынша кіріс;

      11) тауарларды өткізуден, жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден түсетін кіріс;

      12) мүліктік кіріс;

      13) дара кәсіпкердің кірісі;

      14) жеке практикамен айналысатын адамның кірісі;

      15) жеке қосалқы шаруашылықтан түсетін кірістер;

      16) басқа да кірістер;

      17) ҚР СК 399-бабына сәйкес айқындалатын бақыланатын шетелдік компаниялардың немесе бақыланатын шетелдік компаниялардың тұрақты мекемелерінің жиынтық пайдасы.

3. Мынадай:

      1) салық агенті болып табылмайтын тұлғадан осындай кірістер алған жағдайда – жеке тұлғаның дербес;

      2) осы баптың 2-тармағының 12) – 14) тармақшаларында көрсетілген кірістерден басқа, салық агентінен осындай кірістер алған жағдайда – салық агентінің осы баптың 2-тармағында көрсетілген кірістерге салық салуына жатады.

ЖТС салу жөніндегі ережелерді қолдану тәртібі

ҚР СК 362-бабына сәйкес ЖТС есептеуді, ұстап қалуды және аударуды, сондай-ақ салықтық есептілікті ұсынуды салық агенті Қазақстан Республикасы азаматының, Қазақстан Республикасының резиденті болып табылатын шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның (бұдан әрі – резидент-жеке тұлға) төлем көзінен салық салуға жататын кірістері бойынша:

1) жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен – осы тарауда, Салық кодексінің 39, 40, 43-тарауларында және 694-бабында белгіленген тәртіппен және мерзімдерде;

2) бірыңғай төлемді төлеу арқылы - Салық кодексінің 94-тарауында белгіленген тәртіппен жүргізеді. (ҚР СК 362-бабы)

Резидент-жеке тұлғаның дербес салық салуына жататын кірістері бойынша ЖТС есептеуді және төлеуді, сондай-ақ салықтық есептілікті ұсынуды осындай резидент-жеке тұлға:

1) жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен - Салық кодексінің 39, 40 және 43-тарауында белгіленген тәртіппен және мерзімдерде;

2) арнаулы салық режимінде - Салық кодексінің 16-бөлімінде белгіленген тәртіппен және мерзімдерде жүргізеді.

ЖТС мөлшерлемелері

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ЖТС прогрессивтік шкаласы енгізіледі. 

Жаңа Салық кодексіне сәйкес жеке тұлғаның күнтізбелік жылдағы салық салынатын табысына мынадай прогрессивті шәкіл бойынша салық салынуға жатады (ҚР СК 363-бабы):

Жеке тұлғаның кірістері (жалақы, АҚС шарттары бойынша, мүліктік кіріс және басқалар)

 Жеке практикамен айналысатын тұлғаның кірісі (оның ішінде адвокаттар, нотариустар және т.б.) 

ЖТС мөлшерлемесі 9 пайыз. 

Дивидендтер түріндегі кіріс:

 ЖБР-дегі ДК, шаруа немесе фермер қожалығының кірісі

Шаруа немесе фермер қожалықтары мыналар:

• өз өндірісінің ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру және өткізу бойынша;
• өз өндірісінің ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу және осындай қайта өңдеу өнімдерін өткізу бойынша кірістерден түсетін, осы баптың 4) тармақшасында белгіленген тәртіппен есептелген ЖТС сомасын 70 пайызға азайтуға құқылы.

ЖТС есептеу тәртібі

2026 жылы ЖТС өсу қорытындысымен - есепті жылдың басынан бастап алынған барлық табыстарды қосу жолымен есептелген жеке тұлғаның жылдық табысын алдын ала айқындаумен есептелуге жатады.

Мысалы, ҚР СК 441-бабына сәйкес жұмыскердің кірісінен төлем көзінен ұсталатын ЖТС есептеуді салық кезеңі үшін салық агенті мынадай формула бойынша жүргізеді:

ҚР СК 363-бабы 1) тармақшасы кестесінің 1-жолында көзделген сома шегінде күнтізбелік жылдың 1 қаңтарынан бастап жеке табыс салығы есептелетін салықтық кезеңді қоса алғанда, өсу қорытындысымен айқындалатын, ҚР СК 439-бабы 1-тармағына сәйкес салық агентінен алынуға жататын жұмыскердің салық салынатын кірісінің сомасы,

көбейту

ҚР СК 363-бабы 1) тармақшасы кестесінің 1-жолына сәйкес салық мөлшерлемесі

қосу

ҚР СК 439-бабының 1-тармағына СК 363-бабының 1) тармақшасы кестесінің 1-жолында көзделген сома шегінде күнтізбелік жылдың 1 қаңтарынан бастап жеке табыс салығы есептелетін салықтық кезеңді қоса алғанда, өсу қорытындысымен айқындалатын, осы Кодекстің 439-бабының 1-тармағына сәйкес салық агентінен алынуға жататын жұмыскердің салық салынатын кірісінің сомасы

көбейту

ҚР СК 363-бабы 1) тармақшасы кестесінің 2-жолына сәйкес салық мөлшерлемесі

алу

күнтізбелік жылдың алдыңғы салықтық кезеңдер үшін салық агенті өсу қорытындысымен 1 қаңтардан бастап есептеген жеке табыс салығының сомасы.

Төлем көзінен салық салуға жататын кірістер бойынша ЖТС есептеуді салық агенті салық салуға жататын кірісті есептеу кезінде жүргізеді.

ЖТС сомасы ҚР СК 363-бабында белгіленген мөлшерлемелерді, жұмыскердің кірісін қоспағанда, осы бөлімге сәйкес айқындалатын төлем көзінен салық салынатын тиісті кіріс сомасына қолдану арқылы есептеледі.

Жұмыскердің кірісі бойынша ЖТС сомасы ҚР СК 441-бабында белгіленген тәртіппен есептеледі.

Салық агенті ЖТС ұстап қалуды төлем көзінен салық салуға жататын кірісті төлеу күнінен кешіктірмей жүргізеді.

Салық агенті төленген кірістер бойынша ЖТС аударуды кіріс төлеу жүзеге асырылған ай аяқталғаннан кейін күнтізбелік жиырма бес күннен кешіктірмей өзінің тұрған жері бойынша жүзеге асырады.

Резидент-заңды тұлға өз шешімімен өзінің құрылымдық бөлімшесінің:

• төлем көзінен салық салуға жататын, осындай құрылымдық бөлімше есепке жазған, төлеген кірістер бойынша жеке табыс салығын есептеу, ұстап қалу және аудару;
• осындай құрылымдық бөлімшенің шығыстары болып табылатын салық салу объектілері бойынша әлеуметтік салықты есептеу және төлеу жөніндегі міндетті бір мезгілде орындағанын тануға құқылы.

     Бұл ретте резидент-заңды тұлғаның осындай шешімі:

• заңды тұлғаның жаңадан құрылған құрылымдық бөлімшесіне қатысты – осы құрылымдық бөлімше құрылған күннен бастап немесе осы құрылымдық бөлімше құрылған тоқсаннан кейінгі тоқсанның басынан бастап;
• қалған жағдайларда – осындай шешім қабылданған тоқсаннан кейінгі тоқсанның басынан бастап қолданысқа енгізіледі.

Резидент-заңды тұлғаның осындай шешімінің күшін жою осындай шешімнің күші жойылған тоқсаннан кейінгі тоқсанның басынан бастап қолданысқа енгізіледі.

Активтер мен міндеттемелер туралы декларация (250.00-нысан)

2025 жылғы 1 қаңтардан бастап жалпыға бірдей декларациялауға қатысушыларға «Жеке табыс салығы бойынша декларация» атты 240.00-нысанын тапсырудың қажеті жоқ, ҚР шегінен тыс кірістер бойынша барлық мәліметтер «Активтер мен міндеттемелер туралы декларация» атты 250.00-нысанында (жалпыға бірдей декларацияға арналған кіріс нысаны) және «Жеке тұлғаның кірістері мен мүлкі туралы декларация» атты 270.00 нысанында (декларациялауға арналған келесі нысан) көрсетілуі тиіс.

2025 жылы активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны (250.00-нысан) кім тапсыруға міндетті

2025 жылы 250.00-нысан бойынша Декларацияны (31.12.2024 жылғы жағдай бойынша) мынадай тұлғалар тапсыруға міндетті:

1. Мемлекеттік қызметке және сайланбалы лауазымға кандидаттар, сондай-ақ ҚР заңнамасына сәйкес өз активтерін декларациялау міндеті жүктелген өзге де адамдар:

• «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заң;
• «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заң;
• «Банктер және банк қызметі туралы», «Сақтандыру қызметі туралы», «Бағалы қағаздар рыногы туралы» заңдар.

