Дау түрі: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС, ҚҚС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын (КТС), Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын есептеу туралы Мемлекеттік кірістер аумақтық департаментінің (бұдан әрі-салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «А» компаниясының шағымын алды (ҚҚС).
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2019ж. бастап 31.12.2020ж. дейінгі кезеңде салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді дұрыс есептеу және уақтылы төлеу мәселесі бойынша «А» компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 49 609,3 мың теңге сомасында КТС және 15 373,8 мың теңге өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды, 29 183,5 мың теңге сомасында ҚҚС және 8 192,8 мың теңге өсімпұл.
«А» компаниясы салық органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының шешімінің күшін жоюды сұрайды және мынадай дәлелдер келтіреді.
- «Б» компаниясымен, «В» компаниясымен, «Г» компаниясымен, «Д» компаниясымен, «Е» компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша есептен шығыстар мен ҚҚС шегерімдерінен алып тастауға қатысты
«А» компаниясының шағымынан «Б» компаниясын мемлекеттік тіркеуді жарамсыз деп тануға байланысты салықтық тексеру нәтижелері бойынша 710,3 мың теңге сомасында КТС және 426,2 мың теңге сомасында ҚҚС есептелгені шығады.
Бұл ретте «А» компаниясы камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар туралы хабарламаны орындау үшін салықтық тексеру аяқталғанға дейін «Б» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша есептен шығыстар мен ҚҚС шегерімдерден Алып тасталды.
Шағымда сондай-ақ қазіргі уақытта «В» компаниясына, «Г» компаниясына, «Д» компаниясына және «Е» компаниясына қатысты «А» компаниясын осы компаниялардың көшірмеге байланысты заңсыз әрекеттеріне байланысты жәбірленуші тарап деп танумен «А» компаниясына қатысты алаяқтық фактісі тергеліп жатқаны көрсетілген шот-фактураларды нақты жеткізусіз, ал «А» компаниясына қатысты алаяқтық әрекеттер фактісі бойынша.
Салықтық тексеру актісінен Қазақстан Республикасының 25.12.2017ж. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодексінің (Салық кодексі) 264-бабының 2-тармақшасын және 403-бабының 4) тармақшасын бұза отырып, «А» компаниясы 3 551,7 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруге және «Б» компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша 426,2 мың теңге сомасын ҚҚС бойынша есепке жатқызған, МАЭС шешімімен бастапқы мемлекеттік тіркеу жарамсыз деп танылған.
Сондай-ақ, салықтық тексеру актісінен Салық кодексінің 264-бабының 5) тармақшасын және 403-бабының 2-тармақшасын бұза отырып, серіктестік 7 589,3 сомасында КТС бойынша міндеттемелер бойынша «В» компаниясы бойынша заңды күшіне енген сот шешімі негізінде жарамсыз деп танылған мәмілелер бойынша шығыстар мен ҚҚС шегерімге жатқызылғаны жөн 4 553,6 мың теңге сомасында ҚҚС, 2020 жылғы міндеттемелер бойынша «Г» компаниясы 17 928,3 мың теңге сомасында, ҚҚС 10 757,0 мың теңге сомасында, «Д» компаниясы 2020 жылғы міндеттемелер бойынша 11 141,9 мың теңге сомасында, ҚҚС 6 685,1 сомасында мың теңге.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
1.1 «Б» Компаниясы
Салық кодексіне сәйкес шегеруге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық кодексінің 242 - бабының 1 және 3-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары салық кодексінің осы бабында және 243-263-баптарында белгіленген ережелер ескеріле отырып, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегеруге жатады.
Шегерімдерді салық төлеуші өзінің табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде іс жүзінде жүргізілген шығыстар бойынша жүргізеді.
Салық кодексінің 190-бабының 3-тармағына сәйкес, егер осы баптың 4-тармағында өзгеше белгіленбесе, салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделетінін атап өту қажет. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Салық кодексінің 190-бабының 2-тармағында есепке алу құжаттамасы: бухгалтерлік құжаттаманы, салық нысандарын, салықтық есепке алу саясатын, салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттарды қамтитыны айқындалған.
«Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Бухгалтерлік есеп туралы Заң) 6-бабының 1-тармағына сәйкес Бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен, сондай-ақ есеп саясатымен регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және жинақтаудың реттелген жүйесін білдіреді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 1-тармағында бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп регистрлерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтитыны анықталды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі.
Сондай-ақ, Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер болуға тиіс, мұнда басқалармен қатар операция жасауға (оқиғаны растауға) жауапты адамдардың лауазымдарының атауын, тегін, аты-жөнін және қолын көрсету және оның (оның) дұрыстығы көзделген) ресімдеу.
Осылайша, тиісті растайтын құжаттар болған кезде және Салық кодексінің тиісті баптарында белгіленген талаптар сақталған кезде табыс алуға бағытталған Салық төлеушінің шығыстары шегерімге жатқызылуға жатады. Бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу бухгалтерлік есеп туралы Заңның талаптарына сәйкес, оның ішінде операцияны не оқиғаны жасау фактісін тіркеу бойынша жүзеге асырылады.
Сондай-ақ, Салық кодексінің 264-бабының 2) тармақшасына сәйкес басшысы және (немесе) құрылтайшысы (қатысушысы) Қаржы-шаруашылық қызметті тіркеуге (қайта тіркеуге) және (немесе) жүзеге асыруға қатысы жоқ салық төлеушімен жұмыстарды нақты орындамай, қызметтер көрсетпей, тауарларды тиеп-жөнелтпей жасалған операциялар бойынша шығыстар шегерілуге жатпайтынын атап өткен жөн мұндай салық төлеушіден тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді іс жүзінде алу сот белгілеген операцияларды қоспағанда, заңды күшіне енген сот шешімімен белгіленген осындай заңды тұлға.
