Дау түрі: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС, ҚҚС
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігіне (бұдан әрі – уәкілетті орган) «H» Компаниясы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) мұнай секторы бойынша ірі кәсіпорындар мен ұйымдардан түсетін түсімдерді (КТС), қосылған құн салығын (ҚҚС) қоспағанда, заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығын есептеу жөніндегі тексеру нәтижелері туралы хабарламасына шағым түсірді.
Іс материалдарынан анықталғандай, салық органы 01.01.2016 жылдан бастап 2019 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі мерзімге салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы мен уақтылы төлеу мәселесі бойынша «H» компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді. Нәтижесінде 844 758,4 мың теңге сомасында КТС және 69 893,1 мың теңге тұрақсыздық айыбын, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарлар, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтер бойынша қосылған құн салығы (ҚҚС) бойынша 104 751,5 мың теңге салық сомасында. теңге және өсімпұлдар 7 203,9 мың теңге, мүлік салығы 176,9 мың теңге, өсімпұлдар 15,1 мың теңге, міндетті медициналық сақтандыру бойынша шегерімдер 19,5 мың теңге және шығынды азайту 357 733,9 мың теңге есептеу туралы 2021 жылғы 13 тамыздағы хабарлама шығарылды.
Компания «H» салық органының қорытындысымен келіспей, апелляциялық шағым түсіріп, онда салық органының 711 703,5 мың теңге сомасында КТС және 253 519,3 мың теңге ҚҚС есептеу туралы шешімін жоюды сұрайды.
- ҚҚС бойынша табыс пен салық салынатын айналымды түзету туралы
1.1. 2016-2019 жылдарға ҚҚС бойынша табыс пен салық салынатын айналымның ұлғаюы
«Трансферттік баға белгілеу туралы» Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 5 шілдедегі Заңының (бұдан әрі – Трансферт туралы Заң) 12-бабын бұза отырып, шағым жасалған салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеуге негіз болды. Баға белгілеу Компания бойынша 2016 жылды қоса алғанда жалпы сомасы 593 175,6 мың теңгені құрайтын экспортқа тауарларды өткізуден түсетін кіріске және салық салынатын айналымға түзету енгізілмеген 2017 жылды 368 199,7 мың теңге сомасында, 2018 жылға 873 188,9 мың теңге сомасында, 2019 жылға 871 249,3 мың теңге сомасында.
«H» Компаниясы (бұдан әрі – Компания) салық органының осы қорытындыларымен келіспейді, себебі салықтық тексеру нәтижелері бойынша кіріс 870 278,3 мың теңге сомасында қосымша ұлғайтылған және КТС есептелген №2 шарты бойынша концентратты өткізу жөніндегі мәмілеге қатысты нарықтық бағаны анықтау есебінен Т-дифференциалды заңсыз алып тастау нәтижесінде 174 055,7 мың теңге сомасында және ҚҚС 104 433,4 мың теңге сомасында өндірілді, 2019 жылғы 13 наурыздағы Компания мен «КАР» Компаниясы арасында жасалған азот оксиді-оксиді түріндегі табиғи уран концентратын сатып алу-сату туралы (бұдан әрі – №152 Шарт).
келісім шарттарына сәйкес «КАР» Компаниясы Компанияға келесі міндетті мазмұндағы арнайы жазбаша хабарлама жіберді:
- «КАР» Компаниясы 2019 жылдың белгілі бір күні Концентраттың белгілі бір мөлшерін сатып алады. (концентраттың сатылған күні мен саны жазылады);
- көрсетілген мөлшер конверсиялық кәсіпорынға жөнелтіледі;
- 2019 жылы қабылдау-тапсыру актісін берудің нақты күні көрсетілген (қабылдау актісіне қол қойылған күні жазылады).
Шағымда осы нұсқаға сәйкес Компанияның қабылдау-тапсыру актісіне қол қою кезінде Концентратты физикалық жөнелтусіз сатқаны көрсетілген. Бұл ретте, Компаниямен келісілген «ҚАР» Компаниясының арнайы жазбаша хабарламасына сәйкес анықталған қабылдау-тапсыру актісіне қол қойылған күн Концентратқа меншік құқығын беру күні болып табылады.
Осылайша, 2019 жылдың ішінде Компания Концентратты сатуды жүзеге асырды және сатудан түскен кіріс концентратты қабылдау-тапсыру актісіне қол қойылған күні «КАР» Компаниясына арнайы жазбаша хабарламада көрсетілген күнге сәйкес келеді.
Нарықтық бағаны анықтау үшін Қоғам Әдістеменің 8-тармағын басшылыққа алды, оған сәйкес спот шарты үшін мәміле бағасы келесі формула бойынша есептеледі: P = SP x (100% - D):100% - T, мұндағы P (баға) – мәміле бағасы (фунт U308 АҚШ долларымен), SP (қатты баға) – табиғи уран концентратына спот бағалары көрсеткіштерінің орташа арифметикалық мәні, D (дисконт) – жеңілдік, %, T (көлік және баға дифференциалы) – трансферттік баға белгілеу заңнамасына сәйкес табиғи уран концентратын жеткізу шарттарына байланысты ескерілетін дифференциал (фунт U308 АҚШ долларымен).
