Даудың түрі: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу сомасы туралы, сондай-ақ азайтылған залал сомасы туралы Мемлекеттік кірістер аумақтық департаментінің (бұдан әрі-салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «P» Компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2020ж. бастап 31.12.2022ж. дейінгі кезең үшін салықтардың жекелеген түрлері және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша салық міндеттемелерін орындау мәселесі бойынша «Р» Компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 27.12.2023ж. бастап КТС есептеу туралы 18 509,3 мың теңге, өсімпұл сомасы 12 018,9 мың теңге, сондай-ақ 4 324,1 мың теңге сомасында шығынды азайту.
«Р» Компаниясы КТС есептеу сомасы туралы салық органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының 18 509,3 мың теңге сомасында КТС есептеу, өсімпұлдың тиісті сомасы бөлігінде шешімінің күшін жоюды, сондай-ақ 4 324,1 мың теңге сомасында залалды азайтуды сұрайды және мынадай дәлелдер келтіреді.
Шағымданатын салық сомасын есептеу үшін 25.12.2017ж. Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодексінің (Салық кодексі) 644-бабы 1-тармағының 13) тармақшасын бұзу негіз болды. роялти түрінде.
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша ақылы тұрақ кеңістігінің автоматтандырылған жүйесіне ақпараттық-сервистік қызмет көрсету бойынша «Р» Компаниясы мен орындаушы «С» Компаниясы арасында және көше-жол желісінде орнатылған паркоматтарды технологиялық сүйемелдеу бойынша «Р» Компаниясы мен орындаушы «А» Компаниясы арасында жасалған көрсетілген қызметтер шарттары бойынша роялти танылуына байланысты жалпы сомасы 18 509,3 мың теңгеге резидент емес заңды тұлғалардың кірістерінен төлем көзінен ұсталатын КТС (бұдан әрі – төлем көзінен КТС) есептелгеніне байланысты «Р» Компаниясы салық органының осы тұжырымымен келіспейді.
Бұл ретте, «Р» Компаниясы көрсетілген қызметтерді орындаушылар «С» Компаниясы мен «А» Компаниясы белгіленген бағдарламалық қамтамасыз етулердің (бұдан әрі – БҚ) құқық иелері болып табылмайтынын және «Р» Компаниясына осы БҚ пайдалану құқығын бермегенін, сондай-ақ пысықтауды (жаңартуды және басқа да манипуляцияларды), толықтыруды жүзеге асырмағанын көрсетеді, көрсетілген бағдарламалық жасақтаманы өзгерту, теңшеу.
«Р» Компаниясы «С» Компаниясы 21.09.2018ж. «бірыңғай қалалық тұрақ кеңістігі» ӨБ-мен байланысты шарт бойынша ақпараттық-сервистік қызметтер көрсеткенін атап өтті, оған «Р» Компаниясына 29.11.2017ж. бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалануға айрықша құқықтар беруге арналған лицензиялық шартқа сәйкес «G» Компаниясы құқық берді.. қабылдау-тапсыру актісі 04.05.2018ж.
Өз кезегінде, «А» Компаниясы 12.05.2016ж. автоматтандырылған паркоматтар жүйесінің жабдықтарын жеткізуге арналған шартқа, автоматтандырылған төлем терминалына техникалық паспортқа сәйкес «Р» Компаниясы берген паркоматтарға белгіленген БҚ-ға байланысты 15.01.2018ж. шарт бойынша паркоматтарды технологиялық сүйемелдеу бойынша қызметтер көрсетті (Паркомат).
Осыған байланысты «бірыңғай қалалық тұрақ кеңістігі ААЖ» ӨБ құқық иеленушісі «G» Компаниясы болып табылады, онымен «Р» Компаниясы 2018 жылы есептеуді жүзеге асырды, ал паркоматтардың автоматтандырылған жүйесі бойынша құқық иеленушісі «К» Компаниясы болып табылады, онымен көрсетілген БҚ үшін «Р» Компаниясы 2016 жылы есептеуді жүзеге асырды.
«Р» Компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Салық кодексінің 644-бабы 1-тармағының 13) тармақшасына сәйкес резидент доходстің Қазақстан Республикасындағы көздерден кірістері роялти түріндегі кірістер деп танылады.
