Салықтық тексеру - бұл салық органы жүзеге асыратын, сондай-ақ орындалуына бақылау жасау салық органдарына жүктелген Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасы нормаларының орындалуын тексеру.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап салықтық тексеру

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі салықтық тексеру

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап салықтық тексеру

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Салық реформасы шеңберінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін өзгерістер салықтық тексерулерге қатысты болды.

2026 жылдан бастап, егер компанияның салықтық жүктемесі (СЖК) аймақ бойынша салалық максимумның 90%-ын немесе одан көбін құраса, кешенді салықтық тексерулер жүргізілмейді.

Тексеру тек үш жағдайда ғана мүмкін болады:

• салық төлеушінің өзінің өтініші бойынша;
• Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу заңнамасында көзделген негіздер бойынша;
• прокуратура органдарының талап етуі бойынша.

ҚР Салық кодексінің 153 және 158-баптарын  іске асыру мақсатында 2025 жылғы 31 қазандағы № 659 бұйрығымен Мемлекеттік кірістер органының салықтық тексеру жүргізу туралы шешім қабылдау қағидалары мен негіздері, сондай-ақ Салық төлеушінің тіркеу деректерінде көрсетілген орналасқан жері бойынша және (немесе) салық салу объектісінің және (немесе) салық салуға байланысты объектінің орналасқан жері бойынша хронометраждық зерттеп-қарау жүргізу туралы мемлекеттік кірістер органының шешім шығару қағидалары бекітілді.

Құжатпен бекітілгендер:

1. Мемлекеттік кірістер органының салықтық тексеру жүргізу туралы шешім қабылдау қағидалары мен негіздері;
2. Салық төлеушінің тіркеу деректерінде көрсетілген орналасқан жері бойынша және (немесе) салық салу объектісінің және (немесе) салық салуға байланысты объектінің орналасқан жері бойынша хронометраждық зерттеп-қарау жүргізу туралы мемлекеттік кірістер органының шешім шығару қағидалары.

Тексеру жүргізу туралы шешімді:

• Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті;
• облыстар, республикалық маңызы бар қалалар және астана бойынша мемлекеттік кірістер департаменттері;
• аудандар мен қалалар бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы қабылдай алады.

Тексеру жүргізу үшін негіздер:

• салық төлеушілер мен мемлекеттік органдардың өтініштерін;
• салықтық мониторинг нәтижелері бойынша дәлелді шешімдерді орындамауды;
• акцизделетін тауарлар, биоотын және авиациялық отын туралы заңнаманы сақтамауды;
• трансферттік баға белгілеу кезінде бұзушылықтарды анықтауды;
• салықтық тәуекелдерді барынша азайтуды және халықаралық келісімдерді қолданудың заңдылығын тексеруді қамтиды.

Шешім қабылдау рәсімі салықтық есептілікті талдауды, деректерді басқа мемлекеттік органдармен салыстырып тексеруді және бұзушылықтар расталған кезде тексеру жүргізу туралы шешім шығаруды көздейді. Кейбір жағдайларда Әкімшілік іс жүргізу кодексінің 73-бабына сәйкес салық төлеушіні тыңдау жүргізіледі.

Сонымен қатар, құжатта салық жүктемесі, шығындар, есептілік деректерінің сәйкессіздігі және азаматтардың шағымдарын қоса алғанда, тексеру туралы шешім қабылдау кезінде салық органдары ескеретін шешімдер нысандары бар қосымшалар, сондай-ақ мәліметтер тізбелері бар.

Салықтық тексерулердің нысандары мен түрлері

Салықтық тексеруге қатысушылар

Салықтық тексеру жүргізу мерзімдері

Қандай жағдайларда салықтық тексеру тағайындалады

Салықтық тексеру актісі

Салықтық тексеруді аяқтау

Салықтық тексерулердің нысандары мен түрлері

Салықтық бақылауды салықтық тексеруді жүргізу арқылы тек салық органдары жүзеге асырады.

Салықтық тексеру жүргізудің жалпы тәртібі Салық кодексінде, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексінде айқындалады.

Салықтық тексеру:

• кешенді,
• тақырыптық,
• қарсы салықтық тексеру,
• хронометраждық зерттеу нысанында жүзеге асырылады.

Салықтық тексеруге жататын кезең талап қоюдың ескіру мерзімінен аспауға тиіс.

Салық органдары заңды тұлғаның өзіне салықтық тексеру жүргізілуіне қарамастан, заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшелеріне салықтық тексерулерді жүзеге асыруға құқылы.

