Есепке жатқызу әдісімен ҚҚС төлеу - бүріккіш

1. Кедендік алымдар

2. Заңды тұлға

3. Есепке жатқызу әдісімен ҚҚС төлеу

Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) «В» Компаниясынан Мемлекеттік кірістер аумақтық департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) ҚҚС есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағым алды.

Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы «тіркеме бүріккіш» тауарына қатысты ҚҚС есептеу әдісімен төлеу мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 3 065,8 мың теңгеге хабарлама шығарылды.

«В» Компаниясы кеден органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.

«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) (бұдан әрі – Салық кодексі) 2 және 3-баптарына сәйкес «В» Компаниясының ұстанымына сәйкес Қазақстан Республикасының салық заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді, осы Кодекстен, сондай-ақ қабылдануы осы Кодексте көзделген нормативтік құқықтық актілерден тұрады.

Бұл ретте салықтардың және (немесе) бюджетке төленетін төлемдердің жаңа түрін белгілейтін, мөлшерлемені арттыратын, жаңа міндеттер белгілейтін, сондай-ақ салық төлеушінің (салық агентінің) жағдайын нашарлататын ережелерінің кері күші болмайды.

Осыған ұқсас «Нормативтік құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 43-бабында көзделген, онда нормативтік құқықтық актінің қолданысы, егер бұл актінің өзінде немесе нормативтік құқықтық актіні қолданысқа енгізу туралы актіде көзделсе және олар азаматтарға жаңа міндеттер жүктемесе немесе олардың жағдайын нашарлатпаса ғана кері күшке ие екендігі көрсетілген.

Жоғарыда көрсетілгендер Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 22.12.2022ж. №9 нормативтік қаулысының 1-тармағына да келісіледі, онда Салық кодексінің 3-бабының 5-тармағына сәйкес барлық жағдайларда салықтардың және (немесе) бюджетке төленетін төлемдердің жаңа түрлерін белгілейтін, мөлшерлемелерді көтеретін, жаңа міндеттерді белгілейтін Қазақстан Республикасы заңдарының ережелері, сондай-ақ Салық кодексінің салық төлеушінің (салық агентінің) жағдайын нашарлататын кері күші болмайды.

«В» Компаниясы «Қосылған құн салығы есепке алу әдісімен төленетін импортталатын тауарлардың тізбесін және оны қалыптастыру қағидаларын бекіту туралы» «Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушының 2018 жылғы 21 ақпандағы № 67 бұйрығына өзгеріс енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушының 21 ақпандағы 2018 жылғы №67 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 21.10.2022ж. №74 бұйрығы (бұдан әрі – №74 Бұйрық) негізінде оған ҚҚС төлеу жөніндегі міндеттерді жүктеу жолымен компания жағдайының нашарлауы орын алады деп есептейді, өйткені техниканы әкелу және декларациялау кезінде есептеу әдісімен ҚҚС төлеу қарастырылған.

Жоғарыда айтылғандардың негізінде «В» Компаниясы тексеру нәтижелері туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.

СЭҚ қатысушысының дәлелдерін қарап, кеден органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.

Қаралып отырған жағдайда «В» Компаниясы «G» компаниясымен (Швейцария) жасалған келісімшарт шеңберінде 2022 жылдың тамызында «ішкі тұтыну үшін шығару» кедендік рәсіміне орналастыра отырып және ЕАЭО СЭҚ ТН 8424 49 910 0 кодын мәлімдей отырып, «тіркеме бүріккіш» тауарын әкелуді жүзеге асырды – «Басқа құрылғылар сияқты: ауыл шаруашылығы немесе бау-бақша үшін» ретінде.

«В» Компаниясы әкелген тауарға қатысты кедендік декларациялау кезінде ҚҚС төлеу салық кодексінің 427-бабының және «Қосылған құн салығы есепке алу әдісімен төленетін импортталатын тауарлардың тізбесін және оны қалыптастыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушының 21.02.2018ж. №67 бұйрығының (бұдан әрі–№67 Бұйрық) негізінде есепке жатқызу әдісімен жүргізілді.

Салық кодексінің 427-бабына сәйкес ҚҚС осы бапта айқындалған тәртіппен салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген ҚҚС төлеушілер ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсімімен орналастырылатын мынадай тауарлар бойынша есепке жатқызу әдісімен төленеді:

1) жабдықтар;

2) ауыл шаруашылығы техникасы;

3) автомобиль көлігінің жылжымалы жүк құрамы;

4) тікұшақтар мен ұшақтар;

5) теміржол локомотивтері мен вагондар;

6) теңіз кемелері;

7) қосалқы бөлшектер;

7-1) пестицидтер;

7-2) асыл тұқымды жануарлар және қолдан ұрықтандыруға арналған жабдық;

7-3) тірі ірі қара мал.

Көрсетілген тауарлардың тізбесін және оларды қалыптастыру тәртібін салық саясаты саласындағы уәкілетті орган айқындайды.

№67 Бұйрықпен ҚҚС есепке жатқызу әдісімен төленетін импортталатын тауарлардың тізбесі және оны қалыптастыру қағидалары бекітілді.

«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының кодексіне (Салық кодексі) өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 20.12.2021ж. Қазақстан Республикасының Заңымен және «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы «Қазақстан Республикасының Кодексін (Салық кодексі) қолданысқа енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен Салық кодексінің 427 және 428 баптардың редакциясына өзгерістер енгізе отырып қолданылуы ұзартылды.

Салық кодексінің көрсетілген баптарын іске асыруға №74 Бұйрықпен №67 Бұйрыққа осы тізбеден СЭҚ ТН 8424 49 субпозициясының «ауыл шаруашылығы немесе бау – бақша үшін өзге де құрылғылар» тауарын алып тастау жолымен өзгерістер енгізілді.

№74 Бұйрықтың 4-тармағында бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізілетіні және 01.04.2022ж. бастап туындаған құқықтық қатынастарға қолданылатыны белгіленген.

Сонымен қатар, «Қосылған құн салығы есепке жатқызу әдісімен төленетін импортталатын тауарлардың тізбесін және оның қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушының 2018 жылғы 21 ақпандағы №67 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Ұлттық экономика министрінің 21.02.2024ж. №4 бұйрығымен (бұдан әрі – №4 Бұйрық) №67 бұйрыққа өзгерістер мен толықтырулар енгізілді, онда мынадай мазмұндағы реттік нөмірі 63-1-жол толықтырылды:

№4 Бұйрықтың 4-тармағында бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізілетіні белгіленген.

«Тіркеме бүріккіш» тауарды 8424 49 910 0 - ЕАЭО СЭҚ ТН коды бойынша мәлімделген екенін ескере отырып, кедендік декларациялау 08.06.2022ж. өндірілді, тиісінше №4 Бұйрыққа сәйкес осы тауарды декларациялау кезеңі ҚҚС-ты есепке жатқызу әдісімен төлеу кезеңіне жатады.

Заңнаманың жоғарыда көрсетілген нормаларын назарға ала отырып, кедендік тексеру нәтижелері бойынша ҚҚС есептеу заңсыз болып табылады.

Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері заңсыз деп танылды.