Салық кодексінің 645-бабы 1 - тармағының негізінде қызметі Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме құруға әкеп соқпайтын резидент емес заңды тұлғаның (бұдан әрі осы тараудың мақсатында-резидент емес) Қазақстан Республикасындағы көздерінен түсетін табыстарға шегерімдерді жүзеге асырмай төлем көзінен корпоративтік табыс салығы салынады.
Бұл ретте төлем көзінен ұсталатын корпоративтік табыс салығының сомасын салық агенті осы баптың 9-тармағында көрсетілген кірістерді қоспағанда, осы Кодекстің 644-бабында көрсетілген кірістер сомасына осы Кодекстің 646-бабында белгіленген мөлшерлемелерді қолдану жолымен есептейді.
Төлем көзінен салық салынатын кірістер бойынша корпоративтік табыс салығын есептеуді және ұстап қалуды салық агенті жүргізеді:
1) Резидент нестерге - есептелген және төленген кірістер бойынша кірістер төленген күннен кешіктірмей;
2) корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияны ұсыну үшін осы Кодекстің 315 - бабының 1-тармағында белгіленген мерзімнен кешіктірмей-шегерімге жатқызылған есептелген және төленбеген кірістер бойынша жүзеге асырылады.
Салық кодексінің 646-бабы 1-тармағының 5) тармақшасына сәйкес резидент нестің Қазақстан Республикасындағы көздерден роялти түріндегі табыстарына 15 пайыз ставка бойынша төлем көзінен салық салынуға жатады.
Осылайша, резидент емес заңды тұлғаның роялти түріндегі кірістері Қазақстан Республикасындағы көздерден алынған кірістер деп танылады және 15% ставка бойынша төлем көзінен корпоративтік табыс салығы салынуға тиіс.
Салық кодексінің 1-бабының 52) тармақшасына сәйкес роялти-зияткерлік меншік объектісіне мүліктік (айрықша) құқықтарды толық немесе ішінара іске асыруды қоспағанда, авторлық құқықтарды, бағдарламалық қамтамасыз етуді, сызбаларды немесе модельдерді пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін төлем; патенттерді, тауар белгілерін немесе құқықтардың басқа да ұқсас түрлерін пайдалану немесе пайдалану құқығы.
Сонымен қатар, Салық кодексінің 2-бабының 5-тармағына сәйкес, егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта Салық кодексіндегі ережелерден өзгеше ережелер белгіленсе, аталған шарттың ережелері қолданылады.
Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Ресей Федерациясының Үкіметі арасында қосарланған салық салуды жою және табыс пен капиталға салық төлеуден жалтарудың алдын алу туралы Конвенция (Мәскеу, 1996 жылғы 18 қазан) (бұдан әрі – Конвенция) жасалғанын және ратификацияланғанын ескере отырып, тиісінше Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы резиденттерінің кірістеріне салық салу кезінде Конвенцияның ережелері қолданылады.
Конвенцияның 12-бабының 3-тармағына сәйкес осы бапта пайдаланған кезде «роялти» термині пайдаланғаны немесе бергені үшін сыйақы ретінде алынатын кез келген түрдегі төлемдерді білдіреді пайдалану құқығы: компьютерлік бағдарламаларды, кинематографиялық фильмдерді қоса алғанда, әдебиет, өнер немесе ғылым туындыларына және радио немесе теледидарға арналған телефильмдерге, бейнефильмдерге немесе жазбаларға кез келген авторлық құқық, кез-келген патент, бренд, дизайн немесе модель, жоспар, құпия форма немесе процесс немесе өнеркәсіпке қатысты ақпарат (ноу-хау) үшін, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибе және өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми жабдықты пайдалану немесе пайдалану құқығын беру үшін төлемдер.
Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымға салық төлеуші (салық агенті) өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар, сондай-ақ іске қатысы бар өзге де құжаттар қоса берілетінін атап өткен жөн.
Қаралып отырған жағдайда «Р» Компаниясы шағымға шарттарды, Паркоматтың техникалық паспортын қоса берді.