2. ҚР азаматтары мен резиденттері 2024 жылғы 31 желтоқсанда Қазақстаннан тыс жерлерде мүлкі болған кезде, оның ішінде:

• мемлекеттік тіркеуге жататын мүлік (жылжымайтын мүлік, көлік құралдары, әуе және теңіз кемелері және т.б.);
• шетелдік банктердің шоттарындағы ақша - жалпы сомасы 1 000 АЕК-тен астам (2024 жылы - 3 692 000 теңге);
• инвестициялық алтын;
• ҚР шегінен тыс заңды тұлғаларға қатысу үлестері;
• тұрғын үй құрылысындағы үлестер;
• шетелдік эмитенттердің бағалы қағаздары, туынды қаржы құралдары;
• шетелдік брокерлік шоттардағы ақша қаражаты;
• зияткерлік меншік, шет елдердегі авторлық құқық объектілері;
• басқа тұлғалардың декларант алдындағы берешегі (дебиторлық) және/немесе оның басқа тұлғалар алдындағы берешегі (кредиторлық) - растайтын құжаттар болған кезде шетелде:
  1) жеке тұлғалармен нотариат куәландырған шарт;
  2) салыстырып тексеру актісі және шарт - заңды тұлғамен және/немесе ДК-мен, оның ішінде бейрезидент болып табылатын ДК-мен;
  3) сот шешімі.

Сонымен қатар, егер оның құны 2024 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша декларацияны табыс ету мерзімінен кешіктірмей - 2025 жылғы 15 қыркүйекке дейін жасалған бағалау туралы есеппен расталған болса, декларант құны 1000 АЕК-тен асатын өзге де мүлікті көрсетуге құқылы.

3. Шетелде цифрлық активтері бар ҚР азаматтары мен резиденттері.

4. Жеке практикамен айналысатын тұлғалар - нотариустар, адвокаттар, медиаторлар, жеке сот орындаушылары және басқалар.

Егер бұрын 250.00-нысанды тапсырған болса, онда мемлекеттік қызметке, сайланбалы лауазымға кандидаттарды және жоғарыда 1-тармақта көрсетілген адамдарды қоспағанда, оны қайта тапсыру талап етілмейді. Алайда, егер сіз декларация тапсыруға міндетті болсаңыз, бірақ оны жасамасаңыз, салық органдары тиісті хабарлама жібереді.

Активтер мен міндеттемелер туралы декларация (250.00-нысан) - декларацияны тапсыру бойынша міндет туындаған жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірілмей тұрғылықты (болатын) жері бойынша тапсырылады.

Кірістер және мүлік туралы декларация (270.00-нысан)

2025 жылы кірістер мен мүлік туралы декларацияны (270.00-нысан) кім тапсыруға міндетті

Кейінгі жылдары кірістер мен мүлік туралы жыл сайынғы декларация - 270.00-нысан беріледі.

Кірістер мен мүлік туралы декларацияны (270.00-нысан) мыналар тапсыруға міндетті:

1. мемлекеттік қызметшілер мен оларға теңестірілген адамдар, сондай-ақ олардың жұбайлары;
2. банктердің, бағалы қағаздар нарығының және сақтандыру ұйымдарының ірі қатысушылары, сондай-ақ олардың жұбайлары;
3. коммерциялық емес ұйымдардың құрылтайшыларын (қатысушыларын) қоспағанда, жарғылық капиталындағы үлестің (акционерлік қоғамдар акцияларының) 10 пайызынан астамын иеленетін заңды тұлғалардың басшылары, құрылтайшылары (қатысушылары), сондай-ақ олардың резидент жұбайлары;
4. жеке практикамен айналысатын адамдар (нотариустар, адвокаттар, жеке сот орындаушылары, медиаторлар);
5. дербес салық салуға жататын кірістерді алған тұлғалар (мүлікті жалға беруден түскен кірістер; шетелдік банк шоттары бойынша сыйақылар; цифрлық активтермен операциялардан түсетін кірістер; ДК-дан түсетін кірістерді қоспағанда, салық төлем көзінен ұсталмаған өзге де кірістер);
6. егер олардың сомасы жиынтығында 1000 АЕК-тен асатын болса (2025 жылы - 3 932 000 теңге), шетелдік банктердің шоттарында ақша қаражаты бар тұлғалар;
7. шетелде құқықтары және (немесе) мәмілелері шет мемлекеттің құзыретті органында мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүлкі бар тұлғалар (жылжымайтын мүлік, көлік құралдары және т.б.);
8. меншігінде цифрлық активтері бар тұлғалар;
9. есепті салық кезеңі ішінде жиынтық құны 20 000 АЕК-тен астам (2025 жылы - 78 640 000 теңге) мүлік сатып алған тұлғалар, оның ішінде ҚР шегінен тыс:
   - жылжымайтын мүлік;
   - көлік құралдары;
   - заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысу үлесі;
   - бағалы қағаздар;
   - туынды қаржы құралдары (орындалуы базалық активті сатып алу немесе өткізу жолымен жүргізілетін туынды қаржы құралдарын қоспағанда);
   - тұрғын үй құрылысына қатысу үлесі;
   - инвестициялық алтын.
10. салық агентіне өзге де шегерімдердің алдын ала сомасы түрінде салық шегерімдерін қолдану туралы өтініш берген тұлғалар.

Яғни, енді 2025 жылғы 15 шілдедегі Заңмен декларацияда мүлікті сатып алу/иеліктен шығару, сондай-ақ сатып алу шығыстарын жабу көздері туралы мәліметтерді көрсетуге міндетті тұлғалар санаты толықтырылды. Сонымен, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес осындай міндет жүктелген адамдардан басқа:

• банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушылары, инвестициялық басқарушылар және олардың резидент жұбайлары;
• жарғылық капиталындағы үлестің (акционерлік қоғамдар акцияларының) 10 пайызынан астамын иеленетін заңды тұлғалардың басшылары, құрылтайшылары (қатысушылары), сондай-ақ олардың резидент жұбайлары;
• есепті салық кезеңі ішінде жиынтық құны 20 000 АЕК-тен астам мүлік сатып алған тұлғалар тапсырады.

Кірістер мен мүлік туралы декларация (270.00-нысан) - декларацияны табыс ету бойынша міндет туындаған жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірілмей тұрғылықты (болатын) жері бойынша тапсырылады.

ЖТС және әлеуметтік салық бойынша декларация (200.00-нысан)

Салық агенттерінің төлем көзінен салық салуға жататын кірістерден ЖТС есептеуі үшін күнтізбелік ай салық кезеңі болып табылады.

Күнтізбелік тоқсан жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларация жасау үшін есепті кезең болып табылады.

Жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларацияны СЕН 200.00 салық агентінің орналасқан жері бойынша салық органдарына есепті кезеңнен кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей:

• салық агенттері;
• дара кәсіпкерлер және (немесе) жеке практикамен айналысатын тұлғалар болып табылмайтын жеке тұлғаларды қоспағанда, агенттер немесе әлеуметтік төлемдерді төлеушілер, оның ішінде Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес өз пайдасына төлеушілер тапсырады.

Салық агенті төлем көзінен салық салуға жататын кірістерді алушы болып табылатын Қазақстан Республикасының әрбір резидент-жеке тұлғасы бойынша ЖТС сомаларын есептеу, ұстап қалу және аудару туралы деректерді:

1) күнтізбелік жылдың қорытындылары бойынша жасалатын және күнтізбелік жылдың соңғы есепті кезеңі үшін жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларациямен бірге ұсынылатын;

2) таратудың салықтық есептілігі ұсынылған кезде жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларациямен бірге толтырылатын және ұсынылатын жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларацияға қосымша түрінде ұсынады.

Құрылымдық бөлiмшелерi бар салық агенттерi құрылымдық бөлiмше бойынша жеке табыс салығы мен әлеуметтiк салық сомасын есептеу жөнiндегi қосымшаны жеке табыс салығы мен әлеуметтiк салық бойынша декларацияға осы құрылымдық бөлiмшенiң орналасқан жерi бойынша салық органына табыс етедi.