Шағымға сәйкес анықталғандай, концентраттың сату бағасын №152 келісімге сәйкес «КАР» Компания төлейтін дисконттық және жеткізу шығындарын (Т-дифференциалды) алып тастағандағы ақпарат көздерінің деректері негізінде Қоғам анықтады.
Шағымда көрсетілгендей, мемлекеттік кірістер органы салық салу объектілеріне түзетулерді анықтау мақсатында «КАР» Компаниясымен жүргізетін операциялар бойынша конверсиялық кәсіпорындарға концентраттың бағасын есептеу әдістемесінде айқындалған нарықтық бағаны анықтау тәртібін бұзған. Қазақстан Республикасының резиденттері «КАР» компаниясының» «Дифференциалды енгізу туралы» шешімін және «КАР» Компаниясының ішкі ережелерінде көзделген «КАР» Компаниясына жазбаша хабарламаларды есепке алмай, олар өз кезегінде тікелей Әдістеменің ережелерімен айқындалады және дифференциалды растайтын құжаттар ретінде заңды түрде бекітіледі.
Сонымен қатар, шағымда мемлекеттік кірістер органы транзакцияны есептеу кезінде «КАР» Компаниясының дифференциал бөлігі ретінде шеккен концентраттың жөнелту орнынан түпкілікті алушы пунктіне дейінгі тасымалдау шығындарын (Т-дифференциалды) заңсыз алып тастағаны көрсетілген, 2016 жылғы 4 323,7 мың теңге сомасында кірісті қосымша арттыратын «КАР» Компаниясына концентратты сату бағасы, 2017 жылға 368 034,1 мың теңге сомасында, 2018 жылға 920 444,9 мың теңге сомасында.
Компания шағымда тексеру нәтижелері бойынша экспортқа сатылған табиғи уран концентратының нарықтық бағасын есептеу кезінде растайтын құжаттардың болмауына байланысты Т-дифференциалының алынып тасталғанын көрсетеді. Т-дифференциал концентратты конверсиялық кәсіпорындарға тасымалдауға арналған «КАР» Компаниясының шығыны болғандықтан, аудит барысында «КАР» Компаниясына тиісті ақпаратты беру үшін сұраныс жіберілді.
Компания мұндай тасымалдау туралы деректер құпия ақпаратты құрайтын ақпарат тізіміне енгізілгенін және «Мемлекеттік құпиялар туралы» заңға бағынатынын атап өтеді. «КАР» Компаниясының ішкі ережелеріне сәйкес, оларды қамтамасыз ету процесі бекітудің, жіктеудің, арнайы құпия пошта арқылы жіберудің бірнеше сатысынан өтуді талап етті және нәтижесінде ұзақ уақытқа созылды.
Шағымда тексеріс аяқталғаннан кейін Компанияға «КАР» Компаниясынан Т-дифференциалы бойынша талап етілетін құжаттарды алғаны, олар шағымға қоса берілгені (экспедиторлық қызметтер туралы келісімдер, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтер туралы сертификаттар, кедендік декларациялар, құны, шот-фактуралар) атап өтілді.
Қаржы министрлігімен 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Салық кодексінің 181, 186-баптарына сәйкес шағым бойынша дәлелді шешім қабылдау үшін, 13.08.2021 жылғы Мемлекеттік кірістер департаментінің тексеру есебінде есептелген сомалардың дұрыстығын растау мақсатында Қоғамға тақырыптық тексеру тағайындалды.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетімен 2021 жылғы 23 қарашадағы бұйрығы негізінде 01.01.2016 жылдан бастап 2019 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі мерзімге Компанияда тақырыптық тексеру жүргізілді, оның қорытындысы бойынша 2023 жылғы 28 тамыздағы тақырыптық тексеру актісі жасалды (бұдан әрі – тақырыптық тексеру актісі).
Тақырыптық тексеру «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 173-бабына сәйкес салық органдары Қазақстан Республикасының трансферттік баға белгілеу туралы заңнамасымен операциялардың трансферттік баға белгілеуін бақылауды белгіленген тәртіппен және жағдайларда жүзеге асырады.
Бұл ретте Салық кодексінің 227-бабының 5-тармағында Қазақстан Республикасының трансферттік баға белгілеу туралы заңнамасында белгіленген жағдайларда және тәртіппен өткізуден түскен кіріс түзетілуге жатады.
Трансферттік баға белгілеу туралы заңның 10-бабының 6-тармағына сәйкес салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді түзету негізінде салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер кіріс немесе есепті кезеңдегі осы операциялардан және басқа да салық салу объектілерінен шығыстар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өсімпұлдар мен өсімпұлдар қолданыла отырып, баға диапазонын ескере отырып, нарықтық баға негізінде айқындалды.
«Трансферттік баға белгілеу туралы» Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 5 шілдедегі Заңының (бұдан әрі – Заң) 12-бабының 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес салық төлеуші экспортқа тауарларды өткізген кезде салыстырмалы бақыланбайтын баға әдісі қолданылды, мұнда Ux Consulting LLC (АҚШ) және TradeTech LLC (АҚШ) ресми ақпарат көздерінде жарияланған тауарлар бағасының нарықтық бағасын анықтау үшін U3O8 фунтына АҚШ долларымен көрсетілген спот индикаторлары пайдаланылды.
