1. Дау түрі: салық даулары
2. Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
3. Салық түрі: КТС
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігіне (бұдан әрі - уәкілетті орган) ірі кәсіпкерлік субъектілері мен мұнай секторы ұйымдарын қоспағанда заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын (КТС) есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарласына «G» ЖШС апелляциялық шағым түсті.
Іс материалдарына сәйкес, мемлекеттік кірістер органы 01.01.2020ж.- 31.12.2022ж. мерзіміне салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша комплекстік салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 52 242,9 мың теңге сомасында КТС және 15 702,3 мың теңге өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.
«G» ЖШС салық органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.
1. Жылдық жиынтық табысты (МКҚ) 28 571,4 мың теңге сомасына ұлғайтуға қатысты
25.12.2017ж. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 190-бабын, 227-бабы 1-тармағын бұзу салықтардың шағымданған сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болды.
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2022 жылғы тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түскен табыс 28 571,4 мың теңге сомасына ұлғайтылды.
«G» ЖШС салық органының осы тұжырымына сәйкес, салықтық тексеру актісінің 13-тармағына сәйкес тауарлық-материалдық қорлар бойынша алшақтық алдыңғы кезеңнің соңы мен кейінгі тексеру кезеңдерінің басында анықталмағандығына байланысты сәйкес келмейді. Алайда, 2021 және 2022 жылдардағы берілген айналым-сальдо ведомостарына сәйкес тауарлық-материалдық қорлардың қалдықтары бойынша сәйкессіздіктер бар.
«G» ЖШС дәлелдерін тексере отырып, салық органы ұсынған материалдарды зерттей отырып, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Тақырыптық тексеру актісінен мыналар шығады.
Салық кодексінің 226-бабының 1-тармағына сәйкес жылдық жиынтық табысқа салық төлеушінің қосылған құн салығы мен акциздің сомасын, оның ішінде өткізуден түскен табысты қоспай-ақ, осы тармақтың 1)-24) тармақшаларында көрсетілмеген басқа да кірістер, оң бағамдық айырма сомасының теріс бағамдық айырма сомасынан асып кетуі және 25) тармақшада көрсетілген табыстардың барлық түрлері енгізіледі.
Салық кодексінің 228-240-баптарына сәйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін кірістерден, сондай-ақ Салық кодексінің 258-бабының 4-тармағында көрсетілген кірістерден басқа, шығыстар сомасынан аспайтын бөлігінде тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу кезінде туындайтын табыстың сомасы өткізуден түсетін табыс деп танылады. Салық кодексінің 258-бабының 1-тармағында көрсетілген.
Салық кодексінің 190-бабының 2 және 3-тармақтарымен есепке алу құжаттамаларына: «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - бухгалтерлік есеп туралы Заң) сәйкес оны жүргізу бойынша міндет жүктелген тұлғалар үшін – бухгалтерлік құжаттамалар; жеке тұлғалар үшін тексерудің стандартты файлдары, осы файлдарды өз еркімен ұсынатындар үшін; бастапқы есепке алу құжаттары – осы баптың 4-тармағында көрсетілген адамдар үшін; салық нысандары; салықтық есепке алу саясаты; салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін өзге де құжаттар жататыны белгіленеді.
Егер осы баптың 4-тармағында өзгеше белгіленбесе, салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 6-бабының 1-тармағына сәйкес Бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен, сондай-ақ есеп саясатымен регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және жинақтаудың реттелген жүйесін білдіреді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп регистрлерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған сәтте не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуы тиіс.
Бұдан басқа, Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер болуға тиіс, мұнда басқалармен қатар операция жасауға (оқиғаны растауға) жауапты адамдардың лауазымдарының атауын, тегін, аты-жөнін және қолын көрсету және оның дұрыстығын ресімдеу көзделген.
Осылайша, сатудан түскен кірістер мен басқа кірістер басшы мен бас бухгалтер немесе салық төлеушінің бұйрығымен уәкілетті қызметкер қол қойған тиісті құжаттармен расталуы керек. Бұл ретте Салық кодексінің нормаларына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2022 жылы тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түскен табыс 28 571,4 мың теңге сомасына ұлғайтылды.
