Тауардың шығарылған жері туралы сертификат – тауардың шыққан елін, Еуразиялық экономикалық одақ тауарының немесе шетел тауарының мәртебесін куәландыратын құжат.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап «СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификат

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі «СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификат

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап «СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификат

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне тауарлардың шығарылған елін айқындау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының № 188-VIII Зағымен ҚР Кәсіпкерлік кодексіне толықтырулар енгізілді, оған сәйкес ҚР КК 8-тарауы Қазақстандық тауар өндірушілер тізілімі деген  97-1-бабымен толықтырылды.

Тізілімді енгізуге байланысты бұрын тауардың шығарылуын растау үшін пайдаланылған СТ-KZ сертификаттары мен индустриялық сертификаттар, сондай-ақ сараптама актісін беру кезінде тәртіпті бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілік алынып тасталды, бірақ CT-KZ ЕАЭО-ға экспорттау үшін қалды.

Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрінің 2025 жылғы 30 желтоқсандағы № 378-НҚ бұйрығымен Тауардың шығарылған елін, Еуразиялық экономикалық одақ тауарының немесе шетел тауарының мәртебесін айқындау, тауардың шығарылуы туралы сертификат беру және оның күшін жою, тауардың шығарылған елін айқындау жөніндегі сертификаттың нысандарын белгілеу жөніндегі қағидаларға өзгерістер енгізілді.

Осы Қағидалар 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

Қағидалар 6, 7, 8 және 9-тараулармен толықтырылды:

6-тарау. «СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификатты беру үшін тауарлардың шығарылған елін айқындау;

7-тарау. «СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификатты беру үшін тауардың шығарылған елін айқындау бойынша талдау жүргізу;

8-тарау. «СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификат беру;

9-тарау. «СТ-КZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификаттың күшін жою.

Мақсаты - Қазақстан Республикасының ДСҰ және ЕАЭО шеңберіндегі халықаралық міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз ету, сондай-ақ CT-KZ сертификатының ішкі қолданысы жойылғаннан кейін тауарлардың шығуын растау тетігін сақтау. ЕАЭО ішіндегі экспорттық операциялар үшін CT-KZ сертификаттарын беру рәсімдерінің үздіксіздігі мен құқықтық сабақтастығын қамтамасыз ету, кері экспорт тәуекелдерін болдырмау және Одаққа мүше мемлекеттер арасындағы сауда режимінің тұрақтылығын қамтамасыз ету көзделеді.

Қабылданған өзгерістерді іске асыру сертификаттар беру үшін негізгі құрал ретінде Қазақстандық тауар өндірушілер тізілімін пайдалану жолымен өнімнің шығарылған жерін растаудың ашықтығы мен сенімділігін арттыруға бағытталған.

Күтілетін нәтижелер тауарлардың шығуын бақылаудың қолданыстағы режимін сақтау, 2026 жылғы 1 қаңтардан кейін құқықтық алшақтықтарды жою, Тізілім деректерін пайдалану есебінен бизнеске әкімшілік жүктемені азайту, сондай-ақ CT-KZ сертификаттарының түпнұсқаларын беруге жауапты ҚР ӨҚМ мен олардың көшірмелерін растауға уәкілетті «Атамекен» ҰКП арасында өкілеттіктерді нақты бөлу болып табылады.

Осылайша, 2026 жылдан бастап Қазақстанда еркін экономикалық аймақтардың (АЭА) және еркін қоймалардың (ЕҚ) резиденттері үшін тауарлардың шығарылған жерін растау тәртібі қайта қаралды. 

Бизнес үшін әкімшілік кедергілерді төмендетуге және экспорттық рәсімдердің ашықтығын қамтамасыз етуге бағытталған тауарларды растаудың жаңа тетігі енгізілді.

Жаңа енгізілім бөгде сараптамалық ұйымдардың шыққан жерін растау тізбегінен алып тастау болды. Енді өтініш берушілерге сыртқы сарапшыларды тарту талап етілмейді, өйткені талдамалық жұмыстардың барлық кешенін тікелей Өңірлік кәсіпкерлер палаталарының уәкілетті тұлғалары шарттық негізде жүргізеді. Мұндай тәсіл бизнеске құжаттарды ресімдеу кезінде уақытша және қаржылық шығындарды айтарлықтай қысқартуға мүмкіндік береді.

