Дау түрі: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) ірі кәсіпкерлік субъектілері мен мұнай секторы ұйымдарын қоспағанда заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын (КТС) және қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарласына «D» ЖШС апелляциялық шағым түсті.
Іс материалдарына сәйкес, мемлекеттік кірістер органы 01.01.2017ж.- 31.12.2021ж. мерзіміне салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 319 932,5 мың теңге сомасында КТС және 116 888,1 мың теңге сомасында өсімпұл, 205 642,0 мың теңге сомасында төлем көзінен ҚҚС және 90 621,9 мың теңге өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.
1. «B» ЖШС, «K» ЖШС, «A» ЖШС, «S» ЖШС және «E» ЖШС, «N» ЖШС-мен өзара есеп айырысуға қатысты
Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 264-бабының 4-тармағын, 403-бабының 4) тармақшасын бұзу шағым жасалған салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады.
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша «D» ЖШС «B» ЖШС, «K» ЖШС, «A» ЖШС, «S» ЖШС және «E» ЖШС, «N» ЖШС өзара есеп айырысулары бойынша шегерімдер мен ҚҚС-тан шығыстар алып тасталды.
Салық органының осы қорытындысымен «D» ЖШС келіспей, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «В» ЖШС контрагенттерімен өзара есеп айырысу бойынша шегерімдер мен ҚҚС шегерімдерінен шығыстар «K» ЖШС, «A» ЖШС, «S» ЖШС және «E» ЖШС, «N» ЖШС, олар бойынша жұмыстарды нақты орындаусыз, қызметтер көрсетусіз, тауарды тиеп-жөнелтусіз шот-фактураларды жазу бойынша сот актілері ұсынылмаса негізсіз алып тасталды. Бұл ретте, салықтық тексеру актісінде келтірілген сот шешімдерінде басшы немесе құрылтайшы тіркеуге (қайта тіркеуге) қатысы жоқ мән-жайлар көрсетілмеген.
«D» ЖШС дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Тақырыптық тексеру актісінен келіп шығады.
Салық кодексінің 242-бабы 1 және 3-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық салынатын кірісті айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.
Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес қосылған құн салығының сомасы, Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызатын, алынған тауарлар үшін төлеуге жататын қосылған құн салығының сомасы танылады, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатын немесе пайдаланылатын болса, сондай-ақ, егер осы тармақтың 1)-4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса.
Шот-фактура Салық кодексінің 400-бабына сәйкес қосылған құн салығын есепке жатқызу үшін негіз болып табылады.
Салық кодексінің 412-бабы 12-тармағында шот-фактура заңды тұлғалар үшін - атауы мен ұйымдық-құқықтық нысанына нұсқауды қамтитын мөрмен, сондай-ақ басшы мен бас бухгалтердің қолдарымен расталатыны көзделген.
Шот-фактура салық төлеушінің шешімімен уәкілеттік берілген қызметкердің қолымен расталуы мүмкін.
Сонымен бірге Салық кодексінің 190-бабының 3-тармағымен салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделетіні белгіленген. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 1-бабының 2) тармақшасында бастапқы есепке алу құжаттары - негізінде бухгалтерлік есеп жүргізілетін операцияның немесе оқиғаның жасалу фактісінің және оны жасау құқығының қағаз, сондай-ақ электрондық жеткізгіштегі құжаттық куәлігі болып айқындалған.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 2 және 3-тармақтарында операцияларды немесе оқиғаларды ресімдеу үшін қолданылатын бастапқы құжаттардың нысандарын немесе оларға қойылатын талаптарды Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес уәкілетті орган және (немесе) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бекітетіні көрсетілген.
Нысандары немесе талаптары бекітілмеген бастапқы құжаттар, дара кәсіпкерлер мен ұйымдар дербес әзірлейді не нысандарды немесе талаптарды қолданады, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бекітілген немесе есепке алуға резидент емес жеке тұлғалар немесе резидент емес заңды тұлғалар ұсынған Қазақстан Республикасының аумағында тіркелмеген, осы баптың 3-тармағының 1) -7) тармақшаларында көрсетілген міндетті деректемелерді қамтуға тиіс.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 4-тармағына сәйкес бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.
Осылайша, салық төлеушінің шығыстары тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша шығыстар кіріс алуға бағытталуы тиіс, ал ҚҚС салық салынатын айналым мақсатында пайдалану (пайдаланылатын) кезінде есепке жатқызылуы тиіс болған жағдайда шегерімге жатқызылуға тиіс. Бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу Бухгалтерлік есеп туралы заңның талаптарына сәйкес, оның ішінде операцияны не оқиғаны жасау фактісін тіркеу бойынша жүзеге асырылады.
Сондай-ақ Салық кодексінің 264-бабы 2) тармақшасына сәйкес салық төлеушімен жұмыстарды нақты орындаусыз, қызметтер көрсетусіз, тауарларды тиеп-жөнелтусіз жасалған операциялар бойынша шығыстар шегерімге жатпайды. (немесе) құрылтайшысы (қатысушысы) тіркеуге (қайта тіркеуге) және (немесе) осындай салық төлеушіден тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді іс жүзінде алуды сот белгілеген операцияларды қоспағанда, заңды күшіне енген сот шешімімен белгіленген осындай заңды тұлғаның қаржы-шаруашылық қызметін жүзеге асыруға қолданылмайды.
Салық кодексінің 403-бабының 4) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығы, есепке жатқызылатын қосылған құн салығы ретінде бұрын танылған, жұмыстарды нақты орындаусыз, қызметтер көрсетусіз жасалған мәмілелер бойынша алып тастауға Салық кодексінің 85-бабы 6-тармағының 2) және 3) тармақшаларына сәйкес салық органының шешімі негізінде қосылған құн салығы бойынша тіркеу есебінен шығарылған салық төлеушімен тауарларды тиеп жөнелту (немесе) құрылтайшысы (қатысушысы) тіркеуге (қайта тіркеуге) және (немесе) осындай салық төлеушіден тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді іс жүзінде алуды сот белгілеген мәмілелерді қоспағанда, заңды күшіне енген сот шешімімен белгіленген осындай заңды тұлғаның қаржы-шаруашылық қызметін жүзеге асыруға қолданылмайды.
