- Дау түрі: салық даулары
- Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
- Салық түрі: КТС, ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) ірі кәсіпкерлік субъектілері мен мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түскен түсімдерді, жүргізілген жұмыстарға қосылған құн салығын қоспағанда, мемлекеттік кірістер аумақтық департаментінің (салық органы) заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «G» Компаниясының апелляциялық шағымын алды Қазақстан Республикасының аумағында тауарлар, орындалған жұмыстар және көрсетілген қызметтер (ҚҚС). Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, Мемлекеттік кіріс органы 01.01.2020ж. кезең үшін салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді дұрыс есептеу және уақтылы төлеу мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді. 31.12.2022ж. бойынша, оның нәтижелері бойынша ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) 182 023,4 мың теңге сомасында түсімдерді және 49 388,5 мың теңге өсімпұлды, аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы хабарлама шығарылды Қазақстан Республикасы (ҚҚС) сомасы 77 188,5 мың теңге және өсімпұл 23 827,1 мың теңге. «G» Компаниясы салық органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.
- «R» Компаниясымен өзара есеп айырысуға қатысты
Салық кодексінің 242, 400-баптарын бұзу салықтың шағымданған сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылды, 2021ж. үшін шегерімдерге арналған шығыстар және «R» Компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша 2021ж. 4 тоқсан үшін есепке жатқызылған ҚҚС.
Салық органының осы тұжырымымен «G» Компаниясы келіспейді, себебі салықтық тексеру нәтижелері бойынша «R» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 2021 жылғы 4 тоқсандағы есептен 490 000,0 мың теңге және ҚҚС сомасында 58 800,0 мың теңге шегерімдерден негізсіз алынып тасталды (кешенді зерттеу қызметтері), өйткені «G» Компаниясы мен «R» Компаниясы арасындағы мәмілелер ойдан шығарылған деп танылмайды, сондықтан шығындар заңсыз алынып тасталады. «G» Компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Салық кодексінің 264-бабының 2) тармақшасына және 403-бабының 4) тармақшасына сәйкес бұрын есепке жатқызылатын ҚҚС ретінде танылған шегерімдерге және ҚҚС-қа шығыстар жатқызылуға жатпайды, салық төлеушімен жұмыстарды нақты орындамай, қызметтер көрсетпей, тауарларды тиеп-жөнелтпей жасалған, салық салығы бойынша тіркеу есебінен шығарылған мәмілелер бойынша алып тастауға жатады Салық кодексінің 85-бабы 6-тармағының 2) және 3) тармақшаларына сәйкес салық органының шешімі негізінде қосылған құн, сот осындай салық төлеушіден тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді нақты алуды белгілеген мәмілелерді қоспағанда, осындай заңды тұлғаның заңды күшіне енген сот шешімімен белгіленген Қаржы-шаруашылық қызметін тіркеуге (қайта тіркеуге) және (немесе) жүзеге асыруға қатысы жоқ басшы және (немесе) құрылтайшы (қатысушы).
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2021 жылғы жұмыстарды сатып алу (кешенді тексеру) бойынша шығыстар 2021 жылғы 4 тоқсандағы есептен 490 000,0 мың теңге сомасында және «R» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 58 800,0 мың теңге сомасында ҚҚС алып тасталды. ҚР БСАЖ деректеріне сәйкес «R» Компаниясы салық төлеуші ретінде 29.04.2017ж.салық органында «Қандай да бір нақтылаусыз тауарлардың кең ассортиментімен көтерме сауда» қызметінің түрі тіркелген. «R» Компаниясының басшысы және құрылтайшысы М.В. «R» Компаниясы 31.03.2022ж. ҚҚС бойынша есептен шығарылды.
Қаралып отырған жағдайда «G» Компаниясы өнім берушімен өзара есеп айырысу бойынша «R» Компаниясымен шағымға 23.11.2020ж. Шарттың, 19.12.2021ж. орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актісінің, кешенді тексеру жөніндегі қорытынды есептің, кешенді тексеру жөніндегі қорытынды есептің, кешенді тексеру жөніндегі қорытынды есептің көшірмелері қоса берілді, аталған құжаттарға «R» Компания директоры қол қойды М.В.
Тексеру барысында салық органы 01.07.2023ж. Экономикалық тергеу департаментіне (бұдан әрі - ТДМ) «R» Компаниясына қатысты қылмыстық істердің болуы туралы сұрау салуды жолдады.
05.07.2023ж. алынған жауапқа сәйкес «R» Компаниясына қатысты 30.03.2023ж. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (ҚР ҚК) 216-бабының 3-бөлігі бойынша қылмыстық іс тіркеліп, сотқа жолданды. Тергеу барысында М.В. құжаттама бойынша «R» компаниясының директоры және құрылтайшысы болып табылатыны анықталды, бірақ іс жүзінде ешқандай қатысы жоқ, Қаржы-шаруашылық қызметпен айналыспаған, ешқандай тауарлар сатып алмаған және сатпаған, қызметтер мен жұмыстарды орындамаған. Жеткізушілермен шарт жасасқан жоқ. Сондай-ақ, 18.01.2023ж. «G» Компаниясынан «R» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша құжаттар алынды қазіргі уақытта тергеу материалдары сотта. «R» Компаниясы «A» Компаниясына қайта ұйымдастыру арқылы қосылды. «А» Компаниясы 26.04.2022ж. «K» Компаниясы болып қайта құру жолымен бірігу жүргізілді. Айта кету керек, Мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттың (МАЭС) 20.07.2023ж. шешіміне сәйкес «R» Компаниясын 05.02.2020ж. мемлекеттік қайта тіркеу жарамсыз деп танылды.
Сондай-ақ «R» Компаниясын «K» Компаниясына қосылу жолымен қайта ұйымдастыру жарамсыз деп танылды және «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы коммерциялық емес АҚ-ның 26.04.2022ж. бұйрығы бойынша жойылды.
МАЭС-тың 20.07.2023ж. шешімінен «соттардың салық заңнамасын қолданудың кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 22.12.2022ж. №9 нормативтік қаулысына сәйкес келеді. Басшы (қатысушы) – оны құруға (қайта тіркеуге) қатысы жоқ жеке тұлғаны көрсете отырып, заңды тұлғаны тіркеу (қайта тіркеу) заңды тұлғаны тарату (қайта тіркеуді жарамсыз деп тану) үшін негіз болып табылады.
Сот «R» Компаниясының тіркеу деректеріне сәйкес 05.02.2020ж. бұйрығына сәйкес Шевченко көшесінде тіркелгенін анықтады, онда басшы және Құрылтайшы бір тұлғада М.В. болып табылады. Талапкер талап қоюдың негіздемесінде М.В. түсіндірулеріне сәйкес Қаржы-шаруашылық қызметті жүзеге асырмағанын, тауарды сатып алмағанын және сатпағанын, қызметтер мен жұмыстарды орындамағанын және көрсетпегенін, заңды және жеке тұлғалармен қандай да бір мәмілелер жасамағанын, кәсіпорын құру және сатып алу ниеті жоқ екенін айтады. мен төлемедім, бухгалтерлік есеп пен салық есебін енгізбедім.
«R» компаниясы 26.04.2022ж. бұйрығына сәйкес «K» Компаниясының құқықтық мирасқоры болып табылатын қосылу жолымен қайта ұйымдастыруды жүргізді.
Сонымен қатар, «R» Компаниясы берілмеген тапсыру актісі оны заңды тұлға мүлкінің меншік иесі немесе заңды тұлғаны қайта ұйымдастыру туралы шешім қабылдаған орган бекітеді және жаңадан пайда болған заңды тұлғаларды тіркеу немесе қолданыстағы заңды тұлғалардың құрылтай құжаттарына өзгерістер енгізу үшін құрылтай құжаттарымен бірге ұсынады.