«Жедел-іздестіру қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жедел-іздестіру қызметін жүзеге асыратын органдардың қызметкерлеріне қатысты салықтық тексеру ерекше тәртіппен жүргізіледі.

Салықтық тексеруді жүргізудің ерекше тәртібін арнаулы мемлекеттік органдармен, Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің әскери барлау органдарымен, құқық қорғау органдарымен бірлесіп, уәкілетті орган айқындайды.

Тексерілетін кезеңді айқындау кезінде:

1) резидент-заңды тұлғаны, бейрезидент-заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесін қайта ұйымдастыру немесе тарату кезінде тағайындалатындарды қоспағанда, кешенді салықтық тексеру;

2) салық төлеушінің (салық агентінің) өзінің салықтық өтініші немесе шағымы бойынша, оның ішінде:

• қосылған құн салығы бойынша төлеушіні тіркеу есебінен шығаруға байланысты салықтық өтініші бойынша;
• салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаға салық төлеушінің (салық агентінің) шағымына байланысты тақырыптық салықтық тексеру тағайындалған кезде салықтар бойынша аудитпен қамтылған салықтық кезең енгізілмейді.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің ережесі:

      1) салықтық мониторингке жататын салық төлеушілерге;

      2) жер қойнауын пайдаланушыларға;

      3) акцизделетін өнімнің, биоотынның жекелеген түрлерін өндіру және олардың айналымы жөніндегі қызмет түрлерін жүзеге асыратын салық төлеушілерге қатысты салықтық тексерулерге қолданылмайды.

Салық тексеруі салық жүктемесі коэффициентінің (СЖК) көрсеткішін ескере отырып тағайындалады.

Бұл ретте салық төлеушінің СЖК тиісті қызмет түрі бойынша және қызмет жүзеге асырылатын өңірді ескере отырып, СЖК жоғарғы көрсеткішінің кемінде 90 пайызын құрайтын салықтық кезеңге кешенді салықтық тексеру тағайындалмайды.

Осы тармақтың екінші бөлігінің ережелері прокуратура органдарының талабы бойынша Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік заңнамасында көзделген негіздерде салық төлеушінің өз өтініші бойынша кешенді салықтық тексеру тағайындалған жағдайларға қолданылмайды.

Салықтық тексеруге қатысушылар

Мыналар салықтық тексеруге қатысушылар болып табылады:

1) салық органының салықтық тексеруді жүргізетін лауазымды адамдары;

2) осы Кодекске сәйкес салық органы салықтық тексеруді жүргізуге тартатын, нұсқамада көрсетілген мамандар (бұдан әрі – маман);

3) тексерілетін тұлғалар:

• нақты салық төлеушіге (салық агентіне) қатысты тағайындалмаған тақырыптық салықтық тексерулер кезінде – нұсқамада көрсетілген аумақ учаскесіндегі салық төлеуші, оның ішінде ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің және ЕАЭО-ға мүше болып табылмайтын мемлекеттердің салық төлеушісі;
• салықтық тексерулердің басқа нысандары кезiнде – нұсқамада көрсетiлген салық төлеушi (салық агенті).

Арнаулы білім мен дағдыларды талап ететін мәселелерді зерттеу және консультациялар алу үшін салық органы осындай арнаулы білімі мен дағдылары бар маманды, оның ішінде Қазақстан Республикасының өзге де мемлекеттік органдарының лауазымды адамдарын салықтық тексеруге тартуға құқылы.

Салықтық тексерулер жүргізу мерзімі

ҚР СК 163-бабына сәйкес, егер осы бапта өзгеше белгіленбесе, салық органының нұсқамасында көрсетілген салықтық тексеруді жүргізу мерзімі нұсқама табыс етілген күннен бастап 30 жұмыс күнінен аспауға тиіс.

2. Құрылымдық бөлімшелері жоқ заңды тұлғаларға, ДК-ге және Қазақстан Республикасында біреуден аспайтын тұрған жері болған кезде қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттерге қатысты:

1) салық органы тағайындаған салықтық тексеруді жүргізу мерзімін:

• салық органы - 40 жұмыс күніне дейін;
• жоғары тұрған салық органы - 50 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін;

      2) уәкілетті орган 50 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін.

3. Құрылымдық бөлімшелері бар заңды тұлғаларға және Қазақстан Республикасында біреуден астам тұрған жері болған кезде қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттерге қатысты:

      1) салық органы тағайындаған салықтық тексеруді жүргізу мерзімін:

•   салық органы - 65 жұмыс күніне дейін;
• жоғары тұрған салық органы - 160 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін;

      2) уәкілетті орган 160 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін.