Қарастырылып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «D» ЖШС «B» ЖШС, «K» ЖШС, «A» ЖШС, «S» ЖШС және «E» ЖШС, «N» ЖШС өзара есеп айырысулары бойынша шегерімдер мен ҚҚС шегерімдерінен шығыстар алынып тасталды.
1.1. «В» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша
Тексеру нәтижелері бойынша «В» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша 2020 жылдың 1-3 тоқсанындағы есептен 291 761,1 мың теңге сомасында тауарларды (көкөністер, жемістер) және 34 831,0 мың теңге сомасында ҚҚС сатып алу бойынша шығыстар шегерімнен шығарылды.
ҚР БСАЖ сәйкес «В» ЖШС басшысы және құрылтайшысы О.П.А.
«В» ЖШС Мемлекеттік кірістер басқармасында 26.11.2020ж.
Қызмет түрі - қандай да бір нақтылаусыз тауарлардың кең ассортиментін көтерме саудада сату.
«В» ЖШС 26.11.2020 ж. ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылды. мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының 27.05.2022ж. шешімі негізінде қайта тіркеуді жарамсыз деп тану себебінен.
31.03.2022ж. «В» ЖШС (Н.И.М., В.М.Н. атынан) (бұдан әрі - Үкім) тауарсыз мәмілелер бойынша шот-фактураларды жазып беру арқылы мүліктік пайда табу мақсатында 2020 жылғы 6 наурыз - 2020 жылғы 31 желтоқсан кезеңінде мынадай контрагенттерді салықтардан заңсыз босатуға ықпал етті:
- «А» ЖК-ге ЖШС-не 13 116,1 мың теңге сомаға 5 ЭШФ жазылды;
- «К» ЖШС-не 56 549,9 мың теңге сомаға 8 ЭШФ жазылды;
- «Т» ЖШС-не 105 000,0 мың теңге сомаға 1 ЭШФ жазылды;
- «F» ЖШС-не 19 883,7 мың теңге сомаға 7 ЭШФ жазылды;
- «R» ЖШС-не 172 053,0 мың теңге сомасында 2 ЭШФ жазылды;
- «С» ЖШС-не 26 785,7 мың теңге сомасына 1 ЭШФ жазылды.
Сот үкімінде жоғарыда көрсетілген үзінді-көшірмелер негізінде. жоғарыда аталған контрагент-сатып алушылардың «В» ЖШС-мен өзара есеп айырысу фактісін формальды растайтын ЖШС жалған қаржы-шаруашылық қызметі туралы (шот-фактуралар), сотталушылар кейіннен салық декларацияларында жалған өзара есеп айырысулардың деректерін көрсету үшін оларды белгілі бір сыйақы сомасына өкілдеріне берді, бұл жоғарыда аталған контрагенттерге - сатып алушыларға негізсіз есепке алу. ҚҚС сомасын (төлемеуге) және өзара есеп айырысу сомасын шегерімге жатқызуға, сол арқылы КТС төлемеуге міндеттенеді.
Сондай-ақ Сот үкімінде «В» ЖШС атынан аталған коммерциялық компанияларға тауарлық-материалдық құндылықтарды жеткізу, қызмет көрсету немесе жұмыстарды орындау коммерциялық компанияда қызметкерлер штатының болмауына байланысты жүргізілмегені, сондай-ақ тауардың қолда бар екендігі, себебі «В» ЖШС теңгерімінде жүк тасымалдауға арналған автокөлік құралдары болмағаны; өндірістік база үшін пайдаланылатын аумақты және автокөлік құралдарын ұстауды, тауарларды сақтау және орналастыру үшін жалға алынған немесе меншіктегі қойма үй-жайларын; сатуға жататын тауарлар; қызметкерлердің штаты. Кәсіпорынның штаты директор және оның орынбасары түріндегі екі штаттық бірлікпен ғана шектелді. Бұдан басқа, «В» ЖШС-де контрагент-сатып алушылармен мәмілелер бойынша кірістер сәйкес келмейді, атап айтқанда, ҚАҚ пен шот-фактураларда тауарлық-материалдық қорларды сатып алу жоқ.
Сотта жария етілген куәгердің О.П.А. сотқа дейінгі тергеу барысында берген айғақтарынан 2019 жылы ол Н.И.М., Б.М.С. өтініші бойынша өз атына «S» ЖШС, «B» ЖШС, «K» ЖШС тіркегені көрінеді. Аталған фирмалардың қаржы-шаруашылық қызметiне қатысы жоқ. Аталған ЖШС атынан В.М.Н. жұмыс істеген Н.И.М. нұсқауы бойынша құжаттарға қол қойды Барлық бастапқы бухгалтерлік құжаттар, мөрлер, банк карталары бухгалтерияда Б.М.С. мен Н.И.М. Ақшаны алғаны үшін соңғысы оған сыйақы төледі. Аталған ЖШС контрагенттерімен қарым-қатынасы жоқ. Осы фирмалардың атынан, басшы ретінде, контрагенттерге қандай да бір қызмет көрсеткен жоқ.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, «D» ЖШС-мен «B» ЖШС-нің өзара есеп айырысулары бойынша құжаттар операциялардың жасалу фактісі туралы шынайы куәландыра алмайды және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды және тиісінше Қазақстан Республикасы салық заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге және ҚҚС-қа жатқызу үшін негіз болып табылады.
Осылайша, «В» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша 2020 жылғы 291 761,1 мың теңге сомасындағы шығыстар және 2020 жылғы 1-3 тоқсандағы есептен 34 831,0 мың теңге сомасындағы ҚҚС шегерімге жатқызылмайды.
1.2. К ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша
Тексеру нәтижелері бойынша «К» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша 134 744,8 мың теңге сомасына 2019 жылға, 449 078,0 мың теңге сомасына тауарларды (көкөністер, жемістер) сатып алу бойынша шығыстар шегерімнен және 2019 жылғы 4-тоқсанға 16 169,4 мың теңге сомасында, 2020 жылғы 1-4-тоқсанға 53 745,5 мың теңге сомасында ҚҚС шегерімінен алынып тасталды.
«К» ЖШС МКБ-да 19.08.2019 жылдан бастап тіркелген. Қызмет түрі - агенттердің сусындарды және темекі бұйымдарын қоса алғанда, тамақ өнімдерін сату жөніндегі қызметі.