Салық төлеушінің «КАР» және «В» Компанияларымен мәмілелері үшін тауардың нарықтық бағасын анықтау мақсатында жеңілдіктен басқа дифференциал қолданылады. Мұндай дифференциалды және оның құрамдас бөліктерінің экономикалық негіздемесі туралы мәліметтерді салық төлеуші тақырыптық тексеру барысында көрсетті.
Дифференциалдың (Т) құрамдас бөліктерін құжаттамалық растау туралы талап Заңның 5-бабы 3-тармағының 5) тармақшасында және 13-бабының 5, 6-тармақтарында, сондай-ақ сатып алу-сату шартының талаптарында белгіленген. азот тотығы түріндегі табиғи уран концентраттары «КАР» Компаниясы қызмет көрсетушілермен келісім-шарттардың көшірмелерін және олардың негізінде тиеу орнынан түпкілікті жеткізу нүктесіне дейін құн есептеулері жасалған басқа да құжаттарды «КАР» Компаниясы ұсыну арқылы тауарларды алушылар. Бұл құжаттар салық төлеушінің шағымымен бірге және осы тақырыптық тексеру барысында ұсынылды.
Трансферттік баға белгілеу мәселелері бойынша тексеру «Трансферттік баға белгілеу туралы» Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 5 шілдедегі Заңына және «Трансферттік баға белгілеу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 3 ақпандағы №74 қаулысына сәйкес жүргізілді, табиғи уран концентратына баға белгілеу қағидаларын (әдістемесін) бекіту» (бұдан әрі – Әдістеме). Заңның 12-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес тексеру жүргізу кезінде нарықтық бағаны анықтау үшін салыстырмалы бақыланбайтын баға әдісі қолданылды.
Осылайша, Заңның 13-бабының 1-тармағына сәйкес салыстырылатын бақыланбайтын баға әдісі тауарларға (жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге) мәміле бағасын нарықтық бағамен бірдей (және оларда) бағалар ауқымын ескере отырып салыстыру жолымен қолданылады. Егер Заңның осы бабында өзгеше көзделмесе, салыстырмалы экономикалық жағдайларда тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) болмауы, біркелкі болуы. Заңның 13-бабының 2-тармағына сәйкес шарт бойынша тауарды (орындалған жұмысты, көрсетілетін қызметті) әрбір құжатпен расталған жеткізу мәміле деп танылады, ал өткізу бағасын нарықтық бағамен салыстыру тек тиісті нарықпен ғана жүзеге асырылады. сатып алушының тіркелген еліне қарамастан тауарлар (жұмыстар, қызметтер) үшін. Бұл ретте, егер Заңның жоғарыда аталған бабында өзгеше көзделмесе, меншiк құқығы сатып алушыға өткен күн тауарды өткiзу сәтi болып табылады. Заңның 13-бабы 5-тармағының 1) тармақшасына сәйкес дифференциалға тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) тиісті нарыққа жеткізу үшін қажетті құжаттармен және (немесе) ақпарат көздерімен негізделген және расталған шығыстар жатады.
Бұл ретте Заңның 2-бабының 5) тармақшасында тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) межелі (жеткізу) нарығы бірдей (ал олар болмаған жағдайда біртекті) тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) тиісті нарығы болып табылатыны белгіленген), нарықтық баға қалыптасатын нарық немесе оның негізінде нарықтық баға объективті түрде қалыптасатын және (немесе) тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) межелі (жеткізу) нарығында айқындалатын нарық.
«КАР» Компаниясымен жасалған шарттар бойынша тауарларды сату жөніндегі мәмілелер Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асырылатын, халықаралық іскерлік операцияларға тікелей байланысты мәмілелер ретінде Заңның 3-бабының 1-тармағының 2) тармақшасына жататынын атап өткен жөн. жер қойнауын пайдаланушы салық төлеуші болып табылатын тараптардың бірі болып табылатын жер қойнауын пайдаланушы өткізетін, өндіретін пайдалы қазбалар үшін. Спот-келісімшарт бойынша әдістеменің 11-тармағына сәйкес, егер төлем валютасы АҚШ доллары болмаса, операцияның бағасы келесі формула бойынша есептеледі:
P = (SP x (100% - D)/100% - T)* C* ER,
Қайда:
P (баға) – мәміле бағасы (U3O8 килограммына теңгемен);
SP (спот бағасы) – сатып алушыға меншік құқығын беру күні Ux Consulting LLC (АҚШ) және TradeTech LLC (АҚШ) жариялаған ресми танылған ақпарат көздерінен алынған табиғи уран концентратының спот бағасы көрсеткіштерінің орташа арифметикалық мәні. Ресми танылған ақпарат көздерінде меншік құқығын беру күніндегі спот бағаларының көрсеткіштері болмаса, меншік құқығын беру күнінің алдындағы күні жарияланған спот бағаларының көрсеткіштері (U3O8 фунтына АҚШ долларымен) пайдаланылады;
D (жеңілдік) – жеңілдік, %;
Т (тасымалдау және баға дифференциалы) – трансферттік баға белгілеу заңнамасына сәйкес табиғи уран концентратын жеткізу шарттарына байланысты ескерілетін дифференциал (фунт U3O8 АҚШ долларымен);
С (әңгімелеу коэффициенті) - U3O8 фунтынан килограмм уранға дейін, U3O8 фунтында көрсетілген, уранның килограммына бөлінген конверсия коэффициенті;
ER (айырбастау бағамы) – Салық кодексінің 1-бабының 1-тармағының 11) тармақшасына сәйкес айқындалатын, меншік құқығын беру күніне қолданыстағы валютаның нарықтық бағамы бойынша АҚШ долларын төлем валютасына айырбастау коэффициенті.
