1. Кедендік алымдар
2. Заңды тұлға
3. Өзге де кедендік мәселелер
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) Мемлекеттік кірістер аумақтық департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) кедендік төлемдер мен салықтарды есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «J» Компаниясының шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауарларды «еркін кеден аймағы» кедендік рәсімімен орналастыру және оларды осы кедендік рәсімге сәйкес пайдалану шарттарын сақтау мәселелері бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 8 280,2 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
«J» Компаниясы кеден органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Атап айтқанда, «J» Компаниясы жабдықтарды (қалыптау желісіне арналған бөліктер, қысқыш құрылғылар, муфталар және т.б.) сатып алу кезінде 26.10.2021ж. бастап 31.10.2022ж. дейін АЭА қатысушысы болғанын атап өтті.
АЭА шартының қолданылу кезеңінде жабдықтар АЭА аумағында орналасқан құрылыс объектісіне сатып алынды, ол АЭА шартының мерзімінің аяқталуына байланысты пайдалануға берілмеді.
«J» Компаниясы АЭА аумағына әкелінген тауарлардың оның шегінен тыс әкетілмеуіне байланысты бұзушылық фактісі жоқ деп есептейді.
«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 285-бабы 8-тармағының 1) тармақшасына сәйкес еркін кеден аймағы кедендік рәсімімен орналастырылған тауарларды және (немесе) еркін кеден аймағы кедендік рәсімімен орналастырылған тауарлардан дайындалған (алынған) тауарларды еркін кеден аймағы кедендік рәсімінің қолданылуын аяқтамай иеленуге және (немесе) пайдалануға АЭА аумағында құрылыс және (немесе) монтаждау мердігерлік жұмыстарын жүзеге асыру үшін мердігерге (қосалқы мердігерге) немесе өзге де тұлғаға, оның ішінде АЭА резиденті (қатысушысы, субъектісі) болып табылмайтын тұлғаға;
2022 жылдың аяғынан бастап «J» Компаниясы құрылтайшылар арасындағы қақтығыстарға байланысты өз қызметін тоқтатты, тиісінше компанияның барлық қызметкерлері жұмыстан шығарылды.
Осыған байланысты рәсімді аяқтау туралы өтініш беру мүмкіндігі болмады. Іс жүзінде тауар өндірістік базаға қабылданды және «J» Компаниясының балансында бар.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты «J» компаниясы кедендік тексеру нәтижелері бойынша шығарылған хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін қарап, кеден органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
«J» Компаниясы 26.10.2021ж. АЭА қатысушысы ретінде тіркеу туралы куәлік негізінде АЭА қатысушысы болып табылады, осыған байланысты ЕКА кедендік рәсімімен орналастыра отырып, тауарларды кедендік декларациялауды жүргізді.
«J» Компаниясының АЭА қатысушысы ретіндегі қызметі АЭА басқарушы компаниясымен жасалған 21.10.2021ж. арнайы экономикалық аймақтың қатысушысы ретінде қызметті жүзеге асыру туралы шарт (бұдан әрі – АЭА шарты) негізінде жүзеге асырылды.
АЭА шартының мәні «J» Компаниясының АЭА аумағында қызметтің басым түрін жүзеге асыруы – жобалау-сметалық құжаттама шегінде қызметтің басым түрлерін жүзеге асыруға арналған объектілерді салу және пайдалануға беру және құрама темірбетон және бетон конструкциялары мен бұйымдарын өндіру болды.
АЭА шартына сәйкес оның қолданылу мерзімі 28.02.2022ж. дейін, 18.02.2022ж. №1 қосымша келісіммен қолданылу мерзімі 30.04.2022 ж. дейін ұзартылды, ал 14.04.2022ж. бастап 31.10.2022 ж. дейінгі қосымша келісіммен белгіленді.
Кодекстің 281-бабына сәйкес еркiн кеден аймағының кедендiк рәсiмi шетелдік тауарларға және ЕАЭО қатысты қолданылатын кедендік рәсім болып табылады, оған сәйкес тауарларды осы кедендік рәсіммен орналастыру және оларды осындай кедендік рәсімге сәйкес пайдалану шарттары сақталған кезде кедендік баждар, салықтар, арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждары төленбей, осындай тауарлар АЭА аумағының шегінде немесе оның бөлігінде қойылады және пайдаланылады.
АЭА резиденттерінің (қатысушыларының, субъектілерінің) АЭА аумағында қызметті жүзеге асыру (жүргізу) туралы келісімге (шартқа) (АЭА-дағы қызмет талаптары туралы шартқа, инвестициялық декларацияға, кәсіпкерлік бағдарламаға) сәйкес кәсіпкерлік және өзге де қызметті жүзеге асыруы мақсаттарында, сондай-ақ Қазақстан Республикасының арнайы экономикалық және индустриялық аймақтар туралы заңнамасына сәйкес өзге де мақсаттарда АЭА резиденттерінің (қатысушыларының, субъектілерінің) АЭА аумағына қоюға және (немесе) онда пайдалануға арналған тауарлары еркін кеден аймағы кедендік рәсімімен орналастырылады.
Бұдан басқа, кодекстің 287 – бабы 1-тармағының 2) тармақшасына сәйкес ЕКА кедендік рәсімінің қолданылуы кедендік рәсіміне тауарларды орналастырған адам АЭА резиденті (қатысушысы, субъектісі) мәртебесін жоғалтқан жағдайда-адам осы мәртебені жоғалтқан күннен бастап 6 ай ішінде аяқталуға тиіс.
Кедендік тексеру аяқталған сәтте, атап айтқанда, 27.12.2023ж. «J» Компаниясы кодекстің 287-бабы 1-тармағының 2) тармақшасында белгіленген мерзімнің өтуіне қарамастан, ЕКА кедендік рәсімін аяқтамағанын назарға ала отырып, кедендік төлемдер мен салықтарды есептеу заңды түрде жүргізілді.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері заңды деп танылды.
