Даулардың түрі: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) ірі кәсіпкерлік субъектілері мен мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын(КТС) және Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «Т» Компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2017ж. -31.12.2021ж. кезең үшін салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді дұрыс есептеу және уақтылы төлеу мәселесі бойынша кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша БКК 101111: ірі кәсіпкерлік субъектілері мен мұнай секторы ұйымдарынан түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығы 31 831,3 мың теңге сомасында, 2 442,0 мың теңге сомасында өсімпұл, және БКК 105101: Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға, көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы 13 483,5 мың теңге сомасында, өсімпұл 4 519,9 мың теңге сомасында. есептелгені туралы хабарлама шығарылды.
«Т» Компаниясы салық органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Салықтардың шағымданған сомасын және өсімпұлдың тиісті сомаларын есептеуге 29.12.2022ж. №152 кешенді тексеру нәтижелері бойынша 01.01.2017ж. бастап 31.12.2021ж. дейінгі кезеңде «Т» Компаниясы тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді сатып алу бойынша 159 156,4 мың теңге сомаға шығыстарды заңсыз шегерімге жатқызғаны және ҚҚС бойынша 13 483,5 мың теңге сомасы есептеуге, оның ішінде «В» Компаниясының 2017-2018ж. шығыстары 101 898,6 мың теңге, ҚҚС сомасы 6 612,6 мың теңге; «S» Компаниясының 2018 жылғы шығыстары 57 257,8 мың теңге, ҚҚС сомасы 6 870,9 мың теңге жатқызғаны негіз болды.
«Т» Компаниясы салық органының бұл шешімімен салықтық тексеру актісінің салық заңнамасын бұзушылықтарды түсіну үшін заңдылық, негізділік және айқындық талабына сәйкес келмейтін болғандықтан және салықтық тексеру актісінде салық төлеушімен жасалған бузушылықтар туралы сипаттаманың болмауына байланысты келіспейді.
«Т» Компаниясы салықтық тексеру нәтижелері бойынша сенімсіз жеткізушілермен – «В» Компаниясы және «S» Компаниясы өзара есеп айырысулар белгіленді деп мәлімдейді.
Шағымда 2017-2018 жылдары көрсетілген жеткізушілер тексеру барысында ұсынған шот-фактуралар Ақтөбе облысының СМЭС-тің 11.03.2021 ж. шешімімен 23.01.2020 ж. Компанияның жарғылық капиталының 100%-дық үлесін сатып алу-сату шартына байланысты жұмыстарды нақты орындамай, қызметтер көрсетпей, тауарларды жөнелтпей жазып берілген деп танылғаны атап өтілді, жарамсыз деп танылды және Ақтөбе облысы бойынша СМЭС-тің 22.11.2021 ж. шешімімен «В» Компаниясы банкрот деп танылды, 30.01.2020 ж. бастап ҚҚС бойынша есептен алынды, сондай-ақ «S» Компаниясы 19.08.2021ж. бастап ҚҚС бойынша есептен шығарылды.
Салық органының осы қорытындысымен «Т» Компаниясы аталған өнім берушілер бойынша шот-фактураларды жазып беру жөніндегі іс-қимылдарды 2017-2018жж. нақты жұмыстарды орындамай, қызметтер көрсетпей, тауарларды тиеп-жөнелтпей жасалған деп тану туралы шешімдердің, сот органдарының қаулыларының болмауына байланысты келіспейді. Салық кодексінің белгіленген нормаларына сәйкес көрсетілген өнім берушілермен өзара есеп айырысу бойынша есептен шегерімдер мен ҚҚС негізі актіде көрсетілмеген.
Салық кодексінің 186-бабына сәйкес дәлелді шешім шығару мақсатында салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, «Т» Компаниясының дәлелдерін тексере отырып, шағымды қарау барысында 2017-2018 ж.ж. КТС және 2017 ж. 4 тоқсанына, 2018 жылдың 1-3 тоқсанында ҚҚС төлеудің дұрыстығы мен уақтылығы мәселелері бойынша «Т» Компаниясына тақырыптық тексеру жүргізу тағайындалды.
Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті 23.11. 2023ж. нұсқаманың негізінде «Т» Компаниясына тақырыптық тексеру жүргіз3лді, оның нәтижелері бойынша №18 тақырыптық тексеру актісі жасалды.
№ 18 тақырыптық тексеру актісінен:
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының 2008.12.10. (2008.10.12. Салық кодексі) Кодексінің 100-бабының 1 және 3-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары 10.12.2008 ж. Салық кодексіне сәйкес шегеруге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегеруге жатады.
Шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған оның қызметіне байланысты шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргізеді. Бұл шығыстар халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және ҚР Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, олар нақты жүргізілген салық кезеңінде шегеруге жатады.
