Майнинг – бұл криптовалюталық платформалардың жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін жаңа құрылымдар құру (әдетте блокчейндегі жаңа блоктар туралы сөз болып отыр).

Цифрлық майнинг – бұл блокчейн арқылы деректер блоктарының тұтастығын растауды қамтамасыз ететін деректерді шифрлау мен өңдеудің берілген алгоритмдеріне сәйкес компьютерлік қуаттарды пайдалана отырып, есептеу операцияларын жүргізу процесі. (Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы Заңның 1-бабының 8-тармағы).

2026 жылғы 01 қаңтардан бастап цифрлық майнинг

2026 жылғы 01 қаңтарға дейінгі цифрлық майнинг

2026 жылғы 01 қаңтардан бастап цифрлық майнинг

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Салық реформасы шеңберінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін өзгерістер цифрлық майнингке қатысты болды.

Жаңа Салық кодексін, атап айтқанда 325-баптың 4-тармағын іске асыру мақсатында Цифрлық активтердің құнын және олардың түрлерінің тізбесін айқындау, жариялау қағидалары бекітілді.

ҚР ҚМ МКК цифрлық активтерінің құнын айқындау үшін www.coinmarketcap.com интернет-ресурсына орналастырылған ақпарат пайдаланылады. Цифрлық активтердің құнын МКК күн сайын жұмыс күні анықтайды, онда www.coinmarketcap.com. цифрлық активтер бойынша сауда-саттық өткізеді. 

Цифрлық майнинг, цифрлық майнинг пулы бойынша қызметті жүзеге асыратын тұлғалар, сондай-ақ цифрлық активтер биржалары Тізбеге кірмеген алынған цифрлық активтер бойынша кірісті айқындау үшін www.coinmarketcap.com интернет-ресурста орналастырылған цифрлық активтердің құнын пайдаланады.

Құны жариялануға жататын цифрлық активтер түрлерінің тізбесін цифрлық майнингтік пулдың өтініші негізінде Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті толықтырады.

Цифрлық майнингті жүзеге асыратын тұлғаның кірісі

Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті лицензиялау

Төлемақы төлеушілер

Төлемақы мөлшерлемесі

Салықтық кезең және салық декларациясы

1-ЦМИМ «Цифрлық майнингті дамытуға инвестициялар туралы мәліметтер» нысаны

Цифрлық майнингті жүзеге асыратын тұлғаның кірісі

ҚР СК 325-бабына сәйкес Цифрлық майнингті жүзеге асыратын тұлғаның цифрлық майнинг жөніндегі қызметтен түскен кірісі цифрлық майнингтік пул оған бөлген, өз қызметі нәтижесінде туындаған цифрлық активтер санының және осы баптың 4-тармағына сәйкес айқындалған олардың құнының көбейтіндісі ретінде айқындалады.

2. Тұлғаның цифрлық майнинг жөніндегі қызметтен түскен кірісіне цифрлық майнингтік пул комиссия ретінде ұстап қалған цифрлық активтердің құны жатқызылмайды.

3. Цифрлық майнингтік пулдың, цифрлық активтер биржасының цифрлық активтер түрінде алынған кірісі осы баптың 4-тармағына сәйкес айқындалған құн бойынша есептеледі.

4. Цифрлық активтердің құнын айқындау, жариялау тәртібін және олардың түрлерінің тізбесін уәкілетті орган айқындайды.

Салық салынатын кірісті айқындау кезінде цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыратын тұлғаның цифрлық майнингтік пул көрсететін қызметтер бойынша шығындары шегерімге жатпайды. (ҚР СК 327-бабы)

Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті лицензиялау

Цифрлық майнинг жөніндегі қызмет өтініш берушіге үш жыл мерзімге берілетін цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензия негізінде жүзеге асырылады. (Цифрлық активтер туралы Заңның 9-бабы)

Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензия мынадай кіші түрлер бойынша:

• I кіші түр бойынша – меншік құқығында немесе басқа да заңды негіздерде цифрлық майнинг деректерін өңдеу орталығы бар цифрлық майнерге;
• II кіші түр бойынша – меншік құқығында немесе басқа да заңды негіздерде цифрлық майнинг деректерін өңдеу орталығы жоқ және цифрлық майнинг деректерін өңдеу орталығында орналастырылған, өзіне меншік құқығында тиесілі цифрлық майнингке арналған аппараттық-бағдарламалық кешенді пайдалана отырып, цифрлық майнингті жүзеге асыратын цифрлық майнерге беріледі.

Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға лицензиялар Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына және цифрлық майнинг жөніндегі қызметті лицензиялау қағидаларына сәйкес беріледі.

Лицензиялық алымның мөлшерi, оны есептеу және төлеу тәртiбi ҚР СК 616-бабының 4-тармағында белгiленедi.

Рұқсат беру құжаттарын бергені үшін алым мөлшерлемелері осындай алымдарды төлеу күні қолданыста болған АЕК еселенген мөлшерде айқындалады.

Жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым (жекелеген қызмет түрлерімен айналысуға лицензиялар беру үшін алым) мөлшерлемелері мыналарды құрайды:

Төлемақы төлеушілер

Сандық майнинг үшін ақы сандық майнинг кезінде тұтынылған электр энергиясының көлемі үшін алынады.

Төлемақы төлеушілер:

• Қазақстан Республикасының аумағында цифрлық майнингті жүзеге асыратын;
• цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыратын тұлғаларға есептеу операцияларын орындау және деректерді өңдеу үшін кешенді есептеу инфрақұрылымымен қамтамасыз ету бойынша қызметтер көрсететін тұлғалар болып табылады. (ҚР СК 658-бабы)

Төлемақы мөлшерлемесі

Цифрлық майнинг мақсатында төлемақыны есептеу есепті кезеңде тұтынылған электр энергиясының 1 киловатт-сағаты үшін 2 теңге мөлшеріндегі мөлшерлеме бойынша жүргізіледі.

Цифрлық майнинг мақсатында төлемақы Қазақстан Республикасының аумағындағы меншікті электр станцияларында жаңартылатын электр энергиясы көздерінен немесе Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесіне қосылмаған генерациялайтын қондырғылардан өндірілген электр энергиясын пайдаланған кезде тұтынылған электр энергиясының 1 киловатт-сағаты үшін 1 теңге мөлшерлемесі бойынша есептеледі.

Цифрлық майнинг бойынша қызметті жүзеге асыруға арналған лицензия, электр энергиясын тұтыну көлемін есепке алудың бақылау аспаптары болмаған және (немесе) олар ақаулы күйде болған кезде цифрлық майнинг мақсатында төлемақы тұтынылған электр энергиясының 1 киловатт-сағатына 25 теңге мөлшерлемесі бойынша есептеледі.

Электр энергиясын тұтыну көлемін есепке алудың бақылау аспаптары болмаған және (немесе) олар ақаулы күйде болған жағдайларда цифрлық майнинг мақсатында тұтынылған электр энергиясының көлемі электр энергиясының ең жоғары қуатын тәулік бойы тұтыну есебінен есептеледі.

Салықтық кезең және салық декларациясы

Төлемақыны есептеу үшін тоқсан салықтық кезең болып табылады.

Цифрлық майнинг үшін төлем бойынша декларация (880.00-нысан) салық төлеушінің тұрған жері бойынша салық органына тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірілмей ұсынылады.

Төлемақы сомасын төлемақы төлеушілер цифрлық майнингті жүзеге асыру кезінде тұтынылған электр энергиясының нақты көлемдерін және белгіленген төлемақы мөлшерлемесін негізге ала отырып есептейді.

Төлемақы төлеушілер ағымдағы төлемақы сомаларын бюджетке тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірмей төлейді.

Төлемақы сомасы салық төлеушінің тұрған жері бойынша бюджетке төленуге жатады.

