2026 жылғы 1 қаңтардан бастап роялти

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі роялти

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап роялти

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Салық кодексінің 7-бабына сәйкес роялти - мыналар:

1) пайдалы қазбаларды өндіру және техногендік түзілімдерді қайта өңдеу процесінде жер қойнауын пайдалану құқығы үшін;

2) авторлық құқықтарды, сызбаларды немесе модельдерді пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін;

3) патенттерді, тауар белгілерін немесе басқа да осыған ұқсас құқықтарды пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін;

4) бағдарламалық қамтылымды дамытуға қатысы жоқ қателерді, ақауларды түзетуге, осындай бағдарламалық қамтылымды пысықтап жетілдіруді жүзеге асыруға арналған нұсқаларды қоспағанда, осындай бағдарламалық қамтылымның нұсқасын жаңарту бойынша көрсетілетін қызметтерді қоса алғанда, бағдарламалық қамтылымды пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін;

5) "ноу-хауды" пайдаланғаны үшін төленетін төлем.

"Ноу-хау" – коммерциялық құндылығы бар және кәсіби немесе кәсіпкерлік қызметте пайдаланылатын техникалық, технологиялық, ұйымдастырушылық немесе өзге де сипаттағы құпия ақпарат;

6) кинофильмдерді, бейнефильмдерді, дыбыстық жазбаны немесе өзге де жазу құралдарын пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін;

7) сауда, ғылыми-зерттеу және (немесе) өнеркәсіптік жабдықтарды, оның ішінде теңіз кемелерін немесе әуе кемелерін (экипажсыз жалға алынатын кемелерді қоспағанда) пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін төленетін төлем.

Зияткерлік меншік объектісіне мүліктік (айрықша) құқықтарды толық іске асырғаны үшін төленетін төлем роялти болып танылмайды.

ҚР СК 790-бабының негізінде ҚР СК 791-бабының 1-тармағында белгіленген шарттарға сәйкес келетін пайдалы қатты қазбаларды барлауға немесе өндіруге арналған лицензия бойынша қызметін жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушылар пайдалы қатты қазбаларға роялти төлейді.

Роялти осындай лицензия алынған күннен бастап оның қолданылуы аяқталған күнге дейінгі кезеңде төленеді.

Пайдалы қатты қазбалар бойынша роялти ҚР СК 90-тарауында белгіленген мөлшерлемелер бойынша және тәртіппен төленеді.

Жер қойнауын пайдаланушы роялтиді өндірілген минералды шикізат пен пайдалы қатты қазбаларды, оның ішінде қайта өңдеуден өткендерін өткізу кезінде, сондай-ақ ҚР СК 791-бабының 1-тармағында көрсетілген пайдалы қатты қазбаларды барлауға немесе өндіруге арналған лицензия шеңберінде қызметті жүзеге асыру кезінде пайда болған техногендік минералды түзілімдер (техногендік минералды түзілімдерден алынған пайдалы қатты қазбалар) өткізілген жағдайда төлейді.

Роялти төлеушілер

Пайдалы қатты қазбаларды барлауға немесе өндіруге арналған лицензия шеңберінде өндірілген минералды шикізат пен пайдалы қатты қазбаларды, оның ішінде қайта өңдеуден өткендерін өткізуді жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушылар бір мезгілде мынадай шарттар сақталған кезде:

• пайдалы қатты қазбаларды барлауға немесе өндіруге арналған лицензия Қазақстан Республикасының жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы заңнамасына сәйкес 2026 жылғы 31 желтоқсаннан кейін берілсе;
• пайдалы қатты қазбаларды барлауға немесе өндіруге лицензия берілген аумақ Қазақстан Республикасының жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы заңнамасына сәйкес 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін жер қойнауын пайдалану құқығы берілген аумаққа жатпаса, роялти төлеушілер болып табылады.

Жер қойнауын пайдалануға арналған мынадай келісімшарттар мен лицензиялар негізінде:

1) кен іздеушілікке арналған лицензиялар;

2) уран өндіруге арналған келісімшарттар бойынша қызметін жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушылар роялтиді қолдануға құқылы емес.

Роялти салу объектісі

ҚР СК 791-бабының 1-тармағында көрсетілген пайдалы қатты қазбаларды барлауға немесе өндіруге арналған лицензия шеңберінде қызметті жүзеге асыру кезінде жер қойнауын пайдаланушы өндірген өткізілген минералды шикізат пен пайдалы қатты қазбаның, оның ішінде қайта өңдеуден өткендерінің физикалық көлемі роялти салу объектісі болып табылады.

Бұл ретте, егер осы бапта өзгеше белгіленбесе, өткізілген минералды шикізаттың, оның ішінде қайта өңдеуден өткен минералды шикізаттың көлемі осындай минералды шикізат және ондағы әрбір ілеспе пайдалы қазба бойынша айқындалады.

Роялти мөлшерлемелері ҚР СК  794-бабымен регламенттелген.

Салықтық кезең және салық декларациясы

Күнтізбелік тоқсан роялти бойынша салықтық кезең болып табылады.

Салық төлеуші есептелген роялти сомасын тұрған жері бойынша бюджетке салықтық кезеңнен кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірмей төлеуге міндетті.