Жоғарыда 2 және 3-тармақтарда көрсетілген салықтық тексеруді жүргізу мерзімі сындай тексеру жүргізу басталған күннен бастап күнтізбелік 180 күннен аспауға тиіс.

4. Салықтық мониторингте тұрған салық төлеушілерге қатысты:

      1) салық органы тағайындаған салықтық тексеруді жүргізу мерзімін:

• салық органы - 75 жұмыс күніне дейін;
• жоғары тұрған салық органы - 180 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін;

      2) уәкілетті орган 180 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін.

Қандай жағдайларда салықтық тексеру тағайындалады

Салықтық тексеру:

      1) салық төлеуші (салық агентінің) өтінішті, талаптарды берген;

      2) Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінде көзделген негіздер болған;

      3) салық органы салықтық тексеруді жүргізу туралы шешім қабылдаған жағдайларда тағайындалады.

   4) жер қойнауын пайдалану құқығын жер қойнауын пайдаланудың лицензиялық режиміне қайта ресімдеу жағдайларын қоспағанда, жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың қолданылу мерзімі өткен жағдайларда тағайындалады.

Салықтық тексеру нұсқама негізінде жүргізіледі.

Салықтық тексеру бұрын тексерілген кезеңге жүргізілуі мүмкін.

Бұрын тексерілген кезеңге салықтық тексеру:

      1) салық төлеушінің (салық агентінің) өтініші, талабы, шағымы бойынша;

      2) Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінде көзделген негіздер бойынша;

      3) уәкілетті органның шешімі негізінде жүргізіледі.

Салық төлеуші (салық агенті) салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаға сотқа шағым берген жағдайда, бұрын тексерілген кезеңге шағым жасалған мәселе бойынша салықтық тексеру сот актісі заңды күшіне енгенге дейін жүргізілмейді.

Салықтық тексеру актісі

Салықтық тексерудің алдын ала актісі – тексеруші Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес жасаған және салықтық тексеру актісі жасалғанға дейін салық төлеушіге (салық агентіне) табыс етілетін салықтық тексерудің алдын ала нәтижелері туралы құжат. (ҚР СК 169-бабы)

Тексерілетін салық төлеуші (салық агенті) салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беруге құқылы.

Салық төлеушіге (салық агентіне) салықтық тексерудің алдын ала актісін табыс ету, салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық ұсыну, сондай-ақ осындай қарсылықты қарау тәртібі мен мерзімдерін уәкілетті орган бекітеді.

Салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағымын қарау кезінде жіберілген тақырыптық салықтық тексеруді тағайындау және жүргізу туралы уәкілетті органның тапсырмасы негізінде тағайындалған салықтық тексеруді тағайындау кезінде салықтық тексерудің алдын ала актісі жасалмайды және табыс етілмейді.

ҚР СК 169-бабын іске асыру мақсатында 2025 жылғы 24 қазандағы № 627 бұйрықпен Салық төлеушіге (салық агентіне) салықтық тексерудің алдын ала актісін тапсыру, салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылықты ұсыну, сондай-ақ осындай қарсылықты қарау қағидалары мен мерзімдері бекітілді.

Мемлекеттік кірістер органдары Салық кодексінің 170-бабында көзделген қорытынды акт жасалғанға дейін алдын ала салықтық тексеру актісін қол қойғызып тапсырады.

Егер салық төлеушi тiркелген жерiнде болмаса, мемлекеттiк кiрiс органы тиiстi акт жасай отырып, салықтық тексеру жүргiзедi.

Салық төлеуші немесе салық агенті құжатты тапсырған күннен кейінгі күннен бастап 15 жұмыс күні ішінде алдын ала актіге жазбаша қарсылық беруге құқылы.

Қарсылық:

• жеке өзіне (келу тәртібімен) – құжатты мемлекеттік кіріс органы тіркеген күн берілген күн болып есептеледі;
• электрондық түрде – ЭЦҚ пайдалана отырып, электрондық өзара іс-қимыл жүйесі арқылы беріле алады.

Қарсылықта:

• тексеру жүргізген мемлекеттік кірістер органының атауы;
• салық төлеушінің деректері (ТАӘ, ЖСН/БСН, мекенжайы);
• келіспеушілік мән-жайлары мен дәлелдемелерін баяндау;
• қоса беріліп отырған құжаттардың тізбесі қамтылуы тиіс.