Құрылтай құжаттарымен беру актісін немесе бөлу балансын ұсынбау, сондай-ақ оларда қайта ұйымдастырылған заңды тұлғаның міндеттемелері бойынша құқықтық мирасқорлық туралы ережелердің болмауы жаңадан пайда болған заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеуден бас тартуға әкеп соғады.
Кәсіпорынды тұлғаларға олардың ерік-жігерінсіз ресімдеу, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру үшін қызметкерлер штатының, өндірістік және қойма үй-жайларының болмауы тіркеудің және кейіннен қайта тіркеудің және тиісінше «R» Компаниясының жарғылық капиталындағы үлесті сатып алу-сату шартына басқа тұлғалардың заңсыз бастамашылық жасағанын көрсетеді.
Мұндай жағдайларда «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік Корпорациясы КЕАҚ-ның 05.02.2020ж. бұйрығы негізінде жүргізілген «R» компаниясының мемлекеттік қайта тіркеуді жарамсыз деп тану туралы талапкердің талап қою талаптары негізді деп қанағаттандырылуға жатады. Азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 26.10.2023ж. Қаулысымен МАЭС-тің 20.07.2023ж. шешімі өзгеріссіз қалдырылғанын атап өту қажет.
Бұл ретте Қазақстан Республикасы Азаматтық-процестік кодексінің 21-бабының 2-бөлігіне сәйкес заңды күшіне енген сот шешімдері, ұйғарымдары, қаулылары мен бұйрықтары, сондай-ақ соттар мен судьялардың заңды өкімдері, талаптары, тапсырмалары, шақырулары және басқа да өтініштері барлық мемлекеттік органдар, жергілікті өзін-өзі басқару органдары, қоғамдық бірлестіктер, басқа да заңды тұлғалар, лауазымды адамдар мен азаматтар Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында мүлтіксіз орындалуға жатады.
Осылайша, 2021 жылғы шығыстар шегерімдерінен 490 000,0 мың теңге сомасында және «R» Компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша 58 800,0 мың теңге сомасында есепке жатқызудан ҚҚС алып тастау және салықтық тексеру нәтижелері бойынша КТС және ҚҚС тиісті есептеу негізді болып табылады.
2. «F» Компаниясымен өзара есеп айырысуға қатысты
25.12.2017ж. Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодексінің (Салық кодексі) 242-бабы 1, 3-тармағының және 400-бабы 1-тармағының талаптарын бұзу шағымданған салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылды.
Салық органының осы тұжырымымен «G» Компаниясы келіспейді, себебі салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2020-2021жж. үшін 139 576,7 мың теңге сомасында шығыстар және 2020ж. 3, 4 тоқсан, 2021ж. 4 тоқсан үшін есептен ҚҚС негізсіз алынып тасталды.
Жабдықты жеткізу және жұмыстарды орындау бойынша «F» Компаниясымен өзара есеп айырысу жосықсыз контрагенттер болып табылады. Бұл ретте, серіктестіктің пікірінше, заңнама контрагенттің өнім берушілері туралы мәліметтерді міндетті Растауды көздемейді және заңды тұлғалардың өздері үшін айрықша тәуекел болып табылады.
Сондай-ақ, «G» Компаниясы тексеру аяқталған кезде «F» Компаниясымен мәмілелер ойдан шығарылған деп танылмағанын, тиісінше тексеру барысында шығыстар мен ҚҚС шегерімдерінен заңсыз есептен шығарылғанын көрсетеді. «G» Компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Салық кодексінің 242 - бабының 1 және 3-тармақтарына сәйкес Салық кодексіне сәйкес шегеруге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады. Шегерімдерді салық төлеуші өзінің табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде іс жүзінде жүргізілген шығыстар бойынша жүргізеді.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерілуге жатады.
Салық кодексінің 190-бабының 3-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді. Бұл ретте «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Бухгалтерлік есеп туралы Заң) 6-бабының 3-тармағында операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетілетіні белгіленген, бұл ретте бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар нығайтуды және бухгалтерлік жазбаларда барлық операциялар мен оқиғалардың көрсетілуін қамтамасыз етуге тиіс. Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп регистрлерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды. Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған сәтте не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуы тиіс.
Бұл ретте, Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабы 3-тармағының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер, атап айтқанда операция жасауға (оқиғаны растауға) және оның (оның) ресімделуінің дұрыстығына жауапты адамдардың лауазымдарының атауы, тегі, аты-жөні және қолдары болуға тиіс.
Осылайша, тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша шығыстар сомаларын шегерімдерге жатқызу осы шығыстар кіріс алуға бағытталған жағдайда, операция не оқиғаның жасалу фактісін тіркейтін осы шығыстарды растайтын бастапқы құжаттар болған кезде жүргізіледі. Бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу бухгалтерлік есеп туралы Заңның талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2020-2021жж. арналған 139 576,7 мың теңге сомасындағы шығыстар және «F» Компаниясымен (желдеткіш білігі) өзара есеп айырысу бойынша 2020ж. 3, 4-тоқсан, 2021ж. 4-тоқсан үшін есептен ҚҚС алып тасталды. ҚР БСАЖ деректеріне сәйкес «F» Компаниясы әділет органдарында 12.04.2017ж. «Қандай да бір нақтылаусыз тауарлардың кең ассортиментімен көтерме сауда» қызметінің түрі тіркелген. «F» Компаниясынын басшысы және құрылтайшысы К.В. болып табылады.
Қаралып отырған жағдайда «G» Компаниясы өнім берушімен «F» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шағымға шарттардың көшірмелері қоса берілді:
- 20.09.2019ж. шарт;
- 23.11.2020ж. шарт;
- көмекші жұмыстар бойынша қызметтер көрсетуге арналған шарт; - 27.08.2020ж. тауарды қабылдау-беру актісі, 27.08.2020ж. тарапқа қорларды босатуға арналған жүкқұжат,
- 30.12.2020ж. орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актісі, 27.12.2021ж.
Айта кету керек, 20.09.2019 жылғы Шарттың талаптарына сәйкес Сатушы («F» Компаниясы) шартта белгіленген мерзімде өз күштері мен қаражатын сатып алушының (серіктестіктің) меншігіне толық көлемде жаңа (пайдаланылмаған) тауарларды қоюға, сондай-ақ жеткізілетін тауарға орнатуды, монтаждауды және іске қосу-реттеу жұмыстарын орындауға міндеттенеді Шартқа №1 «тауарды жеткізу көлемі, орны және құны» қосымшасына сәйкес.
Айта кету керек, «F» Компаниясының СЕӨЖ АЖ деректеріне сәйкес:
- жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларацияда (200.00н.) 2020 жылғы 3-4 тоқсан үшін және 2021 жылғы 4 тоқсан үшін қызметкерлер саны 7-8 адам көрсетілген;
- мүлік салығы, көлік құралдарына салынатын салық, жер салығы бойынша декларацияда (700.00н.) 2020 жылға автокөлік құралдары 2 бірлік, 2021 жылға 1 бірлік көрсетілген.
Тексеру барысында салық органы орналасқан жері бойынша болмауына байланысты 08.08.2023ж. тоқтатылған «F» Компаниясының өнім берушісінде қарсы тексеру жүргізуге 01.08.2023ж. сұрау салуды жолдады.