Сондай-ақ, Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес, Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес ҚҚС төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызатын ҚҚС сомасы, егер олар пайдаланылса немесе пайдаланылса, алынған тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер үшін төлеуге жататын ҚҚС сомасы танылады өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында, сондай-ақ егер осы тармақтың 1)-4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса.
Салық кодексінің 400-бабына сәйкес ҚҚС-ты есепке жатқызу үшін шот-фактура негіз болып табылады.
Салық кодексінің 403-бабының 4) тармақшасына сәйкес бұрын есепке жатқызылатын ҚҚС ретінде танылған ҚҚС 2) және 3)тармақшаларына сәйкес салық органының шешімі негізінде ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылған салық төлеушімен жұмыстарды нақты орындаусыз, қызметтер көрсетусіз, тауарларды тиеп-жөнелтусіз жасалған мәмілелер бойынша алып тастауға жатады басшы және (немесе) құрылтайшысы (қатысушысы) осындай заңды тұлғаның Қаржы-шаруашылық қызметін тіркеуге (қайта тіркеуге) және (немесе) жүзеге асыруға қатысы жоқ Салық кодексінің 85 - бабы 6-тармағының, соттың осындай салық төлеушіден тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді нақты алуы белгіленген мәмілелерді қоспағанда, заңды күшіне енген сот шешімімен белгіленген.
Қаралып отырған жағдайда, тексеру барысында 2020 жылғы шегерімдерден «Б» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 2020 жылғы 4 тоқсандағы есептен 3 551,7 мың теңге сомаға тауарларды (гофрленген құбырлар) сатып алу бойынша шығыстар және 426,2 мың теңге сомасында ҚҚС алып тасталды.
«Б» компаниясының қызмет түрі: Басқа топтамаларға енгізілмеген өзге де жеке қызметтерді ұсыну. Мемлекеттік тіркеудің жойылуына байланысты 30.07.2020 жылдан бастап ҚҚС бойынша есептен шығарылды.
«А» компаниясы мен «Б» компаниясы арасындағы өзара есеп айырысулар мынадай құжаттар негізінде жүргізілді: 03.09.2020ж. №22 жеткізу шарты, серіктестіктің атына жалпы сомасы 3 978,0 мың теңгеге гофрленген құбырларды жеткізуге, оның ішінде 426,2 мың теңге сомасындағы ҚҚС, 12.11.2020ж. электрондық шот-фактура (ЭШФ) 3 551,7 мың теңге сомасына, 426,2 мың теңге сомасында ҚҚС, 12.11.2020ж. №50 тарапқа 3 978,0 мың теңге сомасына қорларды босатуға арналған жүкқұжат, 13.10.2020ж. 3 000,0 мың теңге сомасына төлем тапсырмасы, 15.10.2020ж. төлем тапсырмасы 3 000,0 мың теңге сомасына, 16.10.2020ж. төлем тапсырмасы 978,0 мың теңге сомасына.
Мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттың (бұдан әрі – МАЭС) 24.06.2022ж. шешіміне сәйкес «Б» компаниясын 30.07.2020ж. мемлекеттік тіркеу жарамсыз деп танылды, бұл ретте сот «Б» компаниясының салық жүктемесінің коэффициенті 0% тең екендігі туралы Мемлекеттік кірістер басқармасының (бұдан әрі-МКБ) талап арызында баяндалған дәлелдерді назарға алды.салық есептілігінде (200.00-нысан) қызметкерлер саны көрсетілмеген. Салық төлеушінің тіркеу орнының болмауы, жұмыс күшінің болмауы, сондай-ақ өзінің салық міндеттемелерінің тиісінше орындалмауы оның заңды түрде кәсіпкерлікпен айналыспайтындығын көрсетеді.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 39-бабының нормасы келтірілген, онда заңды тұлғаның тұрақты жұмыс істейтін органының орналасқан жері оның орналасқан жері деп танылады, ал заңды тұлғаның орналасқан жері оның құрылтай құжаттарында оның толық пошталық мекенжайы көрсетіле отырып көрсетіледі.
«Салық заңнамасын қолданудың сот практикасы туралы» Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 29.06.2017ж. №4 нормативтік қаулысының 12-тармағының талаптарына сәйкес талап қою арызында заңды тұлғаның заңды тұлғаны тіркеуді (қайта тіркеуді) жарамсыз деп тану үшін негіздердің бірі ретінде тіркелген жері бойынша оның болмауы көрсетілген кезде соттар заңды тұлғаның мекенжайының дұрыстығына байланысты мәселелерді зерттеді мұндай істер бойынша тұлғалар және олардың шешімі маңызды екенін атап өткен жөн.
Заңды тұлғаның осы заңды тұлғамен қандай да бір байланыс мүмкіндігін болдырмайтын, тіркеу (қайта тіркеу) кезінде мекенжайы туралы анық емес мәліметтерді заңды тұлғаның қасақана ұсынғанын куәландыратын, сондай-ақ мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыратын мән-жайлардың кем дегенде біреуі болған кезде талап қою қанағаттандырылуы мүмкін.