Қарсылық болмаған, бұрын берілген немесе актімен келіскен жағдайда тексеру бір жұмыс күні ішінде аяқталады.

Жазбаша қарсылықтарды мемлекеттік кірістер басқармасы тіркелген күнінен бастап 5 жұмыс күні ішінде қарайды.
Қажет болған жағдайда бұл мерзім, егер:

• Мемлекеттік кірістер департаментінен;
• Мемлекеттік кірістер комитетінен;
• Қазақстанның мемлекеттік органдарынан немесе шетелдік ұйымдардан қосымша мәліметтер сұралса, ұзартылуы мүмкін.

Ұзартудың ең ұзақ мерзімі - 30 күнтізбелік күнге дейін.

Егер мемлекеттік кірістер басқармасы салық төлеушінің дәлелдерімен келіспесе, ол:

• Мемлекеттік кірістер департаментіне - салық төлеушілердің көпшілігі үшін;
• Мемлекеттік кірістер комитетіне - мониторингтегі ірі салық төлеушілер, сондай-ақ инвестициялық немесе арнайы келісімшарттарға қатысушылар үшін сауал жібереді.

Комитеттің немесе Департаменттің сұрауларды қарауы 10 жұмыс күніне дейін алады. Олар баяндаған қорытындылар тексеру аяқталған кезде қолдану үшін міндетті болып табылады.

Салықтық тексеруді аяқтау

1. Салықтық тексеру аяқталған соң салық органының салықтық тексеру жүргізген лауазымды адамы салықтық тексеру актісін жасайды.

Салықтық тексеру актісінде:

1) жасалған күні мен орны;

2) тексеру нысаны, тексерілетін кезең;

3) салық органының салықтық тексеруді жүргізген лауазымды адамдарының лауазымы, тегі, аты және әкесінің аты;

4) салықтық тексеруді жүргізу кезінде қатысқан жеке кәсіпкерлік субъектілері бірлестіктері өкілдерінің лауазымы, тегі, аты және әкесінің аты;

5) салық органының атауы;

6) тексерілген салық төлеушінің (салық агентінің) сәйкестендіру деректері;

7) тексерілген салық төлеушінің (салық агентінің) банктік деректемелері;

8) салық төлеуші (салық агенті) басшысының және салықтық есептілік пен бухгалтерлік есептілікті жүргізуге және салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді төлеуге жауапты лауазымды адамдарының тегі, аты және әкесінің аты;

9) алдыңғы тексеру және бұрын анықталған бұзушылықтарды жою бойынша қабылданған шаралар туралы мәліметтер (кешенді немесе тақырыптық салықтық тексеруді жүргізу кезінде);

10) тексерілген салық төлеуші (салық агенті) ұсынған құжаттар туралы жалпы мәліметтер;

11) Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптары бұзылған тиісті ережелерін көрсете отырып, анықталған бұзушылықтардың егжей-тегжейлі сипаттамасы;

12) тексеру нәтижелері қамтылуға тиіс.

Салықтық тексеру актісіне салық құпиясы болып табылатын мәліметтерді қоспағанда, құжаттардың қажетті көшірмелері, салық органының салықтық тексеруді жүргізген лауазымды адамы жасаған есеп-қисаптар және салықтық тексеру барысында алынған басқа да материалдар қоса беріледі.

2. Салықтық тексеру актісі кемінде екі данада жасалады және оған:

1) қолын қойғызып жеке табыс еткен жағдайда – салық органының осындай тексеруді жүргізген лауазымды адамдары қол қояды;

2) электрондық тәсілмен табыс етілген жағдайда – салық органының осындай тексеруді жүргізген лауазымды адамдарының электрондық цифрлық қолтаңбасы арқылы куәландырылады.

3. Тексерілген салық төлеушіге (салық агентіне) салықтық тексеру актісі табыс етілген күн салықтық тексеру мерзімінің аяқталуы болып есептеледі.

Салықтық тексеру актісі тексерілген салық төлеушіге (салық агентіне) ұсынылады.

4. Тексерілген салық төлеушінің (салық агентінің) тұрған жерінде болмауына байланысты оған салықтық тексеру актісін қолын қойғызып жеке табыс ету мүмкін болмаған жағдайда, куәгерлерді тарта отырып, салықтық зерттеп-қарау жүргізіледі және салықтық тексеру актісіне тиісті жазба жасалады.

Салықтық зерттеп-қарау актісі жасалған күн салықтық тексеру актісін табыс ету күні болып табылады.

