Дау түрі: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) ірі кәсіпкерлік субъектілері мен мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді және Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге (ҚҚС)қосылған құн салығын қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы Мемлекеттік кірістер аумақтық департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "А" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, мемлекеттік кірістер органы 2019ж.22.02. - 2020ж.31.12. кезеңіндегі бойынша салықтардың және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемесін орындау мәселелері бойынша "А" компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын (КТС) 16 531,5 мың теңге сомасында, 7 535,2 мың теңге сомасында өсімпұл, есептеу туралы және Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы (ҚҚС) 9 926,8 мың теңге сомасында және 5 607,5 мың теңге сомасында өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.
"А" компаниясы салық органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.
2017ж.25.12. "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 242 және 400-баптарының (Салық кодексі) талаптарын бұзу шағымданған "Т" компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 2019ж. 82 723,2 мың теңге сомасына шығыстар мен ҚҚС 2019 жылғы 1 тоқсанда 9 926,8 мың теңге сомасына шегерімге салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіздеме болып табылды.
Бұл қорытындымен "А" компаниясы келіспейді, өйткені салықтық тексеру нәтижелері бойынша "А" компаниясы мен "Т" компаниясы арасындағы мәміле елеусіз деп танылғаны, осыған байланысты салықтар мен салықтық санкциялар есептелгені шығады.
Сондай-ақ, "А" компаниясы шағымда МАЭС-тің 2019ж.28.11. сырттай шешімімен "Т" компаниясы мен оның жеткізушісі "В" компаниясы арасындағы мәмілелерді жарамсыз деп тану, сондай-ақ МАЭС-тің 2022ж.25.05. "В" компаниясын мемлекеттік тіркеу шешімімен жарамсыз деп тану шығыстар мен ҚҚС шегерімдерінен есептен шығару үшін негіз болып табылмайтынын атап өтті, өйткені "В" компаниясымен өзара есеп айырысу жүзеге асырылған жоқ.
|
"А" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді. Салық кодексінің 242 - бабының 1 және 3-тармақтарына сәйкес Салық кодексіне сәйкес шегеруге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады. |
Шегерімдерді салық төлеуші өзінің табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде іс жүзінде жүргізілген шығыстар бойынша жүргізеді. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерілуге жатады.
Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының есепке жатқызылатын қосылған құн салығының сомасы алынған тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер үшін төленуге жататын қосылған құн салығының сомасы, егер олар сату бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылса, сондай-ақ осы тармақтың 1)-4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса.
Шот-фактура Салық кодексінің 400-бабына сәйкес қосылған құн салығын есепке жатқызу үшін негіз болып табылады.
Салық кодексінің 412-бабының 12 - тармағында шот-фактура заңды тұлғалар үшін-атауы мен ұйымдық-құқықтық нысанын көрсететін мөрмен, сондай-ақ басшы мен бас бухгалтердің қолдарымен куәландырылатыны көзделген.
Шот-фактура салық төлеушінің шешімімен уәкілеттік берілген қызметкердің қолымен куәландырылуы мүмкін.
Салық кодексінің 264-бабының 1) тармақшасында табыс алуға бағытталған қызметпен байланысты емес шығындар шегерімге жатпайтыны көзделген.
Осылайша, шегерімдерге тиісті растайтын құжаттар болған кезде және Салық кодексінде белгіленген талаптарды сақтаған кезде табыс алуға бағытталған шығыстар жатады.
Сонымен қатар, Салық кодексінің 190-бабының 3-тармағында салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделгені анықталды. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 1-бабының 2) тармақшасында бастапқы есепке алу құжаттары - операцияны немесе оқиғаны жасау фактісінің және оның жасалу құқығының қағаз жүзінде де, электрондық жеткізгіште де Құжаттамалық куәлігі, оның негізінде бухгалтерлік есеп жүргізілетіні айқындалған.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 2 және 3-тармақтарында операцияларды немесе оқиғаларды ресімдеу үшін қолданылатын бастапқы құжаттарға қойылатын нысандарды немесе талаптарды Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес уәкілетті орган және (немесе) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бекітетіні көрсетілген.