1. «С» Компаниясы
Арасында жасалған 29.11.2017ж. бағдарламалық жасақтаманы пайдалану құқығын беруге арналған лицензиялық шартқа сәйкес «G» Компаниясы (Ресей Федерациясы) (Лицензиар) және «Р» Компаниясы Лицензиар Лицензиатқа сыйақы үшін «бірыңғай қалалық тұрақ кеңістігі ААЖ» бағдарламалық жасақтамасын пайдалануға айрықша құқықтар беруге міндеттенетіні (бұдан әрі-шарт мәні) анықталды) қала аумағында. «G» Компаниясының (Ресей Федерациясы) Бас директоры жеке тұлға Х. Р. Болып табылады.
29.11.2017 жылғы лицензиялық шартқа №1 Қосымшамен бірыңғай қалалық тұрақ кеңістігі ААЖ (ЕГПП ААЖ) бағдарламалық қамтамасыз етуге қойылатын техникалық талаптар айқындалды.
1.1.1-тармақта. EGRP ААЖ функцияларына қойылатын жалпы талаптар белгіленді.
Бірыңғай қалалық тұрақ кеңістігінің автоматтандырылған ақпараттық жүйесі (бұдан әрі - ЕГПП ААЖ, жүйе) мынадай функциялардың орындалуын қамтамасыз етуі тиіс:
-Орталықтандырылған есепшот (паркоматтардан транзакцияларды импорттау мүмкіндігі);
- Ақылы автотұрақты басқару роумингі (тұрақ сессиясын бір арна арқылы бастау/ашу, паркоматтарды қоспағанда, басқа арна арқылы аяқтау/жабу мүмкіндігі);
- Әртүрлі типтегі жеңілдікті рұқсаттарды есепке алу (ақылы тұрақ аймағына кіретін аумақтың шекарасында тұратын резиденттер, мүгедектер және/немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басқа да жеңілдікті Санаттар);
-Тиісті тарифтеу моделінің абонементтерін (айлық/тоқсандық/жылдық) есепке алу;
- ЕГПП ААЖ көмегімен әкімшілендіруге жататын кез келген объектілер бойынша төлемнің бар-жоғын тексеру;
- Барлық төлем арналары бойынша кірістерді қоса алғанда, ақылы тұрақтың барлық параметрлері бойынша нақты уақыт режимінде толық есеп беру;
- ЕГПП ААЖ ақпаратқа және басқару функцияларына қол жеткізу құқықтарын әкімшілендірудің икемді жүйесін қамтамасыз ету;
- Әкімшілендіруге жататын объектілерде тұрақ үшін қолма-қол ақшасыз төлеудің әртүрлі тәсілдерін пайдалану, оның ішінде: банк картасымен төлеу, мобильді қосымшаның көмегімен төлеу, интернет-порталдың жеке кабинеті арқылы төлеу;
- Әрбір тұрақ орнын есепке алмай ақылы тұрақтың бөлінген аймақтары негізінде объектілерді басқару;
- ЕГПП ААЖ арқылы өтетін барлық қаржылық операциялардың мониторингі;
- Төлемдерді салыстырудың Автоматты процесін қамтамасыз ету
- Жауапты қызметкерлерді электрондық пошта хабарлары арқылы өтінімнің тағайындалуы және / немесе мәртебесінің өзгеруі туралы қашықтан хабардар ету мүмкіндігі бар өтінімдерді басқару жүйесінің болуы;
- Жаңа автотұрақ пайдаланушыларына қосылған пайдаланушыларға қызмет көрсетуді тоқтатпай қызмет көрсету.
«Р» Компаниясы шағымға министрлік берген 02.04.2018ж. авторлық құқық объектісіне құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы, авторлары Х. Р. жеке тұлға болып табылатын «бірыңғай қалалық тұрақ кеңістігі ААЖ (ЕГПП ААЖ)» деп аталатын авторлық құқық объектісіне айрықша мүліктік құқықтар тіркелгені туралы куәлік қоса берілді.
Бұл ретте, «Р» Компаниясы «С» Компаниясымен қала аумағында орналасқан ақылы тұрақ кеңістігінің автоматтандырылған ақпараттық жүйесіне ақпараттық-сервистік қызмет көрсету бойынша қызметтер көрсетуге 21.09.2018ж. шарт жасасты. «С» Компаниясының (Ресей Федерациясы) Бас директоры жеке тұлға Х. Р. болып табылады.