Жоғарыда көрсетілгендей, Салық кодексінің 190-бабының 3-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді.
Мәселен, «G» ЖШС, «G» ЖШС мөрімен расталған айналым-сальдо ведомосінің деректеріне және салықтық тексеруге ұсынылған шоттарды талдауға сәйкес:
6010 «өнімді сатудан және қызмет көрсетуден түскен табыс» 2022 жылы 1 757 294,8 мың теңге сомасында көрсетілген;
6020 «сатылған өнімді қайтару» 2022 жылы 101 167,2 мың теңге сомасында көрсетілген.
Осылайша, бухгалтерлік есеп деректері бойынша 2022 жылы өнімді сатудан түскен табыс 1 656 127,6 мың теңгені құрайды.
Бұл ретте, КТС бойынша декларацияның деректері бойынша (100.00н.) 2022 жылғы «сатудан түскен табыс» 100.00.001 жолында 1 627 556,2 мың теңге сомасында көрсетілген. Алшақтық 28 571,4 мың теңге сомасын құрайды.
Тиісінше, салықтық тексеру барысында 2022 жылғы бухгалтерлік есеп деректері (айналым-сальдо ведомосі, карточка және тиісті шоттарды талдау), сондай-ақ «G» ЖШС ұсынған КТС бойынша қосымша декларациялардың деректері (100.00-нысан) ескерілді.
Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымда шағым беруші тұлға өзінің талаптары мен осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелерді негіздейтін мән-жайлар көрсетілетінін атап өту қажет.
«G» ЖШС Салық кодексінің 179-бабына сәйкес шағымға директор қол қойған және «G» ЖШС мөрімен расталған 2022 жылғы айналым-сальдо ведомосы қоса берілді, оған сәйкес өнімді сатудан және қызмет көрсетуден түскен табыс 1 757 294,8 мың теңге сомасында сатылған өнімді қайтару 101 167,2 мың теңге сомасында, барлығы 1 656 127,6 мың теңге сомасына табыс, бұл салықтық тексеруге ұсынылған бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес келеді.
Демек, «G» ЖШС-нің 2022 жылғы тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) сатудан түсетін кірісті ұлғайтудың негізсіздігіне қатысты дәлелдері дәрменсіз болып табылады.
Осылайша, 2022 жылы тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түсетін кірісті 28 571,4 мың теңге сомасына ұлғайту (1 656 127,6 - 1 627 556,2) салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізді болып табылады.
2. «Z» ш/қ және «А» ш/қ-мен өзара есеп айырысуларға қатысты
Салық кодексінің 264-бабының 5-тармағын бұзу салықтың шағымданған сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеуге негіз болды.
«G» ЖШС салық органының осы тұжырымына сәйкес емес, өйткені «Z» ш/қ және «А» ш/қ-мен өзара есеп айырысу бойынша өзара есеп айырысуды жүзеге асыруды растайтын барлық құжаттар бар.
«G» ЖШС дәлелдерін тексере отырып, салық органы ұсынған материалдарды зерттей отырып, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Тақырыптық тексеру актісінен мыналар шығады.
Салық кодексінің 264-бабының 5) тармақшасына сәйкес заңды күшіне енген сот шешімі негізінде жарамсыз деп танылған мәміле бойынша шығыстар шегеруге жатпайды.
Демек, заңды күшіне енген сот шешімі негізінде жарамсыз деп танылған мәміле бойынша шығыстар шегерімге жатпайды.
Салық кодексінің 242 - бабының 1 және 3-тармақтарына сәйкес Салық кодексіне сәйкес шегеруге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерімдерді салық төлеуші өзінің табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде іс жүзінде жүргізілген шығыстар бойынша жүргізеді.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерілуге жатады.
Салық кодексінің 412-бабының 12 тармағында шот-фактура заңды тұлғалар үшін-атауы мен ұйымдық-құқықтық нысанын көрсететін мөрмен, сондай-ақ басшы мен бас бухгалтердің қолдарымен куәландырылатыны көзделген.