Заңды тұлғаның орналасқан жері туралы мәліметтердің жеткіліксіздігі туралы, атап айтқанда, мынадай мән-жайлар куәландыруы мүмкін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) кезінде ұсынылған құжаттарда көрсетілген мекенжай, олардың барлығы немесе олармен байланыс осы мекенжай бойынша мүмкін емес (заңды тұлғаның тұрақты жұмыс істейтін органы осы мекенжайда орналаспаған, жүргізілген салықтық тексерулердің нәтижелері теріс, хат-хабар ұйымның жоқтығы туралы белгімен қайтарылады), ұйымның жоқтығы туралы мәліметтері бар өзге де заңды тұлғалардың басым бөлігіне қатысты мекенжайы, ұсынылған құжаттарда көрсетілген, іс жүзінде жоқ немесе үй-жайларды жалға алуға қатысты жалған құжаттар ұсынылған.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты «Б» компаниясымен өзара есеп айырысу жөніндегі бастапқы құжаттар операцияларды көрсету үшін толық және дұрыс ақпаратты, сондай-ақ бухгалтерлік жазбаларды барабар күшейтуді қамтамасыз ете алмайды, тиісінше Қазақстан Республикасының Салық және бухгалтерлік заңнамасының ережелеріне сәйкес ҚҚС есепке жатқызу үшін негіз болып табылады.
Айта кету керек, МАЭС-тің 24.06.2022ж. МКК-нің жоғарыда көрсетілген шешімі негізінде «А» компаниясының атына 2020 ж. 4 тоқсанында 426,2 мың теңге мөлшерінде ҚҚС бойынша бұзушылық сомасына 30.09.2022 ж. камералдық бақылау нәтижелері бойынша Мемлекеттік кірістер органдары анықтаған бұзушылықтарды жою туралы хабарлама қойылды.
«А» компаниясы 30.09.2022ж. хабарламаны орындау үшін МКБ-ға 100.00.019 жолы бойынша шегерімдерді (сатылған тауарлар (жұмыстар, көрсетілетін қызметтер) бойынша шығыстарды 3 551,7 мың теңге сомасына азайта отырып, 2020ж. КТС (100.00 т.) бойынша қосымша декларация және ҚҚС бойынша қосымша декларация (300.00 т.) табыс етілді) 2020 жылғы 4 тоқсанда сатып алу бойынша айналымдар 3 551,7 мың теңге сомасына, ҚҚС 300.00.013 жолы бойынша 426,2 мың теңге сомасына азайтыла отырып (ҚР ҚҚС-пен сатып алынған тауарлар, жұмыстар, қызметтер).
Сонымен бірге, Салық кодексінің 211-бабы 5-тармағының 1-тармақшасына сәйкес тексерілетін салық кезеңінің тиісті салық есептілігіне – бюджетке салықтар мен төлемдердің түрлері, жүргізуге арналған нұсқамада көрсетілген әлеуметтік төлемдер бойынша кешенді және тақырыптық тексерулер жүргізу кезеңінде (ұзартуды және тоқтата тұруды ескере отырып) өзгерістер мен толықтырулар енгізуге жол берілмейді салықтық тексеру.
Бұл ретте шағымданатын салықтық тексеру 15.12.2021ж. (нұсқаманы тапсыру күні) мен 28.03.2023ж. (салықтық тексеру актісін тапсыру күні) кезеңінде жүргізілді.
Осылайша, «А» компаниясының 2020 жылғы КТС бойынша қосымша декларацияны (100.00-нысан) және 2020 жылғы 4 тоқсандағы ҚҚС бойынша қосымша декларацияны (300.00-нысан) табыс етуі салық тексеруін жүргізу кезеңінде Салық кодексінің 211 - бабы 5-тармағының 1-тармақшасының талаптарына сәйкес келмейді, демек, КТС есептеу 2020 жылы 710,3 мың теңге сомасында және 2020 жылғы 4 тоқсанда ҚҚС 426,2 мың теңге сомасында салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізді болып табылады.
1.2 «В» Компаниясы
Тексеру барысында «В» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 2020 жылғы 3 тоқсандағы есептен 37 946,4 мың теңге сомаға 2020 жылғы шығыстар және 4 553,6 мың теңге сомасында ҚҚС шегерімдерден алып тасталды.
Салық кодексінің 264-бабының 5) тармақшасына сәйкес заңды күшіне енген сот шешімдерінің негізінде жарамсыз деп танылған мәміле бойынша шығыстар шегеруге жатпайды.
Салық кодексінің 403-бабының 2) тармақшасына сәйкес бұрын есепке жатқызылатын ҚҚС ретінде танылған ҚҚС заңды күшіне енген сот шешімдерінің негізінде жарамсыз деп танылған мәміле бойынша алып тастауға жатады.
МАЭС-тің 04.08.2022ж. шешімімен «А» компаниясы мен «В» компаниясы арасындағы мәміле, оның шеңберінде «В» компаниясы 28.09.2020ж. 37 946,4 мың теңге сомасына ЭШФ жазып берді, «В» компаниясының қызмет көрсетуге мүмкіндігі болмауына байланысты ҚҚС 4 553,6 мың теңге жарамсыз деп танылды, даулы мәміле оған сәйкес келетін құқықтық салдарларды (ойдан шығарылған мәміле) жасау ниетінсіз жасалды.
Осылайша, Салық кодексінің жоғарыда көрсетілген нормаларын ескере отырып, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «В» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 37 946,4 мың теңге сомасына шығыстар шегерімдерінен және 2020 жылғы 3 тоқсандағы есептен ҚҚС алып тастау 4 553,6 мың теңге сомасында негізді болып табылады.
