Аванстық төлемдер - ақшалай қаражатты төлеу, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алғанға немесе орындағанға дейін оларға ақы төлеу есебіне төлемді жүзеге асыру; іске салу нысандарының бірі; аванс берген фирманың активтеріне қосылады.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап декларация тапсырылғанға дейін КТС бойынша АТ есеп-қисабы

2026 жылғы 1 қаңтарға дейін декларация тапсырылғанға дейін КТС бойынша АТ есеп-қисабы

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап декларация тапсырылғанға дейін КТС бойынша АТ есептеу

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Салық реформасы шеңберінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін өзгерістер аванстық төлемдерді есептеуге қатысты болды.

Алдыңғы салық кезеңі үшін аванстық төлемдерді есептеу және төлеу бойынша міндеттеме туындамайтын түзетулерді ескере отырып, жылдық жиынтық кірістің шегі 600 000 АЕК-ке дейін ұлғайтылды.

Декларация тапсырылғанға дейiнгi аванстық төлемдердiң есеп-қисабы алынып тасталды: 1-тоқсан үшiн аванстық төлемдердi есептеудi мемлекеттiк кiрiс органдары жүзеге асыратын болады (өткен салық кезеңi үшiн аванстық төлемдер сомасының 1/12 мөлшерiнде).

Цифрлық активтер саласындағы қызметті жүзеге асыратын салық төлеушілер КТС бойынша аванстық төлемдерді төлеушілер болып табылады. 

ҚР Салық кодексінің 348-бабының 1-тармағына сәйкес мынадай тұлғаларды қоспағанда, корпоративтік табыс салығын төлеушілер аванстық төлемдерді төлеушілер болып табылады:

1) алдыңғы салықтық кезеңнің алдындағы салықтық кезеңде түзетулер ескеріле отырып, жылдық жиынтық кірісі алдыңғы қаржы жылының алдындағы айлық есептік көрсеткіштің 600 000 еселенген мөлшеріне тең сомадан аспайтын салық төлеушілер. Осы тармақшаның мақсаттары үшін жылдық жиынтық кірісті айқындау кезінде осы баптың 3-тармағында көрсетілген кірістер есепке алынбайды.

ҚР Салық кодексінің 349-бабы негізінде:

1. Есепті салықтық кезеңнің 1-тоқсанындағы корпоративтік табыс салығы бойынша аванстық төлемдерді алдыңғы салықтық кезеңде аванстық төлемдерді төлеушілер болып табылған аванстық төлемдерді төлеушілер төлейді.

2. Есепті салықтық кезеңнің бірінші тоқсанындағы аванстық төлемдерді салық органы қосымша есеп-қисаптарды қоса алғанда, алдыңғы салықтық кезеңде аванстық төлемдер сомаларының есеп-қисаптарында есептелген аванстық төлемдердің жалпы сомасының он екіден бір бөлігі мөлшерінде бірінші тоқсанның әрбір айы үшін есептейді (есепке жазады).

ҚОРЫТЫНДЫ:

1. 2026 жылы алдыңғы салық кезеңінің алдындағы 2024 жыл болып табылады және егер 2024 жылы түзетулерді ескере отырып, ЖЖК 2 215 200 000 теңге (600 000 х 3 692) сомасынан аспаса, онда 2026 жылы заңды тұлға КТС бойынша аванстық төлемдерді төлеуші болып табылмайды.

2. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 2026 жыл үшін 101.01-нысаны тапсырылмайды, өйткені бірінші тоқсан үшін аванстық төлемдерді салық органы дербес есептейді.

3. «Салық есептілігінің нысандарын және оларды жасау бойынша түсіндірмемен оларды ұсыну қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 12 қарашадағы № 695 бұйрығы (101.01-нысан жоқ).

2026 жылғы 1 қаңтарға дейін декларация тапсырылғанға дейін КТС бойынша АТ есеп-қисабы

КТС бойынша декларация тапсырылғанға дейінгі кезең үшін төленуге жататын КТС бойынша аванстық төлемдер сомасының есеп-қисабын (101.01-нысан) толтыру ҚР Премьер-Министрінің бірінші орынбасарының 20.01.2020 № 39 бұйрығымен бекітілген Салық есептілігін жасау қағидаларына сәйкес жүргізіледі.

Декларацияға дейін КТС бойынша АТ есеп-қисабын кім тапсыруға міндетті

Декларацияға дейін КТС бойынша АТ қалай есептеуге болады

СЕН 101.01 тапсыру мерзімі

КТС бойынша АТ қандай БСК бойынша төленеді

Декларацияға дейін КТС бойынша АТ төлеу мерзімі

КТС бойынша АТ төлеушісі кім болып табылмайды және СЕН 101.01 және СЕН 101.02 тапсырмайды.