21.09.2018 жылғы Шартқа №1 қосымшаға (Техникалық тапсырма) (бұдан әрі - №1 Қосымша) сәйкес «С» Компаниясы (орындаушы) «Р» Компаниясына тұрақ кеңістігін ұйымдастыру және басқару жөніндегі автоматтандырылған ақпараттық жүйеге ақпараттық-сервистік қызмет көрсету бойынша қызметтер көрсетеді.
Бұл ретте, №1 Қосымшаның 2.1.2.1-тармағына сәйкес арнайы БҚ (бағдарламалық қамтамасыз ету) жүйесіне (тұрақ кеңістігінің ААЖ) техникалық және сервистік қызмет көрсету жөніндегі регламенттік жұмыстар жоспарлы негізде жүйелі түрде жүргізілуге және жаңарту пакеттерінің шығуына қарай жүйе немесе тұтастай жүйе бойынша арнайы БҚ жекелеген компоненттерінің жаңартуларын қамтуға тиіс екендігі айқындалғанын атап өту қажет, арнайы бағдарламалық жасақтаманың немесе жаңарту пакеттерінің жұмысындағы қателерді жояды, арнайы бағдарламалық жасақтаманың функционалдығын кеңейтеді. Регламенттік жұмыстарды жүргізу шеңберінде жүргізілетін жүйе бойынша жаңартулар тізбесін орындаушы немесе Тапсырыс берушінің өтінімдері бойынша айқындайды.
Бұдан басқа, 21.09.2018ж. қала аумағында орналасқан ақылы тұрақ кеңістігінің автоматтандырылған ақпараттық жүйесіне ақпараттық-сервистік қызмет көрсетуге арналған шартқа 31.10.2019ж. қосымша келісіммен Шартқа №1 Қосымшаның 2.1.2.1-тармағы (Техникалық тапсырма) мынадай абзацпен толықтырылғаны анықталды: «жүйені дамыту шеңберінде іске асырылған барлық пысықтаулар мынадай және орындаушы қолданыстағы техникалық тапсырма шеңберінде ұсынады. Жүйені дамыту шеңберінде жаңа функционалдық мүмкіндіктерді жаңарту Тапсырыс берушімен келісіледі».
Көрсетілген қызметтерді тапсыру-қабылдау актілерінде «С» Компаниясы жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің атауы бағанында «автоматтандырылған ақпараттық жүйеге ақпараттық-сервистік қызмет көрсету бойынша қызметтер көрсету» көрсетілгенін атап өткен жөн. Бұл ретте, №1 Қосымшада, сондай-ақ 31.10.2021ж. қосымша келісімде көзделген қызмет түрлері бөлінісінде көрсетілмеген.
Сондай-ақ, «арнайы бағдарламалық қамтамасыз ету үшін тестілік ортаны қамтамасыз ету» №1 Қосымшасының 2.4-тармағында жүйе бойынша барлық жаңартулар немесе өзгерістер олардың жұмысқа қабілеттілігін бақылауды қамтамасыз ету үшін ішкі тестілерді әзірлеумен қатар жүруі тиіс деп көзделген.
Бұдан басқа, «пайдалану құжаттамасын өзектендіруді жүзеге асыру» №1 Қосымшасының 2.5-тармағында орындаушы («С» Компаниясы) пайдалану құжаттамасын өзекті күйде ұстап, жүйе жаңартылған жағдайда оны жаңартуы тиіс екендігі айқындалған.
«Қызметтер сапасының көрсеткіштері» №1 Қосымшасының 3-тармағында №1 кестеде жүйеге қызмет көрсету бойынша регламенттік жұмыстарды жүргізу жөніндегі қызметтердің ең аз тізбесі және оларды көрсету параметрлері, оның ішінде: жалпы жүйеге қызмет көрсету бойынша жаңартуды орнату (жаңа тұрақты БҚ шығуына қарай) ұсынылған.