19.11.2022 жылғы МКБ шешіміне сәйкес «К» ЖШС ҚҚС бойынша есептен шығарылды 09.02.2021ж. 18.11.2019ж. мемлекеттік қайта тіркеуді тану себебі бойынша жарамсыз деп танылады.
«K» ЖШС негізгі жеткізушілері «B» ЖШС, «Q» ЖШС, «S» ЖШС, «F» ЖШС болып табылады
Бұл ретте, 27.05.2022ж. 21.11.2020 ж. мемлекеттік қайта тіркеу «B» ЖШС жарамсыз деп танылды.
Сондай-ақ, жоғарыда көрсетілгендей, 31.03.2022ж. «B» ЖШС атынан аталған коммерциялық компанияларға тауарлық-материалдық құндылықтарды жеткізу, қызметтер көрсету немесе жұмыстарды орындау жүргізілмесе, коммерциялық компанияда қызметкерлер штатының болмауына, сондай-ақ бұл кәсіпорынның теңгерімінде жүктерді тасымалдауға арналған автокөлік құралдары болмағандықтан, өндірістік база үшін пайдаланылатын аумақты және автокөлік құралдарын күтіп-ұстауды, тауарларды сақтау және орналастыру үшін жалға алынған немесе меншіктегі қойма үй-жайларын, сондай-ақ сатуға жататын тауарларды және жұмыскерлер штатын қамтиды.
«Q» ЖШС қатысты 27.12.2022ж. «Q» ЖШС мемлекеттік тіркеу 27.05.2019ж. жарамсыз деп танылды.
Сондай-ақ 31.03.2022ж. «S» ЖШС мемлекеттік тіркеу 24.12.2019ж. жарамсыз деп танылды.
«F» ЖШС-ға қатысты аталған кәсіпорын орналасқан жері бойынша болмауы себебінен 08.10.2020ж. ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылғанын көрсету қажет.
«F» ЖШС СЕӨС АЖ сәйкес:
- ҚҚС бойынша декларациялар (н.300.00) 2019 жылғы 4-тоқсанда, 2020 жылғы 1-тоқсанда нөлдік көрсеткіштермен ұсынылды, 2020 жылғы 2-3-тоқсанда ұсынылмаған;
- 2019 жылғы КТС бойынша декларация (н.1.00.00) нөлдік көрсеткіштермен ұсынылды, 2020 жылы ұсынылмаған;
- ЖТС және әлеуметтік салық бойынша декларация (ф.200.00) 2019 жылғы 4-тоқсанда ұсынылмаған, 2020 жылғы 1-4-тоқсанда нөлдік көрсеткіштермен ұсынылған, қызметкерлер көрсетілмеген.
- мүлік салығы, көлік құралдары салығы бойынша, жер салығы бойынша декларациялар (н.700.00) 2019-2020 жж. ұсынылмаған.
Айта кету керек, 31.03.2022ж. (бұдан әрі - 31.03.2022ж. сот үкімі) «К» ЖШС (Н.И.М., В.М.Н. атынан) тауарлық емес мәмілелер бойынша шот-фактураларды жазып беру арқылы мүліктік пайда табу мақсатында 2020 жылғы 6 наурыз - 2020 жылғы 31 желтоқсан кезеңінде бірқатар кәсіпорындарды салықтардан заңсыз босатуға ықпал етті, оның ішінде «А» ЖШС мекенжайына 4 ЭСК жазып берілді Ф сомасы 2 634,7 мың теңге
31.03.2022ж. жоғарыда аталған сатып алушы контрагенттердің «К» ЖШС-мен өзара есеп айырысу фактісін формальды растайтын ЖШС жалған қаржы-шаруашылық қызметі туралы жазып берілген құжаттар (шот-фактуралар) негізінде сотталушылар кейіннен жалған өзара есеп айырысу деректерін салық органдарында көрсету үшін оларды белгілі бір сыйақы сомасына өкілдеріне бергені көрсетілген жоғарыда аталған контрагенттерге - сатып алушыларға негізсіз есепке алуға мүмкіндік берген декларациялар. ҚҚС сомасын (төлемеуге) және өзара есеп айырысу сомасын шегерімге жатқызуға, сол арқылы КТС төлемеуге міндеттенеді.
Бұл ретте «К» ЖШС атынан аталған коммерциялық компанияларға тауарлық-материалдық құндылықтарды жеткізу, қызметтер көрсету немесе жұмыстарды орындау коммерциялық компанияда қызметкерлер штатының болмауына, сондай-ақ қолда бар тауардың болмауына байланысты жүргізілмеді, өйткені «К» ЖШС теңгерімінде жүктерді тасымалдауға арналған автокөлік құралдары болмаған; өндірістік база үшін пайдаланылатын аумақ және автокөлік құралдарын күтіп-ұстау; тауарларды сақтау және орналастыру үшін жалға алынған немесе меншіктегі қойма үй-жайлары; сатуға жататын тауарлар; қызметкерлердің штаты. Кәсіпорынның штаты директор және оның орынбасары түріндегі екі штаттық бірлікпен ғана шектелді. Бұдан басқа, «К» ЖШС-де контрагент-сатып алушылармен мәмілелер бойынша кірістер сәйкес келмейді, атап айтқанда, ҚАҚ пен шот-фактураларда тауарлық-материалдық қорларды сатып алу жоқ.
Осы үкіммен Н.И.М. мен В.М.С. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 28 бөлігінің 3- 216, 3-бабы бойынша сотталды.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, «D» ЖШС-мен «К» ЖШС-ның өзара есеп айырысулары бойынша құжаттар операциялардың жасалу фактісі туралы шынайы куәландыра алмайды және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды және тиісінше Қазақстан Республикасы салық заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге және ҚҚС-қа жатқызу үшін негіз болып табылады.
Осылайша, «К» ЖШС есеп-айырысулар бойынша 2019 жылға 134 744,8 мың теңге сомасындағы, 2020 жылға 449 078,0 мың теңге сомасындағы шығыстар шегерімге және 2019 жылғы 4-тоқсанға 16 169,4 мың теңге сомасындағы, 2020 жылғы 1-4-тоқсанға 53 745,5 мың теңге сомасындағы ҚҚС шегерімге жатқызылмайды.