5. Тексерілген салық төлеуші (салық агенті) салықтық тексеру актісін алудан бас тартқан кезде салықтық тексеру актісіне тиісті жазба жасалады және салықтық тексеру актісін алудан бас тарту туралы акт жасалады.

Салықтық тексеру актісін алудан бас тарту туралы акт жасалған күн салықтық тексеру актісін табыс ету күні болып табылады.

6. Егер таратудың салықтық есептілігін алған күннен бастап таратудың салықтық тексеруі аяқталған күнге дейінгі кезеңде салықтарды, бюджетке төленетін төлемдерді есептеу, төлеу бойынша салықтық міндеттеме және әлеуметтік міндеттеме туындайтын болса, мұндай міндеттемелер өсімпұл есепке жазылмай және айыппұл санкциялары қолданылмай салықтық тексеру актісіне қосымшада көрсетіледі.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі салықтық тексер

Салықтық тексеру - бұл салық органы жүзеге асыратын, Қазақстан Республикасының салық заңнамасы, сондай-ақ орындалуын бақылау салық органдарына жүктелген Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасы нормаларының орындалуын тексеру.

Салықтық тексерулерді тек қана салық органдары жүзеге асырады. (ҚР Салық кодексінің 138-бабы)

Салықтық тексерулердің нысандары мен түрлері

Салықтық тексеру жүргізу мерзімдері

Салықтық тексеру жүргізуге не негіз болып табылады

Салықтық тексеру жүргізудің басталуы

Салықтық тексерудің стандартты файлы

Салықтық тексеру актісі

Салықтық тексеруді аяқтау

Жауапкершілік

Салықтық тексерулердің нысандары мен түрлері

Салық кодексінің 140-бабына сәйкес салықтық тексерулер:

• кешенді,
• тақырыптық,
• қарсы тексеру,
• хронометраждық зерттеу нысанында жүзеге асырылады.

Салық кодексінің 145-бабында атап өтілгендей, салықтық тексерулер мынадай түрлерге бөлінеді:

• тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімді салықтық тексерулер;
• жоспардан тыс салықтық тексерулер.

Салық органдары салықтық есептілікті, уәкілетті мемлекеттік органдардың мәліметтерін, сондай-ақ салық төлеушілердің (салық агенттерінің) қызметі бойынша ресми және ашық ақпарат көздерінен алынған мәліметтерді талдау нәтижелері бойынша салық төлеушілерге (салық агенттеріне) қатысты тағайындайтын тексерулер тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімдік салықтық тексерулер болып табылады.

Уәкілетті органның шешімімен бекітілген жартыжылдық график тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімдік салықтық тексерулер тағайындауға негіз болып табылады.

Жоспардан тыс салықтық тексерулер ҚР СК 145-бабының 2-тармағында көрсетілмеген, оның ішінде:

1) салық төлеушiнiң (салық агентiнiң) өзiнiң салықтық өтiнiшi немесе шағымы бойынша, оның ішінде:

• резидент-заңды тұлғаның, бейрезидент-заңды тұлғаның құрылымдық бөлiмшесiнiң бөлiну арқылы қайта ұйымдастырылуына немесе таратылуына байланысты;
• бейрезидент-заңды тұлғаның Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын қызметiн тоқтатуына байланысты;
• дара кәсіпкер қызметінің тоқтатылуына байланысты;
• қосылған құн салығы бойынша тiркеу есебiнен алынуына байланысты;
• салық төлеушiнiң (салық агентiнiң) тексеру нәтижелерi туралы хабарламаға шағымына байланысты;

2) салық төлеушінің ҚР СК 432-бабының 1 және 2-тармақтарын өздеріне қолдануға байланысты ұсынылатын қосылған құн салығының асып кетуі сомаларының анықтығын растау жөніндегі салықтық өтініші бойынша жүзеге асырылатын тексерулер болып табылады.

Бұл ретте осы тармақшада көрсетілген салықтық өтініштер:

• өндірістік мақсаттағы ғимараттар мен құрылысжайлар пайдалануға қабылдап алынған;
• жер қойнауын пайдалануға арналған тиісті келісімшарт шеңберінде өндірілген пайдалы қазбаларды экспорттау басталған күнге дейін берілуі мүмкін;

3) Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексiнде көзделген негiздер бойынша;

4) салық төлеуші (салық агенті) осы Кодекстің 96-бабында айқындалған тәртiппен салық органдарының камералдық бақылау нәтижелерi бойынша анықталған тәуекел дәрежесі орташа бұзушылықтарды жою туралы хабарламасын орындамаған жағдайда салық органының шешімі негізінде жүзеге асырылатын тексерулер болып табылады.