Бұл ретте, «Тапсырыс берушіге ұсынылатын есептілік» №1 қосымшасының 4-тармағында орындаушы («С» Компаниясы) ай сайын есепті кезеңнен кейінгі 10 жұмыс күні ішінде Тапсырыс берушіге («Р» Компаниясы) есеп беруі тиіс, оның ішінде: жүйе бойынша қызмет көрсету бойынша регламенттік жұмыстарды жүргізу нәтижелері, жүйенің функционалдық мүмкіндіктерін пысықтау тізімі, пайдалану құжаттамасының жаңартылған пакеті (өзгерістер енгізу кезінде), ақпараттық-сервистік қолдау жүргізу нәтижелері.
Бұрын атап өтілгендей, Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымға салық төлеуші өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар қоса беріледі.
«Р» Компаниясы өз дәлелдерін негіздеу үшін шағымға «С» Компаниясы көрсеткен қызмет түрлері бойынша ай сайынғы есептер қоса берілмеген. Өз кезегінде, бұрын атап өтілгендей, көрсетілген есептер №1 Қосымшаның 4-тармағында белгіленген шарттарда көзделген.
Осылайша, «С» Компаниясы «Р» Компаниясының атына сервистік қызмет көрсетті, оның ішінде арнайы БҚ компоненттерін жаңартумен байланысты.
Айта кету керек, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (бұдан әрі - ЭЫДҰ) 21.11.2017ж. табыс пен капиталға салынатын салықтар бойынша модельдік конвенциясы (бұдан әрі – модельдік конвенция) және оған 2017ж. қабылданған соңғы жаңартулармен түсініктемелер неғұрлым ауқымды түсіндірме мен мысалдарды қамтиды және халықаралық Салық құқығы саласында да маңызды рөл атқарады.
Модельдік Конвенцияның «кіріспе» 3-тармағына сәйкес халықаралық заңдық қосарланған салық салу саласында туындайтын неғұрлым кең таралған проблемаларды біркелкі негізде шешу үшін қаражат беретін кірістер мен капиталға салынатын салықтар жөніндегі ЭЫДҰ Модельдік Конвенциясының негізгі мақсаттары болып табылады.
Модельдік конвенцияның 12-бабының 2-тармағында «роялти» термині осы бапта қолданылатындай, кинематографиялық фильмдерді, кез келген патентті, тауар белгісін, дизайнды немесе модельді қоса алғанда, әдеби, көркем немесе ғылыми туындыларға кез келген авторлық құқықты пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін сыйақы ретінде алынған кез келген түрдегі төлемдерді білдіретіні айқындалған, жоспар, құпия формула немесе процесс немесе өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибеге қатысты ақпарат.
Бұл ретте, 12 – бапқа «Модельдік конвенцияға» түсініктемелердің (бұдан әрі-түсініктемелер) 12.1-тармағына сәйкес бағдарламалық қамтамасыз етуді компьютердің жұмыс процестері үшін (операциялық бағдарламалық қамтамасыз ету) не басқа да міндеттерді орындау үшін қажетті компьютерге арналған нұсқаулықтарды қамтитын бағдарлама немесе бағдарламалар сериясы ретінде сипаттауға болатындығын көрсету қажет (қолданбалы бағдарламалық жасақтама). Оны жазбаша немесе электронды түрде, магниттік таспада немесе дискіде, лазерлік дискіде немесе CD-ROM сияқты әртүрлі медиа арқылы беруге болады. Бағдарламалық жасақтаманы көптеген қосымшалардың көмегімен стандарттауға немесе белгілі бір пайдаланушыларға бейімдеуге болады. Ол компьютерлік жабдықтың ажырамас бөлігі ретінде немесе әртүрлі жабдықта қолдануға болатын дербес түрде берілуі мүмкін.
Айта кету керек, ережелерге сәйкес 12.1, 12.2, 13.1 және 14.3-тармақтарда белгіленген түсініктеме бағдарламалық жасақтаманы пайдалану және пайдалану құқығын беру «роялти» терминіне жататындығы анықталды.
