Бос уақыт немесе «басқа демалыс күні» - жұмыскерге демалыс және мереке күндеріндегі жұмысы үшін оның қалауы бойынша берілетін күн.

ҚР Еңбек кодексінің 85-бабына сәйкес - Демалыс және мереке күндеріндегі жұмысы үшін жұмыскерге оның қалауы бойынша басқа демалыс күні беріледі немесе Еңбек кодексінің 109-бабында көрсетілген мөлшерде еңбек немесе ұжымдық шарттардың және (немесе) жұмыс беруші актісінің талаптарына сәйкес жоғарылатылған мөлшерде, бірақ жұмыскердің күндік (сағаттық) мөлшерлемесіне қарай кемінде бір жарым мөлшерде ақы төленеді

Яғни, жұмыскер жұмысқа оның демалыс күнінде тартылған жағдайда (оның жазбаша келісімімен), ақы демалыс күніндегі жұмыс сияқты (бір жарым мөлшерден кем емес) төленуге не басқа демалыс күні берілуге тиіс.

Бұл ретте, жұмыскерге демалыс және мереке күндеріндегі жұмысы үшін басқа демалыс күні берілген жағдайда, демалыс/мереке күндеріндегі жұмысы үшін ақы төлеу жұмыскердің күндік (сағаттық) мөлшерлемесі негізге алына отырып, бір есе мөлшерде жүргізіледі және бұл күн жұмыс күні ретінде табельденеді, ал демалыс және мереке күндеріндегі жұмысы үшін жұмыскерге берілетін демалыс күні ақы төленбейді және демалыс күні ретінде табельденеді.

Егер жұмыскерге демалыс, қосымша жұмыс істемейтін күндер қажет болса, онда демалысты ресімдеуге болады. Жыл сайынғы ақылы еңбек демалыстарынан басқа жұмыскер әлеуметтік демалыс алуға құқылы.

Еңбек кодексінің 87-бабына сәйкес Жұмыскерлерге әлеуметтік демалыстардың мынадай түрлері беріледі:

• жалақысы сақталмайтын демалыс;
• оқу демалысы;
• жүктілікке және бала (балаларды) тууға, жаңа туған баланы (балаларды) асырап алуға байланысты демалыс;
• бала үш жасқа толғанға дейін оның күтіміне байланысты жалақы сақталмайтын демалыс;
• бір жыл ішінде үш жұмыс күнінен аспайтын көлемде скринингтік зерттеулерден өтуге арналған демалыс;
• кемінде үш жұмыс күні көлемінде он екі аптаға дейін жүктілігі бойынша медициналық есепке қоюға арналған демалыс.

Демалыс беру жұмыс берушінің актісімен ресімделеді.

Осылайша, егер жұмыскерге демалыс қажет болса, онда жұмыс берушімен келісім бойынша ол әлеуметтік демалысқа бір немесе бірнеше күнге бара алады.

Сондай-ақ, жұмыскердің өтініші негізінде оған:

• неке тіркелгенде;

• бала туылғанда;

• жақын туыстары, сондай-ақ зайыбы (жұбайы) және (немесе) олардың жекжаттары (ата-анасы бір және ата-анасы бөлек ағалы-інілер мен апалы-сіңлілер (қарындастар), ата-аналары (ата-анасы), балалары, атасы, әжесі, немерелері) қайтыс болғанда;

• еңбек, ұжымдық шарттарда көзделген өзге де жағдайларда күнтізбелік бес күнге дейін жалақы сақталмайтын демалыс береді.

Егер жұмыскерде ақылы еңбек демалысының демалыссыз күндері қалса, онда жұмыскер жұмыс берушімен келісіп және өтініш жазып, сол күндердің бірнешеуіне демалыс ала алады.

Сондай-ақ, егер жұмыскер донор болып табылса және қанды және (немесе) оның компоненттерін донациялау күндері жұмысқа кіріссе, онда оған оның қалауы бойынша орташа жалақысы сақталып, басқа демалыс күні беріледі немесе бұл күн жыл сайынғы еңбек демалысына қосылуы мүмкін («Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексінің 208-бабының 3-тармағы).