Жаңартылған «СТ-KZ» сертификаты АЭА аумағынан және еркін қоймалардан өнімді Қазақстан Республикасынан тысқары жерлерге, сондай-ақ ел аумағының қалған бөлігіне экспортқа шығаруды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін әмбебап құрал болып табылады.

Бұл ретте рәсім ЕАЭО Кеден кодексінің және ЕҮАК 2016 жылғы 12 тамыздағы № 5 шешімінің нормаларын қоса алғанда, мемлекеттің халықаралық міндеттемелеріне толық сәйкес келеді. Жаңа рәсім процестің ашықтығын қамтамасыз етеді, бюрократиялық жүктемені азайтады және құжаттарды алуды жеңілдетеді.

«СТ-KZ» сертификатын алу шарттарының бірі қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімінен үзінді көшірме арқылы қазақстандық тауар өндірушінің мәртебесін растау, сондай-ақ АЭА және ЕҚ аумақтарындағы қызметті растайтын құжаттарды ұсыну болып табылады.

Қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімі - бұл қазақстандық тауар өндірушілер және олар өндіретін Қазақстанда шығарылған тауарлар туралы мәліметтерді қамтитын «электрондық үкіметтің» ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымының объектісі.

Қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімін жүргізу қағидаларын өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру саласындағы уәкілетті орган айқындайды.

Қазақстандық тауар өндірушілердің тізіліміне енгізілген қазақстандық тауар өндірушілер Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру шараларын және мемлекеттік қолдаудың өзге де шараларын алуға құқылы.

Қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімін дамытуды, сүйемелдеуді және жүйелік-техникалық қызмет көрсетуді мемлекеттік сатып алу саласындағы бірыңғай оператор жүзеге асырады.

Өтініш берушінің және қазақстандық тауар өндірушінің тізілімді пайдалануы өтеусіз негізде жүзеге асырылады.

Қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімін қалыптастыру Қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімін жүргізудің белгіленген қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылуы туралы сертификатты беру үшін тауарлардың шығарылған елін айқындау 

Тауарлардың шығарылған елін айқындау, тауардың шығарылған жері туралы сертификат беру және оның күшін жою жөніндегі қағидаларға сәйкес тауардың шығарылған елін айқындау үшін тауар:

1) толығымен Қазақстанда шығарылғаны;

2) тауарды жеткілікті дәрежеде қайта өңдеу өлшемдерін ескере отырып, Қазақстанда шығарылғаны анықталады.

Тауардың шығарылған елін айқындау бойынша талдау өтінім және өтінім беруші ұсынған құжаттар негізінде шарттық негізде жүргізіледі.

Тауардың шығарылған елін айқындау жөніндегі талдауды уәкілетті тұлға талаптардың сақталуы шартымен құжаттардың толық пакетімен өтінім ұсынылған және тіркелген кезден бастап бес жұмыс күнінен аспайтын мерзімде жүзеге асырады.

Тауардың шығарылған елін айқындау жөніндегі талдау:

1) тауардың шығарылған жерін растайтын құжаттарды талдауды;

2) шығарылуы алғаш рет жүзеге асырылатын СЭҚ ТН тауарлық кіші субпозицияларына өтінім берген жағдайда, тауарды сыртқы белгілері, таңбалануы (атауы, типі, орауы, сыныбы, дайындаушы кәсіпорын) бойынша сәйкестендіруді, өндірістің орналасқан жеріне барып тауарды және оны өндіру орнын фотоға түсіруді жүзеге асыруды;

3) тауарды жеткілікті дәрежеде қайта өңдеу өлшемін белгілеу мақсатында тауарды өндіру кезінде технологиялық процесті талдауды;

4) мәлімделген тауардың СЭҚ ТН және ҚР СК 04 «Экономикалық қызмет түрлері бойынша өнім жіктеуіші» (бұдан әрі - СЭҚ ӨЖ) бойынша Қазақстан Республикасының ұлттық жіктеуішіне сәйкестігін тексеруді қамтиды.

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығу тегі туралы сертификат беру

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификат «СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификатты ресімдеу туралы қорытынды негізінде ресімделеді, куәландырылады және беріледі.

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификат уәкілетті ұйымның ақпараттық жүйесі арқылы электрондық нысанда беріледі. Өтініш берушінің өтініші бойынша «СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығу тегі туралы сертификат уәкілетті ұйымның мөрімен және уәкілетті тұлғаның қолымен куәландырылған қағаз түрінде беріледі.

Егер өтініш берушінің өндіріс орнынан уәкілетті ұйымның тиісті аумақтық бөлімшесіне дейінгі қашықтық уәкілетті ұйымның басқа аумақтық бөлімшесіне дейінгі қашықтықтан екі есе мөлшерде асып кетсе, онда өтініш берушіге өтінімді және оған қоса берілген құжаттарды уәкілетті ұйымның жақын жердегі аумақтық бөлімшесіне беруге рұқсат етіледі.

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификатты беру мерзімі «СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификатты ресімдеу туралы қорытынды берілген күннен кейінгі 1 (бір) жұмыс күнінен аспайды.

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығу тегі туралы сертификатты уәкілетті ұйым:

1) тауарды жеткілікті дәрежеде қайта өңдеу өлшемдеріне сәйкес өндірілген немесе жеткілікті дәрежеде қайта өңдеуге ұшыраған және еркін экономикалық аймақтар мен еркін қоймалар аумағынан Қазақстан Республикасы аумағының қалған бөлігіне әкетілетін;

2) тауарды жеткiлiктi дәрежеде қайта өңдеу өлшемдерiне сәйкес өндiрiлген немесе жеткiлiктi дәрежеде қайта өңдеуге ұшыраған және еркiн экономикалық аймақтар мен еркiн қоймалар аумағынан Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары жерлерге әкетiлетiн тауарларға куәландырады және береді.

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығу тегі туралы сертификат және олардың негізінде берілген құжаттар уәкілетті ұйымда сертификат берілген күннен бастап кемінде үш жыл сақталады.

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификаттың қолданылу мерзімі берілген күнінен бастап он екі айды құрайды.

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификат онда көрсетілген тауар санына қолданылады.

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі «СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификат

Тауардың шығарылған жері туралы сертификат - тауардың шыққан елін, Еуразиялық экономикалық одақ тауарының немесе шетел тауарының мәртебесін куәландыратын құжат.

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификат Қазақстан Республикасының аумағында айналысқа арналған.

Ішкі айналымға арналған тауардың шығарылған жері туралы сертификат («СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификат) - тауардың шыққан елі Қазақстан Республикасы болып табылатынын куәландыратын құжат.

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификат тауарды жеткілікті дәрежеде қайта өңдеу өлшемдеріне сәйкес жеткілікті дәрежеде қайта өңдеуге ұшыраған және арнайы экономикалық аймақтардың аумағынан және еркін қоймалардан Қазақстан Республикасының кедендік аумағының қалған бөлігіне әкетілетін, сондай-ақ Қазақстан Республикасының кедендік аумағында өндірілетін және өткізілетін тауарларға ресімделеді, куәландырылады және беріледі.
Қазіргі уақытта ресімдеу Тауардың шығарылған елін, Еуразиялық экономикалық одақ тауарының немесе шетел тауарының мәртебесін айқындау, тауардың шығарылуы туралы сертификат беру және оның күшін жою, тауардың шығарылған елін айқындау жөніндегі сертификаттың нысанын белгілеу жөніндегі қағидалар негізінде жүзеге асырылады.

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификатты беру рәсімі

1- кезең. Тауарлардың шығарылған жеріне сараптама жүргізу.

Өтініш беруші сараптама жасау ұйымын таңдауды дербес жүзеге асырады. Тауардың шығарылған елін айқындау жөніндегі сарапшы-аудиторлар тізілімі және сараптама ұйымдарының тізбесі Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігі Техникалық реттеу комитетінің интернет-ресурсында орналастырылады.

·       сараптама шарттық негізде жүргізіледі;

·       негіздеме - Қағидалардың 25-тармағына сәйкес өтінім мен құжаттар;

·       сарапшы-аудитор өндіріс орналасқан жерге барады;

·       сараптама жүргізу және актіні беру мерзімі - құжаттардың толық топтамасымен бірге өтінім тіркелген сәттен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде.

2-кезең. 14 облыста, республикалық маңызы бар қалаларда және астанада Өңірлік кәсіпкерлер палатасында «СТ-KZ» нысанындағы сертификатты ресімдеу, куәландыру және беру.

·       негіздеме - өтінімнің электрондық нысаны, сараптамаға ұсынылған тауардың шығарылған жері туралы сараптама актісінің және құжаттардың электрондық көшірмелері;

·       сертификат беру мерзімі - құжаттардың толық топтамасымен бірге өтінім тіркелген күннен кейінгі 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірмей;

·       шығарылуы алғаш рет жүзеге асырылатын тауар позицияларына өтінім берілген не негізгі жабдықтың тізбесі өзгерген жағдайда, сондай-ақ технологиялық операциялар өзгерген кезде – өндірістік базаның, технологиялық жабдықтың болуын және тауарды сәйкестендіруді тексеру үшін шығу жүзеге асырылады. Мұндай жағдайда «CT-KZ» нысанындағы сертификатты беру мерзімі 4 (төрт) жұмыс күнін құрайды.

«СТ-KZ» нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификаттың қолданылу мерзімі ішкі айналым үшін тауардың шығарылған жері туралы сараптама актісінің қолданылу мерзіміне байланысты берілген күнінен бастап 12 немесе 36 айды құрайды.

Тауардың шығарылған жері туралы экспорттық нысандағы сертификаттар (СТ-1, СТ-2, СТ-3, EAV, А, Түпнұсқа) межелі елде тарифтік преференцияларды (кедендік баждарды төмендету немесе босату), тарифтік емес реттеуді (тауарды әкелуге/әкетуге тыйым салу, шектеу) алу үшін ресімделеді.

Егер ұсынылған сертификат баж мөлшерін төмендетпесе де, шетелдік серіктес, егер бұл әкелу елі заңнамасының қандай да бір ережелерінде немесе халықаралық келісімдерде көзделсе, сертификатты ресімдеу туралы сұрай алады.

Тауардың шығарылған жері туралы сертификаттың қолданылу мерзімі Қазақстан Республикасы үшін күшіне енген халықаралық шарттарда айқындалған.

«Түпнұсқа» нысанындағы сертификаттың қолданылу мерзімі оны берген күннен бастап 12 (он екі) айды құрайды.

Сериялық өнімнің шығарылған жері туралы сертификаттың қолданылу мерзімі өндірістік процестің өзгермеуі сақталған жағдайда оны берген күннен бастап 6 (алты) айды құрайды.

Егер тауардың шығарылған жері туралы сертификатта өшірулер, қателер, түзетулер болса, қажетті қолдар және (немесе) мөрлер болмаса, ол жарамсыз деп есептеледі.

Осылайша, СТ-1, СТ-2, СТ- 3, EAV, Түпнұсқа нысанындағы тауардың шығарылған жері туралы сертификаттардың қолданылу мерзімі - берілген күнінен бастап 12 ай, 2020 жылғы 10 сәуірдегі № 2 ЕҮАК шешімінің талаптарына сәйкес берілген сериялық өнімнің шығарылған жері туралы сертификаттың - 6 ай.

Электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінде электрондық нысандағы шот-фактураны жазып беру қағидаларын және оның нысанын бекіту туралы
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің бірінші орынбасары - Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2019 жылғы 22 сәуірдегі № 370 бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2019 жылғы 25 сәуірде № 18583 болып тіркелді

«Тауарларға арналған декларацияның, тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтініштің, СТ-1 немесе СТ-KZ №» деген 15-бағанда:

«Тауардың, жұмыстардың, қызмет көрсетулердің шығу белгісі» деген 2-бағанда «3» белгісіне жататын тауарды ҚР аумағынан экспорттаған жағдайда тауардың шығарылған жері сертификатының (СТ-1) 13 таңбалы тіркеу нөмірі.

Бұл ретте тауардың шығу сертификатының әртүрлі нөмірлері бойынша біртектес тауарлар G «Тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша деректер» бөлімінің жекелеген жолдарында көрсетіледі;

Тауардың шығарылған елін, Еуразиялық экономикалық одақ тауарының немесе шетел тауарының мәртебесін айқындау, тауардың шығарылуы туралы сертификат беру және оның күшін жою, тауардың шығарылған елін айқындау жөніндегі сертификаттың нысанын белгілеу жөніндегі қағидалар