Кәсіпкерлік қызмет бойынша ЖТС бойынша декларация (220.00-нысан)

Салық салудың жалпыға бірдей белгіленген тәртібін қолданатын дара кәсіпкерлер кәсіпкерлік қызмет бойынша жеке табыс салығы бойынша декларацияны (220.00-нысан) тасырады.

Таратудың салық есептілігін қоспағанда, кәсіпкерлік қызмет бойынша жеке табыс салығы бойынша декларация орналасқан жері бойынша салық органына есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірілмей тапсырылады.

ҚР СК 421-бабына сәйкес кәсіпкерлік қызмет бойынша жеке табыс салығы бойынша декларацияда есептелген жеке табыс салығын төлеу тәртібі мен мерзімдері:

кәсіпкерлік қызмет бойынша жеке табыс салығы бойынша тарату декларациясында есептелген ЖТС төлеу осындай декларацияны тапсыру үшін белгіленген мерзімнен кейін күнтізбелік он күннен кешіктірілмей тұрған жері бойынша жүзеге асырылады.

Дара кәсіпкердің қызметі тоқтатылған кезде кәсіпкерлік қызмет бойынша жеке табыс салығы бойынша тарату декларациясында есептелген ЖТС төлеу таратудың салықтық есептілігі ұсынылған күннен бастап күнтізбелік он күннен кешіктірілмей тұрған жері бойынша жүзеге асырылады.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі ЖТС 

Жеке табыс салығы (ЖТС) - бұл жеке тұлғалардың кірісінен алынатын, Қазақстан Республикасында қолданылатын салық салу түрлерінің бірі.

ЖТС салынатын нысандар

Жеке тұлғаның жылдық кірісіне енгізілетін кірістер

ЖТС бойынша декларация (240.00-нысан)

ЖТС бойынша декларация (220.00-нысан)

Жауапкершілік

ЖТС салынатын объектілер

Төлем көзінен және дербес салық салу кезінде жеке тұлғаның салық салынатын кірісі түрінде салық салу объектілері бар жеке тұлғалар жеке табыс салығын төлеушілер болып табылады.

Бірыңғай жер салығын төлеу негізінде арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлер осы арнаулы салық режимі қолданылатын қызметті жүзеге асырудан түсетін кірістер бойынша жеке табыс салығын төлеушілер болып табылмайды.

Салық кодексінің 318-бабына сәйкес - Жеке табыс салығын салу объектілері:

1) жеке тұлғаның төлем көзінен салық салынатын кірісі;

2) дербес салық салу кезінде жеке тұлғаның салық салынатын кірісі болып табылады.

Жеке тұлғаның жылдық кірісі осы тұлға Қазақстан Республикасында және оның шегінен тыс жерде салықтық кезең ішінде:

1) төлем көзінен;

2) жеке тұлға дербес салық салуға жататын кірістер түрінде алуға жататын (алған) кірістерінен тұрады.

Салық мөлшерлемелері

Салық төлеушiнiң кірісіне 10 пайыз мөлшерлеме бойынша салық салынады.

Жеке тұлғаның жылдық кірісіне енгізілетін кірістер

Жеке тұлғаның жылдық кірісіне мынадай кірістерінің барлық түрі кіреді:

1) жұмыскердің кірісі, оның ішінде үй жұмыскерінің кірісі және резидент-еңбекші көшіп келушінің кірісі;
2) дара кәсіпкер, жеке практикамен айналысатын адам болып табылмайтын жеке тұлға алған мүліктік кірістен басқа, тауарларды өткізуден, жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден түсетін кіріс;
3) жеке тұлға алған тауарлардың, орындалған жұмыстардың, көрсетілген қызметтердің құнын үшінші тұлғаның төлеуі түріндегі кіріс;
4) жеке тұлға алдындағы берешекті өтеу есебіне орындалған, көрсетілген жұмыстар, қызметтер түріндегі кіріс;
5) өтеусіз алынған мүлік, оның ішінде жұмыстар, көрсетілетін қызметтер түріндегі кіріс;
6) борышты кешіру түріндегі кіріс;
7) есептен шығарылған айыппұлды, өсімпұлды және басқа да санкция түрлерін қоспағанда, борышкерге қойылатын талап мөлшерін азайту түріндегі кіріс;
8) репо операциялары бойынша сыйақы төлеу түріндегі кіріс;
9) зейнетақы төлемдері, біржолғы зейнетақы төлемдері түріндегі кіріс;
10) дивидендтер, сыйақылар, ұтыстар түріндегі кіріс;
11) стипендия түріндегі кіріс;
12) жинақтаушы сақтандыру шарттары бойынша кіріс;
13) мүліктік кіріс;
14) дара кәсіпкердің кірісі;
15) жеке практикамен айналысатын адамның кірісі;
16) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шаруашылық бойынша есепке алу кітабында есепке алынған жеке қосалқы шаруашылықтан түсетін, салық салуға жататын, жеке қосалқы шаруашылықпен айналысатын тұлғаның салық агентіне анық емес мәліметтерді ұсынуына байланысты төлем көзінен жеке табыс салығын ұстап қалу жүргізілмеген кірістер;
17) осы баптың 1) – 16) тармақшаларында көрсетілмеген, Қазақстан Республикасының аумағында немесе Қазақстан Республикасының шегінен тыс жердегі көздерден алынған басқа да кірістер;
18) бақыланатын шетелдік компаниялардың немесе бақыланатын шетелдік компаниялар тұрақты мекемелерінің осы Кодекстің 340-бабына сәйкес айқындалатын жиынтық пайдасы.

ЖТС ұсталмайтын кірістер Тізбесі кеңейтілді.

Қазақстан Республикасының 2022 жылғы 21 желтоқсандағы № 165-VII Заңымен Салық кодексіне жеке табыс салығын есептеу бойынша өзгерістер енгізілді. Жеке табыс салығы бойынша салық жеңілдіктерінің тізбесі кеңейтілді.

ЖТС бойынша декларация (240.00-нысан)

2025 жылғы 01 қаңтардан бастап

2025 жылғы 1 қаңтардан бастап 240.00-нысаны жойылды.

Бұл есепті мүліктік және өзге де кірістер алған ҚР резиденттері жеке тұлғалар, сондай-ақ жылжымайтын мүлкі, бағалы қағаздары, Қазақстан Республикасынан тысқары жерлердегі заңды тұлғаға қатысу үлесі бар резидент жеке тұлғалар тапсырды.

Жалпыға бірдей декларациялауға қатысушыларға «Жеке табыс салығы бойынша декларация» 240.00-нысанын тапсырудың қажеті жоқ. ҚР шегінен тыс кірістер бойынша барлық мәліметтер 250.00-нысан «Активтер мен міндеттемелер туралы декларация» нысанында (жалпыға бірдей декларацияға арналған кіру нысаны) және 270.00-нысан «Жеке тұлғаның табыстары мен мүлкі туралы декларация» нысанында (бұдан әрі декларациялауға арналған нысан) көрсетілуі тиіс.

2025 жылғы 1 қаңтардан бастап 240.00-нысаны жойылды, сондықтан 2024 жылы мүліктік кірісі, жылжымайтын мүлкі, бағалы қағаздары, Қазақстан Республикасынан тыс жерлердегі заңды тұлғаға қатысу үлесі бар жалпыға бірдей декларациялаудың 1-3 кезеңіне қатысушы жеке тұлғалар, егер 250.00-нысан бойынша бастапқы декларацияны олар бұрын тапсырған болса, 270.00-нысанын тапсыруға міндетті.

Сонымен қатар жалпыға бірдей декларациялаудың 4-кезеңіне қатысушылар 31.12.2024 жылғы жағдай бойынша 250.00-нысан бойынша кіріс декларациясын тапсыруы тиіс. 240.00-нысанның орнына жеке тұлғалар 2025 жылғы 15 қыркүйекке дейінгі мерзімде кірістер мен мүлік туралы декларацияны (270.00-нысан) ұсынады.

Бұл ретте кірістер мен мүлік туралы декларацияны (270.00-нысан) тапсыру бойынша міндеттеме активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны (250.00-нысан) тапсыру жөніндегі міндетке қарамастан туындайды.

2025 жылғы 01 қаңтарға дейін

ЖТС - бұл кіріс алған жеке тұлғалар төлейтін салық және СЕН 240.00 Жеке табыс салығы бойынша декларацияны тапсыруы тиіс.