1.3 «Г» Компаниясы
Тексеру барысында «Г» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 2020 жылғы 2, 4 тоқсандар үшін есептен 89 641,7 мың теңге және ҚҚС сомасына 2020 жылғы шығыстар шегерімдерден алып тасталды.
МАЭС-тің 28.03.2022ж. шешімімен «А» компаниясы мен «Г» компаниясы арасындағы 2020 жылғы 2, 4 тоқсандағы мәмілелер жалпы сомасы 89 641,7 мың теңге, «Г» компаниясы өз қызметінің мәнінен тыс және ол бойынша тауарлар өткізбейтіндігіне байланысты 10 757,0 мың теңге сомасындағы ҚҚС жарамсыз деп танылды тауардың шығу тегі.
Осылайша, Салық кодексінің 264-бабы 5) тармақшасының және 403-бабы 2) тармақшасының нормаларын ескере отырып, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «Г» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 89 641,7 мың теңге сомасына шығыстар шегерімдерінен және 2020 жылғы 2, 4 тоқсандар үшін есептен ҚҚС алып тастау 10 757,0 мың теңге сомасында негізді болып табылады.
1.4 «Д» Компаниясы
Тексеру барысында «Д» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 55 709,3 мың теңге сомасына шығыстар және 2020 жылғы 2-4 тоқсандағы есептен ҚҚС шегерімдерден 6 685,1 мың теңге сомасында алып тасталды.
МАЭС-тің 17.08.2022ж. шешімімен «А» компаниясы мен «Д» компаниясы арасындағы 2020 жылғы 2-4 тоқсандағы мәмілелер жалпы сомасы 55 709,3 мың теңге, «Д» компаниясы тауардың шығу тегі жоқ тауарларды сататындығына байланысты 6 685,1 мың теңге сомасындағы ҚҚС жарамсыз деп танылды, мәміле онсыз жүргізілді заңды салдарларды тудыру ниеті салық төлеуден жалтару мақсатында ойдан шығарылған сипатта болды.
Осылайша, Салық кодексінің 264-бабы 5) тармақшасының және 403-бабы 2) тармақшасының нормаларын ескере отырып, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «Д» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 55 709,3 мың теңге сомасына шығыстарды шегеруден және 2020 жылғы 2-4 тоқсан үшін есептен ҚҚС алып тастау негізді болып табылады.
Сондай-ақ, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «Е» компаниясының шағымында көрсетілген есептен шығыстар мен ҚҚС шегерімдерінен алып тастау жүргізілмегенін атап өткен жөн, осыған байланысты осы бөлімдегі «А» компаниясының дәлелдері дұрыс емес болып табылады.
- «Ж» компаниясымен, «З» компаниясымен және «И» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша есептен шығыстар мен ҚҚС шегерімдерінен алып тастауға қатысты
Шағымнан «А» компаниясы мен «Ж» компаниясы арасында дау бар, осыған байланысты жасалған шарт бойынша жұмыстар қабылданбаған.
Сондай-ақ, шағымда «З» компаниясымен және «И» компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша бастапқы бухгалтерлік құжаттарды (қабылдау-тапсыру актісін, тауар-көлік жүкқұжаттарын, жол парақтарын және ТМЗ алуға сенімхатты) тексеруге ұсынбауға байланысты шығыстарды шегеруден алып тастау жүргізілгені көрсетілген, бұл ретте серіктестіктің ТМЗ жеткізу жөніндегі шығыстары шегерімдер қарастырылмаған, орындалған жұмыстар мен ЭШФ актілеріне сәйкес ТМҚ құны мен арнайы техниканы жалға алу шегерімге жатқызылған.
Салықтық тексеру актісінен Салық кодексінің 242-бабының 1, 3-тармақтарын, 163-бабының 5-тармағын және 400-бабының 1-тармағын бұза отырып, «А» Компаниясы «Ж» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 3 935,2 мың теңге сомасында 32 793,4 мың теңге сомасына шығыстарды және ҚҚС есепке жатқызылғаны негізсіз шегерімге жатқызылғаны, «З» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 4 850,4 мың теңге, 23 553,6 мың теңге сомасына шығыстар «И» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 2 826,4 мың теңге сомасында есепке алынатын ҚҚС ТМЗ құжаттарын нақты алғанын және жеткізілгенін растамайтын.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
2.1 «Ж» Компаниясы
Тексеру барысында «Ж» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша (инженерлік желілер құрылысы (сыртқы кәріз) 3 935,2 мың теңге сомасында 2020 жылғы шығыстар 32 793,4 мың теңге сомасында және 2020 жылғы 4 тоқсандағы есептен ҚҚС алып тасталды.
Тексеру материалдарына сәйкес «А» компаниясы (бас мердігер) мен «Ж» компаниясы (қосалқы мердігер) арасында «Энергетика және коммуналдық шаруашылық басқармасы» үшін инженерлік желілер салу (сыртқы кәріз) бойынша жұмыстарды орындауға 20.05.2020ж. №3 жұмыстарды орындау шарты (бұдан әрі – шарт) жасалды.
Жұмыс шартының 1.4-тармағына сәйкес Тараптардың уәкілетті тұлғалары орындалған жұмыстар актілеріне (құрылыс-монтаждау жұмыстарынан кейін пайдалануға қабылдау актісі, орындалған құрылыс-монтаждау жұмыстарын қабылдау актісі (№2 нысан), орындалған жұмыстардың құны туралы анықтама (№3 нысан) қол қойғаннан кейін көрсетілген болып есептеледі.