«КАР» Компаниясымен жасалған мәмілелер үшін тауардың нарықтық бағасын анықтау мақсатында жеңілдіктен басқа Заңның 13-бабы 5-тармағының 1) -3) тармақшаларына сәйкес дифференциал қолданылады. тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) тиісті нарыққа жеткізу үшін қажетті құжаттармен және (немесе) ақпарат көздерімен негізделген және расталған шығындар; Заңның 13-бабының 7-тармағында көрсетілген мәміле бағасының нарықтық бағадан ауытқу сомасына әсер ететін шарттар; тауарлардың (жұмыстардың, қызметтердің) сапасы.
Сондай-ақ Заңның 13-бабының 6-тармағына сәйкес дифференциалдың құрамдас бөліктері құжаттармен немесе ақпарат көздерімен расталуға тиіс.
2011 жылғы 3 ақпандағы №74 Табиғи уран концентратына баға белгілеу қағидаларының (әдістемесінің) 2-тармағына сәйкес дифференциал мәміле бағасы мен ақпарат көзінен алынған бағаны салыстырмалы экономикалық жағдайларға келтіру үшін қолданылатын түзету сомасы болып табылады. Қазақстан Республикасының трансферттік баға белгілеу туралы заңнамасына сәйкес табиғи уран концентратының бір фунтына АҚШ долларымен немесе уранның килограммына теңгемен көрсетілген. Дифференциалдың құрамдас бөліктері құжаттармен немесе ресми танылған ақпарат көздерімен расталуы керек.
Бұл ретте, «КАР» Компаниясы Қазақстан Республикасының резиденттерімен жүзеге асыратын мәмілелер бойынша конверсиялық кәсіпорындарға табиғи уран концентраттарын жеткізуге байланысты шығындарға қатысты дифференциал «КАР» Компаниясының ішкі ережелеріне сәйкес бекітіледі. Қытайға уран жеткізудегі көліктік дифференциал Қытайдың ядролық энергия өнеркәсібі корпорациясының (CNEIC) және/немесе табиғи уран концентратын сатып алушының ресми құжатымен расталады.
Тақырыптық тексеру есебінде тексеру барысында Компания уранды экспортқа өткізу кезіндегі дифференциалды растайтын құжаттарды ұсынғаны, бұрынғы кешенді тексеру кезінде ұсынылмағаны көрсетілген.
Осылайша, дифференциалды растау үшін Компания тақырыптық аудит барысында «КАР» Компаниясы басқармасының шешімімен бекітілген дифференциалды растайтын құжаттарды ұсынды.
Тақырыптық тексеру есебінде тексеру барысында Компания уранды экспортқа өткізу кезіндегі дифференциалды растайтын құжаттарды ұсынғаны, бұрынғы кешенді тексеру кезінде ұсынылмағаны көрсетілген.
Осылайша, дифференциалды растау үшін Компания тақырыптық аудит барысында «КАР Компаниясы басқармасының шешімімен бекітілген дифференциалды растайтын құжаттарды ұсынды.
Қытай Халық Республикасының (бұдан әрі – ҚХР) аумағына уран жеткізуге арналған көлік шығындарына қатысты құжат (Ядролық энергетикалық өнеркәсіп корпорациясының (CNEIC) хаты) ұсынылды, оған сәйкес дифференциал белгіленген. ҚХР-ға уран жеткізу бір кг уран үшін 5,49 АҚШ долларын құрады, оның ішінде темір жол тасымалы, Алашаньқоу бөшкелер мен контейнерлерді түсіру және тиеу, контейнерлерді қайтару үшін тазалау және дайындау, конверсиялық зауытқа тасымалдауды қамтамасыз ету, тазалау шығындары, теміржол вагондарының, Алашанькоудағы кедендік төлемдер, сақтандыру және радиациялық бақылау.
Сонымен қатар, тақырыптық тексеру есебінде ҚХР-ға уранды «КАР» Компаниясы арқылы жеткізу кезінде қолданылатын бұл дифференциал ҚХР-ға уранды басқа сатып алушылар арқылы жеткізу кезінде туындамайтыны, бұл «қол созу» принципіне қайшы келетіні атап өтіледі, байланысты тараптар арасындағы мәмілелердің шарттарын трансферттік баға белгілеу заңнамасында белгіленген тәртіппен айқындалатын нарықтық баға бойынша мәмілелерді жүзеге асыратын тәуелсіз тараптар арасындағы мәмілелердің талаптарымен салыстыру негізінде қолданылады.
Бұл ретте 2021 жылғы 13 тамыздағы тексеру актісіне сәйкес трансферттік баға белгілеу мәселелері бойынша түзетілген кірістер сомасы 2016 жылға арналған 593 175,6 мың теңге сомасында, 2017 жылға 368 199,7 мың теңге сомасында, 2018 жылға 873 188,8 мың теңге сомасында, 2019 жылға 871 249,3 мың теңге сомасында.
Тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша алдыңғы кешенді тексеру кезінде ұсынылмаған уранды экспортқа өткізу кезіндегі дифференциалға ұсынылған растайтын құжаттарды ескере отырып, олар төмендетілді және мынаны құрады:
- 2016 жыл - 593 175,6 мың теңге;
- 2017 ж - 0 теңге;
- 2018 жыл - 0 теңге;
- 2019 жыл - 0 теңге.
Тақырыптық тексеру барысында құжаттарды ұсынуға байланысты 2017-2019 жылдарға трансферттік баға белгілеу мәселелері бойынша КТС салық салу мақсатында кірістер қосымша түзетілді. 2016 жылға 2 112 637,8 мың теңгеге толық көлемде қысқартылды, 593 175,6 мың теңге сомасына Компания шағымданбады, сәйкесінше тақырыптық тексерумен расталды.
Осылайша, тақырыптық тексеру 2021 жылғы 13 тамыздағы аудиторлық актімен 2 112 637,8 мың теңгеге (368 199,7 + 873 188,8 + 871 249,3) жасалған кірістің өсуін растамады.
ҚҚС бойынша тақырыптық тексеру есебінде 2021 жылғы 13 тамыздағы алдыңғы кешенді тексеру кезінде атап өтілді өткізу айналымы 256 230,1 мың теңгеге өсті, оның ішінде:
- 2017 жылдың 1 тоқсаны 21 519,9 мың теңге сомасында;
- 2017 жылдың 2 тоқсаны 2,0 мың теңге сомасында;
- 2017 жылдың 3 тоқсаны 22 638,2 мың теңге сомасында;
- 2017 жылдың 4 тоқсаны 4,1 мың теңге сомасында;
- 2018 жылдың 1 тоқсаны 43,9 мың теңге сомасында;
- 2018 жылдың 2 тоқсаны 61 886,3 мың теңге сомасында;
- 2018 жылдың 3 тоқсаны 43 014,0 мың теңге сомасында;
- 2019 жылдың 1 тоқсаны 45 022,2 мың теңге сомасында;
- 2019 жылдың 2 тоқсаны 39 100,8 мың теңге сомасында;
- 2019 жылдың 3 тоқсаны 22 998,7 мың теңге сомасында.
Тақырыптық тексеру актісіне сәйкес, уранды экспортқа өткізу кезіндегі дифференциал бойынша ұсынылған растайтын құжаттарды ескере отырып «КАР» Компаниясына көшірмелерін беру арқылы «КАР» Компаниясы арасындағы азот тотығы түріндегі табиғи уран концентраттарын сату-сатып алу туралы шарт қызмет көрсетушілермен жасалған шарттарды және «КАР» Компаниясы басқармасының шешімімен бекітілген басқа да құжаттарды, дифференциалды растайтын құжаттарды, Қытайдың ядролық энергетикалық өнеркәсіп корпорациясының (CNEIC) және/немесе табиғи уран концентратын сатып алушының ресми құжаты), осы сомалар 253 557,1 мың теңгеге қысқартылды, оның ішінде:
- 2017 жылдың 1 тоқсаны 21 519,9 мың теңгеге;
- 2017 жылғы 2 тоқсан 2,0 мың теңгеге;
- 2017 жылдың 3 тоқсаны 22 638,2 мың теңгеге;
- 2017 жылдың 4 тоқсаны 4,1 мың теңгеге;
- 2018 жылдың 1 тоқсаны 43,9 мың теңгеге;
- 2018 жылдың 2 тоқсаны 61 886,3 мың теңгеге;
- 2018 жылдың 3 тоқсаны 43 014,0 мың теңгеге;
- 2019 жылдың 1 тоқсаны 43 983,1 мың теңгеге;
- 2019 жылдың 2 тоқсаны 38 587,0 мың теңгеге;
- 2019 жылдың 3 тоқсаны 21 878,6 мың теңгеге өсті.
Осылайша, тақырыптық тексеру 2021 жылғы 13 тамыздағы аудиторлық қорытынды бойынша 253 557,1 мың теңге сомасында жасалған ҚҚС сомасының есептелуін растамайды, 2 673,0 мың теңге сомасы тақырыптық тексеру актісімен (256 230,1-2 673,0) расталды.
Бұл ретте, тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша уранның нарықтық бағасы мен сату бағасы арасындағы ауытқу белгіленбеген, сондықтан 2021 жылғы 13 тамыздағы тексеру актісіне сәйкес есептелген. Төлем көзінен 158,3 мың теңге сомасында КТС де расталмаған.
1.2. 2019 жылғы табыстың өсуіне қатысты 1 452 868,6 мың теңге сомасында.
Трансферттік баға белгілеу туралы заңның 3-бабының талаптарын бұза отырып, резидент емес компаниялармен жасалған шарттар бойынша тауарларды сату бойынша мәмілелер салықтың шағым жасалған сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеуге негіз болды. халықаралық іскерлік операциялар немесе тауарлар экспортының көлемі, демек, тексеру барысында 2019 жылға арналған тауарлар экспортын сатудан түскен кіріс түзетілді.