Шот-фактура салық төлеушінің шешімімен уәкілеттік берілген қызметкердің қолымен куәландырылуы мүмкін.
Сонымен қатар, Салық кодексінің 190-бабының 3-тармағында салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделгені анықталды. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 1-бабының 2) тармақшасында бастапқы есепке алу құжаттары – операцияны немесе оқиғаны жасау фактісінің және оның жасалу құқығының қағаз жүзінде де, электрондық жеткізгіште де құжаттамалық куәлігі, оның негізінде бухгалтерлік есеп жүргізілетіні айқындалған.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 2 және 3-тармақтарында операцияларды немесе оқиғаларды ресімдеу үшін қолданылатын бастапқы құжаттарға қойылатын нысандарды немесе талаптарды Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес уәкілетті орган және (немесе) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бекітетіні көрсетілген.
Нысандары немесе талаптары бекітілмеген бастапқы құжаттарды дара кәсіпкерлер мен ұйымдар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бекітілген нысандарды немесе талаптарды дербес әзірлейді не қолданады немесе есепке резидент емес жеке тұлғалар немесе Қазақстан Республикасының аумағында тіркелмеген резидент емес заңды тұлғалар ұсынған нысандарды қолданады, оларда міндетті құжаттар болуы тиіс осы баптың 3-тармағының 1)-7) тармақшаларында көрсетілген деректемелер.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 4-тармағына сәйкес бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған сәтте не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуы тиіс.
Осылайша, салық төлеушінің шығыстары тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша шығыстар табыс алуға бағытталуы тиіс болған жағдайда шегерімге жатқызылуға жатады. Бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу бухгалтерлік есеп туралы Заңның талаптарына сәйкес, оның ішінде операцияны не оқиғаны жасау фактісін тіркеу бойынша жүзеге асырылады.
Сондай-ақ Салық кодексінің 264-бабының 2) тармақшасына сәйкес басшысы және (немесе) құрылтайшысы (қатысушысы) осындай заңды тұлғаның қаржы-шаруашылық қызметін тіркеуге (қайта тіркеуге) және (немесе) жүзеге асыруға қатысы жоқ салық төлеушімен жұмыстарды нақты орындаусыз, қызметтер көрсетусіз, тауарларды тиеп-жөнелтусіз жасалған операциялар бойынша сот осындай салық төлеушіден тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді іс жүзінде алуы заңды күшіне енген сот шешімімен белгіленген операцияларды қоспағанда шығыстар шегеруге жатпайды.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «Z» ш/қ және «А» ш/қ өзара есеп айырысу бойынша шығыстар шегерімдерден алынды.
Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымда шағым беруші тұлға өзінің талаптары мен осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелерді негіздейтін мән-жайлар көрсетілетінін атап өту қажет.
Бұл жағдайда «G» ЖШС шағымда «Z» ш/қ және «А» ш/қ өзара есеп айырысу бойынша шығыстарды шегерімдерден алып тастау бөлігінде осы мән-жайларды растайтын мән-жайлар мен дәлелдемелер келтірілмеген.
1.1. «Z» ш/қ
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2021 жылғы Тауарларды (қарақұмық) сатып алу жөніндегі шығыстар «Z» ш/қ-мен өзара есеп айырысу бойынша 120 000,0 мың теңге сомасына шегерімдерден алынды.
ҚР БСАЖ сәйкес «Z» ш/қ басшысы Т.Н.А. болып табылады.
«Z» ш/қ 29.03.2021ж. бастап мемлекеттік кірістер басқармасында тіркелген.
Қызмет түрі-дәнді (күріштен басқа), бұршақ және майлы дақылдарды өсіру.
СОНО АЖ сәйкес:
- 2021 жылғы көлік құралдарына салынатын салық, жер салығы, мүлік салығы бойынша декларация (700.00-нысан) ұсынылмаған;
- 2021 жылғы КТС бойынша декларация (220.00-нысан) ұсынылмаған;
- 2021 жылғы 1-4 тоқсандағы жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларациялар (200.00-нысан) 1-2 қызметкерді көрсете отырып ұсынылды.