Салықтық тексеру деректері бойынша «А» компаниясы 2020 жылғы 4 тоқсан үшін 4 060,7 мың теңге сомасына 33 839,3 мың теңге сомасына «Ж» компаниясынан қызметтер сатып алу (инженерлік желілер салу (сыртқы кәріз) бойынша шығыстарды және ҚҚС-ты шегерімге жатқызған.
Айта кету керек, «А» компаниясы тексеру барысында 02.10.2020ж., 14.12.2020ж. бастап жалпы сомасы 33 839,3 мың теңгеге шарт, шот-фактуралар, 4 060,7 мың теңге сомасында ҚҚС, жалпы сомасы 37 900,0 мың теңгеге төлем тапсырмалары, орындалған жұмыстарды қабылдау актісі (№2 нысан) ұсынылды 1 045,9 мың теңге, 125,5 мың теңге сомасындағы ҚҚС және 1 045,9 мың теңге сомасына орындалған жұмыстардың құны туралы анықтама (№3 нысан), 125,5 мың теңге ҚҚС, жалпы сомасы 37 900,0 мың теңгеге төлем тапсырмалары.
Бұл ретте тексеруге 32 793,4 мың теңге сомасына орындалған жұмыстарды қабылдау актісі (№2 нысан), 3 935,2 мың теңге сомасында ҚҚС және 32 793,4 мың теңге сомасына орындалған жұмыстардың құны туралы анықтама (№3 нысан), 3 935,2 мың теңге сомасында ҚҚС ұсынылмаған.
«Ж» компаниясының қызмет түрі-тұрғын үй ғимараттарын салу (18.06.2012 ж. құрылыс-монтаждау жұмыстарымен айналысуға лицензия).
КБК 101111 – 5 485,1 мың теңге есептелді, 0 теңге төленді.
КБК 105101 – 125,5 мың теңге төленді, 125,5 мың теңге төленді.
ҚНН 2020 жылы-0,16%.
23.07.2020 ж. МКК шешімімен «Ж» компаниясы орналасқан жері бойынша болмауына байланысты 23.07.2020ж. бастап ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылды.
30.09.2020ж. салық өтінішіне сәйкес «Ж» компаниясы ҚҚС төлеуші ретінде тіркелген.
04.02.2021ж. МКК шешімімен «Ж» компаниясы орналасқан жері бойынша болмауына байланысты 04.02.2021ж. бастап ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылды.
15.02.2021ж. «Ж» компаниясы 2020 ж. 4 тоқсанына ҚҚС (300.00 нысан) бойынша 35 645,3 мың теңге, ҚҚС 4 277,4 мың теңге сату бойынша айналым сомасымен декларацияны ұсынды, бұл ретте салық төлеушінің ҚҚС бойынша есептен шығарылуына байланысты осы Декларацияның мәртебесі СОНО АЖ-да қабылданбады.
Осылайша, «А» компаниясының атына 35 645,3 мың теңге сомасында жұмыстарды іске асыру «Ж» компаниясының 2020 жылғы салық салынатын айналымына енгізілмеген, 4 277,4 мың теңге сомасында ҚҚС есептелмеген, 4 277,4 мың теңге сомасында ҚҚС төленбеген.
СОНО АЖ деректері бойынша «Ж» компаниясы 2020 жылғы 1-4 тоқсандағы жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларацияларды (200.00-Нысан) нөлдік көрсеткіштермен ұсынғанын, 2020 жылғы көлік құралдарына салынатын салық, жер салығы және мүлік салығы бойынша декларацияны (700.00-Нысан) нөлдік көрсеткіштермен ұсынғанын анықтады. ұсынылған.
Материалдық базаның және еңбек ресурстарының болмауы «Ж» компаниясының «А» компаниясының атына құрылыс-монтаждау жұмыстарын орындау мүмкін стігін айғақтайды.
Салықтық тексеру барысында салық органы «А» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша «Ж» компаниясына қарсы тексеру жүргізу туралы 11.05.2022ж. сұрау салуды жолдады, орналасқан жері бойынша «Ж» компаниясының болмауына байланысты сұрау салу тоқтатылды (25.05.2022ж. салықтық тексеру актісі).
Сонымен қатар, 25.05.2022ж. түсіндірмесіне сәйкес әкімшілік ғимараттың меншік иесі болып табылатын Иванова ЖК «Ж» компаниясы көрсетілген мекенжай бойынша тіркелмеген.