«F» Компаниясы ҚҚС бойынша 05.05.2017 ж.бастап есепте тұрғанын және орналасқан жері бойынша болмауына байланысты 10.12.2022ж. есептен шығарылғанын атап өткен жөн. Сондай-ақ, «F» Компаниясының негізгі жеткізушілері: - Айналым сомасы 66 507,1 мың теңгеге «R» Компаниясы, оның ішінде 7 125,8 мың теңгеге ҚҚС. «R» Компаниясы салық төлеуші ретінде 29.04.2017ж. салық органында тіркелген. Жоғарыда көрсетілгендей, МАЭС-тің 20.07.2023ж. шешіміне сәйкес «R» Компаниясының 05.02.2020 Ж. мемлекеттік қайта тіркеуі жарамсыз деп танылды.
Сондай-ақ «R» Компаниясын «K» Компаниясына қосылу жолымен қайта ұйымдастыру жарамсыз деп танылды және «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы коммерциялық емес АҚ-ның 26.04.2022ж. бұйрығы бойынша жойылды азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 26.10.2023ж. Қаулысымен МАЭС-тың 20.07.2023ж. шешімі өзгеріссіз қалдырылғанын атап өту қажет. – «B» Компаниясы 2020-2021жж. айналым сомасына 172 053,1 мың теңге, ҚҚС сомасы 20 646,4 мың теңге.
«B» Компаниясы салық органында орналасқан жері бойынша салық төлеуші ретінде тіркелген. Басшы және Құрылтайшы: O. O. Қызмет түрі «Қандай да бір нақтылаусыз тауарлардың кең ассортиментімен көтерме сауда». 20.11.2019ж. бастап ҚҚС төлеуші ретінде тіркелді, қайта тіркеуді жарамсыз деп тануға байланысты 26.11.2020ж.
ҚҚС бойынша есептен алынды. Сайтқа сәйкес kgd.gov.kz сенімсіз салық төлеушілер тізіміне енгізілген, заңды мекенжайы бойынша жоқ (16.08.2023ж.тексеру актісі).
СЕӨЖ АЖ сәйкес: - жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларация (200.00н.) 2020 жылғы 4 тоқсандағы өзара есеп айырысу кезеңінде 1 қызметкер көрсетілген, кірістер көрсетілмеген.
- 2020 жылғы көлік құралдарына салынатын салық, жер салығы және мүлік салығы бойынша декларация (700.00н.) ұсынылмаған. - 2020 жылғы КТС бойынша декларация (100.00н.) нөлдік көрсеткіштермен ұсынылған; - 2020 жылғы 4 тоқсандағы ҚҚС бойынша декларация (300.00н.) ұсынылмаған.
Бұдан басқа, МАЭС-тың 27.05.2022ж. шешіміне сәйкес 26.11.2020ж. «B» Компаниясын мемлекеттік қайта тіркеу жарамсыз деп танылғанын атап өткен жөн.
МАЭС-тың 27.05.2022ж. шешімінен заңды тұлғаның Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі-ҚР МК) 34-бабының 1-тармағына және Кәсіпкерлік кодекстің 50-бабының 1-тармағына сәйкес негізгі мақсаты табыс алу болып табылатыны, сот мәміле құқықтық тәртіп негіздеріне көрінеу қайшы келетін мақсатпен жасалған деген қорытындыға келеді. ЖШС құрылтайшысы мен басшысының кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру ниеті.
Айналым сомасы 134 146,4 мың теңгеге «А» Компаниясы, ҚҚС сомасы 16 097,6 мың теңге. Басшы және Құрылтайшы: О.О. Қызмет түрі «Тамақ өнімдерін, соның ішінде сусындар мен темекі өнімдерін сату агенттерінің қызметі».
Сайтқа сәйкес kgd.gov.kz сенімсіз салық төлеушілер тізіміне енгізілген, заңды мекенжайы бойынша жоқ (09.06.2023ж. тексеру актісі), 25.04.2024ж. әрекетсіздер тізіміне енгізілген.
СЕӨЖ АЖ мәліметтері бойынша:
- жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларацияда (200.00н.) 2020 жылғы 3 тоқсанда 5 қызметкер көрсетілген, 2021 жылғы 4 тоқсанда 1 қызметкер көрсетілген, 2020 жылғы 4 тоқсанда нөлдік көрсеткіштермен ұсынылған.
- көлік құралдарына салынатын салық, жер салығы және мүлік салығы бойынша декларациялар (700.00-н.) 2020, 2021жж. ұсынылмаған. - 2020ж., 2021ж. КТС (100.00н.) бойынша декларациялар нөлдік көрсеткіштермен ұсынылған;
- 2020ж., 2021ж. 4 тоқсан үшін ҚҚС бойынша декларациялар (300.00н.) ұсынылмаған.
Бұдан басқа, МАЭС-тің 16.05.2022ж. шешіміне сәйкес 26.11.2020ж. «А» Компаниясын мемлекеттік қайта тіркеу жарамсыз деп танылғанын атап өткен жөн.
МАЭС-тің 16.05.2022 жылғы шешімінен сот «А» Компаниясын белгілегені, оның қызметке қатысы жоқ О.О. - да тіркелгені, өйткені құрылтайшы ретінде Жеке кәсіпкерлікті жүзеге асыру мақсатында ол шешім қабылдамағаны, ерік білдірмегені, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырмағаны шығады.
Көрсетілген фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, «F» Компаниясымен өзара есеп айырысу жөніндегі құжаттар операцияларды жасау фактісі туралы сенімді түрде куәландыра алмайтыны және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайтыны және тиісінше ҚР Салық және бухгалтерлік заңнамаларының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылатыны жөн.
Осылайша, «F» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 2020-2021жж. 3, 4 тоқсандар үшін есептен 139 576,7 мың теңге сомасында және ҚҚС шегерімдерінен 16 749,1 мың теңге сомасында ҚҚС және салықтық тексеру нәтижелері бойынша ҚҚС-ты тиісті есептеу негізді болып табылады.
3. «N» ДК, «M» ДК, «R» ДК, «D» ДК-мен өзара есеп айырысуға қатысты
Салық кодексінің 242-бабы 1, 3-тармағының талаптарын бұзу шағымданған салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылды «G» Компаниясы «N» ДК, «M» ДК, «R» ДК, «D» ДК -мен өзара есеп айырысу бойынша шегерімдерге арналған шығыстарды жатқызған.
Салық органының осы тұжырымымен «G» Компаниясы салықтық тексеру нәтижелері бойынша «N» ДК, «M» ДК, «R» ДК, «D» ДК-мен өзара есеп айырысулар бойынша 2021-2022 жж. арналған шегерімдерден шығыстардың негізсіз алынып тасталуына байланысты келіспейді.
Бұл ретте, «G» Компаниясы жоғарыда аталған қызметкерлер кәсіпорынның қызметкерлері болып табылатынын және техникалық білімі мен заңдық дағдылары бар маманнан қызмет алу экономикалық тиімді екенін атап өтті.
Сондай-ақ, «G» Компаниясы шағымда еңбек заңнамасы бірнеше ұйымдарда біріктіруге және жұмыс істеуге тыйым салмайтынын көрсетеді. «G» Компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Салық кодексінің 242 - бабының 1 және 3-тармақтарына сәйкес Салық кодексіне сәйкес шегеруге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерімдерді салық төлеуші өзінің табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде іс жүзінде жүргізілген шығыстар бойынша жүргізеді. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерілуге жатады.
Салық кодексінің 190-бабының 3-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бұл ретте «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Бухгалтерлік есеп туралы Заң) 6-бабының 3-тармағында операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетілетіні белгіленген, бұл ретте бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар нығайтуды және бухгалтерлік жазбаларда барлық операциялар мен оқиғалардың көрсетілуін қамтамасыз етуге тиіс.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп регистрлерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған сәтте не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуы тиіс.