Салыстыру нәтижелері бойынша анықталған ауытқулар КТС бойынша сатудан түскен кірісті ұлғайту үшін негіз бола алмайтындығына байланысты «H» Компаниясы салық органының бұл тұжырымдарымен келіспейді, өйткені КТС бойынша кірісті және салық салынатын айналымды анықтау тәртібі ҚҚС бойынша КТС бойынша кірістің және ҚҚС бойынша айналымның туындау мерзімін анықтау, сондай-ақ әртүрлі валюта бағамдарын қолдану тұрғысынан ерекшеленеді.
Сонымен қатар, шағымда тексеру барысында концентратты сатудан түскен кіріс сомасы дұрыс есептелмегені, тексеру актісі бойынша бұл өсімге КТС бойынша кіріс пен ҚҚС бойынша айналымды салыстыру негізінде айқындалатыны көрсетілген. кедендік декларацияның (бұдан әрі – ДТ). Алайда, жылдық жиынтық табысқа көрсетілген түзету (бұдан әрі – АТЖ) 2019 жылғы ҚҚС айналымын салыстыру нәтижелері бойынша айырмашылық болып табылған жағдайда. ДТ негізінде нөлдік ставка бойынша 17 165 112,9 мың теңге сомасында салық салынды және Мемлекеттік кірістер органы Концентратты экспортқа сатудан түскен кіріс бөлігінде 15 769 339,2 мың теңге сомасында, бұл айырмашылық 1 395 773,7 мың теңгені құрайды. Осылайша, Компанияның пайымдауынша, концентратты сатудан түскен кірістің 1 452 868,7 мың теңгеге өсу сомасы арифметикалық түрде расталмаған.
Компанияың дәлелдерін тексеру және салық органы ұсынған материалдарды зерделеу нәтижесінде уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Тақырыптық тексеру актісінен, тексеру барысында пирамида есептері пайдаланылғаны, құжаттар ұсынылғаны (2019 жылғы 13 маусымдағы «Азот тотығы түріндегі табиғи уран концентратын сатып алу-сату туралы шарт»), «КАР» Компаниясының «Дифференциалды енгізу туралы» шешімдері, 2018-2019 жылдарға арналған тауарларға арналған декларациялар, 2018-2019 жылдарға арналған тауарларға арналған түзету декларациялары, декларацияларды, шот-фактураларды түзетуді растайтын хаттар 2018ж. 29.12., 2019ж. 15.03. бастап 2019ж. 31.12., 2020ж. 03.01., 2021ж. 03.07., «Трансферттік баға белгілеу туралы» Заңына сәйкес өзге де кірістер бойынша түсініктеме, жеткізу сертификаттары, ЭШФ, бухгалтерлік баланс және т.б.).
«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 26 желтоқсандағы № 123-VI Кодексінің 177-бабының 4-тармағына сәйкес ДТ бағасына, санына (килограммда және қосымша) қатысты мәліметтерді қамтиды. бірлік), сондай-ақ тауарлардың кедендік құны. Осы талаптың негізінде Компания концентраттың түпкілікті сату бағасы Компанияға белгісіз болған кезде Концентраттың экспортына кедендік ресімдеу мақсатында ғана алдын ала шот-фактураларды шығарады.
Осылайша, Шарттың 2.3-тармағында Концентраттың түпкілікті сату бағасы Концентраттың сатып алу бағасын жеткізу көлеміне көбейту арқылы анықталатыны белгіленген. Сонымен бірге, Шарттың 1.1-тармағында жеткізу «көлемі» терминінің мағынасы Жеткізу сертификатында Бухгалтерлік аударым түрлендіргіші көрсеткен көлем ретінде анықталады. Жеткізу сертификатын беру және сәйкесінше, концентратты сату, әдетте, концентратты кедендік шекара арқылы өткізгеннен кейін белгілі бір уақыт аралығында (бірнеше айға дейін) жүзеге асырылады. Демек, ДТ тіркеу кезінде Компания Концентраттың көлемін және түпкілікті бағасын біле алмайды, ал ДТ Компанияның сатудан түскен кіріс сомасын растайтын құжаттар бола алмайды.
Осылайша, алдын ала шот-фактураларды Компания тек қана концентраттың экспортын кедендік ресімдеу мақсатында шығарғандықтан, олар сәйкесінше ӨҚЖ арттыру және КТС есептеу үшін негіз бола алмайды.
Осылайша, шот-фактуралармен расталған Компанияның нақты өткізген Концентрат көлеміне сәйкес: 2019ж. 15.02.; 2018ж. 30.04. бастап; 2018ж. 30.04. бастап; 2018ж. 25.08. бастап; 2018ж. 21.12. жалпы сомасы 15 769 339,2 мың теңгеге 630 240 фут құрады. Бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес, 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша 25 189 фут сомасындағы Концентраттың іске асырылмаған қалдығы 2020 жылғы 3 қаңтардағы Cameco Компаниясынан Орано және ВN баланстық есептілігімен расталған, Компанияның меншігі болып табылады және жалғасуда. Orano және Cameco Компанияларда түрлендіргіштерінде сақталады.