Жоғарыда айтылғандардан «Z» ш/қ-да материалдық-техникалық база, қойма үй-жайлары, көлік құралдары жоқ екендігі шығады.
Бұдан басқа, мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттың (СМЭС) 04.08.2022ж. шешімімен (бұдан әрі – СМЭС-тің 04.08.2022ж. шешімі) 06.09.2021ж. электрондық шот-фактура бойынша 120 000,0 мың теңге сомасына «G» ЖШС мен «Z» ш/қ арасындағы мәміле жарамсыз деп танылғанын атап өткен жөн.
СМЭС-тің 04.08.2022 ж.шешімінен уәкілетті мемлекеттік органдардың «Z» к/с үшін жауаптарына сәйкес ауыл шаруашылығы жерлері жоқ екендігі шығады. Импорт өндірілмеді, тауар сатып алынбады.
«Z» ш/қ дәнді дақылдарды өсірмеді, астық қолхаттарын жазбады.
Элеваторлардың жауаптарынан «Z» ш/қ қызмет көрсету шарттары жасалмағаны шығады.
Полиция департаменті көші-қон қызметі басқармасының жауабына сәйкес «Z» ш/қ басшысы Т.Н.А. Қазақстан Республикасынан тыс тұрақты тұруға кетті.
Сондай-ақ, 30.11.2021ж. Кәсіпкерлік және ауыл шаруашылығы бөлімі ММ-нің осы бөліммен егін жинау алаңдары мен өнімділіктің болуы туралы анықтама берілмегені анықталды.
Сондай-ақ, СМЭС-тің 04.08.2022 жылғы шешімінде «Z» ш/қ сатылған тауарды өндіруші болып табылмайтындығы және одан әрі жеткізу мақсатында оларды сатып алу туралы дәлелдемелерді сотқа ұсынбағаны көрсетілген.
Қазақстан Республикасы Азаматтық іс жүргізу кодексінің 21-бабының 2-бөлігіне сәйкес заңды күшіне енген сот шешімдері, ұйғарымдары, қаулылары мен бұйрықтары, сондай-ақ соттар мен судьялардың заңды өкімдері, талаптары, тапсырмалары, шақырулары және басқа да өтініштері барлық мемлекеттік органдар, жергілікті өзін-өзі басқару органдары, қоғамдық бірлестіктер, басқа заңды тұлғалар, лауазымды адамдар мен азаматтар Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында мүлтіксіз орындалуға жатады.
Осылайша, Салық кодексінің 264-бабының 5) тармақшасына сәйкес «Z» ш/қ-мен өзара есеп айырысу бойынша шығыстар шегерімге жатқызылуға жатпайды.
1.2. «А» ш/қ
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2022 жылғы тауарларды (қарақұмық) сатып алу жөніндегі шығыстар «А» ш/қ-мен өзара есеп айырысу бойынша 125 000,0 мың теңге сомасына шегерімдерден алынды.
ҚР БСАЖ сәйкес «А» ш/қ басшысы М.Р.Б. болып табылады.
«А» ш/қ 21.02.2022ж. бастап мемлекеттік кірістер басқармасында тіркелген.
Қызмет түрі – химиялық тазалау және бояу.
СОНО АЖ сәйкес:
- 2022 жылғы көлік құралдарына салынатын салық, жер салығы, мүлік салығы бойынша декларация (700.00-нысан) ұсынылмаған;
- 2022 жылға арналған шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларация (910.00-нысан) нөлдік мәндермен ұсынылған;
- 2022 жылғы 1-4 тоқсандағы жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларациялар (200.00-нысан) ұсынылмаған.
Жоғарыда айтылғандардан «а» ш/қ-да материалдық-техникалық база, қойма үй-жайлары, көлік құралдары жоқ екендігі шығады.