Нысандары немесе талаптары бекітілмеген бастапқы құжаттарды дара кәсіпкерлер мен ұйымдар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бекітілген нысандарды немесе талаптарды дербес әзірлейді не қолданады немесе есепке резидент емес жеке тұлғалар немесе Қазақстан Республикасының аумағында тіркелмеген резидент емес заңды тұлғалар ұсынған нысандарды қолданады, оларда міндетті құжаттар болуы тиіс осы баптың 3-тармағының 1)-7) тармақшаларында көрсетілген деректемелер.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 4-тармағына сәйкес бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған сәтте не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуы тиіс.
Осылайша, салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделген. Операцияны не оқиғаны жасау фактісін тіркейтін бастапқы құжаттар Қазақстан Республикасының бухгалтерлік заңнамасының талаптарына сәйкес ресімделуге тиіс.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша Астана қаласында "Алтын граммофон" музыкалық наградаларын тапсыру рәсімін ұйымдастыру және өткізу бойынша сатып алынған жұмыстар мен қызметтер бойынша "Т" компаниясының өзара есеп айырысуы бойынша 2019ж. шығыстар шегерімнен 82 723,2 мың теңге және ҚҚС 2019 жылдың 1 тоқсанына 9 926,8 мың теңге сомасына есептен алып тасталды.
ҚР БСАЖ деректеріне сәйкес "Т" компаниясы 2018ж.27.07. әділет органдарында тіркелген, қызметінің түрі "Қандай да бір нақтылаусыз тауарлардың кең ассортиментімен көтерме сауда" және "Жарнама агенттіктерінің қызметі".
"Т" компаниясының басшылары мен құрылтайшылары 2018ж.27.07. бастап жеке тұлға Ю.Д.С., 2019ж.17.06. бастап жеке тұлға П.О.Л. және 2022ж.21.09. бастап қазіргі уақытқа дейін жеке тұлға М.Н.М. болды.
"Т" компаниясы заңды мекенжайы бойынша болмауына байланысты 2019ж.21.10. бастап ҚҚС төлеуші ретінде тіркеу есебінен шығарылды (26.08.2019 ж.салықтық тексеру актісі).
Шағымға қоса берілген құжаттардың 2019 жылғы көшірмелеріне сәйкес (2019ж.11.03. шарт, өзара есеп айырысуларды салыстыру актісі, электрондық шот-фактура (ЭШФ), орындалған жұмыстар актісі) "А" компаниясы "Т" компаниясынан "Алтын граммофон" музыкалық наградаларын тапсыру рәсімін ұйымдастыру және өткізу бойынша жұмыстар мен қызметтерді сатып алғанын атап өткен жөн"Астана қаласында 2019 жылдың 1 тоқсанына есептегенде 82 723,2 мың теңге және ҚҚС сомасы 9 926,8 мың теңге. Төлем қолма-қол ақшасыз есеп айырысу арқылы жүзеге асырылады.
"Т" компаниясы СЕӨЖ АЖ деректеріне сәйкес 2019 жылғы көлік құралдарына салынатын салық, жер салығы және мүлік салығы бойынша декларация (700.00-н.) ұсынылмаған, жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларацияда (200.00-н.) 1 қызметкер көрсетілген.
Сондай-ақ, 2019 жылғы КТС (100.00-н.) бойынша декларацияда жылдық жиынтық табыс 1 902 264,5 мың теңге сомасында көрсетілгенін, бұл ретте 105 667,6 мың теңге сомасында шығын алынғанын атап өткен жөн. Ал, 2019 жылғы "Қаржылық есептіліктің құрамдас бөліктері туралы мәліметтер" КТС (100.00-н.) бойынша декларацияға (100.07-н.) қосымшада активтер жоқ.