БСАЖ деректері бойынша «Ж» компаниясы 01.01.2023ж. жоғары тәуекел дәрежесіне ие, 26.06.2019ж., 24.01.2020ж., 11.06.2020ж., 22.12.2020ж., 16.03.2021ж., 15.07.2021ж. 26.08.2022ж. тексеру актілері бойынша заңды мекенжайы бойынша жоқ,
Камералдық бақылау нәтижелері бойынша Мемлекеттік кіріс органдары анықтаған бұзушылықтарды жою туралы орындалмаған хабарламалар:
- 03.11.2020ж. 01.01.2019ж. бастап 31.12.2019ж. дейінгі кезеңде (2019ж. 23 000,0 мың теңге сомасына ЭШФ жазылды, бұл ретте 2019 ж.КТС бойынша декларация (100.00 ф.) нөлдік көрсеткіштермен ұсынылды);
-29.12.2022ж. 01.01.2020ж. - 31.03.2020ж. кезеңінде, 05.01.2023ж. 01.04.2020ж. - 30.06.2020ж. кезеңінде, 05.01.2023ж. кезеңінде 01.07.2020ж. бастап 30.09.2020ж. дейін, 06.01.2023ж. 01.10.2020ж. бастап 31.12.2020ж. дейінгі кезеңде (салық төлеушінің (салық агентінің) көрінбеуі) 200.00 нысаны бойынша салық есептілігінде ТНҚ бойынша айналымдар не өзге ақпарат көздері негізінде кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру белгілері болған кезде жалдамалы жұмыскерлер);
- 09.09.2022ж. 2021 жылғы 1 тоқсандағы 300.00 нысанды салық есептілігін ұсынбау туралы хабарлама.;
- 12.04.2023ж. 2022 ж.100.00 ф. салық есептілігін ұсынбау туралы хабарлама.;
- 29.12.2021ж. 5 485,1 мың теңге сомасына 101111 КТС коды бойынша салық берешегін, 403,6 мың теңге өсімпұлды өтеу туралы хабарлама;
- 31.12.2021ж. салық төлеушінің (салық агентінің) салық берешегі есебінен мүлікке билік етуді шектеу туралы 5 888,7 мың теңге сомасына шешім.
МКБ 31.12.2021 ж. ЕОТТТӨ-ға 5 888,7 мың теңге сомасына қойылды.
Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымға салық төлеуші (салық агенті) өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар қоса берілетінін атап өту қажет.
Алайда, «А» компаниясы Салық кодексінің 179-бабы 5-тармағының көрсетілген нормасын бұза отырып, салық төлеуші шағымға өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар қоса берілмеген, атап айтқанда «А» компаниясының орындалған жұмыстарды қабылдау актісі (№2 нысан) 32 793,4 мың теңге сомасына, ҚҚС сомасы 3 935,2 мың.32 793,4 мың теңге сомасына орындалған жұмыстардың құны туралы анықтама (№3 нысан), 3 935,2 мың теңге сомасындағы ҚҚС, олар Шарттың 1.4-тармағына сәйкес «Ж» компаниясының орындаған жұмыстарының растамасы болып саналады.
Сонымен қатар, «А» компаниясының 24.08.2022ж. құжаттарды ұсыну туралы талапқа берген жауабының мазмұнына сүйене отырып, «А» компаниясы 36 728,6 мың теңге сомаға 2 және 3 нысанды актілерге «Ж» компаниясы «Инженерлік желілер құрылысы (сыртқы)» объектісі бойынша жұмыс көлемін орындамауына байланысты қол қойған жоқ кәріз.
Сондай-ақ, СМЭС-тің 06.02.2023ж. шешіміне сәйкес жұмыстарды орындауды кешіктіргені үшін 5 117,7 мың теңге мөлшерінде айыппұл сомасын өндіріп алу және 32 767,1 мың теңге мөлшерінде аванстық төлем сомасын өндіріп алу бөлігінде «А» компаниясына Басқарманың талап-арыз талаптары қанағаттандырылғанын атап өткен жөн, бұл ретте «А» компаниясының «А» компаниясына «А» компаниясына қатысты талап-арыз талаптарын қанағаттандыруда 06.03.2020ж. шартты бұзуды заңсыз деп танудан бас тартылды.
Бұл ретте МАЭС-тің 06.02.2023ж. шешімінде 06.12.2022ж. Басқарма «А» компаниясының өз міндеттемелерін орындамауына байланысты шартты біржақты тәртіппен бұзғаны көрсетілген.
Осылайша, Салық кодексінің 242-бабының 3-тармағына және 400-бабының 1-тармағына сәйкес салықтық тексеруге және қарауға ұсынылмауына байланысты жоғарыда көрсетілген растайтын құжаттардың шағымдары 2020 жылғы шегерімдерге жатқызылуға жатпайды. "Ж"компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты 2020 жылғы шығыстар шегерімдерінен 32 793,4 мың теңге сомасында және «Ж» компаниясымен салықтық тексеру нәтижелері бойынша өзара есеп айырысулар бойынша 3 935,2 мың теңге сомасында есептен ҚҚС алып тастау негізді болып табылады.
2.2 «З» Компаниясы
Тексеру барысында «З» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 2019 жылға 4 850,4 мың теңге сомасында шығыстар шегерімдерден алынып тасталды (оқшаулағыш ПВХ таспасын, болат құбырларын сату д*325).
Тексеру материалдарына сәйкес «А» компаниясы (сатып алушы) мен «З» компаниясы (өнім беруші) арасында тауарлық – материалдық құндылықтарды жеткізуге 08.05.2019ж. №5 Шарт (бұдан әрі-шарт) жасалды.
«З» компаниясы ЭШФ-ға сәйкес, «А» компаниясының атына 2019 жылы жалпы сомасы 4 850,4 мың теңгеге ПВХ оқшаулағыш таспасын, д*325 болат құбырларын, ҚҚС 582,0 мың теңгені сатты. Төлем жалпы сомасы 3 962,7 мың теңгеге төлем тапсырмаларына сәйкес жүргізілді.
Бұл ретте серіктестіктің қабылдау-беру актілері, тауар-көлік жүкқұжаттары (ТТН), сенімхат және жол парақтары салықтық тексеруге ұсынылмаған.
Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 30.04.2015ж. №546 бұйрығымен бекітілген «Автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау қағидаларына» сәйкес тауар-көлік жүкқұжатын және жол парағын қолдану тәртібі (бұдан әрі – тәртіп) көзделгенін атап өткен жөн.