Бұдан басқа, қалалық соттың 04.07.2023ж. шешімімен (бұдан әрі – соттың 04.07.2023 ж. шешімі) «G» ЖШС мен «А» ш/қ арасындағы мәмілелер жарамсыз деп танылғанын атап өткен жөн:
- 20.07.2022ж. және 23.07.2022 ж. ЭШФ жазып берген шарт бойынша 25 000,0 мың теңге, ҚҚС 0 теңге;
- 22.07.2022ж. және 23.07.2022 ж. ЭШФ жазып берген шарт бойынша 25 000,0 мың теңге, ҚҚС 0 теңге;
- 18.07.2022ж. және 23.07.2022 ж. ЭШФ жазып берген шарт бойынша 25 000,0 мың теңге, ҚҚС 0 теңге;
- 13.07.2022ж. және 23.07.2022 ж. ЭШФ жазып берген шарт бойынша 25 000,0 мың теңге, ҚҚС 0 теңге;
- 15.07.2022ж. және 23.07.2022 ж. ЭШФ жазып берген шарт бойынша 25 000,0 мың теңге, ҚҚС 0 теңге.
04.07.2023 жылғы сот шешімінен «Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесінен, «ЕХД КАО» ақпараттық жүйесінен түсіруге сәйкес М.Р.Б. тауарларды сатып алудар жүзеге асырылмаған.
«Е-лицензиялау» мемлекеттік деректер базасы « ақпараттық жүйесіндегі мәліметтер М.Р.Б. лицензиялар берілмегенін көрсетеді.
«Мемлекеттік кірістер департаменті» РММ-нің 2023 жылғы 04 сәуірдегі жауабынан Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына тауарларды импорттауды М.Р.Б. жүзеге асырмағаны шығады.
Сондай-ақ, 04.07.2023ж. сот шешімінде жауапкерлер арасында елеусіз мәміле жасау нәтижесінде мемлекеттік кірістер органы тұлғасында салықтарды алуға мемлекеттің құқықтары бұзылғаны, осы мәмілелер заңнама талаптарына сәйкес келмейтіні, ҚҚС және КТС төлеу бөлігінде салық жүктемесін барынша азайту мақсатында Құқықтық тәртіп немесе имандылық негіздеріне көрінеу қарсы мақсатта жасалғаны көрсетілген.
Осылайша, Салық кодексінің 264-бабының 5) тармақшасына сәйкес «А» ш/қ-мен өзара есеп айырысу бойынша шығыстар шегерімге жатқызылуға жатпайды.
Жоғарыда айтылғандардың негізінде «Z» ш/қ және «А» ш/қ өзара есеп айырысулар бойынша шығыстарды шегеруден алып тастау және салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген бөлікте КТС-ты тиісті есептеу негізді болып табылады.
3. Өсімпұлды есептеуге қатысты
15 702,3 мың теңге сомасында өсімпұл есептеу үшін 52 242,9 мың теңге мөлшерінде КТС есептеу негіз болды.
Салық органының осы қорытындысымен «G» ЖШС жүргізілген есептеулерге сәйкес өсімпұл сомасы 5 280,5 мың теңгеден аспайтындығына байланысты сәйкес келмейді.
«G» ЖШС дәлелдерін тексере отырып, салық органы ұсынған материалдарды зерттей отырып, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Тақырыптық тексеру актісінен мыналар шығады.
Салық кодексінің 116-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес белгіленген мерзімдерде орындалмаған салық міндеттемесінің (салық агентінің) орындалуы бюджетке төленбеген салықтар мен төлемдер сомасына өсімпұлды, оның ішінде бюджетке аванстық және ағымдағы төлемдерді есептеумен қамтамасыз етіледі.
Салық кодексінің 117-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес өсімпұлдар осы баптың 2-тармағында белгіленген, мерзімінде төленбеген салық және бюджетке төленетін төлемдер, оның ішінде олар бойынша аванстық және (немесе) ағымдағы төлемдер сомасына есептелетін мөлшер танылады.
Бұл ретте, Салық кодексінің 117-бабы 2-тармағының 2) тармақшасымен өсімпұл салықты және бюджетке төленетін төлемді, оның ішінде олар бойынша аванстық және (немесе) ағымдағы төлемді төлеу күнін қоса алғанда, салық және бюджетке төленетін төлемдерді төлеу жөніндегі салық міндеттемесін орындауды кешіктірген әрбір күн үшін есептеледі мерзімі өткен әрбір күнге Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің базалық мөлшерлемесінің 1,25 еселенген мөлшерінде есептеледі.