Салықтық тексеру жүргізу мерзімдері

Салық тексеруін жүргізу мерзімі нұсқама тапсырылған күннен бастап 30 жұмыс күнінен аспауы тиіс.

Салықтық тексеру жүргізу мерзімі: құрылымдық бөлімшелері жоқ заңды тұлғалар, дара кәсіпкерлер және Қазақстан Республикасында біреуден аспайтын тұрған жері болған кезде қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттер үшін салықтық тексеруді тағайындаған салық органы - 45 жұмыс күніне дейін,

жоғары тұрған салық органы - 60 жұмыс күніне дейін;

Құрылымдық бөлімшелері бар заңды тұлғалар және ҚР-да біреуден астам тұрған жері болған кезде қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттер, сондай-ақ салықтық мониторингке жататын салық төлеушілер үшін:
салықтық тексеруді тағайындаған салық органы – 75 жұмыс күніне дейін;

жоғары тұрған салық органы 180 жұмыс күніне дейін ұзартуы мүмкін.

ҚР СК 147-бабының негізінде -Салық органдары тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімдік салықтық тексеруді жүргізу басталғанға дейін кемінде күнтізбелік отыз күн бұрын салық төлеушіге (салық агентіне) уәкілетті орган белгілеген нысан бойынша салықтық тексеруді жүргізу туралы хабарлама жібереді немесе табыс етеді.
Хабарлама салық төлеушіге (салық агентіне) тіркеу деректерінде көрсетілген тұрған жері бойынша жіберіледі немесе табыс етіледі. Хабарламасы бар тапсырыс хатпен пошта арқылы жіберілген хабарлама пошта немесе өзге байланыс ұйымының жауабы алынған күннен бастап табыс етілді деп есептеледі.
Хабарламада салықтық тексерудің нысаны, тексерілуге жататын мәселелердің тізбесі, қажетті құжаттардың алдын ала тізбесі, салықтық тексеруді жүргізу кезіндегі салық төлеушінің (салық агентінің) құқықтары мен міндеттері, сондай-ақ салықтық тексеруді жүргізу үшін қажетті басқа да деректер көрсетіледі.
Салық органы салық төлеушінің (салық агентінің) тексеруді жүргізу үшін қажетті, салық салуға байланысты құжаттарды жасырып қалуы немесе жойып жіберуі мүмкін деген негізделген тәуекел болған не тексеруді мүмкін етпейтін немесе оны толық көлемде жүргізуге мүмкіндік бермейтін басқа да мән-жайлар болған жағдайларда, салық төлеушіге (салық агентіне) тексерудің басталғаны туралы хабарламастан тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімдік салықтық тексеруді бастауға құқылы. Салық органы тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімдік салықтық тексеруді жоғары тұрған салық органының жазбаша рұқсаты негізінде салық төлеушіге (салық агентіне) хабарламастан жүзеге асырады.

Салықтық тексеру жүргізуге не негіз болып табылады

Салықтық тексеру жүргізуге мынадай деректемелерді қамтитын нұсқама негіз болады:

• нұсқаманың салық органында тіркелген күні мен нөмірі;
• нұсқама шығарған салық органының атауы;
• салық төлеушінің (салық агентінің) тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) не толық атауы;
• сәйкестендіру нөмірі;
• тексерудің нысаны мен түрі;
• тексеруші адамдардың, сондай-ақ тартылатын мамандардың тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе);
• тексеру жүргізу мерзімі;
• хронометраждық зерттеуді қоспағанда, тексерілетін кезең.

Мынадай мәселелер бойынша тақырыптық тексерулерді қоспағанда, бір нұсқама негізінде бір ғана салықтық тексеру жүргізілуі мүмкін:

• салық органдарында тіркеу есебіне қою;
• бақылау-касса машиналарының болуы;
• төлем карточкаларын пайдалана отырып, төлемдерді жүзеге асыруға арналған жабдықтың (құрылғының) болуы;
• акциздік және есепке алу-бақылау таңбаларының болуы және түпнұсқалығы, алкоголь өніміне, мұнай өнімдеріне және биоотынға ілеспе жүкқұжаттардың болуы және түпнұсқалығы, лицензияның болуы;
• көлік бақылау бекеттерінде немесе жол полициясында автокөлік құралдарын тексеру кезінде импортталатын тауарларға тауар-көлік жүкқұжаттарының болуы және тауар-көлік жүкқұжаттарында көрсетілген мәліметтерге тауарлар атауының сәйкестігі.