Демек, өзара есеп айырысу кезеңінде "Т" компаниясында Астана қаласында "Алтын граммофон" музыкалық наградаларын тапсыру рәсімін ұйымдастыру және өткізу бойынша "А" компаниясының атына қызмет көрсету үшін қажетті материалдық және еңбек ресурстары болмады.
Сондай-ақ, МАЭС-тің 2021ж.01.09. шешімімен "Т" компаниясын 2019ж.17.06. мемлекеттік қайта тіркеу жарамсыз деп танылғанын атап өткен жөн.
Қалалық соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2021ж.28.12. қаулысымен МАЭС -тің жоғарыда аталған шешімі өзгеріссіз, ал апелляциялық шағым қанағаттандырусыз қалдырылды.
Бұл ретте, қалалық соттың 2021ж.28.12. қаулысында "Т" компаниясының құрылтайшысы және басшысы жеке тұлға П.О.Л. (Ресей Федерациясының резиденті) тіркелген жері бойынша жоқ, уәкілетті органнан бизнес-иммигрант ретінде Қазақстан Республикасының аумағында кәсіпкерлік қызметпен айналысуға рұқсат құжаттарын алмағаны атап өтілді.
Бұдан әрі Астана қаласында "Алтын граммофон" музыкалық наградаларын тапсыру рәсімін ұйымдастыру және өткізу бойынша "Т" компаниясының жалғыз жеткізушісі "В"компаниясы болып табылатынын атап өткен жөн.
Мәселен, электрондық шот-фактура (ЭШФ) 2019ж.26.03. № ESF-140140014080-20190326-63849364 "В" компаниясы Астана қаласында "Алтын граммофон" музыкалық наградаларын тапсыру рәсімін ұйымдастыру және өткізу бойынша қызметтер көрсеткені үшін "Т" компаниясының атына жазып берген (revoked мәртебесі) және 2019ж.15.05. ЭШФ ауыстырылды № ESF-140140014080-20190515-61018568 айналым сомасына 81 895,9 мың теңге, ҚҚС – 9 827,5 мың теңге.
Сонымен қатар, МАЭС-тің 2019ж.28.11. сырттай шешімімен "Т" компаниясы мен "В" компаниясы арасында жасалған мәмілелер жарамсыз деп танылды.
МАЭС-тің 2019ж.28.11. сырттай шешімінен 2019ж.28.02. бастап 2019ж.31.05. аралығында "Т" компаниясы мен "В" компаниясы арасында мәмілелер жасалғаны, олар бойынша айналым сомасы 1 606 940,0 мың теңгеге электрондық шот-фактуралар жазылғаны шығады. Аталған мәмілелер шеңберінде "В" компаниясы "Т" компаниясының атына тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді жеткізуші болды.
Бұл ретте, МАЭС-тің 2019ж.28.11. сырттай шешімінде Қазақстан Республикасы Азаматтық іс жүргізу кодексінің 72-бабының 1-тармағына, 65-бабының 3-тармағына сәйкес әрбір Тарап өзінің талаптары мен қарсылықтарының негізі ретінде сілтеме жасайтын мән-жайларды дәлелдеуге, қорғау құралдарын пайдалануға, фактілерді бекітуге, даулауға, дәлелдемелер келтіруге тиіс екендігі көрсетілген судья белгілеген мерзімдердегі дәлелдемелерге қарсылық, бұл процестің адал жүргізілуіне сәйкес келеді және іс жүргізуге жәрдемдесуге бағытталған.
Заң бойынша белгілі бір дәлелдермен расталуы керек істің мән-жайлары басқа дәлелдермен расталмайды.
Алайда, жауапкерлер талапкердің дәлелдерін жоққа шығармады және жасалған мәмілелердің мазмұны Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес келетіндігін, олардың арасындағы мәмілелер салық төлеуден жалтаруға емес, оларға тиісті құқықтық салдарлар жасау ниетімен жасалғанын куәландыратын сенімді, жол берілетін және жеткілікті дәлелдемелерді сотқа ұсынбады. Сондай-ақ, жауапкерлер тараптардың мәмілелер бойынша міндеттемелерді орындаудың нақты мүмкіндіктері бар екенін растайтын дәлелдемелер ұсынған жоқ.