Тәртіпке сәйкес жүктерді тасымалдау тауар-көлік жүкқұжаттарымен қағаз жеткізгіште немесе электрондық-цифрлық құжат нысанында ресімделеді. Тауар-көлік жүкқұжаты негізгі тасымалдау құжаты болып табылады, ол бойынша жүк жөнелтуші жөнелтілетін жүкті есептен шығару және оны жүк алушының кірісіне алу жүргізіледі. Жүк жөнелтуші тасымалдаушыға тасымалдауға ұсынылған жүкке қағаз тасығышта ресімделген жағдайда төрт данада жасалатын тауар-көлік жүкқұжатын ұсынады. Жүк жөнелтушіден жүктерді тасымалдауға қабылдау қағаз тасығышта ресімделген жағдайда тауар-көлік жүкқұжатының барлық даналарында тасымалдаушының қолымен куәландырылады.
Бірінші данасы жүк жөнелтушіде қалады және тасымалдауға ұсынылған жүктерді есептен шығаруға арналған. Екінші, үшінші және төртінші даналарды жүк жөнелтуші тасымалдаушыға тапсырады.
Тасымалдаушы екінші дананы жүк алушыға тапсырады және алынған жүктерді кіріске алуға арналған. Үшінші және төртінші даналар тасымалдаушыда қалады. Үшінші данасы тасымалдау шотына қоса беріледі және жүк жөнелтушімен (жүк алушымен) есеп айырысу үшін негіз болады, ал төртіншісі жол парағына қоса беріледі және көлік жұмысын есепке алу үшін негіз болады.
Жүк жөнелтуші жүктің сапасын және өнім беруші мен сатып алушының өзара қарым-қатынасын айқындайтын құжаттарды (сертификаттар, куәліктер, куәліктер, Рұқсаттар және т.б.) берген кезде тасымалдаушы осы құжаттарды қабылдайды және оларды жүкпен бірге жүк алушыға береді.
Жүкті тапсырған кезде жүргізуші жүк алушыға тауар-көлік жүкқұжатының үш данасын (қағаз жеткізгіште ресімделген жағдайда) көрсетеді, ол жүкті қабылдауды тауар-көлік жүкқұжатының әрбір данасында өзінің қолымен және мөрімен (мөртабанымен) куәландырады және тауар-көлік жүкқұжатының барлық даналарында автокөлік құралының келу және кету уақытын көрсетеді.
Автокөлік құралының жол парағы тауар-көлік жүкқұжатымен бірлесіп автокөлік құралының жұмысын есепке алу үшін көрсеткіштерді айқындайтын бастапқы есепке алу құжаты болып табылады.
Демек, жүкті жүк алушының кіріске алуы жол парақтары, ТТН және/немесе тасымалданатын жүктерді өлшеу (өлшеу) актілері негізінде жүргізіледі.
Осылайша, жүктерді тасымалдау кезінде ТТН болуы міндетті болып табылатын салалық заңнаманы ескере отырып, ТТН немесе жүкті тасымалдау фактісін растайтын өзге де құжат болған кезде шығыстар шегерімдерге және ҚҚС-қа есепке жатқызылуға тиіс.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 31.03.2015ж. №241 бұйрығымен бекітілген бухгалтерлік есепті жүргізу қағидаларының 26-тармағына сәйкес адамның активтерді алу кезінде субъект атынан сөз сөйлеу құқығын ресімдеу үшін сенімхат қолданылады, оның нысаны Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 20.12.2012ж. №562 бұйрығымен бекітілген. Сенімхаттар ақша мен активтерді сақтау үшін толық материалдық жауапкершілік туралы жазбаша шарт жасалған адамдарға беріледі.
Бұл жағдайда тауарды (жүкті) тасымалдау және кіріске алу фактісін растайтын сенімхат, ТТН, жол парағы және ТМЗ қабылдау-тапсыру актісі тексеруге ұсынылмаған.
Салық кодексінің 190-бабының 3-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған сәтте не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуы тиіс.
БСАЖ деректері бойынша «З» Компаниясының негізгі қызмет түрі «Мамандандырылмаған дүкендердегі өзге де бөлшек сауда» болып табылады, тәуекел дәрежесі жоғары, 25.11.2020ж., 24.06.2022ж., 6.10.2022ж. тексеру актілеріне сәйкес заңды мекенжайы бойынша жоқ, төлеуші болып табылатын тұлғаның қызметін тоқтатуға байланысты 21.02.2020ж. ҚҚС бойынша есептен алынды ҚҚС.
2019 жылғы ЭШФ АЖ деректері бойынша «З» компаниясының «А» компаниясының атына сатылған оқшаулағыш ПВХ таспасын сатып алуы жүргізілмегені анықталды.
Сондай-ақ, «З» компаниясының 2019-2020жж. негізгі жеткізушілері жалпы сомасы 66 660,1 мың теңге, ҚҚС 7 999,2 мың теңге болып табылатыны анықталды:
- «К» компаниясы (2-деңгей) сомасы 12 881,2 мың теңге, ҚҚС 1 545,8 мың теңге, бұдан әрі Серіктестік атына өткізілген Болат д*325 құбырларын жеткізуші.
31.03.2022 ж. МАЭС шешімімен 26.12.2016ж. «К» компаниясын тіркеу жарамсыз деп танылды, себебі кәсіпорын оған ешқандай қатысы жоқ тұлғаға тіркелді.