1.3. «А» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша
Тексеру нәтижелері бойынша «А» ЖШС-мен өзара есеп айырысулар бойынша 2020 жылдың 3-4 тоқсанына 123 417,2 мың теңге сомасында тауарларды (көкөністер, жемістер) сатып алу бойынша шығыстар шегерімнен және 14 808,6 мың теңге сомасында ҚҚС шегерімінен алып тасталды.
«А» ЖШС 25.06.2020ж. МКБ. Қызмет түрі - жемістер мен көкөністерді көтерме саудада сату. 22.07.2020ж. қайта тіркеуі жарамсыз деп тану себебі бойынша ҚҚС бойынша есептен шығарылды.
06.06.2022ж. (бұдан әрі - 06.06.2022ж. шешім) «А» ЖШС мемлекеттік қайта тіркеу жарамсыз деп танылды.
Бұл ретте, 06.06.2022ж. «А» ЖШС құрылтайшысы және басшысы болып табылатын О.П.А-ның осы компанияның тіркеуіне, сондай-ақ қаржы-шаруашылық қызметіне қатысы жоқ екендігі көрсетілген.
«А» ЖШС СЕӨС АЖ сәйкес:
- 2020 жыл үшін КТС бойынша декларация (н.100.00)
- ҚҚС бойынша декларация (н.300.00) 2020 жылғы 3-тоқсанда ҚҚС көрсетіле отырып, 10 798,6 мың теңге сомасында ұсынылды;
- ЖТС және әлеуметтік салық бойынша декларация (ф.200.00) 2020 жылғы 3-тоқсанда 1 қызметкер көрсетіле отырып табыс етілді, ал 2020 жылғы 4-тоқсанда табыс етілмеген.
- 2020 жылға мүлік салығы, көлік құралдары салығы, жер салығы бойынша декларация (н.700.00) тапсырылған жоқ.
«А» ЖШС негізгі және жалғыз жеткізуші «М» ЖШС болып табылады, жазып берілген ЭШФ сәйкес көкөністер мен жемістер сатылды.
ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «M» ЖШС-де көкөніс пен жеміс-жидек жоқ. «M» ЖШС негізгі жеткізушілері «D» ЖШС (шаруашылық тауарлары), «T» ЖШС (шаруашылық тауарлары), «L» ЖШС (төлем қызметтері) болып табылады.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, «D» ЖШС-мен «А» ЖШС-нің өзара есеп айырысулары бойынша құжаттар операциялардың жасалу фактісі туралы шынайы куәландыра алмайды және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды және тиісінше Қазақстан Республикасы салық заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге және ҚҚС-қа жатқызу үшін негіз болып табылады.
Осылайша, «А» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша 2020 жылдың 123 417,2 тоқсанындағы есептен 3-4 мың теңге сомасындағы 2020 жылғы шығыстар және 14 808,6 мың теңге сомасындағы ҚҚС шегерімге жатқызылмайды.
1.4. «S» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша
Тексеру нәтижелері бойынша 143 350,2 мың теңге сомасында 2019 жылға, 24 703,5 мың теңге сомасында 2020 жылға және 17 202,0 мың теңге сомасында 2019 жылдың 3-4 тоқсанына, 2 964,4 мың теңге сомасында ҚҚС шегерілген «S» ЖШС.
«S» ЖШС 13.06.2019 жылдан бастап 06.03.2020ж. дейін МКБ-да тіркелген, 06.03.2020ж. бастап МКБ-да қайта тіркелген. Қызмет түрі - кең ассортименттегі тауарлар саудасы жөніндегі агенттердің қызметі.
«S» ЖШС 06.03.2020 ж. ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылды. қалалық соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 29.12.2021 жылғы қаулысы негізінде қайта тіркеуді жарамсыз деп тану себебі бойынша (бұдан әрі - 29.12.2021ж. қаулысы)
Бұл ретте, 29.12.2021ж. «S» ЖШС басшысы Н.А. Өзбекстан Республикасының азаматы болып табылатыны көрсетілген, бұл ретте Көші-қон қызметі басқармасының деректеріне сәйкес ол С-5 санатындағы визаны алмаған және ҚР-ға кіру мақсаты «Жеке» болып табылады.
Сондай-ақ аудандық соттың 31.03.2022ж. «К» ЖШС мүліктік пайда алу мақсатында «S» ЖШС атына 24.12.2019 ж., 28.12.2019 ж., 31.12.2019 ж.
«S» ЖШС СЕӨС АЖ сәйкес:
- 2019 жылғы 3-тоқсан үшін ҚҚС бойынша декларация (н.300.00) «ҚҚС салынатын өткізу бойынша айналым» 300.00.001 жолы бойынша 128 655,5 мың теңге сомасында және «ҚР-да сатып алынған тауарлар, жұмыстар, қызметтер» 300.00.013 жолы бойынша 129 038,7 мың теңге, 46,0 мың теңге сомасында төленуге есептелген ҚҚС;
- ҚҚС бойынша декларация (н.300.00) 2019 жылғы 4-тоқсан үшін 300.00.001 «ҚҚС салынатын өткізу бойынша айналым» жолы бойынша 39 978,1 мың теңге сомасында және 300.00.013 «ҚР-да сатып алынған тауарлар, жұмыстар, қызметтер» жолы бойынша 39 057,7 мың теңге сомасында көрсетіле отырып табыс етілді мың теңге, 110,4 теңге сомасында төленуге есептелген ҚҚС;
- 2020 жылдың 1 тоқсанына ҚҚС бойынша декларация (н.300.00) тапсырылмаған;
- 2019 жыл үшін КТС бойынша декларация (н.1.00.00) 171 810,9 мың теңге сомасында ЖКД және 168 434,5 мың теңге сомасында шегерімдер көрсетіле отырып берілді, 675,3 мың теңге сомасында төлеуге КТС есептелді;
- 2020 жылға КТС бойынша декларация (н.1.00.00) 53 469,4 мың теңге сомасында ЖКД көрсетіле отырып табыс етілді, 10 693,9 мың теңге сомасында төлеуге КТС есептелді. Алайда, бүгінгі күні «S» ЖШС-нің есептелген КТС сомасы бюджетке төленбеген.
- мүлік салығы, көлік құралдары салығы бойынша, жер салығы бойынша декларациялар (н.700.00) 2019-2020 жж. ұсынылмаған.