Салық кодексіне сәйкес шегеруге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, Салық кодексінің 242 – бабының 1, 3-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары Салық кодексінің осы бабында және 243-263-баптарында белгіленген ережелер ескеріле отырып, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегеруге жатады.
Шегерімдерді салық төлеуші өзінің табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде іс жүзінде жүргізілген шығыстар бойынша жүргізеді.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 256-бабының 1-тармағына сәйкес, егер 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 34-тарауында өзгеше көзделмесе, бюджетке жарнаға жататын салық сомасын айқындау кезінде 2008 жылғы 10.12. Салық кодексінің 228-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес ҚҚС төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы г. негізгі құралдарды, материалдық емес және Биологиялық активтерді, жылжымайтын мүлікке инвестицияларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді қоса алғанда, егер олар салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылса, сондай-ақ осы тармақтың 1)-5) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса, алынған тауарлар үшін төленуге жататын ҚҚС сомаларын есепке жатқызуға құқығы бар.
10.12.2008 ж. Салық кодексінің 256-бабына сәйкес ҚҚС есепке жатқызу үшін шот-фактура негіз болып табылады.
Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының есепке жатқызылатын ҚҚС сомасы, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында, сондай-ақ егер осы тармақтың 1) -4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса пайдаланылады немесе пайдаланылатын болады.
Салық кодексінің 400-бабына сәйкес шот-фактура ҚҚС-ты есепке жатқызу үшін негіз болып табылатынын атап өткен жөн.
29.12.2022 ж. №152 кешенді тексеру (бұдан әрі - №152 кешенді тексеру) нәтижелері бойынша Салық кодексінің 100, 256-баптарының негізінде 10.12.2008 ж., 242, 400 Салық кодексінің «В» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шығыстар 2017-2018жж. үшін 101 898,6 мың теңге сомасында (78 390,3+23 508,3) шегерімдерден және ҚҚС 2017 жылғы 4 тоқсан және 2018 жылғы 1-2 тоқсан есебінен 6 612,6 мың теңге сомасында (3 791,6+1 958,2+862,8) алынып тасталды.
№18 тақырыптық тексеруге ұсынылған құжаттардан «Т» Компаниясы (Тапсырыс беруші) мен «В» Компаниясы (мердігер) арасында 17.02.2017ж. және 10.01.2018ж. бұрғылау – жару жұмыстарын жүргізуге шарттар (бұдан әрі-бұрғылау-жару жұмыстары бойынша шарттар) жасалғаны шығады.
Бұрғылау-жару жұмыстары жөніндегі шарттардың 1.1-тармағына сәйкес Мердігер Тапсырыс берушінің тапсырмасына сәйкес өз күшімен және құралдарымен Тапсырыс берушінің объектілерінде (кен орындарында) тау – кен массасын дайындау бойынша бұрғылау-жару жұмыстарын орындауға міндеттенеді-Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Мұғалжар ауылы мекенжайы бойынша орналасқан Сарытау диабазов кен орны.
Бұдан басқа, 3.3.1-тармақпен. "В" компаниясы (мердігер) бұрғылау-жару жұмыстары жөніндегі шарттарды Тапсырыс берушінің алдында қосалқы мердігердің іс-әрекеттері үшін жауапты болып қала отырып, Тапсырыс берушімен келісім бойынша қосалқы мердігерлік шарттар жасасуға құқылы.
№18 тақырыптық тексеру актісінен «Т» Компаниясының «В» Компаниясымен өзара есеп айырысуы бойынша №152 кешенді тексеру нәтижелері бойынша 101 898,6 мың теңге сомасына, оның ішінде 2017 жылы 78 390,3 мың теңге сомасына, 2018 жылы 23 508,3 мың теңге сомасына шығыстар шегерімдерден, 6 612,6 мың теңге сомаға ҚҚС, оның ішінде 2017 жылғы 4 тоқсанда 3 791,6 мың теңге сомаға және 2018 жылғы 1-2 тоқсанда 2 821,0 мың теңге сомаға (1 958,2+862,8) алынып тасталғаны көрінеді.
Бұл ретте, №18 тақырыптық тексеру актісіне сәйкес «Т» Компаниясының «В» Компаниясымен өзара есеп айырысу жөніндегі шарттарына жалпы сомасы 581 904 текше метр мөлшерінде Сартау карьеріндегі жарылған Тау массасын көзбен шолып қарау бойынша шот-фактуралар, орындалған жұмыстардың актілері, сондай-ақ бұрғылау жару жұмыстарын жүргізуге арналған актілер 207 304,9 мың теңге, оның ішінде 22 211,2 мың теңге сомасында ҚҚС ұсынылған:
- 2017 жылы 254 485 текше метр көлемінде жалпы сомасы 87 797,1 мың теңгеге, оның ішінде 9 406,8 мың теңге сомасында ҚҚС;
- 2018 жылы жалпы 327 419 текше метр көлемінде сомасы 119 507,8 мың теңгеге, оның ішінде ҚҚС 12 804,4 мың теңге.