- «Л» компаниясы (2-деңгей) сомасы 5 754,3 мың теңге, ҚҚС 690,5 мың теңге,
МАЭС - тің 24.02.2021ж. шешімімен «Л» компаниясын 25.11.2019ж. мемлекеттік қайта тіркеу Кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру ниетінің болмауына және қаржы-шаруашылық қызметті жүзеге асырмауына байланысты жарамсыз деп танылды.
- «М» компаниясы (2-деңгей) 3 211,2 мың теңге сомасына, ҚҚС 385,3 мың теңге, БСАЖ деректері бойынша тексеру актісі бойынша болмаған тәуекелдің жоғары дәрежесі орналасқан жері бойынша болмауына байланысты 04.02.2021 ж.ҚҚС бойынша тіркеу есебінен алынды.
Баяндалған фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, «З» компаниясымен өзара есеп айырысу жөніндегі бастапқы құжаттар операцияларды көрсету үшін толық және шынайы ақпаратты, сондай-ақ бухгалтерлік жазбаларды барабар күшейтуді қамтамасыз ете алмайтыны, тиісінше, Қазақстан Республикасының Салық және бухгалтерлік заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылатыны жөн.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты 2019 жылғы шығыстар шегерімдерінен салықтық тексеру нәтижелері бойынша «З» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 4 850,4 мың теңге сомасында алып тастау негізді болып табылады.
2.3 «И» Компаниясы
Тексеру барысында «И» компаниясымен (арнайы техниканы жалға алу) өзара есеп айырысу бойынша 2020 жылғы 4 тоқсандағы есептен 23 553,6 мың теңге сомасында және ҚҚС шегерімдерден 2 826,4 мың теңге сомасында шығыстар алынып тасталды.
Тексеру материалдарына сәйкес «А» компаниясы (сатып алушы) мен «И» компаниясы (өнім беруші) арасында: 15.07.2020ж. №217, 02.09.2020ж. №218, 13.08.2020ж. №270, 30.09.2020ж. №272, 05.10.2020ж. №274, №275 шарттар жасалды 28.10.2020ж., №281 11.11.2020ж., №284 26.11.2020ж., №286 02.12.2020ж., №287 14.12.2020ж. арнайы техника қызметтерін жеткізуге (трактор-экскаватор, тиегіш, фронтальды тиегіш).
Тексеруге сондай-ақ жалпы сомасы 23 553,6 мың теңгеге ЭШФ және орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілері, 2 826,4 мың теңгеге ҚҚС, жалпы сомасы 26 380,0 мың теңгеге төлем тапсырмалары ұсынылды.
БСАЖ мәліметтері бойынша «И» Компаниясы қызметінің негізгі түрі «қандай да бір нақтылаусыз тауарлардың кең ассортиментімен көтерме сауда"болып табылады».
«И» компаниясы 06.11.2020ж. бастап ҚҚС бойынша есепте тұрды, орналасқан жері бойынша болмауына байланысты 14.07.2021ж. ҚҚС бойынша есептен шығарылды.
2020 жылғы КТС бойынша Декларация (100.00-Нысан) нөлдік көрсеткіштермен ұсынылған (2021 және 2022 жж. декларациялар ұсынылмаған).
Шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларация (910.00-нысан) 2020 жылғы 2 жартыжылдықта нөлдік көрсеткіштермен ұсынылған.
2020 жылғы 4 тоқсандағы және 2021 жылғы 1 тоқсандағы ҚҚС бойынша декларациялар (300.00-Нысан) нөлдік көрсеткіштермен ұсынылды (кейінгі салық кезеңдері үшін декларациялар ұсынылмады).
2020 жылғы 4 тоқсандағы жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша Декларация (200.00-Нысан) нөлдік көрсеткіштермен ұсынылды, 2021 жылғы 1 тоқсандағы декларацияда 1 қызметкер көрсетілген (кейінгі салық кезеңдері үшін декларациялар ұсынылмаған).
Көлік салығы, жер салығы және мүлік салығы бойынша декларациялар (700.00-нысан) ұсынылмаған.
2019-2020 жылдарға арналған ЭШФ АЖ деректерін талдау барысында «И» компаниясымен арнайы техниканы жалға алу бойынша қызметтерді сатып алу жүргізілген жоқ.
Сондай-ақ, серіктестік Салық кодексінің 179-бабы 5-тармағының нормасын бұза отырып, шағымға қызмет көрсетуді растайтын құжаттар, атап айтқанда арнайы техниканы басқарған адамдардың Т.А. Ә, жол парақтары және ЖЖМ есептен шығару актілері қоса берілмегенін атап өткен жөн.
Баяндалған фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, «И» Компаниясымен өзара есеп айырысу жөніндегі бастапқы құжаттар операцияларды көрсету үшін толық және шынайы ақпаратты, сондай-ақ бухгалтерлік жазбаларды барабар күшейтуді қамтамасыз ете алмайтыны, тиісінше, Қазақстан Республикасының Салық және бухгалтерлік заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылатыны жөн.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты 2020 жылғы шығыстар шегерімдерінен 23 553,6 мың теңге сомасында және 2020 жылғы 4 тоқсандағы есептен ҚҚС салықтық тексеру нәтижелері бойынша «И» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 2 826,4 мың теңге сомасында алып тастау негізді болып табылады.
Салық Кодексінің 182-бабының 1-тармағына және 186-бабының 5-тармағына сәйкес шағымды қарау аяқталғаннан кейін уәкілетті орган апелляциялық комиссияның шешімін және тақырыптық тексеру нәтижелерін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша-тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарламаны өзгертусіз, ал шағымды қанағаттандырмай жою туралы шешім қабылданды.