Модельдік конвенцияның 12-бабының 2-тармағына түсініктеменің 11.6-тармағында іскерлік тәжірибеде ноу-хауды да, техникалық көмек көрсетуді де қамтитын келісімшарттар кездесетіні атап өтіледі. Мұндай келісімшарттардың бір мысалы-франчайзинг туралы келісім, онда франчайзер өзінің білімі мен тәжірибесін франшиза алушымен бөліседі, сонымен қатар оған белгілі бір жағдайларда қаржылық көмек пен тауарларды жеткізумен қамтамасыз етілетін әртүрлі техникалық көмек көрсетеді. Аралас шарттарға тиісті тәсіл, негізінен, Шартта қамтылған ақпарат негізінде немесе объективті бөлу арқылы, шарт бойынша ұсынылғанның әртүрлі бөліктеріне сәйкес көзделген өтемақының жалпы сомасын бөлу, содан кейін осылайша анықталған әрбір бөлікке тиісті салық салу режимін қолдану болып табылады. Егер, алайда, шарт бойынша ұсынылатын бөліктердің бірі шарттың негізгі мақсаты болса, ал басқа бөліктер тек көмекші және маңызды емес сипатта болса, онда негізгі бөлікке қолданылатын режим, әдетте, өтемақының барлық сомасына қолданылуы керек.
Модельдік конвенцияның 12-бабының 2-тармағына 17 түсініктеме тармағында бағдарламалық қамтамасыз ету үшін төлемдер аралас шарттар бойынша жүргізілуі мүмкін екендігі айқындалған. Мұндай шарттардың мысалдарына кіріктірілген бағдарламалық жасақтамасы бар компьютерлік жабдықты сату және қызметтерді ұсынумен бірге бағдарламалық жасақтаманы пайдалану құқығын беру жатады. Патенттік аударымдар мен ноу-хауға қатысты ұқсас мәселелерді шешу үшін жоғарыдағы 11.6-параграфта көрсетілген әдістер Компьютерлік бағдарламалық жасақтамаға бірдей қолданылады. Қажет болған жағдайда шарт бойынша төленуге жататын өтемнің жалпы сомасын Шартта қамтылған ақпарат негізінде немесе әрбір бөлінген бөлікке тиісті салық режимін қолдана отырып, ақылға қонымды бөлу арқылы бөлу керек.
Сонымен қатар, Модельдік Конвенцияның ережелерінде бағдарламалық жасақтаманы пайдалану құқығы техникалық қолдау қызметтерін көрсетумен бірге берілген жағдайда, көмекші сипатта болатындығы, негізгі бөлікке қолданылатын режим техникалық қолдау бойынша өтемнің барлық сомасына қолданылуы керек, яғни роялти деп танылуы керек екендігі анықталды.
Модельдік конвенцияның 12 - бабының 1-тармағына түсініктемелердің 4.2-тармағында, егер қатысушы мемлекеттің резиденті Агенттіктің немесе номиналды ұстаушының делдалдығынан өзгеше болса, басқа тұлға үшін жай ғана делдал ретінде әрекет етсе, жеңілдікті немесе босатуды ұсына отырып, қайнар көзінің мемлекеті Конвенцияның объектісі мен мақсатына тең дәрежеде қайшы келетіні көрсетілген, ол іс жүзінде тиісті кірістен пайда көреді. Осы себепті, «қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісімдер және делдал компанияларды пайдалану» деп аталатын бюджеттік-қаржылық мәселелер жөніндегі комитеттің есебінде, әдетте, делдал компания бенефициарлық меншік иесі ретінде қарастырылмауы керек, егер ол ресми меншік иесі болса да, іс жүзінде оны іс жүзінде жүзеге асыратын өте тар өкілеттіктерге ие болса. мүдделі тараптардың атынан әрекет ететін сенімгер немесе басқарушы ғана тиісті табысқа қатысты.
Сондай-ақ, Модельдік конвенцияның 12 - бабының 1-тармағына түсініктемелердің 4.3-тармағында осы әртүрлі мысалдарда (агент, номиналды ұстаушы, сенімгер немесе басқарушы ретінде әрекет ететін делдал компания) тікелей роялти алушы «бенефициарлық меншік иесі» болып табылмайтыны айқындалған, өйткені алушының роялтиді пайдалану құқығы алынған төлемді беру шарттық немесе заңды міндеттемесімен шектеледі басқа адамға. Мұндай міндеттеме әдетте тиісті құжаттардан туындайды, бірақ сонымен бірге алушының шарттық немесе заңды міндеттемемен шектелмей, роялтиді пайдалануға нақты құқығы жоқ екенін көрсететін фактілер мен жағдайлар негізінде белгіленуі мүмкін алынған төлемді басқа тұлғаға беру.