Қалалық соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2021ж.27.09. қаулысымен Алматы қаласы МАЭС-тің 2020ж.28.11. сырттай шешімі өзгеріссіз қалды.
Осылайша, сот "В" компаниясының "Т" компаниясының атына Астана қаласында "Алтын граммофон" музыкалық наградаларын тапсыру рәсімін ұйымдастыру және өткізу бойынша қызметтер көрсетпегенін сенімді түрде анықтады.
Сондай-ақ, МАЭС-тің 2022ж.25.05. шешімімен "В" компаниясын мемлекеттік тіркеу 2014ж.17.01. бастап жарамсыз деп танылғанын атап өткен жөн.
СМЭС-тің 2022ж.25.05. шешімінен "В" компаниясы Алматы қ. мекенжайы бойынша 2014ж.17.01. №152-Е бұйрығына сәйкес тіркелгені шығады. "В" компаниясының қаржы-шаруашылық қызметіне қатысы жоқ жеке тұлға И.Л.Н. бір тұлғаның басшысы және құрылтайшысы болып табылады.
Салық органы 2019ж.05.11. салықтық тексеру жүргізді, оған сәйкес "В" компаниясы заңды мекенжайы бойынша жоқ.
Сотта талапкер 2019ж.05.11. салықтық тексеру актісіне сәйкес "В" компаниясы заңды мекен-жайы бойынша жоқ екенін түсіндірді.
"Салық заңнамасын қолданудың сот практикасы туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2017 жылғы 29 маусымдағы №4 нормативтік қаулысының (бұдан әрі – нормативтік қаулы) 11-тармағына сәйкес заңды тұлғаны оны құруға (қайта тіркеуге) қатысы жоқ жеке тұлғаға тіркеу (қайта тіркеу) фактісі тіркеуді жарамсыз деп тану үшін негіз болып табылады (заңды тұлғаны қайта тіркеу).
Салық кодексінің 85-бабы 4-тармағының 4) тармақшасына сәйкес уәкілетті орган белгілеген нысан бойынша салық органының шешімі негізінде ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығару заңды күшіне енген сот шешімінің негізінде дара кәсіпкерді немесе заңды тұлғаны тіркеу жарамсыз деп танылған жағдайларда салық төлеушіні хабардар етпей жүргізіледі.
Бұл жағдайда салық органының шешімімен "В" компаниясы мемлекеттік тіркеудің жарамсыз деп танылуына байланысты 2014ж.01.03. бастап ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылды.
Демек, жоғарыда аталған фактілер "В" компаниясының "Т" компаниясының атына Астана қаласында "Алтын граммофон" музыкалық наградаларын тапсыру рәсімін ұйымдастыру және өткізу бойынша қызметтер көрсетпегенін растайды, тиісінше "Т" компаниясы "А" компаниясының атына осы қызметтер мен жұмыстарды көрсетпеді.
Көрсетілген мән-жайларды ескере отырып, "А" компаниясының "Т" компаниясымен өзара есеп айырысуларын растау жөніндегі құжаттар операциялардың жасалғанын сенімді түрде куәландыра алмайды және олардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды. Демек, "Т" компаниясының көрсетілген құжаттары ҚР Салық және бухгалтерлік заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімдерге және ҚҚС-қа есепке жатқызу үшін негіз бола алмайды.
Осылайша, салықтық тексеру нәтижелері бойынша "А" компаниясының "Т" компаниясымен өзара есеп айырысуы бойынша 2019 жылғы 1 тоқсандағы есептен 82 723,2 мың теңге сомаға шығыстар сомасын және 9 926,8 мың теңге сомаға ҚҚС шегерімдерінен алып тастау негізді болып табылады.
Салық Кодексінің 182-бабының 1-тармағына сәйкес шағымды қарау аяқталғаннан кейін уәкілетті орган апелляциялық комиссияның шешімін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырмай қалдыру туралы шешім қабылданды.