Бұл ретте, Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабы 3-тармағының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер, атап айтқанда операция жасауға (оқиғаны растауға) және оның (оның) ресімделуінің дұрыстығына жауапты адамдардың лауазымдарының атауы, тегі, аты-жөні және қолдары болуға тиіс.
Осылайша, тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша шығыстар сомаларын шегерімдерге жатқызу осы шығыстар кіріс алуға бағытталған жағдайда, операция не оқиғаның жасалу фактісін тіркейтін осы шығыстарды растайтын бастапқы құжаттар болған кезде жүргізіледі. Бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу бухгалтерлік есеп туралы Заңның талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
3.1. ДК «N»
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша бөлшектеу/монтаждау жұмыстарын сатып алу бойынша шығыстар 2021ж. үшін 30 120,0 мың теңге сомасында, 2022ж. үшін «N» ДК-мен өзара есеп айырысу бойынша 32 240,0 мың теңге сомасында шегерімдерден алып тасталды.
ҚР БСАЖ деректеріне сәйкес «N» ДК 15.11.2021ж. салық органында тіркелген. Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымда шағым беруші тұлға өзінің талаптары мен осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелерді негіздейтін мән-жайлар көрсетілетінін атап өту қажет.
Қаралып отырған жағдайда «G» Компаниясы «N» ДК жеткізушісімен өзара есеп айырысу бойынша шағымға шарттардың көшірмелері қоса берілді:
- 19.11.2021ж. шарт;
- 21.12.2021ж. шарт.
01.01.2020ж. бастап 31.12.2022ж. дейінгі кезеңдегі серіктестік пен «N» ДК арасындағы өзара есеп айырысуларды салыстыру актісі, шот-фактуралар, орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілері.
Айта кету керек, 1.1-тармаққа сәйкес. 19.11.2021ж. шарт Орындаушы («N» ДК) бөлшектеу/монтаждау жұмыстарын орындайды. Шарт бойынша қызметтердің жалпы құны 30 120,0 мың теңгені құрайды. 1.1-тармақ бойынша.
21.12.2021ж. шарт Орындаушы («N» ДК) осы Шартқа №1 қосымшаға сәйкес құбырлардың оқшаулағыш жабынын қалпына келтіру бойынша жұмыстарды орындайды. Шарт бойынша қызметтердің жалпы құны 32 240,0 мың теңгені құрайды.
Бұл ретте, «N» ДК техникалық есебіне сәйкес 11.05.2022ж. бастап 22.05.2022ж. дейінгі кезеңде бөлшектеу/монтаждау бойынша жұмыстар орындалды.
Сондай-ақ, «N» ДК техникалық есебіне сәйкес 14.05.2022ж. мен 25.05.2022ж. аралығында құбырлардың оқшаулағыш жабынын қалпына келтіру жұмыстары орындалды. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 09.10.2017ж. бұйрығымен бекітілген «Газбен жабдықтау жүйелері объектілерінің қауіпсіздігі жөніндегі талаптарды бекіту туралы» 1, 2-бөлімдерге сәйкес Газбен жабдықтау жүйесіне техникалық қызмет көрсету және жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру және жүргізу «қауіпсіздік туралы» Кеден одағы техникалық регламентінің 16-тармағына сәйкес жабдыққа қоса берілетін техникалық құжаттаманың талаптарымен айқындалатынын атап өткен жөн «Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің 02.07.2013ж. қабылдаған шешімімен (бұдан әрі-техникалық регламент). Газбен жабдықтау жүйесін пайдаланатын әрбір ұйымда оның атқарушы органының бұйрығымен (өкімімен) басшылар немесе мамандар қатарынан «азаматтық қорғау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 79-бабына сәйкес оқудан өткен газбен жабдықтау жүйесі объектілерін қауіпсіз пайдалануға жауапты адам тағайындалады.
Жерасты болат газ құбырлары мен сұйытылған газ резервуарларындағы коррозияға қауіпті аймақтарды анықтау және жою, электрохимиялық қорғау қондырғыларына техникалық қызмет көрсету мен жөндеуді газбен жабдықтаушы ұйымдар не жерасты металл құрылыстары мен коммуникацияларды коррозиядан қорғау жөніндегі жұмыстарды орындауға маманданған ұйымдар жүзеге асырады. Газ құбырларының меншік иесінің онда дайындалған персоналмен жасақталған, сондай-ақ қажетті аспаптармен, тетіктермен жарақтандырылған коррозиядан қорғау қызметтері болған кезде көрсетілген жұмыстарды орындауына жол беріледі.
Демек, жоғарыда аталған жұмысты жүргізу үшін техникалық бөлімде білім, сондай-ақ тиісті жабдықтар мен еңбек ресурстарының болуы қажет.
Қаралып отырған жағдайда, шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларация деректеріне сәйкес табыс (910.00н.) 2021 жылғы 2 жартыжылдықта - 30 120,0 мың теңге сомасын, 2022 жылғы 1 жартыжылдықта-28 946,0 мың теңге сомасын және 2022 жылғы 2 жартыжылдықта-32 240,0 мың теңге сомасын құрайды, бұл ретте орташа саны қызметкерлер көрсетілмеген.
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы «Қазақстан Республикасының Кодексін (Салық кодексі) қолданысқа енгізу туралы» 25.12.2017 жылғы Қазақстан Республикасы Заңының 57-4-бабына сәйкес «N» ДК 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап 2023 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңге ЖТС төлеуге жататын 100 пайызға азайтылғанын атап өткен жөн, Салық кодексінің 686, 686-3, 687, 695, 700-баптарына сәйкес есептелген және Салық кодексінің 687-бабына сәйкес есептелген әлеуметтік салық сомасы.
Салық органының ақпаратына сәйкес «G» Компаниясы тексерілетін кезеңде декларацияларды (100.00н., 300.00н.) және «N» ДК (910.00н.) 78.109.152.67 бір IP - мекен-жайдан ұсынатынын атап өткен жөн.
Бұдан басқа, «N» ДК қызметкер болып табылады «G» Компаниясы 05.01.2020 ж.бұйрығына сәйкес механик лауазымына жалақысы 100,0 мың теңге.
Сондай-ақ, «N» ДК бір мезгілде «K» Компаниясында және «C» Компаниясында жұмыс істеді. Салық органы орналасқан жері бойынша «N» ЖК болмауына байланысты 04.08.2023ж. тоқтатылған «G» Компаниясы мен «N» ДК арасындағы өзара есеп айырысулар бойынша 02.08.2023ж. аумақтық салық органына қарсы тексеру жүргізуге сұрау салуды жолдады.
Көрсетілген фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, «N» ДК-мен өзара есеп айырысу жөніндегі құжаттар операцияларды жасау фактісі туралы сенімді түрде куәландыра алмайтыны және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайтыны, тиісінше, ҚР Салық және бухгалтерлік заңнамаларының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылатыны жөн.
- «M» ДК
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша «M» ДК-мен өзара есеп айырысу бойынша 2021ж. үшін 37 568,3 мың теңге сомасында, 2022ж. үшін 10 540,5 мың теңге сомасында кешенді тексеру бойынша Тапсырыс берушіге қорытынды есепті ұсыну үшін деректерді жинау және өңдеу бойынша шығыстар шегерімдерден алып тасталды.
ҚР БСАЖ деректеріне сәйкес «M» ДК 16.02.2021ж. салық органында тіркелген.