Айта кету керек, №18 тақырыптық тексеру актісінде «Т» Компаниясының бухгалтерлік есебінің деректері бойынша жарылған тау кен 1310 «шикізат және материалдар» шотына кіріске алынды, содан кейін өндіріске 8110 «негізгі өндіріс» шотына қиыршық тас өндіру үшін, одан әрі 1320 «дайын өнім» шотына берілді. 2017 жылы 1 245 508,9 мың теңге сомасына, 2018 жылы 956 665,7 мың теңге сомасына әртүрлі фракциялардың қиыршық тастарын, бастапқы, құмды ұсақтауды тастаудан сату жүргізілді.
№18 тақырыптық тексеру актісінде «В» компаниясы 2017-2018 жж. жарылыс жұмыстарын орындаған жалғыз контрагент болғандығы көрсетілген. 2017-2018 жж. арналған sono АЖ деректерін талдау компанияның кіріс алуға бағытталған «В» қызметін жүзеге асыруын растайды.
АЖ деректері бойынша «E.license.kz» компанияда «В» Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Өнеркәсіп комитеті 28.05.2013 ж. «Жарылғыш және пиротехникалық заттар мен оларды қолдана отырып жасалған бұйымдарды әзірлеуге, өндіруге, сатып алуға және өткізуге» берген мемлекеттік лицензиясы бар, 30.07.2013 ж. «Тау-кен (пайдалы қазбаларды барлау, өндіру), мұнай-химия, химия өндірістерін жобалауға (технологиялық) және (немесе) пайдалануға, мұнай-газ өңдеу өндірістерін жобалауға (технологиялық), магистральдық газ құбырларын, мұнай құбырларын, мұнай өнімдері құбырларын пайдалануға».
Сондай-ақ, №18 тақырыптық тексеру актісінде «В» Компаниясы жүзеге асырған бұрғылау-жару жұмыстарының нәтижесінде өндірілген дайын өнімнің 2017-2018жж. «Т» Компаниясының сатып алушыларының тізбесі келтірілген.
Осылайша, №18 тақырыптық тексеру актісі бойынша 101 898,6 мың теңге сомасына 2017-2018 ж. ж. «Т» Компаниясының «В» Компаниясымен өзара есеп айырысуы бойынша шығыстарды шегеруден алып тастау бөлігінде 29.12.2022 ж. №152 шағымданатын салықтық тексеру актісінің нәтижелері расталмады (78 390,3+23 508,3) және ҚҚС 2017 жылғы 4 тоқсанда, 2018 жылғы 1-2 тоқсанда 6 612,6 мың теңге сомаға (3 791,6+2 821,0).
Жоғарыда айтылғандардың негізінде №18 тақырыптық тексерудің нәтижелерін ескере отырып, 2017-2018жж. арналған «В» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шығыстарды шегеруден 2017ж. 4-тоқсан, 2018ж. 1-2-тоқсан үшін есептен 101 898,6 мың теңге сомасына және ҚҚС-дан шағымданатын салықтық тексерудің нәтижелері бойынша 6 612,6 мың теңге сомасына алып тастау 29.12.2022№152 негізсіз.
«S» Компаниясы
29.12.2022ж. №152 тексеру актісінің нәтижелері бойынша Салық кодексінің 242, 400-баптарының негізінде «S» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша «Т» Компаниясының тауарларын (жанар-жағармай материалдарын) сатып алу бойынша шығыстар 2018 ж. 57 257,8 мың теңге сомасында шегерімдерден және 2018 ж. 1-3 тоқсан үшін есептен ҚҚС алып тасталды. сомасы 6 870,9 мың теңге.
Тақырыптық тексеруге ұсынылған құжаттардан «Т» «Сатып алушы» Компаниясы мен «S» «Жеткізуші» Компаниясы арасында 18.01.2018ж. №1 мұнай өнімдерін жеткізу шарты (бұдан әрі - шарт) жасалғаны шығады.
1.1-тармаққа сәйкес. «S» Компаниясы (өнім беруші) шартының қолданылу кезеңінде меншікке (толық шаруашылық жүргізуге) беруге және беруге міндеттенеді, ал Сатып алушы өзінің өндірістік қажеттіліктері үшін тиісінше қабылдауға және келесі тауарға уақтылы ақы төлеуге міндеттенеді, бұдан әрі «Тауар» мәтінінде жанар-жағармай материалдарының барлық түрлерін білдіреді.
4.2-тармақпен. Шартта жеткізілетін тауарға өнім беруші сатып алушыға мынадай құжаттаманы: шот-фактураны, Шығыс жүкқұжатын, ілеспе жүкқұжатты (ерекше үлгідегі), сапа паспортының көшірмесін ұсынуға тиіс екендігі көзделген.