Өз кезегінде, Модельдік конвенцияның 12-бабы 1-тармағына 3-тармаққа және түсініктемелерге сәйкес Қазақстан көзден роялти салығын салу құқығын сақтайды.
Салықтық тексеру актісінен «Р» Компаниясы 541 667 рубль мөлшерінде белгіленген соманы көрсете отырып, «С» Компаниясының 2020-2022 жылдарға арналған ақпараттық-сервистік қызмет көрсету туралы актілерін ұсынғаны шығады.
Барлығы 2020ж. 6 500 004 рубль немесе теңгемен 36 947,1 мың теңге, 2021ж. 6 500 004 рубль немесе теңгемен 37 505,0 мың теңге, 2022 жылы 6 500 004 рубль немесе теңгемен аударылған 45 819,6 мың. теңге. Көрсетілген сомалар «Р» Компаниясы тиісті кезеңдер үшін КТС бойынша шегерімдерге жатқызылды.
Алайда, Конвенцияның 1-бабына сәйкес осы Конвенция Уағдаласушы Мемлекеттердің бірінің немесе екеуінің де резиденттері болып табылатын адамдарға қолданылатынын атап өткен жөн.
Конвенцияның 2-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес осы Конвенция Уағдаласушы Мемлекет немесе оның әкімшілік-аумақтық бөлімшелері немесе жергілікті билік органдары оларды алу әдісіне қарамастан алатын кірістер мен капиталға салынатын салықтарға қолданылады.
Кірістер мен капиталға салынатын салықтар кірістің немесе капиталдың жалпы сомасынан немесе кірістің немесе капиталдың жекелеген элементтерінен алынатын барлық салықтарды, соның ішінде жылжымалы немесе жылжымайтын мүлікті иеліктен шығарудан алынатын салықтарды, кәсіпорындар төлейтін жалақының немесе жалақының жалпы сомасынан алынатын салықтарды және капитал өсімінен алынатын салықтарды қарастырады.
Жоғарыда айтылғандардан Конвенцияның 2-бабының ережелері табыс салығына қолданылады. Бұл ретте резидент доходстің кірісіне енгізілетін барлық салықтар табыс салығы деп танылады.
Осылайша, резидент доходстің табысы салықтарды ұстамай-ақ толық төленді, тиісінше, Конвенцияның ережелері резидент налогстің салықтарына байланысты міндеттемелердің туындамауына байланысты қолданыла алмайды.
Бұл ретте, «Р» Компаниясы көрсетілген қызметтер үшін Төлем Төлем көзінен КТС есептеусіз және ұстап қалусыз жүргізілді.
Осылайша, «С» Компаниясы ақпараттық-сервистік қызмет көрсету бойынша көрсететін қызметтер роялти деп танылады және 15% ставка бойынша төлем көзінен КТС салық салуға жатады.
Қаралып отырған жағдайда «Р» Компаниясы «С» Компаниясының атына төленген кірістерден төлем көзінен КТС ұстап қалудан босатуды қолданады.
Баяндалғанды негізге ала отырып, «С» Компаниясының роялти түріндегі табыстары бойынша КТС есептеу 2020 жылғы 4 тоқсан үшін 5 542,1 мың теңге сомасында, 2021 жылғы 4 тоқсан үшін 5 625,8 мың теңге сомасында, 2022 жылғы 3 тоқсан үшін 23,3 мың теңге сомасында және 2022 жылғы 4 тоқсан үшін сомасында Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 6 849,6 мың теңге негізді болып табылады.
2. «А» Компаниясы
«Р» Компаниясы мен «К» Компаниясы арасында паркоматтардың автоматтандырылған жүйесінің жабдықтарын жеткізуге 12.05.2016 ж.шарт (бұдан әрі – 12.05.2016 ж. шарт) жасалды.
12.05.2016 жылғы осы Шартқа сәйкес «К» Компаниясы «Р» Компаниясының атына кіріктірілген операциялық жүйесі бар 20 дана паркоматтар қоюға міндеттенеді.