Қаралып отырған жағдайда «G» Компаниясы «M» ДК жеткізушісімен өзара есеп айырысу бойынша шағымға шарттардың көшірмелері қоса берілді:
- 16.08.2021ж. шарт;
- 10.09.2021ж. шарт;
- 20.10.2021ж. шарт;
- 03.05.2022ж. шарт.
01.12.2021ж. бастап 06.12.2022ж. дейінгі кезеңдегі «G» Компаниясы мен «M» ДК арасындағы өзара есеп айырысуларды салыстыру актісі, шот-фактуралар, орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілері.
Айта кету керек,
1.1-тармаққа сәйкес. 16.08.2021ж. шарт бойынша орындаушы («M» ДК) Тапсырыс берушіге қорытынды есеп беру үшін деректерді жинау және өңдеу бойынша қызметтер көрсетеді («G» Компаниясы). Шарт бойынша қызметтердің жалпы құны 12 026,4 мың теңгені құрайды.
1.1-тармақ бойынша. 10.09.2021ж. келісім-шарт Орындаушы жинау және өңдеу қызметтерін көрсетеді. Шарт бойынша қызметтердің жалпы құны 12 925,4 мың теңгені құрайды.
1.1-тармақ бойынша. 20.10.2021 ж. келісім-шарт Орындаушы жинау және өңдеу қызметтерін көрсетеді. Шарт бойынша қызметтердің жалпы құны 12 616,4 мың теңгені құрайды. 1.1-тармақ бойынша. Келісім-шарт 03.05.2022ж. Орындаушы жинау және өңдеу қызметтерін көрсетеді. Шарт бойынша қызметтердің жалпы құны 10 540,5 мың теңгені құрайды.
Серіктестік мыналарды ұсынды: 16.08.2021ж., 10.09.2021ж., 03.05.2022ж., 20.10.2021ж. жинау және өңдеу, кешенді тексеру және бағалау бойынша қызметтер көрсетуге арналған шарт бойынша есептер. Ұсынылған құжаттарға сәйкес, 10.09.2021ж. бастап 23.12.2021ж., 20.10.2021ж., 16.05.2022ж. бастап 15.07.2022ж. дейін 16.12.2021ж. ДК «M» кешенді тексеру және бағалау бойынша есеп беру үшін деректерді жинау және өңдеу бойынша жұмыстар жүргізілді.
Бұл ретте ақаулы актілер, жарамдылығын немесе ақаулардың бар-жоғын көрсете отырып жасалған жұмыс туралы есеп және т.б. ұсынылмаған. Деректерді жинау және өңдеу бойынша жүргізілген жұмыстар, қандай деректер өңделгені туралы есеп жоқ.
Бұдан басқа, шарттар бойынша есепте жұмыс құрамы ретінде құбырды тексеру туралы кешенді қорытынды есептер, геометрияны тексеру, металдың жоғалуына тексеру, құбырішілік диагностика әдісімен техникалық диагностикалау нәтижелері бойынша газ құбырының техникалық жай-күйі туралы есеп және техникалық есептер жасалатыны көрсетілген.
ҚР Ішкі істер министрінің 09.10.2017ж. бұйрығымен бекітілген «Газбен жабдықтау жүйелері объектілерінің қауіпсіздігі жөніндегі талаптарды бекіту туралы» 2-бөлімінің 43, 44-тармақтарына сәйкес техникалық тексеру нәтижелері бойынша акт жасалады.
Демек, зерттеу нәтижелері актілермен ресімделеді, жоғарыда аталған жұмысты жүргізу үшін техникалық бөлімде білім қажет.
Шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияға сәйкес «M» ДК табысы (910.00 н.) 2021 жылғы 2 жартыжылдықта 37 568,3 мың теңге соманы және 2022 жылғы 2 жартыжылдықта 10 540,5 мың теңге соманы құрайтынын атап өту қажет, бұл ретте қызметкерлердің орташа саны көрсетілмеген.
Айта кету керек, «M» ДК «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексін (Салық кодексі) қолданысқа енгізу туралы» 25.12.2017ж. Қазақстан Республикасы Заңының 57-4-бабына сәйкес 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап 2023 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңге ЖТС төлеуге жататын 100 пайызға азайтылды, Салық кодексінің 686, 686-3, 687, 695, 700-баптарына сәйкес есептелген және Салық кодексінің 687-бабына сәйкес есептелген әлеуметтік салық сомасы.
Сондай-ақ, салық органының ақпаратына сәйкес «G» Компаниясы тексерілетін кезең үшін декларацияны (100.00н., 300.00н.) және декларацияның «M» ДК (910.00н.) бір IP - мекен-жайдан 78.109.152.67 ұсынады. Бұдан басқа, «M» ДК жалақысы 100,0 мың теңге болатын 01.06.2021ж. бұйрығына сәйкес заңгер лауазымына "G" компаниясының қызметкері болып табылады. Сондай-ақ, «M» ДК бір мезгілде «I» Компаниясында және «C» Компаниясында жұмыс істеді.
Тексеру барысында «G» Компаниясы мен «M» ДК арасындағы өзара есеп айырысу бойынша 01.08.2023ж. салық органына қарсы тексеру жүргізуге сұрау жіберілді, ол орналасқан жері бойынша «M» ДК болмауына байланысты 28.08.2023ж. тоқтатылды.
Көрсетілген фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, «M» ДК-мен өзара есеп айырысу жөніндегі құжаттар операцияларды жасау фактісі туралы сенімді түрде куәландыра алмайтыны және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайтыны, тиісінше, ҚР Салық және бухгалтерлік заңнамаларының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылатыны жөн.
- «R» ДК
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша бақылауды жүзеге асыру бойынша шығыстар шегерімдерден 33 726,9 мың теңге сомасында, 2022 жылы «R» ДК-мен өзара есеп айырысу бойынша 31 505,7 мың теңге сомасында алып тасталды. ҚР БСАЖ деректеріне сәйкес «R» ДК 17.02.2021ж. салық органында тіркелген.
Қаралып отырған жағдайда «G» Компаниясы «R» ДК жеткізушісімен өзара есеп айырысу бойынша шағымға шарттардың көшірмелері қоса берілді:
- 03.03.2021ж. шарт;
- 10.01.2022ж. шарт;
- «G» Компаниясы мен «R» ДК арасындағы 01.01.2020ж. бастап 31.12.2022ж. аралығындағы кезеңдегі өзара есеп айырысуларды салыстыру актісі, шот-фактуралар, орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілері.
Айта кету керек, 1.1-тармаққа сәйкес. 03.03.2021ж., 10.01.2022ж. келісім-шарттар Орындаушы («R» ДК) қызмет көрсетеді. «G» Компаниясы көрсетілген қызмет бойынша есепті ұсынды, 09.05.2022ж. бастап 26.05.2022ж. дейінгі кезеңде объектіде ТТГ КС құбырішілік техникалық диагностикалау бойынша жұмыстардың жүргізілуіне бақылау жүргізілді.
Көрсетілген қызмет бойынша есеп КС-7 құбырішілік диагностикасы бойынша бақылауды жүзеге асыру 05.07.2021ж. бастап 09.07.2021ж. дейінгі кезеңде компрессорлық станцияда объектінің техникалық құжаттамасын зерделеу, объектінің құбырларының зерттелетін учаскелерін өлшеу, диагностикалық жабдықтың жүктелу орындарын анықтау, жобалау, атқару және пайдалану құжаттамасын жинау және талдау, пайдаланудың нақты жағдайлары мен параметрлерін зерделеу бойынша жұмыс жүргізілді ТТГ КС.