Көкөністер мен жемістерді негізгі жеткізушілер «S» ЖШС болып табылады:
1) «Q» ЖШС, мемлекеттік тіркеуі 27.12.2022ж. жарамсыз деп танылған;
2) «А» ЖШС, мемлекеттік тіркеуі 05.09.2022ж. жарамсыз деп танылған;
3) «J» ЖШС, мемлекеттік тіркеуі 18.07.2022ж. жарамсыз деп танылды.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, «D» ЖШС-нің «S» ЖШС-мен өзара есеп айырысуы бойынша құжаттар операциялардың жасалу фактісі туралы шынайы куәландыра алмайды және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды және тиісінше Қазақстан Республикасы салық заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге және ҚҚС-қа жатқызу үшін негіз болып табылады.
Осылайша, «S» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша 143 350,2 мың теңге сомасында 2019 жылға, 24 703,5 мың теңге сомасында 2020 жылға және 17 202,0 мың теңге сомасында 2019 жылдың 3-4 тоқсаны үшін есепке ҚҚС 2 964,4 мың теңге сомасында шығыстар шегерімге жатқызылмайды
1.5. «F» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша
Тексеру нәтижелері бойынша «D» ЖШС-мен «F» ЖШС-нің өзара есеп айырысулары бойынша 2019 жылдың 1-2 тоқсанындағы есептен 116 230,8 мың теңге сомасында тауарларды (көкөністер, жемістер) сатып алу бойынша шығыстар және 13 947,7 мың теңге сомасында ҚҚС шегерілді.
«F» ЖШС МКБ-да тіркелген. Қызмет түрі - жемістерді көтерме саудада сату.
ҚР БСАЖ деректеріне сәйкес «F» ЖШС басшысы мен құрылтайшысы 31.10.2019ж. 25.11.2021ж. дейін Д.Т.Б. болып табылған.
«F» ЖШС 03.11.2021 жылғы Азаматтық істер жөніндегі сот алқасының қаулысына сәйкес 31.10.2019ж. бастап мемлекеттік қайта тіркеуді жарамсыз деп тану себебі бойынша ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылды.
Жоғарыда көрсетілген қаулыдан келіп шығатыны, жауап алу хаттамасы мен Д.Т.Б. түсініктемелеріне сәйкес «F» ЖШС оған Қ.Р.М. өзінің «F» ЖШС қызметіне қатысы жоқ, барлық әрекеттерді Қ.Р.М. атап айтқанда, ЭЦҚ алды, екінші деңгейдегі банктерде шоттар ашып, ақшаны қолма-қол ақшаға айналдырды, кейіннен Қ.Р.М. берді, бұл қызмет үшін соңғысы жалдамалы пәтер төлеп, азық-түлік сатып алды, кәсіпкерлік қызметті жүргізуге ниеті жоқ.
ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «F» ЖШС негізгі жеткізушілері:
1) 02.06.2021ж. шешiмiмен мемлекеттiк тiркелген «С» ЖШС;
2) К.Р.М. ЖК
К.Р.М. ЖК-ның негізгі және жалғыз жеткізушісі «R» ЖШС болып табылады. Сонымен қатар, Қ.Р.М. ЖК мен «Е» ЖШС арасындағы мәмілелер 23.12.2021ж. жарамсыз деп танылды.
«F» ЖШС СЕӨС АЖ сәйкес:
- ҚҚС бойынша декларация (н.300.00) 2019 жылғы 1 тоқсан үшін «ҚҚС салынатын өткізу бойынша айналым» 300.00.001 жолы бойынша 66 691,8 мың теңге сомасында және «ҚР-да сатып алынған тауарлар, жұмыстар, қызметтер» 300.00.013 жолы бойынша 64 313,4 мың теңге, төленуге есептелген ҚҚС сомасы 345,4 мың теңге;
- ҚҚС бойынша декларация (н.300.00) 2019 жылғы 2-тоқсан үшін «ҚҚС салынатын өткізу бойынша айналым» 300.00.001 жолы бойынша 74 217,1 мың теңге сомасында және «Салық салынатын айналым мөлшерін түзету» (-) 300.00.003 жолы бойынша 300.00.013 жолы бойынша 804,5 мың теңге сомасында көрсетіле отырып табыс етілген ҚР-да сатып алынған тауарлар, жұмыстар, қызмет көрсетулер «бөлімінде 67 513,2 мың теңге сомасында ҚҚС төлеуге 0 теңге сомасында есептелген;
- 2019 жылғы КТС бойынша декларация (н.100.00) 300 381,1 мың теңге сомасында ЖКД және 302 432,2 мың теңге сомасында шегерімдер көрсетіле отырып табыс етілді, 0 теңге сомасында төлеуге КТС есептелді;
- мүлік салығы, көлік құралдары салығы, жер салығы бойынша декларация (н.700.00) 2019 жылға тапсырылған жоқ.
Бұған дейін «D» ЖШС мекен-жайына 30.09.2020 ж. Хабарлама шығаруға тәуекелдерді басқару жүйесі негізінде «D» ЖШС ЭШФ-да көрсететін «F» ЖШС қаржы-шаруашылық операцияларының тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді өткізуді жүзеге асыру ықтималдығы төмен болғаны негіз болды.
Осы хабарламаны орындау үшін «D» ЖШС көрсетілген кезең үшін салық есептілігінің қосымша нысанын ұсына отырып, 2020 жылдың 1 тоқсанына 5 070,7 мың теңге сомасында ҚҚС есебінен алып тасталды.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, «D» ЖШС-нің «F» ЖШС-мен өзара есеп айырысуы бойынша құжаттар операциялардың жасалу фактісі туралы шынайы куәландыра алмайды және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды және тиісінше Қазақстан Республикасы салық заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге және ҚҚС-қа жатқызу үшін негіз болып табылады.
Осылайша, «F» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша 2019 жылдың 1-2 тоқсанындағы есептен 116 230,8 мың теңге сомасындағы 2019 жылғы шығыстар және 13 947,7 мың теңге сомасындағы ҚҚС шегерімге жатқызылмайды.
1.6. «N» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша
Тексеру нәтижелері бойынша 66 565,8 мың теңге сомасындағы 2020 жылғы шығыстар және «N» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша 6 934,2 мың теңге сомасындағы 2020 жылғы 1-4 тоқсандағы есептен ҚҚС шегерімінен шығарылды.