Салықтық тексеру жүргізудің басталуы

Салық төлеушіге нұсқама тапсырылған күн немесе салық төлеушінің нұсқамаға қол қоюдан бас тартуы туралы акт жасалған күн салықтық тексеру жүргізу үшін басталу болып есептеледі.
Мынадай мәселелер бойынша тақырыптық тексерулер жүргізу
кезінде: салық органдарында тіркеу есебіне қою; БКМ болуы; төлем карточкаларын пайдалана отырып төлемдерді жүзеге асыруға арналған жабдықтың (құрылғының) болуы; акциздік және есепке алу-бақылау таңбаларының болуы және түпнұсқалығы, алкоголь өніміне, мұнай өнімдеріне және биоотынға ілеспе жүкқұжаттардың болуы және түпнұсқалығы, лицензияның болуы, салық төлеушіге немесе оның тауарларды өткізуді жүзеге асыратын және қызметтер көрсететін жұмыскеріне танысу үшін нұсқаманың түпнұсқасы ұсынылады және оның көшірмесі табыс етіледі. Түпнұсқаға салық төлеушінің немесе оның тауарларды өткізуді жүзеге асыратын және қызмет көрсететін қызметкерінің нұсқамамен танысқаны және көшірмесін алғаны туралы қолы, нұсқаманың көшірмесін алған күні мен уақыты қойылады.
Салық төлеуші салық қызметі органы нұсқамасының данасына қол қоюдан бас тартқан жағдайда, тексеру жүргізетін салық қызметі органының қызметкері куәгерлерді тарта отырып, қол қоюдан бас тарту туралы акт жасайды.

Бұл ретте, қол қоюдан бас тарту туралы актіде:

• Жасалған орны мен күні.
• Акт жасаған салық органы лауазымды адамының тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілген болса).
• Тартылған куәгерлердің тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілген болса), жеке куәлігінің нөмірі, тұрғылықты жерінің мекенжайы.
• Нұсқаманың нөмірі, күні, салық төлеушінің (салық агентінің) атауы, оның сәйкестендіру нөмірі.
• нұсқаманы алудан бас тартудың мән-жайлары көрсетіледі.

Салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық тексеруді жүргізу туралы нұсқаманы алудан бас тартуы салықтық тексерудің күшін жою үшін негіз болып табылмайды.
Салық органының нұсқамасын алудан салық төлеушінің (салық агентінің) бас тартуы салық органының лауазымды адамдарын салықтық тексеруге жібермеуді білдіреді.
Салық төлеуші салық қызметінің лауазымды адамдарын кіріс алу үшін пайдаланылатын аумаққа және үй-жайларға (тұрғын үй-жайлардан басқа) не салық салу объектілеріне және салық салуға байланысты объектілерге зерттеу үшін жіберуге міндетті.
Салық органының лауазымды тұлғаларында, егер салық төлеушінің аумағына және/немесе үй-жайына кіру үшін олар ҚР заңнамалық актілеріне сәйкес қажет болса, арнайы рұқсаттар болуы тиіс.
Салық төлеушінің салық қызметінің лауазымды адамдарын салық тексеруін жүргізу үшін аумаққа немесе үй-жайға мынадай жағдайларда, егер:

• нұсқама белгіленген тәртіппен ресімделмеген болса;
• нұсқамада көрсетілген тексеру мерзімдері басталмаса немесе аяқталса;
• бұл адамдар нұсқамада көрсетілмеген болса;
• салық қызметі органы лауазымды адамдарының Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес салық төлеушінің аумағына немесе үй-жайына кіруге қажетті арнайы рұқсаттары жоқ болса, жібермеуге құқылы.

Салықтық тексерудің стандартты файлы

Тексерудің стандартты файлы салық органдарының ақпараттық жүйелері арқылы талдауды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін, салық төлеушінің (салық агентінің) электрондық форматтағы бухгалтерлік есепке алу деректерін білдіреді.

Салық төлеуші (салық агенті) тексерудің стандартты файлын салық төлеушінің электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылған осындай файлды салық органдарының ақпараттық жүйесіне жүктеу арқылы ерікті түрде ұсынады.

Салықтық тексеру, оның ішінде салық төлеуші (салық агенті) тексерудің стандартты файлын ұсынған жағдайда тексерудің стандартты файлы қолданыла отырып:

• тәуекел дәрежесін бағалау негізінде мерзімдік салықтық тексеру жүргізу кезінде – нұсқама табыс етілген күннен бастап күнтізбелік бес күн ішінде;
• жоспардан тыс салықтық тексеруді жүргізу кезінде – нұсқама табыс етілген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде жүзеге асырылады.