02.08.2021ж. бастап 07.08.2021ж., 03.09.2021ж. бастап 07.08.2021ж. дейінгі кезеңдерде объектіде ТТГ КС аспаптық тексеру, ТТГ КС құбырішілік техникалық диагностикалау бойынша жұмыстардың жүргізілуіне бақылау жүзеге асырылды.
Сондай-ақ, келісімшартсыз магнитометриялық диагностика бойынша жұмыс жүргізілді. ҚР 2509-2014 ұлттық стандартының 3-тарауының 3.9-тармағына сәйкес «магистральдық газ құбырларының құбырішілік диагностикасы. Құбырішілік диагностика негізінде магистральдық газ құбырларының коррозиялық жай-күйін бақылау» (ұлттық стандарт) құбірішілік диагностика бұл құбырішілік дефектоскоптарды пайдалана отырып техникалық диагностикалау. Техникалық жағдайды бақылау-бұл объект параметрлерінің мәндерінің техникалық құжаттама талаптарына сәйкестігін тексеру және осы негізде белгілі бір уақытта берілген техникалық күй түрлерінің бірін анықтау.
Тексеруге мәлімделген техникалық диагностикалау түрлерін жүргізудің құжатталған процесі, пайдаланушы ұйым ұсынған техникалық құжаттарды талдау, техникалық диагностикалау нәтижелерін талдау ұсынылмайды. Көрсетілген қызметтер құнының есебі, шарттың 5-тармағында көрсетілген көрсетілген қызметтер нәтижелерін қабылдау актісі ұсынылмаған. Ұсынылған құжаттар бойынша қызмет кіммен және қандай жабдықтармен көрсетілгенін анықтау мүмкін емес. Ақаулы актілер, жарамдылығын немесе ақаулардың бар-жоғын көрсете отырып жасалған жұмыс туралы есеп және т.б. объектілерге кіруге рұқсат. Яғни, газ құбырларын құбырішілік диагностикалауды профиль өлшегіш, дефектоскоп және арнайы техникалық білімі бар техникалар сияқты арнайы жабдықтары бар ұйымдар жүргізеді. Бұл жағдайда «R» ДК 05.01.2020ж. бұйрығына сәйкес менеджер лауазымына «G» Компаниясының қызметкері болып табылады, жалақысы 250,0 мың теңге.
Сонымен қатар, «R» ДК бір мезгілде «Е» Компаниясында, «A» Компаниясында, «I» Компаниясында, «S» Компаниясында жұмыс істеді. Салықтық тексеру барысында «G» Компаниясы мен «R» ДК арасындағы өзара есеп айырысулар бойынша 01.08.2023ж. салық органына қарсы тексеру жүргізуге сұрау жіберілді. 16.08.2023ж. қарсы тексеру актісіне сәйкес өзара есеп айырысулар жалдамалы жұмыскерлердің болмауына және жалақыны есептеудің болмауына байланысты расталмады, бұл жұмыстар, қызметтер жүргізілмегенін көрсетеді. Мұндай айналымда жұмысты нақты орындау, жалдамалы қызметкерлерсіз бір адамға қызмет көрсету күмәнді. Бұдан басқа, салық төлеушілер арасында көрсетілген қызметтер үшін төлем 14.12.2022ж. бастап 15 896,8 мың теңге сомасына, сондай-ақ 14.12.2022ж. бастап 30 205,6 мың теңге сомасына борышты түзету арқылы жабылды. Шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияға сәйкес «R» ДК табысы (910.00н.) 2021 жылғы 2 жартыжылдықта 60 227,0 мың теңгені және 2022 жылғы 1 жартыжылдықта 31 505,7 мың теңгені құрағанын атап өту қажет, бұл ретте қызметкерлердің орташа саны көрсетілмеген.
Айта кету керек, «R» ДК «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексін (Салық кодексі) қолданысқа енгізу туралы» 25.12.2017ж. Қазақстан Республикасы Заңының 57-4-бабына сәйкес 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап 2023 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңге ЖТС төлеуге жататын 100 пайызға азайтылды, Салық кодексінің 686, 686-3, 687, 695, 700-баптарына сәйкес есептелген және Салық кодексінің 687-бабына сәйкес есептелген әлеуметтік салық сомасы.
Департамент ақпаратына сәйкес «G» Компаниясы тексерілетін кезең үшін декларацияны (100.00н., 300.00н.) және «R» ДК декларацияны (910.00н.) бір IP - мекен-жайдан 78.109.152.67 ұсынатынын атап өткен жөн. Көрсетілген фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, «R» ДК - мен өзара есеп айырысу жөніндегі құжаттар операцияларды жасау фактісі туралы сенімді түрде куәландыра алмайтыны және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайтыны, тиісінше, ҚР Салық және бухгалтерлік заңнамаларының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылатыны жөн. 3.4. ДК «D» Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2020 жыл үшін 3 020,0 мың теңге сомасында, 2021 жыл үшін 32 676,5 мың теңге сомасында, 2022 жыл үшін «D» ДК -мен өзара есеп айырысу бойынша 17 981,6 мың теңге сомасында қызметтерді сатып алу (шартты дайындау, келіссөздерге қатысу және т. б.) бойынша шығыстар шегерімдерден алып тасталды. ҚР БСАЖ деректеріне сәйкес «D» ДК 12.12.2019ж. салық органында тіркелген.
Қаралып отырған жағдайда «G» Компаниясы «D» ДК жеткізушісімен өзара есеп айырысу бойынша шағымға шарттардың көшірмелері қоса берілді: - 05.01.2020ж. ақылы қызмет көрсету шарты; - 01.02.2021ж. ақылы қызмет көрсету шарты; - 03.05.2022ж. шарт; - Серіктестік пен «D» ДК арасындағы 01.01.2020ж. мен 31.12.2022ж. аралығындағы кезеңдегі өзара есеп айырысуларды салыстыру актісі, орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілері, атқарылған жұмыс туралы есептер. Айта кету керек, 1.1-тармаққа сәйкес. Тапсырыс беруші («G» Компаниясы) 05.01.2020ж. шарттарды тапсырады, ал Орындаушы («D» ДК) ағылшын, қытай, қазақ тілдерінде шарттарды дайындау, жеткізушілермен келіссөздерге қатысу, шарттар бойынша іскерлік және техникалық хат алмасуды жүргізу бойынша қызметтерді өзіне қабылдайды. 1.1-тармақ бойынша. Орындаушы 01.02.2021 жылғы шарттарды ағылшын, қытай, қазақ тілдерінде дайындау, жеткізушілермен келіссөздерге қатысу, шарттар бойынша іскерлік және техникалық хат алмасуды өзіне қабылдайды. 1.1-тармақ бойынша. Орындаушы («D» ДК) есептерді ағылшын тіліне аудару бойынша қызметтер көрсетеді. Бұл ретте, 31.01.2020ж. орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) ұсынылған актілерінде 1 700,0 мың теңге сомасына, 31.03.2020ж. 300,0 мың теңге сомасына, 31.12.2020ж. 1 020,0 мың теңге сомасына, 31.10.2021ж. 4 276,5 мың теңге сомасына, «жұмыстардың атауы» бағанында (қызметтер) шартты дайындау, келіссөздерге қатысу, (Нидерланды), (Швеция), (Ресей), 30.09.2021ж. бастап 8 400,0 мың теңге сомасына, 31.12.2021ж. бастап 10 000,0 мың теңге сомасына, 31.12.2021 ж. бастап 10 000,0 мың теңге сомасына іскерлік хат алмасуды жүргізу жөніндегі қызметтер" көрсетілген 29.09.2022ж. 5 011,3 мың теңге сомасына «жұмыстардың (көрсетілетін қызметтердің) атауы» бағанында «техникалық есептерді аудару жөніндегі қызметтер», 01.11.2022ж. бастап 12 970,3 мың теңге сомасына техникалық есептерді ағылшын тіліне аудару жөніндегі қызметтер көрсетілген.
