«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» ҚР Заңының 2-бабы 3-1-тармағының негізінде, егер осы бапта өзгеше көзделмесе, орта кәсіпкерлік субъектілері, сондай-ақ жедел басқару құқығына негізделген мемлекеттік кәсіпорындар (қазыналық кәсіпорындар) шағын және орта бизнеске арналған халықаралық стандарттарға сәйкес қаржылық есептілікті жасайды.

Шағын және орта бизнес кәсіпорындарына арналған Халықаралық Қаржылық Есептілік Стандарты (IFRS)

ШОБ кәсіпорындары үшін ХҚЕС шағын және орта бизнес (ШОБ) кәсіпорындарының пайдалануына арналған.

Шағын және орта бизнес кәсіпорындары:

(а) өзінің қаржылық есептілігін пайдаланушылардың қалың тобына ұсынуға міндетті емес, және

(б) сыртқы пайдаланушылар үшін жалпы мақсаттағы қаржылық есептілікті шығаратын кәсіпорындар болып табылады. Сыртқы пайдаланушылардың мысалдары: бизнесті басқаруға қатыспайтын иелер, жұмыс істеп тұрған және әлеуетті кредиторлар және кредиттік-рейтингтік агенттіктер.

Кәсіпорын, егер:

(а) оның борыштық немесе үлестік құралдары ашық нарықта айналыста болса немесе ол ашық нарықта (ұлттық немесе шетелдік қор биржасы, немесе жергілікті және өңірлік нарықтарды қоса алғанда, биржадан тыс нарық) сауда үшін осындай құралдарды шығару процесінде тұрса, немесе

(б) кәсiпорын оның негiзгi қызметiнiң бiр түрi болып табылатын сыртқы тұлғалардың кең ауқымының активтерiне қатысты фидуциар болып табылса, пайдаланушылардың кең ауқымына қаржылық есептілікті ұсынуға міндетті. Бұл банктерге, кредиттік одақтарға, сақтандыру компанияларына, бағалы қағаздардың брокерлеріне/дилерлеріне, пай қорларына және инвестициялық банктерге тән.

Шағын және орта бизнес кәсіпорындарының қаржылық есептілігінің мақсаты

Шағын немесе орта бизнес кәсiпорнының қаржылық есеп беруiнiң мақсаты кәсiпорынның қаржылық жағдайы, қызметiнiң нәтижелерi мен ақша қаражатының қозғалысы туралы ақпарат беру болып табылады, ол экономикалық шешiмдер қабылдау кезiнде пайдаланушылардың қалың тобына пайдалы, олардың ақпараттық талаптарын ескере отырып жасалған есеп берудi талап етуге мүмкiндiгi жоқ.

Қаржылық есептілік сондай-ақ кәсіпорын басшылығына сеніп тапсырылған ресурстарды басқару нәтижелерін көрсетеді.

Кәсіпорын қаржылық есептіліктің толық жиынтығын (салыстырмалы ақпаратты қоса алғанда) жылына кемінде бір рет ұсынуы тиіс. Кәсiпорынның есептi кезеңiнiң аяқталу күнi өзгерген және кәсiпорынның жылдық қаржылық есебi бiр жылдан ұзағырақ немесе қысқа кезең үшiн жасалған жағдайда кәсiпорын мыналарды ашуға тиiс:

(а) есепті кезеңнің аяқталу күнін өзгерту фактісінің өзі.

(б) неғұрлым ұзақ немесе неғұрлым қысқа кезеңді пайдалану себептері.

(в) қаржылық есептілікте ұсынылған салыстырмалы сомалардың (тиісті ескертпелерді қоса алғанда) толық салыстырмалы болып табылмауы фактісі.

Кәсіпорынның қаржылық есептілігінің толық жиынтығы есеп саясатының елеулі элементтерінің жиынтығын және өзге де түсіндірме ақпаратты қамтитын ескертулерді қамтуға тиіс. Бұрмаланған қаржылық есептілікті жасау, бухгалтерлік есепте көрсетілуге жататын деректерді жасыру ҚР ӘҚБтК-нің 239-бабына сәйкес айыппұл түрінде әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғады.