Бақылау чегі - сатушы (тауарды, жұмысты, көрсетілетін қызметті беруші) мен сатып алушы (клиент) арасында ақшалай есеп айырысуды жүзеге асыру фактісін растайтын бақылау-касса машинасының бастапқы есепке алу құжаты. (Бақылау-касса машиналарын қолданудың кейбір мәселелері туралы Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 16 ақпандағы № 208 бұйрығы)

Бақылау-касса машинасының чегі – бұл ақшалай есеп айырысулар туралы ақпаратты тіркеу мен көрсетуді қамтамасыз ететiн, фискалдық жады блогы бар электрондық құрылғы және деректерді беру функциясы жоқ аппараттық-бағдарламалық кешен, деректерді тіркеп-белгілеу және (немесе) беру функциясы бар электрондық құрылғы мен аппараттық-бағдарламалық кешен. (ҚР Салық кодексінің 19-бабы)

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бақылау чегі

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі бақылау чегі

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бақылау чегі

Жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚР Кодексі) 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Қазақстан Республикасының Салық кодексін іске асыру мақсатында және ҚР Салық кодексінің 111-бабының 2 және 5-тармақтарына, 113-бабының 2-тармағына және «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабының 1) тармақшасына сәйкес:

1. Бақылау-касса машиналарын қолдану қағидалары және бақылау-касса машинасының чектерін ұстауға қойылатын талаптардың тізбесі;
2. Фискалдық деректер операторының тізбесіне енгізу және тізбесінен алып тастау қағидалары;
3. Фискалдық деректердің әлеуетті операторына қойылатын біліктілік талаптары;
4. бақылау-касса машинасын салық органында есепке қою туралы салықтық өтініштің нысаны;
5. осы бұйрыққа 5-қосымшаға сәйкес бақылау-касса машинасын есептен шығару туралы салықтық өтініштің нысаны;
6. бақылау-касса машинасын пайдалану кезінде туындаған міндеттемелерді орындау туралы салықтық өтініштің нысаны;
7. бақылау-касса машинасының моделін мемлекеттік тізілімге енгізу туралы салықтық өтініштің нысаны бекітілді.

БКМ чектеріне қойылатын жаңартылған талаптар деректердің кеңейтілген жиынтығын көздейді. Енді чекте:

• салық төлеушінің атауы және ЖСН;
• сауда нүктесінің мекенжайы;
• БКМ зауыттық және тіркеу нөмірлері;
• тауардың атауы мен коды (Тауарлардың ұлттық каталогына сәйкес);
• ҚҚС мөлшерлемесі мен сомасы (егер қолданылатын болса);
• сатып алу күні мен уақыты;
• фискалдық белгі;
• чектің түпнұсқалығын тексеруге арналған штрих код;
• фискалдық деректер операторының атауы және оның порталына сілтеме қамтылуы тиіс.

Қажет болған жағдайда чекте сатып алушының ЖСН-і де көрсетіледі, ал барлық ақпарат қазақ және/немесе орыс тілдерінде басылуы мүмкін.

БКМ чегінде не болуы тиіс

БКМ қолдануды бұзу фактілері туралы хабарлаған тұлғаларға сыйақы

БКМ чегінде не болуы тиіс

ҚР СК 111-бабы 1-тармағының 2) тармақшасына сәйкес БКМ қолдану кезінде өткізілген тауар, орындалған жұмыс, көрсетілген қызмет үшін төленген сомаға БКМ чегін немесе тауар чегін беру жүзеге асырылады.

Бақылау-касса машиналарын қолдану қағидаларына және БКМ чегінің мазмұнына қойылатын талаптар тізбесіне сәйкес бақылау-касса машинасының чегі мынадай ақпаратты қамтиды:

1) салық төлеушінің атауы;

2) бақылау-касса машинасын пайдалану орнының мекенжайы;

3) салық төлеушінің сәйкестендіру нөмірі;

4) бақылау-касса машинасының зауыттық нөмірі;

5) бақылау-касса машинасының салық органындағы тіркеу нөмірі;

6) чектің реттік нөмірі;

7) тауарлардың ұлттық каталогына сәйкес тауардың, жұмыстың, көрсетілетін қызметтің атауы;

8) ұлттық каталогқа сәйкес тауардың сәйкестендіру коды және таңбалауға және тауарларды қадағалауға жататын тауарларға салынған сәйкестендіру құралы.

9) сатып алынатын тауардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің саны, олардың өлшем бірлігі;

10) тауардың, жұмыстың, көрсетілетін қызметтің бірлікке бағасы;

11) тауарды, жұмысты, көрсетілетін қызметті сатудың жалпы сомасы;

12) фискалдық деректер операторының атауы және деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машиналарының бақылау чегінің түпнұсқалығын тексеру үшін фискалдық деректер операторының интернет-ресурсының деректемелері;

13) тауарларды сатып алу, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету күні мен уақыты;

14) фискалдық белгі;

15) егер салық төлеуші қосылған құн салығын төлеуші болып табылған жағдайда - тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша қосылған құн салығы салынатын айналымдар бойынша ставканы көрсете отырып, қосылған құн салығының сомасы;

16) бақылау-касса машинасының чегі туралы ақпаратты кодталған түрде қамтитын штрих код.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің 12) және 16) тармақшаларының ережелері деректерді беру функциясы жоқ БКМ чектеріне қолданылмайды.

Деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар БКМ чектегі 7) тармақшадағы ақпарат электрондық түрде көрсетіледі.

Валюта айырбастау, металл сынықтарын қабылдау пункттерінде, шыны ыдыстарда, ломбардтарда қолданылатын БКМ чегі қосымша сату сомасы мен сатып алу сомасы туралы ақпаратты қамтиды.

БКМ чегі қосымша бақылау-касса машинасын дайындаушы зауыттың техникалық құжаттамасында көзделген, оның ішінде ҚҚС сомасы туралы деректемелерді қамтиды.

Сатып алушының (клиенттің), тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының талап етуі бойынша деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар БКМ чектерінде сатып алушының (клиенттің), алушының сәйкестендіру нөмірі көрсетіледі.

БКМ чектеріндегі барлық ақпарат сатып алушының (клиенттің), тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының талап етуі бойынша қазақ және (немесе) орыс тілдерінде көрсетіледі және басылады.

БКМ қолдануды бұзу фактілері туралы хабарлаған тұлғаларға сыйақы

ҚР СК 56-бабының 16-тармағында атап өтілгендей  - БКМ және төлем карточкаларын пайдалана отырып төлемдерді қабылдауға арналған жабдықты (құрылғыны) қолданудағы бұзушылықтар туралы ақпаратқа ие адам салық органына мынадай тәсілдердің бірімен:

• бақылау-касса машиналарының чектерін бермеу фактілерін бейнетіркеумен;
• уәкілетті орган бекіткен нысанға сәйкес келмейтін бақылау-касса машиналарының берілген чектерін фототіркеумен;
• ақшаның мобильді аударымдар арқылы аударылғаны туралы банктік түбіртектермен расталған, өзіне белгілі бұзушылық фактілері туралы хабарлауға құқылы.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген бұзушылық фактісі туралы хабарлаған адам, мұндай факт расталған кезде, Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен сыйақы беруге жатады.

Осы тармақтың екінші бөлігінің ережелері жасалған құқық бұзушылық фактілері туралы көрінеу жалған ақпарат хабарлаған адамға қолданылмайды. Бұл ретте көрінеу жалған ақпарат хабарлаған адам Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

Бақылау-касса машиналарының (БКМ) мемлекеттік тізілімі

2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі бақылау чегі

Бақылау чегі - сатушы (тауарды, жұмысты, көрсетілетін қызметті беруші) мен сатып алушы (клиент) арасында ақшалай есеп айырысуды жүзеге асыру фактісін растайтын бақылау-касса машинасының бастапқы есепке алу құжаты. (Бақылау-касса машиналарын қолданудың кейбір мәселелері туралы Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 16 ақпандағы № 208 бұйрығы)