Сонымен қатар, 30.01.2020ж., 30.03.2020ж., 30.12.2020ж., 30.10.2021ж. атқарылған жұмыстар туралы есептер ұсынылды. компания өкілімен (Нидерланды) DLE жүйелерін баптау жөніндегі жұмыстарды жүргізуге шарт жасасу үшін, компания өкілімен (Швеция) акустикалық панельдерді жеткізуге шарт жасасу үшін, компания өкілімен (Ресей) газ тығыздау жүйелерін тексеру және жөндеу жөніндегі жұмыстарды жүргізуге шарт жасасу үшін, компания өкілімен (Ресей) Компания өкілімен қосалқы бөлшектерді жеткізуге арналған коммерциялық ұсыныстарға, жұмыстарды жүргізу туралы, жеткізу туралы осы шарттарға, коммерциялық ұсыныстарға тараптар қол қояды, электрондық даналар «G» Компаниясына және компанияларға жіберілді. Сондай-ақ 29.09.2021ж., 30.12.2021ж., 28.09.2022ж., 31.10.2022ж. жасалған жұмыс туралы есептер, онда тендерлік құжаттаманың орыс тілінен ағылшын және қазақ тілдеріне, орыс тілінен ағылшын тіліне, орыс тілінен ағылшын тіліне аударылғаны, есептердің аудармалары «G» Компаниясының өкіліне берілгені көрсетілген".
Сонымен қатар, жұмыстарды жүргізуге және техникалық есептерді аударуға арналған көрсетілген шарттар тексеруге де, шағымға да ұсынылмаған.
Бұдан басқа, «D» ДК 05.01.2020ж. бұйрығына сәйкес менеджер лауазымына 250,0 мың теңге жалақысы бар «G» Компаниясының қызметкері болып табылатынын атап өткен жөн. Бұл ретте, шартты дайындау жөніндегі қызметтер, келіссөздерге қатысу, іскерлік хат алмасуды жүргізу оның міндеті болып табылады «D» ДК сондай-ақ, «D» ДК бір мезгілде «K» Компаниясында және «С» Компаниясында жұмыс істегенін атап өткен жөн. Шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияға сәйкес «D» ДК табысы (910.00н.) 2021 жылғы 2 жартыжылдықта 58 603,0 мың теңге соманы және 2022 жылғы 1-2 жартыжылдықта 21 905,6 мың теңге соманы құрайтынын атап өту қажет, бұл ретте қызметкерлердің орташа саны көрсетілмеген.
Айта кету керек, «D» ДК «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы «Қазақстан Республикасының Кодексін (Салық кодексі) қолданысқа енгізу туралы» 25.12.2017ж. Қазақстан Республикасы Заңының 57-4-бабына сәйкес 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап 2023 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңге ЖТС төлеуге жататын 100 пайызға азайтылды, Салық кодексінің 686, 686-3, 687, 695, 700-баптарына сәйкес есептелген және Салық кодексінің 687-бабына сәйкес есептелген әлеуметтік салық сомасы.
Бұдан басқа, салық органының ақпараты бойынша «G» Компаниясы тексерілетін кезең үшін декларацияны (100.00н., 300.00н.) және декларацияның «D» ДК (910.00н.) бір IP - мекен-жайдан 95.56.75.197 ұсынады. Сонымен қатар, «D» ДК 22.01.2023ж. кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру тоқтатылды. Көрсетілген фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, «D» ДК-мен өзара есеп айырысу жөніндегі құжаттар операцияларды жасау фактісі туралы сенімді түрде куәландыра алмайтыны және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайтыны және тиісінше ҚР Салық және бухгалтерлік заңнамаларының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылатыны жөн.
Осылайша, «N» ДК, «M» ДК, «R» ДК, «D» ДК-мен өзара есеп айырысулар бойынша 2021-2022жж. шығыстар шегерімдерінен алып тастау және салықтық тексеру нәтижелері бойынша КТС тиісті есептеу негізді болып табылады.
- «P» Компаниясымен және «I» ДК-мен өзара есеп айырысуға қатысты.
Салық кодексінің 242-бабының 1, 3-тармағының және 400-бабының 1-тармағының талаптарын бұзу шағымданатын салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылды, «G» Компаниясы «P» компаниясымен, «I» ДК-мен өзара есеп айырысу бойынша шегерімдер мен ҚҚС шығыстарын есепке жатқызды «G» Компаниясының шағымынан салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2020 жылға арналған терезе конструкцияларын жеткізу және монтаждау үшін 13 660,7 мың теңге сомасында және «P» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 2020 жылғы 3 тоқсандағы есептен 1 639,3 мың теңге сомасында ҚҚС шегерімдерден негізсіз алынып тасталғаны шығады. «G» Компаниясы шағымда 18.03.2020 жылғы Жеткізу шартына сәйкес «P» Компаниясы 20.03.2020 жылғы Шартқа сәйкес серіктестіктен осы конструкцияларды сатып алушы болып табылатын «С» Компаниясына тиесілі Радлов көшесі мекенжайындағы үй –жайдағы объектіге терезе конструкцияларын жеткізуді және орнатуды жүргізгенін көрсетеді.
Бұл ретте, конструкция мен монтаждауды іске асырудан түскен табыс бухгалтерлік есепте де, салықтық есепте де көрсетіледі, тиісінше «G» компаниясы терезе конструкцияларын сатып алу және монтаждау жөніндегі шығыстарды шегеруден 13 660,7 мың теңге сомасында және 2020 жылғы 3 тоқсандағы есептен ҚҚС-ты 1 639,3 мың теңге сомасында алып тастауды заңсыз деп санайды «P» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша.
Сондай-ақ, «G» Компаниясының шағымынан салықтық тексеру нәтижелері бойынша «I» ДК-мен өзара есеп айырысу бойынша 37500,0 мың теңге сомасында 2021-2022 жылдарға арналған шегерімдерден шығыстар негізсіз алынып тасталғаны шығады.
Бұл ретте, «G» Компаниясы жоғарыда аталған қызметкерлер кәсіпорынның қызметкерлері болып табылатынын және техникалық білімі мен заңдық дағдылары бар маманнан қызмет алу экономикалық тиімді екенін атап өтті.
Сондай-ақ «G» компаниясы шағымда еңбек заңнамасы бірнеше ұйымдарда біріктіруге және жұмыс істеуге тыйым салмайтынын көрсетеді. «G» Компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді. Салық кодексінің 242 - бабының 1 және 3-тармақтарына сәйкес Салық кодексіне сәйкес шегеруге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерімдерді салық төлеуші өзінің табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде іс жүзінде жүргізілген шығыстар бойынша жүргізеді. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерілуге жатады. Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының есепке жатқызылатын қосылған құн салығының сомасы алынған тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер үшін төленуге жататын қосылған құн салығының сомасы, егер олар сату бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылса, сондай-ақ осы тармақтың 1)-4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса.
Осылайша, тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша шығыстар сомаларын шегерімдерге және ҚҚС-қа есепке жатқызу осы шығыстар табыс алуға бағытталған немесе салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылған жағдайда, операция не оқиғаның жасалу фактісін тіркейтін осы шығыстарды растайтын бастапқы құжаттар болған кезде жүргізіледі. Бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу бухгалтерлік есеп туралы Заңның талаптарына сәйкес жүзеге асырылады. 4.1. «P» Компаниясы Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «P» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 1 639,3 мың теңге сомасында 13 660,7 мың теңге сомасында тауарларды сатып алу (терезе конструкцияларын жеткізу және монтаждау үшін) бойынша шығыстар шегерімдерден алып тасталды. «P» Компаниясының басшысы «G» Компаниясымен өзара есеп айырысу кезеңінде А.А. болды.