«N» ЖШС 15.10.2019ж. бойынша МКБ-да тіркелген. Қызмет түрі - қандай да бір нақтылаусыз тауарлардың кең ассортиментін көтерме саудада сату.
25.12.2023ж. 23.01.2021ж. жеткізу шарты бойынша «D» ЖШС мен «N» ЖШС арасында жасалған 5 214,6 мың теңге сомасындағы ҚҚС мәмілелері: 23.07.2020ж., 10.09.2020ж., 11.09.2020ж., 06.11.2020ж., 04.12.2020ж. жарамсыз деп танылды.
«N» ЖШС негізгі жеткізушілері «V» ЖШС, «I» ЖШС, «X» ЖШС болып табылады.
1) «V» ЖШС МКБ-да тіркелген. Қызмет түрі - өзге де көлік-экспедициялық қызмет. 16.07.2020ж. ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылды, 24.05.2023ж. шешiмiне сәйкес тiркеу жарамсыз деп танылды.
2) «I» ЖШС МКБ-да тіркелген. Қызмет түрі - басқа топтамаларға енгізілмеген өзге де жеке қызметтер көрсету.
«I» ЖШС СЕӨС АЖ сәйкес:
- 2020 жыл үшін КТС бойынша декларация (н.100.00)
- ЖТС және әлеуметтік салық бойынша декларациялар (ф.200.00) 2020 жылғы 1, 2-тоқсандар үшін нөлдік көрсеткіштермен ұсынылған, 2020 жылғы 3, 4-тоқсандар үшін ұсынылмаған;
- 2020 жылға мүлік салығы, көлік құралдары салығы, жер салығы бойынша декларация (н.700.00) тапсырылған жоқ.
«I» ЖШС ҚҚС бойынша тіркеу есебінен 16.07.2020 ж. орналасқан жері бойынша болмауы себебінен.
«I» ЖШС жалғыз жеткізуші «T» ЖШС болып табылады, бұл жеткізушіні тіркеу 15.12.2021ж.
3) «X» ЖШС МКБ-да тіркелген. Қызмет түрі - өзге де көлік-экспедициялық қызмет. 24.05.2023ж. сот шешіміне сәйкес тіркеуді жарамсыз деп тану себебі бойынша 16.07.2020ж. бастап ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылды.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, «D» ЖШС-мен «N» ЖШС-ның өзара есеп айырысулары бойынша құжаттар операциялардың жасалу фактісі туралы шынайы куәландыра алмайды және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды және тиісінше Қазақстан Республикасының салық заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге және ҚҚС-қа жатқызу үшін негіз болып табылады.
Осылайша, «N» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша 2020 жылдың 1-4 тоқсаны үшін 66 565,8 мың теңге сомасындағы ҚҚС және 2020 жылғы 6 934,2 мың теңге сомасындағы шығыстар шегерімге жатқызылмайды.
Осылайша, «В» ЖШС, «К» ЖШС, «А» ЖШС, «S» ЖШС және «F» ЖШС, «N» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша шегерімдер мен ҚҚС-тан шығыстарды алып тастау және салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген бөлікте КТС мен ҚҚС-ты тиісті есептеу негізделген болып табылады.
2. 2020 жылғы 2-4 тоқсандағы есептен ҚҚС алып тастауға қатысты.
Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағын бұзу шағым жасалған салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады. «D» ЖШС 2020 жылдың 2-4 тоқсандары үшін ҚҚС бойынша декларацияда «G» ЖШС, «S» ЖШС «N» ЖШС, «K» ЖШС, «R» ЖШС, «C» ЖШС, «A» ЖШС, «E» ЖШС, «Z» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша 1 070,0 мың теңге сомасында ҚҚС есебіне негізсіз жатқызылды.
Салық органының осы қорытындысымен «D» ЖШС «G» ЖШС, «S» ЖШС, «N» ЖШС, «K» ЖШС, «R» ЖШС, «C» ЖШС, «A» ЖШС, «E» ЖШС, «Z» ЖШС өзара есеп айырысуына байланысты келіспейді, себебі тауарларға арналған кіріс жүкқұжаттары бойынша есепке жатқызылды.
«D» ЖШС дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Тақырыптық тексеру актісінен келіп шығады.
Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес қосылған құн салығының сомасы, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатын немесе пайдаланылатын болса, сондай-ақ, егер осы тармақтың 1) -4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызатын, алынған тауарлар үшін төлеуге жататын қосылған құн салығының сомасы танылады.
Шот-фактура Салық кодексінің 400-бабына сәйкес қосылған құн салығын есепке жатқызу үшін негіз болып табылады.
Салық кодексінің 412-бабы 12-тармағында шот-фактура заңды тұлғалар үшін - атауы мен ұйымдық-құқықтық нысанына нұсқауды қамтитын мөрмен, сондай-ақ басшы мен бас бухгалтердің қолдарымен расталатыны көзделген.
Шот-фактура салық төлеушінің шешімімен уәкілеттік берілген қызметкердің қолымен расталуы мүмкін.
Салық кодексінің 190-бабы 3-тармағына сәйкес салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бұл ретте, «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) 6-бабының 3-тармағында операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетілетіні белгіленген, бұл ретте бухгалтерлік жазбалардың бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар бекітілуін және барлық операциялар мен оқиғалардың бухгалтерлік жазбаларда көрсетілуін қамтамасыз етуге тиіс.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.
Бұл ретте Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабы 3-тармағының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер, атап айтқанда операцияны жасауға (оқиғаны растауға) жауапты адамдардың лауазымдарының атауы, тегі, аты-жөні және қолдары және оның (оның) ресімделуінің дұрыстығы қамтылуға тиіс.
Осылайша, ҚҚС бойынша шығыстар сомасын есепке жатқызу, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатын немесе пайдаланылатын болса, осы шығыстарды растайтын бастапқы құжаттар болған кезде жүргізіледі.
Салық кодексінің 401-бабының 1-тармағына сәйкес есепке жатқызылатын қосылған құн салығы мынадай күндердің неғұрлым кейінгісі келетін салық кезеңінде ескеріледі:
1) тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алған күн;
2) Салық кодексінің 400-бабы 1-тармағына сәйкес қосылған құн салығын есепке жатқызу үшін негіз болып табылатын шот-фактураның немесе өзге де құжаттың жазып берілген күні.