БКМ чегінде қандай ақпарат болуы тиіс

БКМ чектерінде деректемелерді көрсетпегені үшін жауапкершілік

БКМ чегінде қандай ақпарат болуы тиіс

ҚР Салық кодексінің 166-бабының 6-тармағына сәйкес Бақылау-касса машинасының чегі мынадай ақпаратты:

1) салық төлеушінің атауын;

2) салық төлеушінің сәйкестендіру нөмірін;

3) бақылау-касса машинасының зауыттық нөмірін;

4) бақылау-касса машинасының салық органындағы тіркеу нөмірін;

5) чектің реттік нөмірін;

6) тауарларды сатып алу, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету жасалған күн мен уақытты;

7) тауардың, жұмыстың, көрсетілетін қызметтің бір бірлігі үшін бағасын;

8) фискалдық белгіні;

9) деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машиналарының бақылау чегінің төлнұсқалығын тексеру үшін фискалдық деректер операторының атауын және фискалдық деректер операторы интернет-ресурсының деректемелерін;

10) тауардың, жұмыстың, көрсетілетін қызметтің атауын;

11) сатып алынатын тауардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің санын, олардың өлшем бірлігін;

12) тауарды, жұмысты, көрсетілетін қызметті сатудың жалпы сомасын;

13) егер салық төлеуші қосылған құн салығын төлеуші болып табылса – тауарларды, жұмыстарды, көрсетілген қызметтерді өткізу бойынша, қосылған құн салығы салынатын айналымдар жөніндегі мөлшерлемені көрсете отырып, қосылған құн салығының сомасын;

14) бақылау-касса машинасы пайдаланылатын жердің мекенжайын;

15) бақылау-касса машинасының чегі туралы ақпаратты кодталған түрде қамтитын штрих кодты қамтуға тиіс.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің 9) және 15) тармақшаларының ережелері деректер беру функциясы жоқ бақылау-касса машиналарының чектеріне қолданылмайды.

Екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар қолданатын аппараттық-бағдарламалық кешендердің бақылау чегінің нысаны мен мазмұнын уәкілетті органмен келісу бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілейді.

Валюта айырбастау, металл сынықтарын, шыны ыдысты қабылдау пунктерінде, ломбардтарда қолданылатын бақылау-касса машиналарының чегі сату сомасы және сатып алу сомасы туралы ақпаратты қосымша қамтуға тиіс.

7. Бақылау-касса машинасының чегі бақылау-касса машинасын дайындаушы зауыттың техникалық құжаттамасында көзделген, оның ішінде қосылған құн салығының сомасы туралы деректерді қосымша қамтуы мүмкін.

Деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машинасының чегі тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алушының (клиенттің), алушының талап етуі бойынша сатып алушының (клиенттің), алушының сәйкестендіру нөмірін де қамтуға тиіс.

БКМ чектерінде деректемелерді көрсетпегені үшін жауапкершілік

«Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 284-бабына сәйкес БКМ бақылау чегінде мынадай деректемелердің біреуін немесе бірнешеуін:

1) СТ атауын;

2) ЖСН;

3) БКМ зауыттық нөмірін;

4) БКМ мемлекеттік кіріс органындағы тіркелу нөмірін;

5) чектің реттік нөмірін;

6) тауарларды сатып алу, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету күні мен уақытын;

7) тауардың, жұмыстың, көрсетілетін қызметтің бағасын және (немесе) сатып алу сомасын;

8) фискальдық белгіні көрсетпеу не аппараттық-бағдарламалық кешендердің бақылау чегінде (банктер және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар қолданатын аппараттық-бағдарламалық кешендерді қоспағанда) осы бөліктің 1) – 7) тармақшаларында белгіленген бір немесе бірнеше деректемелерді көрсетпеу ескерту жасауға әкеп соғады.

2023 жылғы 1 қаңтардан бастап деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-кассалық машиналарды қолданатын барлық жеке кәсіпкерлер мен заңды тұлғаларда БКМ 2.0.2 нұсқасының жаңа хаттамасына қайта бағдарламалануы тиіс.

Сервис Учет. Онлайн касса