СЕН 240.00 мынадай жеке тұлғалар тапсырады:

• мүліктік кіріс, оның ішінде Қазақстан Республикасынан тыс жерлердегі мүлікті сатудан түскен кіріс, сондай-ақ басқа да кірістер алған;
• Қазақстан Республикасынан тыс жерлердегі көздерден кіріс алған;
• еңбекші көшіп келушілер-резиденттер;
• жеке практикамен айналысатын;
• активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны (250.00-нысан) тапсыру бойынша міндеттемелері туындайтын жеке тұлғаларды қоспағанда, Қазақстан Республикасының шегінен тыс орналасқан шетелдік банктердің банк шоттарында ақшасы бар;
• активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны (250.00-нысан) тапсыру бойынша міндеттемелері туындайтын жеке тұлғаларды қоспағанда, меншік құқығында жылжымайтын мүлкі, бағалы қағаздары, Қазақстан Республикасының шегінен тыс тіркелген заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысу үлесі бар;
• Салық кодексінің 19-бөліміне сәйкес бейрезиденттер.

Салық кезеңі - жыл.

ЖТС бойынша декларацияны (СЕН 240.00) есепті кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей орналасқан (тұрғылықты) жері бойынша салық органына тапсыру қажет ҚР СК 364-бабы.

Жеке тұлға ЖТС ҚР СК 357-бабына сәйкес анықталатын салық салынатын табысқа 10% мөлшерлемені қолдану жолымен дербес есептейді.

Жеке тұлғалар ЖТС бюджетке есепті кезеңнен кейін, 10 сәуірден кешіктірмей аударуға міндетті. (ҚР СК 362-бабы).

ЖТС бойынша декларация (220.00-нысан)

Жеке табыс салығы бойынша декларация СЕН 220.00:

• салықтарды есептеуді және төлеуді Салық кодексінің 337-бабының 1-тармағына, 358 және 366-баптарына сәйкес жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен жүзеге асыратын жеке тұлғалар - дара кәсіпкерлер;
• Салық кодексінің 700-бабында белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, Салық кодексінің 337-бабының 1-тармағына, 358 және 366-баптарына сәйкес ауыл шаруашылығы өнімдерін, аквашаруашылық (балық өсіру шаруашылығы) өнімдерін өндірушілер және ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін арнаулы салық режимін қолданатын шаруа немесе фермер қожалықтары;
• Салық кодексінің 30-тарауына сәйкес бейрезидент жеке тұлғалар жасайды.

ЖТС көшірілетін залалдар сомасына азайтылған түзетулерді ескере отырып, салық салынатын табысқа 10% мөлшерлемені қолдану жолымен есептеледі.

Салық кезеңі - жыл.

ЖТС бойынша декларацияны (СЕН 220.00) орналасқан (тұрғылықты) жері бойынша салық органына есепті кезеңнен кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей тапсыру қажет (ҚР СК 362-бабы).

Жалпыға бірдей белгіленген салық салу режимін қолданатын
ДК есепті кезеңнен кейін 10 сәуірден кешіктірмей ЖТС төлейді.

Жауапкершілік

Салық есептілігін тапсырмау:

• жеке тұлғаларға - 15,
• жеке нотариустарға, жеке сот орындаушыларына, адвокаттарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға - 30,
• орта кәсіпкерлік субъектілеріне - 45,
• ірі кәсіпкерлік субъектілеріне - қайта бұзушылық кезінде 70 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соқтырады, ӘҚБтК-нің 272-бабы (кәсіпкерлік субъектісіне байланысты).

Декларацияда, өтініште немесе есеп-қисапта салық және бюджетке төленетін басқа да төлемдер сомасын төмендеткені үшін айыппұл:

• жеке тұлғаларға 10 АЕК мөлшерінде,
• жеке нотариустарға, жеке сот орындаушыларына, адвокаттарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға - 20,
• орта кәсіпкерлік субъектілеріне - 50,
• ірі кәсіпкерлік субъектілеріне - салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің есептелген сомасының 80% мөлшерінде, ӘҚБтК 278-бабы.

Салық салудың оңайлатылған режиміндегі ДК ҚР 27.12.2019 жылғы № 290-VI Заңына сәйкес 01.01.2020-31.12.2022 ж. бастап ЖТС және әлеуметтік салық төлеуден босатылады.