Қаралып отырған жағдайда, «D» ЖШС салықтық тексеру актісінен «S» ЖШС «N» ЖШС, «K» ЖШС, «R» ЖШС, «C» ЖШС, «А» ЖШС, «Е» ЖШС, «Z» ЖШС «G» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша 1 042,1 мың теңге сомасында 2020 жылдың 2-4 тоқсаны үшін тауарларға жазылған жүкқұжаттардың негізінде айналым жасалған күн бойынша есепке жатқызылды, бұл ретте шот-фактуралар келесі салық кезеңдерінде жазылған.
Сонымен қатар, Мемлекеттік кірістер комитетінің 06.06.2024ж. тексеру барысында басқа кезеңдерде есепке жатқызылуы тиіс ҚҚС бойынша шот-фактуралар тиісті салық кезеңдерінде ескерілген.
ҚҚС-ты «К» ЖШС-мен өзара есеп айырысу бойынша есептен алып тастауға қатысты. ЭШФ АЖ сәйкес осы кәсіпорын ҚҚС сомасына 1 346,8 мың теңге шот-фактура жазып берген, ал «D» ЖШС 1 374,6 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылған немесе ҚҚС бойынша алшақтық 27,9 мың теңге сомасында, аталған бөліктегі «D» ЖШС дәлелдері дәрменсіз болып табылады.
Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, «G» ЖШС, «S» ЖШС, «N» ЖШС, «K» ЖШС, «R» ЖШС, «C» ЖШС, «A» ЖШС, «E» ЖШС, «Z» ЖШС-мен өзара есеп айырысулар бойынша 1 070,0 мың теңге сомасындағы ҚҚС шегерімі «салық тексеруі актісінің нәтижелері бойынша негізделген болып табылады
3. 2019 жылдың 2-3 тоқсанындағы арифметикалық қатеге қатысты
Салық төлеушінің деректері бойынша есепке жатқызылуы тиіс ҚҚС сомасы 141 676,1 мың теңгені құрайды, салықтық тексеру деректері бойынша 146 884,4 мың теңгені құрайды, 2019 жылдың 2 тоқсанында есепке жатқызылуы тиіс ҚҚС бойынша ауытқу есепке алу, 3 304,0 мың теңгенi құрайды.
2019 жылғы 3-тоқсанда салықтық тексеру нәтижелері бойынша есепке жатқызылуы тиіс ҚҚС сомасы салық төлеушінің деректері бойынша 157 536,7 мың теңгені құрайды, салықтық тексеру деректері бойынша 153 240,1 мың теңгені құрайды, есепке жатқызылуы тиіс ҚҚС бойынша ауытқу 734,8 мың теңгені құрайды.
Салық органының осы қорытындысымен «D» ЖШС 2019 жылдың 2 тоқсанында 20,5 мың теңге, 2019 жылдың 3 тоқсанында 14,9 мың теңге сомасында арифметикалық қате жіберілгендігіне байланысты салықтық тексеру актісінде келіспейді. Бұл ретте, салықтық тексеру актісінде 2019 жылғы 2-тоқсанға 3 324,5 мың теңге сомасында, 2019 жылғы 3-тоқсанға 749,7 мың теңге сомасында ҚҚС есепке алудан алып тастауға жататыны көрсетілген.
«D» ЖШС дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Тақырыптық тексеру актісінен келіп шығады.
Салық кодексінің 1-тармағының 10) тармақшасына сәйкес салықтық тексеру аяқталғаннан кейін салық органының лауазымды адамы: талаптары бұзылған Қазақстан Республикасы заңнамасының тиісті ережелерін көрсете отырып, анықталған бұзушылықтардың толық сипаттамасын көрсете отырып, салықтық тексеру актісін жасайды.
Салық кодексінің 400-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығының сомасы, Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызатын, алынған тауарлар үшін төлеуге жататын қосылған құн салығының сомасы танылады, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса және көрсетілген және көрсетілген: осы тармақтың 2) және 3) тармақшаларында көзделген жағдайларды қоспағанда, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алған жағдайда - онда қосылған құн салығы бөлінген және өнім беруші салық төлеушінің сәйкестендіру нөмірі көрсетілген мынадай құжаттардың бірінде: оның ішінде шот-фактура жазып берілген күні қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын өнім беруші жазып берген шот-фактураға немесе жол жүру билетіне (қағаз жеткізгіште, электрондық билетте, электрондық жол жүру құжатында); жалпыға қолжетімді телекоммуникациялық желілерде интернет-ресурста орналастырылғандарды қоса алғанда, есепті салық кезеңінде алынған мерзімді баспасөз басылымдарының және бұқаралық ақпарат құралдарының өзге де өнімдерінің құнына келетін бөлігінде Салық кодексінің 414-бабына сәйкес жазып берілген шот-фактураға.
Салықтық тексеру барысында 2019 жылғы 2-тоқсанда 3 324,5 мың теңге сомаға «D» ЖШС мекен-жайына өнім берушілер жазып берген және есепке жатқызылған ҚҚС бойынша ауытқулар анықталды. Бұл ретте, 39 тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) жеткізушілермен өзара есеп айырысу бойынша жалпы сомасы 146 884,4 мың теңгеге 2019 жылғы 2-тоқсандағы есептен ҚҚС алынды.
Алайда, қаралып отырған жағдайда, көрсетілген жеткізушілер бойынша есептен шығарылған ҚҚС сомасы бойынша алшақтықтарды есептеу кезінде іс жүзінде 3 304,0 мың теңгені құрайды, ауытқулар арасындағы алшақтық 20,5 мың теңгені құрайды.
2019 жылдың 3 тоқсанында да осындай жағдай қалыптасты.
Салықтық тексеру барысында 2019 жылғы 3-тоқсанда есепке жатқызылған және жеткізушілер «D» ЖШС атына жазып берген 749,7 мың теңге сомасындағы ҚҚС бойынша айырмашылықтар анықталды. Бұл ретте, 43 тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) жеткізушілермен өзара есеп айырысу бойынша жалпы сомасы 153 240,1 мың теңгеге 2019 жылғы 3-тоқсандағы есептен ҚҚС алынды.
