Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың кедендік құны
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) Мемлекеттік кірістер аумақтық департаментінің (бұдан әрі - кеден органы) кедендік баж және ҚҚС есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «T» Компаниясынан шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы халық тұтынатын тауарлардың кедендік құнының мәлімдемесінің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 20 612,6 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
«Т» Компаниясы кеден органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Мәселен, «Т» Компаниясы сыртқы экономикалық қызмет шеңберінде Қытай Халық Республикасынан халық тұтыну тауарларын импорттағанын және «ішкі тұтыну үшін шығару» кедендік рәсімі бойынша ресімдегенін түсіндіреді.
«Т» Компаниясы халық тұтынатын тауарлар «CIP – Алматы» жеткізу шарттарымен әкелінгенін хабарлайды, бұл ретте тауардың құнына ҚХР жөнелтуші елдегі жүкті буып-түюге, тасымалдауға, сақтандыруға және экспорттық формальдылыққа арналған шығыстар енгізілді.
«Т» Компаниясы кеден органының қызметкерлері кедендік құнды айқындаудың 5 әдісін қолданудың мүмкіндігіне және оларда заңнамада дәйекті көзделген тауарлардың кедендік құнын айқындаудың әдістерін қолдануға мүмкіндік беретін ақпараттың болмауына сілтеме жасай отырып, резервтік әдісті (6-әдіс) қолданды деп санайды.
Жоғарыда айтылғандардың негізінде «Т» Компаниясы тексеру нәтижелері туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін қарап, кеден органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Қарастырылып отырған жағдайда, «Т» Компаниясы 2021 жылдың қыркүйегі мен 2022 жылдың сәуірі аралығында ҚХР, Корея Республикасы, Таиланд және Вьетнамнан халық тұтынатын тауарларды «ішкі тұтыну үшін шығару» және «кеден қоймасы» кедендік рәсімдеріне орналастыра отырып жеткізуді жүзеге асырды.
Тауарлардың мәлімделген кедендік құнының дұрыстығына күмәндануға байланысты кеден органы «Т» Компаниясына қосымша құжаттарды ұсыну туралы талап жіберді.
Талапқа жауап ретінде «Т» Компаниясы құжаттарды ұсыну бойынша 2 - айға кейінге қалдыруды сұраған хат ұсынды.
Алайда, «Т» Компаниясы кеден органына белгіленген мерзімде кедендік декларацияларда көрсетілген тауарлардың бағасын қалыптастыруға қатысы бар құжаттар мен мәліметтерді ұсынбаған.
«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 417-бабының 6-тармағында камералдық кедендік тексеру кезінде тексерілетін тұлғаға талап ету бойынша құжаттар ұсынылмаған жағдайда, кедендік декларацияларда мәлімделген мәліметтер дұрыс мәлімделмеген болып есептеледі.
Осыған байланысты «Т» Компаниясы «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы кодексінің 558-бабы бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманың негізінде ескерту түрінде әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Сондай-ақ, бухгалтерлік құжаттардың дұрыстығын анықтауды тексеру үшін банктік құжаттарды ұсынбауына байланысты кеден органы жеткізілген тауарлар үшін төлемді растау үшін «Қазақстан Республикасының интеграцияланған салық ақпараттық жүйесіне» сәйкес «Т» Компаниясының ақша қаражатының қозғалысы туралы барлық дербес шоттар бойынша екінші деңгейдегі банктерге сұрау салулар жолдады.
Екінші деңгейдегі банктерден ұсынылған ақпаратқа сәйкес, «Т» Компаниясы жеткізушілерге әкелінген тауарлар үшін ішінара, яғни толық төлемегені анықталды.
Кодекстің 66-бабына сәйкес әкелінетін тауарлардың кедендік құны олармен жасалған мәміленің құны, яғни Еуразиялық экономикалық одақтың (бұдан әрі - ЕАЭО) кедендік аумағына әкету үшін оларды сату кезінде осы тауарлар үшін нақты төленген немесе төленуге жататын баға болып табылады.
Кодекстің 65-бабына сәйкес декларанттың тауарлардың кедендік құнын айқындауы еркін немесе жалған кедендік құнды пайдалануға негізделмеуге тиіс. Кедендік құн және оны айқындауға қатысты мәліметтер дұрыс, сандық түрде айқындалатын және құжатталған расталған ақпаратқа негізделуге тиіс. Декларант кедендік құнды декларациялау кезінде мәлімделген әдісті пайдалана отырып, өзі таңдаған әдісті растау үшін кеден органына дұрыс, сандық айқындалатын, құжатталған расталған ақпаратты ұсына отырып, мәлімделген шындықтың мәліметтерін Құжаттамалық растауға міндетті.
Осылайша, ақша аударымдарының сомасы жеткізілген тауарлардың құнына сәйкес келмейтін екінші деңгейдегі банктерден алынған ақпаратқа байланысты, сондай-ақ кеден органының талабына сәйкес «Т» Компаниясы сұратылған құжаттарды ұсынбаған, мәлімделген кедендік құн құжатпен расталмайды.
Осыған байланысты, әкелінетін тауарлармен мәміле құны бойынша әдіс (1-әдіс) қолданылмайды, өйткені жоғарыда көрсетілген негіздер әкелінетін тауарлардың кедендік құнының құрылымына әсер етеді.
Бұдан басқа, кеден органының кеден органының ақпараттық жүйесінде қамтылған тауарлардың баға ақпаратына жүргізген талдауы сыртқы экономикалық қызметтің өзге қатысушылары мәлімдеген ұқсас тауарлардың кедендік құнымен салыстырғанда «Т» Компаниясы тауарларының мәлімделген кедендік құнында айтарлықтай сәйкессіздіктерді көрсетті.
Еуразиялық экономикалық одақ алқасының 27.03.2018ж. №42 шешімімен бекітілген «Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарлардың кедендік құнына кедендік бақылауды жүргізудің ерекшеліктері туралы» ереженің 3 және 4 тармақтарына сәйкес кеден органы тауарларды шығарғаннан кейін кедендік бақылауды жүргізу кезінде кедендік аумаққа әкелу кезінде «Т» Компаниясының ТД-да көрсетілген жеткізу шарттарында қарастырылып отырған мәміленің шарттары мен мән-жайлары, әкелінетін тауарлардың физикалық сипаттамалары, сапасы мен беделі туралы мәліметтерді қоса алғанда, әкелінетін тауарларға қатысты қолда бар мәліметтермен барынша мүмкін болатын дәрежеде салыстырылатын кеден органының иелігіндегі ақпарат пайдаланылды.
«Т» Компаниясының тауарлардың кедендік құнын растайтын құжаттар мен мәліметтерді ұсынбауын, сондай-ақ жеткізілген тауарлар үшін ақы төлеу бойынша нақты мәліметтердің болмауын ескере отырып, кеден органы бағалайтын тауарлардың кедендік құнын резервтік әдісті (6-әдіс) қолдана отырып айқындады.
Кодекстің 72-бабына сәйкес, егер әкелінетін тауарлардың кедендік құнын 1-5 әдіске сәйкес айқындау мүмкін болмаса, мұндай тауарлардың кедендік құны резервтік 6-әдіс бойынша Кодекстің 6-тарауының қағидаттары мен ережелеріне сүйене отырып айқындалады.
Осылайша, «Т» Компаниясының шағымында келтірілген тауарлардың мәлімделген кедендік құны сыртқы экономикалық қызметтің басқа қатысушыларынан онша ауытқымайды деген дәлелдер резервтік әдісті айқындаумен қолданылған кеден органының қарамағындағы тауарлардың кедендік құнын түзету жөніндегі ақпарат көздерінен растау таппады.
Жоғарыда көрсетілген мән-жайларды ескере отырып, кеден органының кедендік тексеру нәтижелері бойынша кедендік бажды және ҚҚС есептеуі заңды болып табылады.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері заңды деп танылды.