№18 тексеру актісінде көрсетілгендей осы Шарт шеңберінде «S» Компаниясы «Т» Компаниясының атына 30.01.2018ж. бастап 21.09.2018ж. аралығында 64 128,7 мың теңге сомасына ұсынған 19 шот-фактура, оның ішінде 6 870,9 мың теңге сомасына ҚҚС, тарапқа арналған қорларды босатуға арналған жүкқұжаттар ұсынылды, ілеспе жүкқұжаттар, оларға тауар-көлік жүкқұжаттары, 64 128,7 мың теңге сомасына салыстыру актісі. «Т» Компаниясы осы шот-фактуралар бойынша төлем толық көлемде жүргізілді (төлем тапсырмалары), 01.01.2018ж. бастап 31.12.2018ж. дейінгі кезеңде дебиторлық және кредиторлық берешек жоқ.
№18 салықтық тексеру актісіне сәйкес «Т» Компаниясының «S» Компаниясымен өзара есеп айырысуы бойынша тақырыптық тексеру барысында 15.03.2024 ж. №2 қарсы тексеру жүргізілгені, оның барысында «S» Компаниясы жеткізушілермен жасасқан мұнай өнімдерін сақтауға арналған резервуарды жалға алуға, мұнай өнімдерін қабылдауға, сақтауға және беруге шарттар ұсынылғандығы, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді-«М» Компаниясы, «А» Компаниясы, «К» Компаниясымен, «А» Компаниясымен жасалған дизель отынын, мұнай өнімдерін сатып алу-сату шарттары, қабылдау-беру актілері, салыстыру актілері берілген.
Сонымен қатар, №18 тақырыптық тексеру актісіне сәйкес «S» Компаниясы жанар-жағармай материалдарын (бұдан әрі-ЖЖМ) тасымалдаушылармен – «В» ЖК, «S» ЖК, «J» ЖК, «S» ЖК-мен шарттар жасасты, оларға көрсетілген тасымалдаушылармен құрастырылған қабылдау-беру актілері, өзара есеп айырысуларды салыстыру актілері табыс етілді.
Бұдан басқа, №18 тақырыптық тексеру актісінен аталған тасымалдаушылар бойынша ҚР БСАЖ, СОНО АЖ, Дербес шоттарды орталықтандырылған есепке алу (ТБО) деректеріне талдау жүргізілгені шығады.
№ 18 тақырыптық тексеру актісінде көрсетілген жеке кәсіпорындар мен «Е» жеке тұлғасының 2018 жылы «S» Компаниясының атына дизель отынын тасымалдау бойынша қызметтер көрсету туралы түсініктеме беруі көрсетілген.
№18 тақырыптық тексеру барысында «Т» Компаниясы ұсынған құжаттардың ішінен «S» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша дизель отынын тасымалдаушылар қатарында жеке кәсіпкерлерден басқа «W» Компаниясы да бар екені анықталды (02.04.2018 ж. 02.04.2018 ж. шот-фактурасына «дизель отынына-15» ілеспе жүкқұжаты, 02.04.2018 ж. тарапқа қорларды босатуға арналған жүкқұжат).
№18 тақырыптық тексеру актісінде көрсетілгендей «S» Компаниясының «W» Компаниясымен өзара есеп айырысуы Ақтөбе облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің 01.01.2017ж. бастап 31.12.2019ж. дейінгі кезеңде жүргізген кешенді тексеру нәтижелері бойынша расталды, оның нәтижелері бойынша 06.11.2020 ж. №71 тексеру актісі жасалды.
Осылайша, №18 тақырыптық тексеру актісі бойынша 2018 жылғы «Т» Компаниясының «S» Компаниясымен өзара есеп айырысуы бойынша шығыстарды шегеруден 57 257,8 мың теңге сомаға және 2018 жылғы 1-3 тоқсан үшін есептен ҚҚС 6 870,9 мың теңге (901,4+2 902,5+3 067,0) алып тастау бөлігінде 29.12.2022ж. №152 шағымдалған салықтық тексеру актісінің нәтижелері расталмады.
Жоғарыда айтылғандардың негізінде №18 тақырыптық тексеру нәтижелерін ескере отырып, 2022 жылғы 29.12. №152 шағым жасалған салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2018 жылғы «S» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шығыстарды шегеруден 57 257,8 мың теңге сомаға және 2018 жылғы 1-3 тоқсандағы есептен ҚҚС 6 870,9 мың теңге сомаға алып тастау негізсіз деп танылды.
11.04.2024ж. өткен Аппеляция комиссиясының отырысының нәтижелері бойынша шағымдалған тексеру нәтижелері бойынша хабарламаның толығымен жойылуы туралы шешім қабылданды.