Алайда, қаралып отырған жағдайда, көрсетілген жеткізушілер бойынша есептен шығарылған ҚҚС сомасы бойынша алшақтықтарды есептеу кезінде іс жүзінде 734,6 мың теңгені құрайды, ауытқулар арасындағы алшақтық 14,9 мың теңгені құрайды.
МКК ақпаратына сәйкес салықтық тексеру деректері мен салық төлеуші деректері арасындағы ауытқуларды есептеу кезінде арифметикалық қате жіберілді, нәтижесінде 2019 жылғы 2-тоқсанда 20,5 мың теңге сомасында және 2019 жылғы 3-тоқсанда 14,9 мың теңге сомасында ҚҚС есепке алудан артық алып тасталды.
Сондай-ақ Серiктестiк есепке жатқызылуға тиiстi ҚҚС сомасын айқындауға шағымданбайтынын көрсету қажет.
Осылайша, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2019 жылғы 2-тоқсанда 20,5 мың теңге және 2019 жылғы 3-тоқсанда 14,9 мың теңге сомасында ҚҚС есептеу негізсіз болып табылады.
4. ҚҚС бойынша өсімпұлдың есептелген сомасын есептеуге қатысты.
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 205 642,0 мың теңге мөлшерінде есептелген ҚҚС сомасына 90 621,9 мың теңге мөлшерінде өсімпұл сомасы есептелді.
Салық органының осы қорытындысымен «D» ЖШС уәкілетті органның уақытында төленбеген ҚҚС үшін өсімпұлды дұрыс есептемегеніне байланысты келіспейді, себебі салық тексеруінің нәтижелері бойынша қосымша есептелген, өсімпұлды есептеу кезінде тексеретін ҚҚС сомаларымен келіспеушіліктен басқа, «D» жеке шотына ҚҚС төлеу бойынша аванстық төлемдер есепке алынбады.
«D» ЖШС дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Тақырыптық тексеру актісінен келіп шығады
Салық кодексінің 116-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес белгіленген мерзімде орындалмаған салық міндеттемесін (салық агентін) орындау салық және бюджетке төленетін төлемдердің, оның ішінде аванстық және ағымдағы төлемдердің төленбеген сомасына өсімпұл есептеумен қамтамасыз етіледі.
Салық кодексінің 117-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес мерзімінде төленбеген салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің, оның ішінде олар бойынша аванстық және (немесе) ағымдағы төлемдердің сомасына есептелетін осы баптың 2-тармағында белгіленген мөлшер өсімпұлдар танылады.
Бұл ретте Салық кодексінің 117-бабы 2-тармағының 2) тармақшасында өсімпұл салық және бюджетке төленетін төлемді, оның ішінде аванстық және (немесе) олар бойынша ағымдағы төлемді, бюджетке төлеу күнін қоса алғанда, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің базалық ставкасының 1,25 еселенген мөлшерінде әрбір кешіктірілген күнге ұсынады.
Салық кодексінің 185-бабына сәйкес салық төлеушінің (салық агентінің) уәкілетті органға немесе сотқа шағым (арыз) беруі шағым жасалған бөлікте тексеру нәтижелері туралы хабарламаның орындалуын тоқтата тұрады.
Уәкілетті органға шағым берілген кезде тексеру нәтижелері туралы хабарламаның шағым жасалған бөлігінде орындалуы шағым бойынша шешім шығарылғанға дейін тоқтатыла тұрады.
Осыған ұқсас норма Салық кодексінің 96-бабының 5-тармағында көзделген.
Осылайша, мерзімі өткен әрбір күн үшін мерзімінде төленбеген салық міндеттемесінің сомасына өсімпұл есептеледі. Бұл ретте Салық кодексінің 185-бабына және 96-бабының 5-тармағына сәйкес хабарламаның қолданылуын тоқтата тұру тексеру нәтижелері бойынша есептелген өсімпұлдың күшін жоюға әкеп соқпайды.
27.02.2018ж. Бұйрықпен бекітілген Дербес шоттарды жүргізу ережесінің 7-тармағына сәйкес көрсетілуге тиіс. ҚР Қаржы министрінің № 306 (бұдан әрі - Ереже № 306) мемлекеттік кірістер органдарында салықтарды, бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді, міндетті зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдарды, сондай-ақ өсімпұлдар мен айыппұлдарды есепке алу «Орталықтандырылған біріздендірілген жеке шот» ақпараттық жүйесінде (бұдан әрі - ДСДШ АЖ) жүргізіледі.
№306 ереженің 128-тармағында өсімпұлдарды есептеу мынадай формула бойынша жүргізілетіні белгіленген: П = (Н * Р/100 * 1,25 * Д )/365, мұнда: П - есептелген өсімпұлдар сомасы; Н - бересі сомасы; Р - қайта қаржыландыру ставкасы; Д - мерзімі өткен күндер саны.
Өз кезегінде, «Салық аудитін электрондық бақылау» АЖ Пайдаланушы нұсқаулығына сәйкес, өсімпұлдарды есептеу салық тексеруі актісіне қосымшалар негізінде ДББО АЖ-да автоматтандырылған режимде жүзеге асырылады.
Қаралатын жағдайда, салықтық тексеру актісінің нәтижелері бойынша (ҚҚС төлеу мерзімі, Салық кодексінің 425-бабы) 09.02.2024ж. (салық тексеруі аяқталған күн) ҚҚС бойынша салық міндеттемесін орындау мерзімі өткен әрбір күн үшін 90 621,9 мың теңге сомасында өсімпұл есептелді, бұл ҚР салық заңнамасының жоғарыда көрсетілген ережелеріне сәйкес келеді.
Осылайша, 2018-2021 жылдары төленбеген ҚҚС сомасына өсімпұл есептеу. салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізделген болып табылады.
25.12.2017ж. Салық кодексінің 182-бабының 1-тармағына және 186-бабының 5-тармағына сәйкес. шағымды қарау аяқталғаннан кейін уәкілетті орган Апелляциялық комиссияның шешімін және тақырыптық тексеру нәтижелерін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.
Апелляциялық комиссия отырысының қорытындысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің 2019 жылдың 2 тоқсанына 20,5 мың теңге сомасында және 2019 жылдың 3 тоқсанына 14,9 мың теңге сомасында ҚҚС есептеу бөлігінде тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарламаның күшін жою, ал қалған бөлігі өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылданды.