Декларацияға дейін КТС бойынша АТ есеп-қисабын кім тапсыруға міндетті

ҚР СК 305-бабының 2-тармағына сәйкес алдыңғы салық кезеңінің алдындағы салық кезеңі үшін түзетулерді ескере отырып, ЖЖК 325 000 АЕК-ке тең сомадан асатын салық төлеушілер КТС бойынша АТ бойынша салық міндеттемелерін орындайды.

Егер 2021 жылғы түзетулерді ескере отырып, ЖЖК 948 025 000 теңге (325 000 х 2 917) сомасынан асып кетсе, онда заңды тұлға 2023 жылы КТС бойынша АТ төлеуші болып табылады және СЕН 101.01 және СЕН 101.02 тапсыруға міндетті.

Декларацияға дейін КТС бойынша АТ қалай есептеуге болады:

ҚР СК 305-бабының 5-тармағына сәйкес КТС бойынша АТ сомасы:

1) декларацияға дейін ҚР СК 305-бабы 5-тармағының 2) тармақшасында көзделген жағдайларды қоспағанда, есепті салық кезеңінің 1-тоқсаны үшін алдыңғы салық кезеңі үшін АТ сомасының есептерінде есептелген АТ жалпы сомасының 1/4 мөлшерінде есептеледі (есепке жазылады). Егер салық төлеуші декларацияға дейін КТС бойынша АТ есеп-қисабында КТС бойынша АТ сомасын төмендетсе, салық органы көрсетілген кезең үшін КТС бойынша АТ сомасын осы тармақшаға сәйкес айқындалған АТ сомасы мен ҚР СК 306 -бабының 2-тармағында белгіленген төлеу мерзімдері бойынша осындай есепте көрсетілген АТ сомасы арасындағы оң айырма мөлшерінде есептеуге құқылы;

2) декларацияға дейін:

• алдыңғы салықтық кезеңде КТС бойынша АТ есептемеген;
• бөліну немесе бөлініп шығу жолымен қайта ұйымдастыру жүзеге асырылған салықтық кезеңде, сондай-ақ кейінгі екі салықтық кезең ішінде – ҚР СК 305-бабының 4-тармағында көрсетілген салық төлеушілер ағымдағы салықтық кезең үшін КТС болжамды сомасы негізге алына отырып есептейді.

СЕН 101.01 тапсыру мерзімі

ҚР СК 305-бабы 6-тармағының 1) тармақшасына сәйкес декларацияға дейін АТ есеп-қисабы есепті салық кезеңінің 20 қаңтарынан кешіктірілмей ұсынылады.

КТС бойынша АТ қандай БСК бойынша төленеді:

КТС бойынша АТ төлеу салық төлеушінің санатына байланысты үш БСК-ның біреуіне жүргізіледі:

101105 - «Мұнай секторы ұйымдарының заңды тұлғаларынан КТС»;

101110 - «Мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан - ірі кәсіпкерлік субъектілерінен КТС»;

101111 - «Ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан алынатын КТС».

Декларацияға дейін КТС бойынша АТ төлеу мерзімі:

қаңтар үшін - әр айдың 25-інен кешіктірмей;

ақпан үшін – 25-інен кешіктірмей;

наурыз үшін – 25-інен кешіктірмей.

КТС бойынша АТ төлеушісі кім болып табылмайды және СЕН 101.01 және СЕН 101.02 тапсырмайды:

1) 2021 жылғы түзетулерді ескере отырып, ЖЖК 325 000 АЕК-тен аспайтын салық төлеушілер;

2) 2023 және 2022 жылдары тіркеуші органда мемлекеттік (есептік) тіркеуді жүзеге асырған жаңадан құрылған (пайда болған) салық төлеушілер;

3) 2023 және 2022 жылдары салық органдарында тіркелген, заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесін ашпай тұрақты мекеме арқылы ҚР қызметін жүзеге асыратын салық органдарында жаңадан тіркелген бейрезидент заңды тұлғалар;

4) ҚР СК 289-бабы 1 тармағының шарттарына сәйкес келетін коммерциялық емес ұйымдар;

5) ҚР СК 291-бабы 1 тармағының шарттарына сәйкес келетін дербес білім беру ұйымдары;

6) ҚР СК 290-бабының 2 және 3-тармақтарының шарттарына сәйкес келетін әлеуметтік саладағы қызметті жүзеге асыратын ұйымдар;

7) ҚР СК 293-бабының 4-3-тармағының шарттарына сәйкес келетін «Астана Хаб» халықаралық технологиялық паркінің қатысушылары;

8) ҚР СК 293-бабының 3-тармағының шарттарына сәйкес келетін тауарлармен электрондық сауданы жүзеге асыратын салық төлеушілер;

9) жалғыз акционері ҚР Үкіметі болып табылатын екінші деңгейдегі банктердің кредиттік портфельдерінің сапасын жақсартуға маманданған ұйым;

10) ДК.