Тақырыптық тексеру барысында Компания экспортқа шығарылатын концентраттың кедендік құнын (бұдан әрі – КҚК) барлық ДТ бойынша жиынтық төмен қарай түзететін 1 418 292,0 мың теңге сомасында (жоғарыда көрсетілген барлық 7 ДТ бойынша жиынтық) сомаға қосымша ДТ ұсынды (17 165 112,9 мың теңге сомасына 15 746 820,9 мың теңге).
Компанияның түсіндірмесіне сәйкес, бұл төмендеу сатылған концентрат көлемін нақты сатылған көлемге жеткізу және Шарттың 2.3-тармағында белгіленген тәртіппен анықталған Концентраттың түпкілікті/нақты сату бағасын пайдалану арқылы қалыптасты.
Кәсіпорын КТД негізінде түзетулерді қолданудың заңдылығын тақырыптық тексеру барысында мемлекеттік кірістер органдарынан тауарларға арналған декларацияға сәйкес түзетулер енгізілгені туралы жауаптар берді (Мемлекеттік кірістер комитетінің 2021ж. 14.07., 2021ж. 07.13. хаттары)., Мемлекеттік кірістер басқармасынан 2021ж. 07.12., Мемлекеттік кірістер басқармасынан 2021 жылғы 19 шілдедегі), олар Астана-1 АЖ дерекқорымен расталған.
Салық кодексінің 227-бабына сәйкес өткізуден түскен табыс – ҚҚС және акциз сомасын есепке алмастан өткізілген өнімнің өзіндік құны мөлшерінде тауарды өткізуден туындайтын табыс сомасы. Салық кодексінің 226-бабының 2-тармағында кірісті тану тәртібі, оның ішінде оны тану күні қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына (бұдан әрі – ХҚЕС) және (немесе) осы Кодекстің талаптарына сәйкес жүзеге асырылатыны айқындалады. Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасы.
Осылайша, 2019 жылғы 15 ақпандағы ұсынылған жеткізу сертификаттарына сәйкес тақырыптық тексеру кезінде; 2019ж.30.04., 2019ж. 12.09., 19/ADC/000510 (нөмірі жоқ), 2019ж. 20.06., 2019ж. 20.11., 2019ж. 20.06., жеткізуді растайтын Концентрат, жеткізу көлемін қоса алғанда, Компания келесі шот-фактураларды шығарды: 2019ж. 15.02. 10 923 000 АҚШ доллары сомасында; 2019ж. 30.04. 11 191 250 АҚШ доллары сомасында; 2019ж. 30.04. 6 087 854 АҚШ доллары сомасында; 2019ж. 25.08. 8 624 000 АҚШ доллары сомасында; 2019ж. 21.12. 4 560 538 АҚШ доллары сомасында.
Бұл ретте Компанияның бухгалтерлік есебінде Салық кодексінің 723-бабының 8-тармағының 6) тармақшасына және Есеп саясатының 3.5.1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес есептелген өнімнің нақты өзіндік құны 12 873 862,9 мың теңгені құрады «Келісімшарт бойынша қызмет бойынша тікелей кірістер мен шығыстар».
Келісімшарттық қызметтен түсетін тікелей кіріске келесі кіріс түрлері жатады: Салық кодексінің 723-бабының 8-тармағына сәйкес қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына сәйкес айқындалатын өнімнің және бастапқы өңдеудің (байытудың) нақты өндірістік өзіндік құны бойынша айқындалатын кірістер және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру туралы заңнамасының талаптары 20 пайызға өсті.
Сәйкесінше, 20 пайызға өскен өнімнің нақты өзіндік құнын (12 873 862,9*1,20=15 448 635,6) Компаниямен 15 448 635,6 мың теңге деп таныды.
Жоғарыда көрсетілген шот-фактуралардың негізінде Компания өзінің бухгалтерлік есебінде, сондай-ақ 2019 жылға КТС декларациясында Келісімшарттық қызмет бойынша экспортқа концентраттарды сатудан түскен кіріс 15 448 635,6 мың теңге сомасында танылды.
Тиісінше, 2021ж.13.08. тексеру актісімен 1 452 868,7 мың теңге сомасына ұлғайғанын МКК тақырыптық тексеру кезінде расталмады.
- Шарттан тыс 30 000,0 мың теңгені қызмет бойынша шегерімдерден шығыстарды қысқарту туралы
Салық кодексінің 242-бабын бұза отырып, Компанияның «I» серіктестігімен өзара есеп айырысу бойынша 30 000,0 мың теңге сомасын заңсыз басқа шегерімдерге жатқызуы шағымданған салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеуге негіз болды.
«H» Компаниясы салық органының бұл тұжырымдарымен келіспейді және шағымда тексеру барысында «Н-1» кенішіндегі энергияны есепке алу жүйесін автоматтандыруға арналған тәжірибелік жабдықты жеткізу, орнату және іске қосу бойынша жұмыстардың құны (бұдан әрі - Жабдық) деп аталатын, Компания «I» Компаниясынан сатып алған келесі шоттар бойынша төмендетілді: 2019ж.03.06. 2019ж.29.05. және 2019ж.27.12., 2019ж. 26.12. 5 000,0 мың теңге және 25 000,0 мың теңге сомасында өндірілді.