Стандартты файлдың нысанын және оны жасау тәртібін уәкілетті орган бекітеді.

Салықтық тексеру актісі

Салықтық тексеру актісі жасалғанға дейін салық органының лауазымды адамы салық төлеушіге салықтық тексерудің алдын ала актісін табыс етеді.
Салықтық тексерудің алдын ала актісі деп Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес тексеруші жасаған, салықтық тексерудің алдын ала нәтижелері туралы құжат түсініледі.
Бұл ретте салық төлеуші салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беруге құқылы.
Осы баптың ережелері қолданылатын салық төлеушілер санаттарын, сондай-ақ салық төлеушіге салықтық тексерудің алдын ала актісін табыс ету, салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беру, сондай-ақ осындай қарсылықты қарау тәртібі мен мерзімдерін уәкілетті орган бекітеді. ҚР СК 157бабы.

Салық органының лауазымды адамы салықтық тексеру аяқталған соң:

• салықтық тексеру жүргізу орнын, акт жасалған күнін;
• тексерудің түрі мен нысанын;
• салық органының салықтық тексеру жүргізген лауазымды адамдарының лауазымын, тегін, атын, әкесінің атын (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілген болса);
• салық органының атауын;
• салық төлеушінің (салық агентінің) тегін, атын, әкесінің атын (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілген болса) не толық атауын;
• тексерілетін тұлғаның тұрған жерін, банктік деректемелерін, сондай-ақ оның сәйкестендіру нөмірін;
• салық төлеушінің (салық агентінің) басшысы мен салықтық және бухгалтерлік есептілікті жүргізуге және салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді төлеуге жауапты лауазымды адамдарының тегін, атын, әкесінің атын (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілген болса);
• алдыңғы тексеру және бұрын анықталған бұзушылықтарды жою бойынша қабылданған шаралар туралы мәліметтерді (кешенді немесе тақырыптық тексерулер жүргізілген кезде);
• тексерілетін кезеңді және тексеруді жүргізу үшін салық төлеуші (салық агенті) ұсынған құжаттар туралы жалпы мәліметтерді;
• Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптары бұзылған тиісті ережелерін көрсете отырып, анықталған бұзушылықтардың егжей-тегжейлі сипаттамасын;
• тексеру нәтижелерін көрсете отырып, салықтық тексеру актісін жасайды.

Салықтық тексеруді аяқтау

Салық төлеушіге салықтық тексеру актісін тапсырған күн салықтық тексеру мерзімінің аяқталуы болып есептеледі.
Салықтық тексеру актiсiн алған кезде салық төлеушi оны алғаны туралы салық қызметi органдарының салық тексеруi актiсiнiң данасына қол қоюға мiндеттi.
Салық төлеушінің (салық агентінің) тұрған жерінде болмауына байланысты оған салықтық тексеру актісін табыс ету мүмкін болмаған кезде осы Кодексте айқындалған тәртіппен куәгерлерді тарта отырып, салықтық зерттеп-қарау жүргізіледі. Бұл ретте салықтық зерттеп-қарау актісін жасау күні салықтық тексеру актісін табыс ету күні болып табылады.
Егер салықтық тексеру аяқталған соң Қазақстан Республикасының салық заңнмасын, сондай-ақ бақылау салық органдарына жүктелген Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасын бұзушылық анықталмаса, салықтық тексеру актісіне бұл туралы тиісті жазба жасалады. Салықтық тексеру актісіне құжаттардың қажетті көшірмелері, салық органының лауазымды адамы жүргізген есеп-қисаптар және салықтық тексеру барысында алынған басқа да материалдар қоса беріледі.

Жауапкершілік

ӘҚБтК-нің 279-бабының 1-тармағы негізінде Салық агентінің бюджетке ұстап қалуға және (немесе) аударуға жататын салықтардың сомаларын Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгіленген мерзімде ұстап қалмауы немесе толық ұстамауы - жекеше нотариустарға, жеке сот орындаушыларына, адвокаттарға, шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – салықтардың және басқа да мiндеттi төлемдердiң ұсталып қалмаған сомасының – 20% мөлшерінде, орта кәсiпкерлiк субъектiлерiне – 30% мөлшерінде, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне 50% мөлшерінде мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

ҚР СК 117-бабына сәйкес салық және бюджетке төленетін төлемдердің мерзімінде төленбеген сомасына өсімпұл есептеледі.