Даулар түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: дара кәсіпкер
Салық түрі: ЖТС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) дара кәсіпкердің «А» (бұдан әрі – «А» ДК) Мемлекеттік кірістер аумақтық департаментінің (бұдан әрі - салық органы) төлем көзінен (ЖТС) салық салынбайтын кірістерден жеке табыс салығын есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы салық төлеушінің 2022ж.08.07. бастап 2019ж.01.01. аралығындағы кезеңдегі таратуға арналған өтінішіне сәйкес кешенді салықтық тексеру жүргізді. 2022ж.08.07. бойынша, оның нәтижелері бойынша 670,7 мың теңге сомасында ЖТС және 299,4 мың теңге өсімпұл, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы (ҚҚС) 140,4 мың теңге сомасында және 39,7 мың теңге өсімпұл, 24,5 мың теңге сомасында әлеуметтік салық 1,3 мың теңге өсімпұл, 16,8 мың теңге сомасында міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға аударымдар мен жарналардың түсуі және 0,9 мың теңге өсімпұл есептелгені туралы хабарлама шығарылды.
«А» ДК салық органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда 2020 жылға 655,3 мың теңге сомасында ЖТС есептеу бөлігінде күшін жоюды сұрайды.
Салық кодексінің 366-бабын бұзу салықтың шағымданған сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылды, 2020-2022жж. сатудан түскен табыс 5 421,8 мың теңге сомаға төмендетілді.
Салық органының осы тұжырымымен «А» ДК осы соманы есептеуге болмайтындығына байланысты келіспейді, өйткені ол «Тұрақтандыру жөніндегі одан әрі шаралар туралы» ҚР Президентінің 2022ж.16.03. №287 Жарлығын іске асыру шаралары туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020ж.20.02. №126 қаулысына сәйкес заңнама шеңберінде қолданыста болды экономика».
ҚР Үкіметінің жоғарыда көрсетілген қаулысының 2-тармағының 3) тармақшасына сәйкес, 2020 жылғы 31 желтоқсанды қоса алғандағы кезеңге жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібімен жұмыс істейтін дара кәсіпкерлердің жеке табыс салығының ставкасына «0» түзету коэффициенті енгізілді.
Бұл ретте, «А» ДК салық органының назарына «Салық салудың жалпыға бірдей белгіленген тәртібін қолданатын дара кәсіпкерлер 2020ж.20.03. бастап 2020ж.31.12. дейінгі кезеңде алынған кірістерден есептелетін ЖТС ставкасына «0» коэффициентін қолдануға құқылы» деп расталған салық органдарының ресми түсіндірмесі жеткізілгенін көрсетеді.
Сонымен қатар, «А» ДК сайтта көрсетілгені де назарға алынды https://kgd.gov.kz / жеңілдіктерді қолдануға құқығы бар салық төлеуші ретінде.
Сондай-ақ, «А» ДК салық органы қандай да бір түсініктеме алмай, кәсіпкерлік қызметтен түскен табысқа 2020 жылғы ақпанда «KB» АҚ-дағы жеке тұлғаның шотына екі траншпен түскен 800,0 мың теңге мөлшерінде сома енгізілгенін атап өтеді. Мемлекеттік кірістер департаментімен ауызша әңгімелесу барысында «А» ДК бұл сомалар кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудан түсетін табыс емес, заң қызметтерін көрсету бойынша МЖӘ шарты бойынша жұмыс істейтін жеке тұлғаға төлем болып табылатынын түсіндіреді. Шағымға жеке тұлға мен «S», «E» компаниясы арасында жасалған шарттардың көшірмелері қоса берілген. Екі шарт та 30.01.2020 жылы жасалған. Екі шарт бойынша жалпы сома 1 015,3 мың теңгені құрады. Жоғарыда аталған шарттар бойынша салықтар мен міндетті төлемдерді салық агенті ретінде әрекет ететін тапсырыс беруші төледі.
Салық кодексінің 337-бабының 1-тармағына сәйкес жалпыға бірдей белгіленген режимді қолданатын дара кәсіпкердің табысы салық кодексінің 366-бабына сәйкес айқындалады.
Салық кодексінің 366 бабының 2 тармағына сәйкес салық кезеңі үшін дара кәсіпкердің салық салынатын табысы мынадай тәртіппен айқындалады:
Салық кодексінің 226 – 240-баптарында көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, Салық кодексінің 225-бабында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында жылдық жиынтық табысты айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған салық кезеңі үшін жиынтық алынған дара кәсіпкердің табысы,
минус
Салық кодексінің 241-бабы 2-тармағының ережелерін ескере отырып, Салық кодексінің 241-бабының 1-тармағында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында жылдық жиынтық табысты түзетуді айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған салық кезеңі үшін жиынтық алынған дара кәсіпкердің табысын түзету,
плюс (минус)
Салық кодексінің 241-бабының 3-тармағында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында жылдық жиынтық табысты түзетуді айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған салық кезеңі үшін жиынтық алынған дара кәсіпкердің табысын түзету,
минус
Салық кодексінің 242-276 – баптарында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында шегерімге жатқызылатын шығыстарды айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған шегерімдер,
плюс (минус)
Салық кодексінің 287-бабында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында кірістер мен шегерімдерді түзетуді айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған кірістер мен шегерімдерді түзету.
Бұл ретте, Салық кодексінің 225-бабының 1-тармағында Қазақстан Республикасының резиденті-заңды тұлғаның жиынтық жылдық табысы осы тұлғаның салық кезеңі ішінде Қазақстан Республикасындағы және одан тысқары жерлердегі көздерден алуға жататын (алған) табыстардан тұратыны айқындалған.
Салық кодексінің 226-бабының 1-тармағымен жылдық жиынтық табысқа салық төлеушінің қосылған құн салығы мен акциздің, оның ішінде сатудан түскен табыстың сомасын қоспай-ақ табысының барлық түрлері енгізілетіні айқындалған.
Салық кодексінің 227 – бабының 1-тармағына сәйкес Салық кодексінің 228-240-баптарына сәйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін табыстардан, сондай-ақ Салық кодексінің 258-бабының 4-тармағында көрсетілген табыстардан басқа, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу кезінде туындайтын табыстың сомасы Салық кодексінің сомасынан аспайтын бөлігінде сатудан түсетін табыс деп танылады Салық кодексінің 258-бабының 1-тармағында көрсетілген шығыстар.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2020 жылғы тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түсетін табыс 4 843,6 мың теңге сомасына ұлғайтылды.
Бұл ретте, «А» ДК шағымға «А» жеке тұлғасы ретінде Тапсырыс берушінің қызметін құқықтық сүйемелдеу жөніндегі «S» компаниясымен (Тапсырыс беруші) жасалған 30.01.2020 ж.ақылы қызметтер көрсету шарты қоса берілген, оған сәйкес қызметтердің құны 515,3 мың теңгені құрайды.
30.01.2020 ж. ақылы қызмет көрсету шарты «E» компаниясымен жасалған, оған сәйкес қызметтердің құны 500,0 мың теңгені құрайды.
Бұл ретте, шарттардың талаптарына сәйкес орындаушы (жеке тұлға) шарттардың сараптамасын қоса алғанда, бірақ онымен шектелмей, Шартта көрсетілген көлемде, тәртіппен және шарттарда Тапсырыс берушінің қызметін құқықтық сүйемелдеу жөніндегі қызметтерді қабылдауға және төлеуге міндеттенеді, ал Тапсырыс беруші («S» компаниясы, «E» компаниясы), Тапсырыс берушінің ішкі құжаттарын дайындау, корпоративтік, наразылық және сот құжаттарын дайындау, құзыреті шеңберінде уәкілетті органдарда Тапсырыс берушінің рұқсат құжаттарын алуы үшін құжаттарды дайындауға қатысу, Шартқа 1-қосымшада көрсетілген (бұдан әрі – «қызметтер»).
3.7-тармаққа сәйкес ЖТС және міндетті зейнетақы жарналарын қоспағанда, орындаушы осы шарттың жасалуына және орындалуына байланысты төлеу жөніндегі міндеттері туындайтын кез келген өзге салықтарды және басқа да міндетті төлемдерді есептеуді, есептеуді және төлеуді дербес жүзеге асырады және осы міндеттемелердің орындалуына дербес жауапты болады.
Демек, жоғарыда аталған азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттардың талаптарына сәйкес ЖТС салық агенттері «S» компаниясы мен «E» компаниясы төлем көзінен ұстап қалуға жатады.
Бұл ретте, жоғарыда көрсетілген салық агенттерінің ЖТС ұстап қалуы 2020 жылғы 1 тоқсандағы ЖТС және әлеуметтік салық бойынша декларацияға (н.200.00) «азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жеке тұлғалардың табыстарынан салықты және әлеуметтік төлемдерді есептеу» салық есептілігі нысандарының (н.200.05) деректерімен расталды. Көрсетілген бөлімдегі «А» ЖК негізді болып табылады.
Салық салудың жалпыға бірдей белгіленген тәртібімен жұмыс істейтін дара кәсіпкерлердің ЖТС ставкаларына «0» түзету коэффициентін қолдануға қатысты көрсету керек.
«Экономиканы тұрақтандыру жөніндегі одан әрі шаралар туралы «Қазақстан Республикасы Президентінің 2020ж.16.03. №287 Жарлығын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020ж. 20.03. №126 қаулысының 2-тармағына сәйкес 2020ж.31.12. дейінгі кезеңге ставкаларға «0» түзету коэффициенті, оның ішінде жұмыс істейтін дара кәсіпкерлердің жеке табыс салығы енгізілді жалпы белгіленген салық салу тәртібімен.
Бұл ретте, Қазақстан Республикасы Үкіметінің жоғарыда көрсетілген қаулысының 6-тармағында аталған қаулының 2020ж.20.03. бастап және 2020 ж.31.12. дейін қолданыста екендігі атап өтілді.
Салық кодексінің 320-бабының 1-тармағымен осы баптың 2-тармағында көрсетілген кірістерді қоспағанда, салық төлеушінің табыстарына 10 пайыз ставка бойынша салық салынады.
Осылайша, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020ж.20.03. №126 қаулысының 2-тармағының нормаларын ескере отырып, ЖТС есептеу кезінде салық кодексінің 320-бабының 1-тармағында көрсетілген ЖТС ставкасына «0» түзету коэффициенті қолданылады.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша ЖТС белгіленген ставкасына «0» түзету коэффициенті қолданылмаған, тиісінше, жалпы белгіленген салық салу тәртібімен жұмыс істейтін «А» ДК 2020ж. ЖТС негізсіз есептелген. Демек, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2020 жылға ЖТС есептеу негізсіз болып табылады.
Өткен апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша 655,3 мың теңге сомасында ЖТС есептеу бөлігінде тексеру нәтижелері туралы шағымданатын хабарламаның күшін жою, ал қалған бөлігінде өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылданды.