ҚР БСАЖ деректеріне сәйкес ТБЖ бойынша Санат: 01.01.2019ж. бастап 30.06.2022ж. дейін – тәуекелдің орташа дәрежесі; 01.07.2022ж. бастап 30.09.2023ж. дейін - тәуекелдің төмен дәрежесі; 01.10.2023ж. бастап - тәуекелдің орташа дәрежесі. СЕӨЖ АЖ деректеріне сәйкес «P» Компаниясы қызметкерлерінің орташа тізімдік саны 14 адамды құрады.
Салықтық тексеру актісінде «Салықтық тексеруге ұсынылған құжаттар тізбесі» бағанында құжаттар (1 C Бухгалтерия, шарттар, бухгалтерлік есеп тіркелімдері (айналым-сальдо ведомосы, шот-карточкалар, шоттарды талдау) бастапқы бухгалтерлік құжаттар, орындалған жұмыстар актілері, шот-фактуралар, демалыс және қабылдау туралы жүкқұжаттар көрсетілген ТМҚ, төлем тапсырмалары, банк үзінділері, кассалық құжаттар, аванстық есептер), тексеру актісінде салықтық тексеруге ұсынылмаған құжаттар туралы ақпарат жоқ.
Ұсынылған құжаттарға сәйкес, «G» Компаниясы мен «P» Компаниясы арасында 18.03.2020 ж.бастап жалпы сомасы 13 660,7 мың теңгеге жеткізу шарты (терезе конструкциялары және жеке жоба бойынша монтаждау) және 1 639,3 мың теңге сомасында ҚҚС жасалды.
Бұл ретте, «G» Компаниясының атына «P» Компаниясын жеткізу және терезе конструкцияларын орнату жалпы сомасы 15 300,0 мың теңге, оның ішінде ҚҚС 1 639,3 мың теңге, сондай-ақ 46 жиынтық мөлшерінде терезе конструкцияларын орнату актісімен 16.08.2020 ж.тарапқа қорларды босатуға арналған жүкқұжатпен расталды.
Сондай-ақ, жоғарыда көрсетілген терезе конструкциялары мен оларды орнату жалпы сомасы 15 500,0 мың теңгеге Радлов көшесі мекенжайына, оның ішінде «G» Компаниясы мен «C» Компаниясы арасында жасалған 20.03.2020 жылғы Шартпен расталған ҚҚС 1 660,7 мың теңгеге жүргізілгенін, іске асырылғанын атап өткен жөн. қорларды 26.08.2020ж. жағына жіберу
Осылайша, «G» Компаниясының терезе конструкцияларын сатып алу жөніндегі шығыстары және оларды орнату «P» Компаниясы, сондай-ақ «C» Компаниясының атына сату бастапқы бухгалтерлік құжаттармен расталды және бұл шығыстар табыс алуға бағытталған және салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылған.
Баяндалғанды негізге ала отырып, «P» Компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша 2020 жылғы 3 тоқсандағы есепте 2020 жылғы шығыстар шегерімдерінен және ҚҚС-ты алып тастау және салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген бөлікте КТС және ҚҚС-ты тиісті есептеу негізсіз болып табылады.
4.2. «I» ДК.
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2020 жыл үшін 15 000,0 мың теңге сомасында, 2021 жыл үшін 15 000, мың теңге сомасында, 2022 жыл үшін «I» ДК-мен өзара есеп айырысу бойынша 7 500,0 мың теңге сомасында қызметтерді сатып алу (паркингтерді жалдау бойынша) бойынша шығыстар шегерімдерден алып тасталды.
ҚР БСАЖ деректеріне сәйкес «I» ДК 07.10.2019ж. салық органында тіркелген.
Қаралып отырған жағдайда «G» компаниясы «I» ДК жеткізушісімен өзара есеп айырысу бойынша шағымға шарттардың көшірмелері қоса берілді:
- 05.01.2020ж. паркингтерді жалдау шарты;
- 05.01.2020ж. тұрақ орындарын қабылдау-беру актісі, 31.01.2020ж. бастап 30.06.2022ж. дейін орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) шот-фактуралары мен актілері айта кету керек, 1.1-тармаққа сәйкес. 05.01.2020 ж. шарт бойынша Жалға беруші («I» ДК) жалға алушыға («G» Компаниясына) жылжымайтын мүлік объектісін уақытша пайдалануға береді – 8 тұрақ орны (201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208), жерасты паркингінде орналасқан сауда орталығы: Әл- Фараби даңғылы, оны өндірістік қызмет барысында сатып алынатын материалдар мен тауарларды сақтауға арналған қойма ретінде пайдалану мақсатында. С
алық органының 28.04.2023ж. тіркелген көлік құралдарының бар-жоғын тексеру барысында 17.05.2023ж. алынған жауапқа сәйкес «G» Компаниясында көлік құралдары жоқ, осыған байланысты кіріс алуға бағытталған қызметпен байланысты емес ретінде «I» ДК-мен өзара есеп айырысу бойынша шығыстар шегерімдерден Алып тасталды.
Сонымен қатар, жоғарыда айтылғандай, автотұрақтар оны серіктестіктің өндірістік қызметі барысында сатып алынған материалдар мен тауарларды сақтауға арналған қойма ретінде пайдалану мақсатында жалға алынды. Айта кету керек, «G» Компаниясы ұсынған 2020-2022 жылдарға арналған айналым-сальдо ведомостарына сәйкес 2020 жылдың басындағы 1300 «қорлар» шоты бойынша 2 177,4 мың теңге сомасына қорлар есептеледі, көрсетілген кезеңде 293 630,1 мың теңге сомасына тауарлар, шикізаттар мен материалдар сатып алынды, 2020 жылдың басына жұмсалды (есептен шығарылды). сомасы 295 486,4 мың теңге және 2022 жылғы есепті кезеңнің соңындағы қалдық 321,1 мың теңгені құрайды.
Сондай-ақ, тұрақ орындарын оны өндірістік қызмет барысында сатып алынатын материалдар мен тауарларды сақтауға арналған қойма ретінде пайдалану мақсатында пайдалану фото материалдармен расталғанын атап өткен жөн.
Бұдан басқа, 2021 жылғы 1-2 жартыжылдықтағы шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияға сәйкес «I» ДК табысы (910.00-нысан) 68 250,0 мың теңге сомасын және 2022 жылғы 1-2 жартыжылдықта 48 400,0 мың теңге сомасын құрайды, оның ішінде 2020 жылғы «G» Компаниясымен өзара есеп айырысу сомасы 15 000,0 мың теңге, 2021 жылы 15 000, мың теңге, 2022 жылы 7 500,0 мың теңге сомасында. Баяндалғанды негізге ала отырып, «I» ДК-мен өзара есеп айырысулар бойынша 2020-2022 жж. шығыстар шегерімдерінен алып тастау және салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген бөлікте КТС-ты тиісті есептеу негізсіз болып табылады.
Салық Кодексінің 182-бабының 1-тармағына сәйкес шағымды қарау аяқталғаннан кейін уәкілетті орган апелляциялық комиссияның шешімін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша «P» Компаниясымен, «I» ДК – мен өзара есеп айырысулар бойынша есептен шығыстар мен ҚҚС шегерімдерінен алып тастау бөлігінде тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарламаның күшін жою, ал қалған бөлігінде өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылданды.