1-ЦМИМ «Цифрлық майнингті дамытуға инвестициялар туралы мәліметтер» нысаны

Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2021 жылғы 2 шілдедегі № 233/НҚ бұйрығымен «Цифрлық майнингті дамытуға инвестициялар туралы мәліметтер» әкімшілік деректерді жинауға арналған нысан бекітілді

• Индекс: 1-ЦМИМ
• Кезеңділігі: тоқсандық
• Ақпаратты ұсынатын тұлғалар тобы: цифрлық майнинг бойынша қызметті жүзеге асыратын заңды тұлғалар.
• Нысан қайда ұсынылады: Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігіне.

• Әкімшілік деректер нысанын ұсыну мерзімі: есепті кезеңнен кейінгі айдың 5-і күніне дейін.

2026 жылғы 01 қаңтарға дейінгі цифрлық майнинг

Майнинг – бұл криптовалюталық платформалардың жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін жаңа құрылымдар құру жөніндегі қызмет (әдетте блокчейндегі жаңа блоктар туралы сөз болып отыр). 

Кезекті құрылымдық бірлікті құру үшін әдетте жаңа (эмиссияланған) криптовалюта бірліктері және/немесе комиссиялық алымдар есебінен сыйақы көзделеді. 

Әдетте майнинг берілген қасиеттері бар хешті табу үшін параметрлерді іріктеумен есептеулер сериясына жеткізіледі. Әртүрлі криптовалюталар есептеудің әртүрлі үлгілерін пайдаланады, бірақ олар әрқашан қолайлы нұсқаны табу үшін уақыты бойынша айтарлықтай ұзақ және табылған шешімді тексеру үшін жылдам (жұмыстың дәлелдемесін қараңыз). Мұндай есептеулер бір бірлікті қайта жұмсаудан қорғауды қамтамасыз ету үшін криптовалюта алгоритмдерімен пайдаланылады, ал сыйақы адамдарды өздерінің есептеу қуаттарын жұмсауға және желілердің жұмысын қолдауға ынталандырады.

Майнинг – жаңа блоктарды құру мен эмиссияны қамтамасыз етудің жалғыз технологиясы емес. Форжинг (минтинг) және ICO балама болып табылады. Әдетте тек бір ғана технология қолданылады, бірақ кейбір криптовалюталарда олардың комбинациялары қолданылады.

«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексіне (Салық кодексі) және «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексін (Салық кодексі) қолданысқа енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының 24.06.2021 жылғы № 53-VII Заңымен Салық кодексінің «Төлемақылар» атты 69-тарауы «Цифрлық майнинг үшін төлем» атты 11-параграфымен толықтырылды.

Цифрлық майнинг үшін төлемақы цифрлық майнинг кезінде тұтынылған электр энергиясының көлемі үшін алынады.

Цифрлық майнингті жүзеге асыратын тұлғалар төлемақы төлеушілер болып табылады.

Төлемақыны есептеу, Салық кодексінің 606-3-бабында көрсетілгендей, есепті кезеңде тұтынылған электр энергиясының 1 киловатт-сағатына бағаға байланысты мөлшерлемелер бойынша жүргізіледі.

ҚР СК 606-3-бабының 2-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, меншікті электр энергиясын цифрлық майнинг мақсатында пайдалану кезінде төлемақы тұтынылған электр энергиясының 1 киловатт-сағаты үшін 10 теңге мөлшерлемесі бойынша есептеледі.

Цифрлық майнинг мақсатында төлемақы Қазақстан Республикасының аумағындағы меншікті электр станцияларында электр энергиясының жаңартылатын көздерінен өндірілген электр энергиясын пайдалану кезінде тұтынылған электр энергиясының 1 киловатт-сағаты үшін 1 теңге мөлшерлемесі бойынша есептеледі.

Электр энергиясын тұтыну көлемін есепке алудың бақылау аспаптары болмаған және (немесе) олар ақаулы күйде болған жағдайларда цифрлық майнинг мақсатында кезде төлемақы тұтынылған электр энергиясының 1 киловатт-сағаты үшін 25 теңге мөлшерлемесі бойынша есептеледі.