Сонымен бірге, Компания атап өткендей, мемлекеттік кірістер органының осы шығыстарды КТС шегерімінен алып тастау туралы дәлелі Компанияның осындай шығыстарды КТС декларациясында I50.00.020 III N жолының бөлігі ретінде бір мезгілде көрсетуі болды (Сатып алынған басқа да шығындардың құны) жұмыстар, қызметтер), сондай-ақ 150.05.002 IV жолында (IV топтың алынған негізгі құралдардың құны) мемлекеттік кірістер органының пікірі бойынша шегерімдердің екі еселенуіне әкеп соғатын негізгі құралдың бастапқы құны көрсетіледі.
Компанияның дәлелдерін тексеру және салық органы ұсынған материалдарды зерделеу нәтижесінде уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Тақырыптық тексеру есебінде 2021 жылғы 13 тамыздағы тексеру актісіне сәйкес делінген. Компанияның 2019 жылғы шегерімдері Н-1 кенішіндегі энергияны есепке алу жүйесін автоматтандыруға арналған тәжірибелік жабдықты жеткізу, монтаждау және іске қосу бойынша жұмыстардың құнына қысқартылды. Компания «I» Компаниядан 2019ж. 06.03. келесі шот-фактуралармен (2019 жылғы 29 мамырдан) және 2019 жылғы 27 желтоқсаннан бастап (2019ж.26.12.) 5 000,0 мың теңге және 25 000,0 мың теңге сомасында.
Бұл ретте, шағымдан көрсетілген шығыстарды КТС шегерімінен алып тастауға негіздеме, тексеру актісіне сәйкес, Компанияның бір мезгілде КТС декларациясында 150.00.20 III H жолының бөлігі ретінде осындай шығыстарды көрсету фактісі болып табылады. (Сатып алынған басқа жұмыстардың, қызметтердің құны), сондай-ақ 150.05.002 IV жолында (IV топтың алынған негізгі құралдарының құны) негізгі құралдың бастапқы құны ретінде, инспектордың пікірінше, КТС бойынша шегерімдердің екі есе өсуіне әкеледі.
Қарастырылып отырған жағдайда, тақырыптық тексеру актісінде жабдықты бухгалтерлік есепке негізгі құралдарға енгізу кезінде Салық есептілігін жасау қағидаларының «Негізгі құралдар бойынша шегерімдер» 44-тармағына сәйкес жабдықтың бастапқы құны көрсетілген. 2019 жылға арналған «КТС Декларациясы» (150.00 нысаны) (бұдан әрі – Қағидалар) 150.05.002 I–IV жолында (негізгі құралдар тобына байланысты) негізгі құралдардың кірісі ретінде көрсетілуге жатады. Жабдық 2019 жылы пайдалануға берілгендіктен және бухгалтерлік есепте негізгі құрал ретінде танылғандықтан, Компания негізгі құралдың түсу құнын, оның ішінде №ЭСФ 020240001938-20191227-58296337 және №ESF020913028-02027-582963028 шоттары бойынша шығындарды көрсетті және Салық кодексінің 267, 268-баптарына сәйкес ІІ топтағы негізгі құралдар. Бұл көрініс ЭШФ, 2019 жылға қабылдау-тапсыру актісімен, 2020 жылғы 01.08. бухгалтерлік есепке қабылдау туралы бұйрықпен, 2019 жылға негізгі құралдардың амортизациялық аударым ведомосімен және салық тіркелімімен расталады.
Тақырыптық тексеру есебінде тексеруге ұсынылған бухгалтерлік және салықтық есеп деректерінің негізінде Компания корпоративтік табыс салығы бойынша шегерімді дұрыс анықтаған және №ESF020240001938-20191227-58296337 және №ESF020240001938-20190603-57363400 шот-фактуралары бойынша шегерімдерге шығыстар енгізілгені көрсетілген 2019 жылға жатқызылатын негізгі құралдың (жабдықтың) жартылай амортизациясы.
Сонымен қатар, тақырыптық аудиторлық есептен 2021 жылғы 15 ақпанда СЕӨЖ АЖ қабылдаған КТС бойынша 2019 жылға арналған қосымша декларацияда Компания 150.00.020 III H және 150.00.020 VII жолдарынан № шот-фактуралардың құнын алып тастағаны белгілі болды. ESF020240001938-20191227 -58296337 және No ESF020240001938-20190603-57363400 25 000,0 мың теңге және 5 000,0 мың теңге.
Осылайша, 30 000,0 мың теңгені келісім-шарттан тыс қызмет бойынша 2019 жылға арналған шығыстардағы шегерімдерден 2021 жылғы 13 тамыздағы тексеру актісімен алып тастау тақырыптық тексерумен расталмады.
Апелляциялық комиссия отырысының қорытындысы бойынша Трансферттік баға белгілеу туралы заңға сәйкес ЖЖТ түзетуге байланысты 2019 жылға кірістер мен салық салынатын айналымды 1 452 868,7 мың теңгеге ұлғайту және 30 000,0 мың теңге көлеміндегі шығыстарды шегерімдерден алып тастау, қалғанын өзгеріссіз қалдыру бөлігіндегі Мемлекеттік кірістер департаментінің 2021 жылғы 13 тамыздағы тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарламасын жою туралы шешім қабылданды.