Сондай-ақ, «Р» Компаниясы мен «А» Компаниясы арасында 15.01.2018ж. шарт жасалды, оған сәйкес «А» Компаниясы «Р» Компаниясына қаланың көше-жол желісінде орнатылған паркоматтарды технологиялық сүйемелдеу бойынша қызметтер кешенін көрсетеді.
Қызметтер кешені мыналарды қамтиды:
-қалада орнатылған паркоматтардың эквайер банкпен және телекоммуникациялық жүйемен байланысының болуын тәулік бойы бақылау;
- банк карталарынан ақпаратты берудің сертификатталған қауіпсіздігін қамтамасыз ететін орталықтандырылған жүйе арқылы деректерді эквайер банкке беру;
- жүргізілген тұрақ транзакциялары және паркоматтардың техникалық жай-күйі туралы ақпарат жинау мүмкіндігін, паркоматтарды қашықтықтан басқару және диагностикалау мүмкіндігін қамтамасыз ететін жүйе деректерін техникалық сүйемелдеу және өзекті күйде ұстау;
- фискалдық деректерді беру жүйесін техникалық сүйемелдеу.
«Р» Компаниясы салықтық тексеруге салыстыру актілерін, шот-фактураларды, сондай-ақ Қызмет көрсету туралы актілерді (паркоматтарды технологиялық сүйемелдеу) ұсынды.
Айта кету керек, 15.01.2018 жылғы Шарттың 2.1 және 2.2 -тармақтарында айына бір паркоматты технологиялық сүйемелдеу құны 16 (Он алты) еуроны құрайды, оның ішінде:
-қалада орнатылған паркоматтардың эквайер банкпен және телекоммуникациялық жүйемен байланысының болуын бақылау-1,00 евро;
- банк карталарынан ақпаратты берудің сертификатталған қауіпсіздігін қамтамасыз ететін орталықтандырылған жүйе арқылы деректерді эквайер банкке беру – 7,00 Еуро;
– жүргізілген тұрақ транзакциялары және паркоматтардың техникалық жай-күйі туралы ақпарат жинау мүмкіндігін, паркоматтарды қашықтықтан басқару және диагностикалау мүмкіндігін қамтамасыз ететін жүйе деректерін техникалық сүйемелдеу және өзекті күйде ұстау-5,50 Еуро;
- фискалдық деректерді беру жүйесін техникалық сүйемелдеу-2,50 Еуро.
Шарт бойынша төлем Ресей Федерациясының Орталық Банкінің төлем күніне арналған бағамы бойынша ресей рублінде жүзеге асырылады.
Осылайша, 15.01.2018 жылғы Шарттың талаптары бойынша «А» Компаниясы қызмет түрлері бойынша көзделген белгіленген төлем сомасымен паркоматтарды технологиялық сүйемелдеу бойынша қызметтер көрсететіні анықталды.
Бұл ретте, техникалық қолдау қызметтерімен ұштастыра отырып, бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану немесе пайдалану құқығы үшін қызметтер жоқ.
Осылайша, паркоматтарды технологиялық сүйемелдеу бойынша көрсетілген қызметтер үшін «Р» Компаниясының «А» Компаниясының атына жүргізілген төлемдері техникалық қолдау қызметтерімен ұштастыра отырып бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану құқығын бергені үшін сыйақы ретінде алынатын төлемдер болып табылмайды, сондықтан Қазақстан Республикасының көздерінен алынған роялти түріндегі кірістер деп танылмайды.
Баяндалғанды негізге ала отырып, «А» Компаниясының роялти түріндегі табыстары бойынша КТС есептеу 2020 жылғы 4 тоқсан үшін 170,1 мың теңге сомасында, 2021 жылғы 4 тоқсан үшін 172,1 мың теңге сомасында және 2022 жылғы 4 тоқсан үшін салықтық тексеру нәтижелері бойынша 126,3 мың теңге сомасында негізсіз болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша «А» Компаниясының резиденті емес заңды тұлғаның кірістерінен төлем көзінен ұсталатын КТС есептеу бөлігінде тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағымданатын хабарламаның күшін жою, ал қалған бөлігін өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылданды.