Салық кодексінің 185-бабына сәйкес салық төлеушінің (салық агентінің) уәкілетті органға немесе сотқа шағым беруі шағымданатын бөліктегі тексеру нәтижелері туралы хабарламаның орындалуын тоқтата тұрады.
Уәкілетті органға шағым берген кезде шағым жасалған бөліктегі тексеру нәтижелері туралы хабарламаны орындау шағым бойынша шешім шығарылғанға дейін тоқтатыла тұрады.
Осыған ұқсас норма салық кодексінің 96-бабының 5-тармағында көзделген.
Осылайша, өсімпұл мерзімі өткен әрбір күн үшін мерзімінде төленбеген салық міндеттемесінің сомасына есептеледі. Бұл ретте Салық кодексінің 185-бабына және 96-бабының 5-тармағына сәйкес хабарламаның қолданылуын тоқтата тұру тексеру нәтижелері бойынша есептелген өсімпұлдың күшін жоюға әкеп соқпайды.
ҚР Қаржы министрінің 27.02.2018ж. №306 Бұйрығымен бекітілген Дербес шоттарды жүргізу қағидаларының (бұдан әрі – №306 қағидалар) 7-тармағына сәйкес мемлекеттік кірістер органдарында салықтарды, бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді, міндетті зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдарды, сондай-ақ өсімпұлдар мен айыппұлдарды есепке алу «Орталықтандырылған бірыңғай дербес шот» ақпараттық жүйесінде жүргізілетінін көрсету қажет (бұдан әрі – ОБДШ АЖ).
№ 306 Қағидалардың 128-тармағында өсімпұлдарды есептеу мынадай формула бойынша жүргізілетіні анықталды: П=(Н * Р/100*1,25*Д) / 365, мұндағы: Р - есептелген өсімпұлдар сомасы; Н - бересінің сомасы; Р - қайта қаржыландыру ставкасы; Д - мерзімі өткен күндер саны.
Өз кезегінде, «Салықтық аудитті электрондық бақылау» АЖ пайдаланушы нұсқаулығына сәйкес өсімпұлдарды есептеу салықтық тексеру актісіне қосымшалар негізінде ОБДШ АЖ-де автоматтандырылған режимде жүзеге асырылады.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру актісінің нәтижелері бойынша (КТС төлеу мерзімі, Салық кодексінің 306-бабы) 06.05.2024ж. бойынша (салықтық тексерудің аяқталған күні) 2021-2022жж. КТС бойынша салық міндеттемесін орындауды кешіктірген әрбір күн үшін 52 242,9 мың теңге сомасында өсімпұл есептелді, бұл ҚР салық заңнамасының жоғарыда көрсетілген ережелеріне сәйкес келеді.
Осылайша, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2021-2022жж. КТС төленбеген сомасына өсімпұл есептеу негізді болып табылады.
Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымда шағым беруші тұлға өзінің талаптары мен осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелерді негіздейтін мән-жайлар көрсетіледі.
Бұл ретте, «G» ЖШС шағымға өсімпұлды дұрыс есептемеуге қатысты дәлелдер көрсетілмеген.
Тауарлық-материалдық қорлардың қалдықтары бойынша «G» ЖШС дәлелдеріне қатысты тексеру барысында ТМҚ қалдықтары арасында сәйкессіздіктер анықталмағанын атап өткен жөн. Сонымен қатар, Салық кодексінің 211-бабының 1-тармағына сәйкес салық төлеуші (салық агенті) осы өзгерістер мен толықтырулар жататын салық кезеңі үшін қосымша салық есептілігін жасау жолымен салық есептілігіне өзгерістер мен толықтырулар енгізуге құқылы.
Салық кодексінің 182-бабының 1-тармағына және 186-бабының 5-тармағына сәйкес шағымды қарау аяқталғаннан кейін уәкілетті орган Апелляциялық комиссияның шешімін және тақырыптық тексеру нәтижелерін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.
Апелляциялық комиссия отырысының қорытындысы бойынша тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.