Жер қойнауын пайдаланушы роялти бойынша декларацияны тұрған жеріндегі салық органына салықтық кезеңнен кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей ұсынады.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі роялти

Роялти – бұл бағдарламалық өнімді қоса алғанда, әдебиет, өнер немесе ғылым туындыларына кез келген авторлық құқықты пайдаланғаны немесе пайдалану құқығын бергені үшін төлем.

ҚР Салық кодексінің 1-бабы 1-тармағының 52-тармақшасына сәйкес: Роялти - мыналар:

• пайдалы қазбаларды өндіру және техногендік түзілімдерді қайта өңдеу процесінде жер қойнауын пайдалану құқығы үшін;
• зияткерлік меншік объектісіне мүліктік (айрықша) құқықтарды толығымен немесе ішінара іске асыруды қоспағанда, авторлық құқықтарды, бағдарламалық қамтылымды, сызбаларды немесе модельдерді пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін; патенттерді, тауар белгілерін немесе басқа да осыған ұқсас құқық түрлерін пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін;
• өнеркәсіп жабдықтарын, оның ішінде бербоут-чартер немесе димайз-чартер шарттары бойынша жалға алынатын теңіз кемелерін және димайз-чартер шарттары бойынша жалға алынатын әуе кемелерін, сондай-ақ сауда немесе ғылыми-зерттеу жабдықтарын пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін; «ноу-хауды» пайдаланғаны үшін; кинофильмдерді, бейнефильмдерді, дыбыс жазуды немесе өзге де жазу құралдарын пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін төленетін төлем;

Бейрезиденттің БҚ-на қол жеткізуіне салық салу

Ресейлік компания БҚ-ға қол жеткізуді ұсыну бойынша қызмет көрсетеді. Пайдалану құқығын, қандай да бір нәрсеге қол жеткізу құқығын беру - бұл бейрезиденттің роялти түріндегі кірісі.

ҚР СК 644-бабы 1-тармағының 13-тармақшасына сәйкес бейрезиденттің роялти түріндегі кірістері ҚР көздерінен алынған кірістер болып танылады және ҚР СК 645, 646-баптарына сәйкес 15% мөлшерлеме бойынша төлем көзінен КТС салынады.

Бұл ретте, егер бейрезидент кірісті түпкілікті алушы болып табылса, ҚР СК 666-бабының 4-тармағында, 667-бабында белгіленген мерзімдерде ҚР СК 675-бабының талаптарына сәйкес келетін оның резиденттігін растайтын құжатты ұсынса, онда Қосарланған салық салуды болдырмау туралы конвенцияға сәйкес салық агенті Конвенцияда белгіленген төмендетілген мөлшерлеме бойынша төлем көзінен КТС салудан ішінара босатуды қолдануға құқылы.

Егер салық агенті ҚР СК 645-бабының 5-тармағына сәйкес КТС өз қаражаты есебінен төлейтін болса, онда ол Конвенцияның ережелерін және төлем көзінен КТС төмендетілген мөлшерлемесін қолдануға құқылы емес.

ҚР СК 648-бабына сәйкес бейрезидентке есептелген және төленген табыстар бойынша салық агенті ҚР-дағы көздерден алынған бейрезиденттің кірістерінен төлем көзінен ұсталған КТС есеп-қисабын (СЕН 101.04 - «Бейрезиденттің кірісінен төлем көзінен ұсталатын корпоративтік табыс салығы бойынша есеп-қисап») тапсырады.

ҚР СК 647-бабы 1-тармағының 1-тармақшасына сәйкес төлем көзінен КТС төлеу кірісті төлеу күнінің алдындағы соңғы жұмыс күні айқындалған валюта айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша кірісті төлеу жүргізілген ай аяқталғаннан кейін күнтізбелік жиырма бес күннен кешіктірілмей жүргізілуі тиіс.

Егер ҚР резидент компаниясы ҚР СК 367-бабы 1-тармағының 1-тармақшасына сәйкес ҚҚС төлеуші болып табылса, онда ҚР СК 441-бабы 2-тармағының 4-тармағына сәйкес ҚР аумағы сатудан түскен айналымды жасау орны болып танылады, ҚҚС төлеушіде ҚҚС есептеу және ҚР СК 373-бабына сәйкес бейрезидент үшін бюджетке ҚҚС төлеу бойынша міндеттеме туындайды.

Бұл жағдайда өткізу бойынша айналым жасау күні ҚР СК 442, 379-баптарына сәйкес айқындалады.

Бейрезидент үшін ҚҚС төлеу мерзімі ҚР СК 425-бабы бойынша есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірмей айқындалған.

Бейрезидент үшін бюджетке төленген ҚҚС сомасы ҚР СК 400-бабына сәйкес есепке жатқызылуға жатады және Салық есептілігін жасау ережелеріне сәйкес ҚҚС бойынша декларацияға (СЕН 300.00) 300.05-қосымшада көрсетіледі.

Осылайша, бейрезидент 15% мөлшерлеме бойынша төлем көзінен КТС салынуға жататын роялти түрінде кіріс алады. Бейрезидентке есептелген және төленген кірістер бойынша 101.04-нысаны ұсынылады.

Сондай-ақ ҚҚС төлеушіде бейрезидент үшін 12% мөлшерлеме бойынша ҚҚС есептеу және бюджетке төлеу бойынша міндеттеме туындайды.