Электр энергиясын тұтыну көлемін есепке алудың бақылау аспаптары болмаған және (немесе) олар ақаулы күнде болған жағдайларда цифрлық майнинг мақсатында, тұтынылған электр энергиясының көлемі электр энергиясының ең жоғары қуатын тәулік бойы тұтыну есебінен есептеледі.

Бiр мезгiлде әртүрлi төлем мөлшерлемелерін қолданудың бiрнеше негiздерi болған кезде неғұрлым жоғары төлем мөлшерлемесі қолданылады.

Төлемақыны есептеу үшін салық кезеңі тоқсан болып табылады.

2023 жылғы 01 қаңтардан бастап цифрлық майнингті жүзеге асыратын тұлғаларда цифрлық майнинг үшін төлемақы төлеу жөніндегі декларацияны (880.00-нысан) тапсыру бойынша міндеттеме туындайды, салық төлеушінің орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органына жүзеге асырылады.

Декларацияны ұсыну мерзімі - тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей.

Цифрлық майнинг үшін төлемақы төлеу есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 25-күнінен кешіктірілмей жүзеге асырылады.

Сонымен қатар, өткен кезең үшін 2022 жылға салық есептілігін ұсыну қажет (салық кезеңі – жыл).

Бұл ретте Салық кодексінің 606-3-бабының жаңа редакциясына сәйкес цифрлық майнинг үшін төлемақы мөлшерлемесінің мөлшері 1 киловатт-сағат электр энергиясының құнына байланысты болады.

1 квт/сағ э/э бағасы деп тұтынушы мен энергиямен жабдықтаушы ұйым арасында жасалған шартта және (немесе) қосылған құн салығын (ҚҚС) қоса алғанда, коммерциялық есепке алу аспаптарының нақты көрсеткіштері негізінде энергиямен жабдықтаушы ұйым жазып берген төлем құжатында көрсетілген электр энергиясының құны түсініледі.

2023 жылдан бастап БЖТ қолдану бөлігінде қызметтің бірнеше түріне тыйым салынды.

«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексіне (Салық кодексі) өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен ҚР Салық кодексіне толықтыру енгізілді, енді 774-баптың 3-тармағының 6) тармақшасымен кімдер БЖТ қолдана алмайтыны анықталды:

• цифрлық майнингті және (немесе) цифрлық активтердің айналымын жүзеге асыру жөніндегі қызмет;

Бұдан басқа, төлеушілер өз қызметінің нәтижелері туралы Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің Ақпараттық қауіпсіздік комитеті болып табылатын майнинг мәселелері жөніндегі уәкілетті органды хабардар етуі қажет.

Уәкілетті органды хабардар ету:

• Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің мекенжайына, Нұр-Сұлтан қаласы, Мәңгілік Ел даңғылы, 55/14 С2.4 мекенжайына қағаз тасығышта
• немесе e-Otinish, Egov порталдары арқылы электрондық нысанда жүргізіледі.

Ақпараттық қауiпсiздiктi қамтамасыз ету саласындағы уәкiлеттi орган (ЦДИАӨМ) тоқсан сайын, есептi тоқсаннан кейiнгi екiншi айдың 15-iнен кешiктiрмейтiн мерзiмде майнинг мәселелерi жөнiндегi уәкiлеттi органға төлемақы төлеушiлер туралы мәлiметтердi ұсынады.

Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы уәкілетті орган уәкілетті органға тек қана төлемақы төлеушілер туралы мәліметтерді ұсынады (тоқсан сайын).

Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2021 жылғы 2 шілдедегі № 233/НҚ бұйрығымен әкімшілік деректерді жинауға арналған нысандар бекітілді.

Бұл мыналар тапсыратын есептілік нысаны:

• цифрлық майнинг бойынша қызметті жүзеге асыратын заңды тұлғалар - «Цифрлық майнингті дамытуға инвестициялар туралы мәліметтер» әкімшілік деректерді жинауға арналған Индексі: 1-СИЦМ нысанын тапсырады;

2022 жылдан бастап Қазақстанда майнинг үшін ақы төлеуге арналған БСК