ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) корпоративтік табыс салығын (КТС) және қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «А» Компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 2017ж.01.01. бастап 2019ж.31.12. аралығындағы кезеңде салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша «А» Компаниясына кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 74 708,1 мың теңге сомасында КТС, 9 193,5 мың теңге сомасында өсімпұл, 35 915,8 мың теңге сомасында ҚҚС және 10 010,8 мың теңге сомасында өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.
«А» Компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының шешімін толығымен алып тастауды сұрайды.
1. Төлем көзінен КТС есептеуге қатысты.
Шағымда «А» Компаниясының негізгі қызметі «ААААА» және «RRRRR» сауда белгілері бар спорттық тауарлар мен аксессуарлардың бөлшек саудасы болып табылады. «А» Компаниясының «ААААА» тауар белгісін пайдалануы «AG» Компаниясымен жасалған 2012 жылғы 4 мамырдағы лицензиялық келісім негізінде жүзеге асырылады.
Лицензиялық келісімге сәйкес, ол бойынша берілген құқықтар үшін «А» Компаниясы «AG» Компаниясына (лицензиарға) лицензиялық сыйақы төлейді. «AG» Компаниясы Германия Федеративтік Республикасының заңнамасына сәйкес тіркелген және әрекет ететін заңды тұлға болып табылады.
Бұдан әрі, шағымда лицензиарға төленетін лицензиялық сыйақы 1997 жылғы 26 қарашадағы Қазақстан Республикасы мен Германия Федеративтік Республикасы арасындағы Табыс пен мүлікке қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісімнің (бұдан әрі – қосарланған салық салуды болдырмау туралы Келісім) 12-бабының 3-тармағында белгіленген «роялти» терминіне жататыны көрсетілген.
Бұл ретте, «А» Компаниясы қосарланған салық салуды болдырмау туралы Келісімнің 12-бабының 2-тармағына сәйкес роялтиге осы Мемлекеттің заңнамасына сәйкес, олар пайда болатын Уағдаласушы Мемлекетте салық салынуы мүмкін, бұл ретте, егер алушы роялтидің нақты иесі болып табылса, осылайша алынатын салық роялтидің жалпы сомасының 10 пайызынан аспауға тиіс.
«А» Компаниясы ұсынылған сертификаттардың белгіленген үлгіге сәйкес келмейтіндігі туралы тексерушілердің дәлелдерімен келіспейді, өйткені қосарланған салық салуды болдырмау туралы Келісімді қолдану үшін барлық талаптар сақталған. Атап айтқанда, «А» Компаниясының пікірінше, ұсынылған салықтық резиденттік сертификаты:
- қаржы басқармасы берген ресми құжат болып табылады;
- «AG» компаниясы 2017 жыл бойы Германия Федеративтік Республикасының резиденті болып табылатынын растайды;
- «К» мырзаның қолы және қаржы басқармасының мөрі Қазақстан Республикасы, сондай-ақ Германия қатысушылары болып табылатын 1961 жылғы 5 қазандағы Шетелдік ресми құжаттарды заңдастыру талаптарын жоятын конвенцияға (бұдан әрі-Гаага Конвенциясы) сәйкес Апостиль қойылған. Апостиль Гаага Конвенциясына қоса берілген үлгіге сәйкес келеді және 2017 жылғы 15 наурызда Ансбах қаласында Орта Франкония Үкіметінің № 608/2017 нөмірімен куәландырылған.
Тексерушілердің тексеру барысында фискалдық резиденттік сертификатын ұсыну туралы бекітуге қатысты, ал «AG» компаниясының салықтық резиденттігін растайтын құжатты пайдалану қажет болған кезде «А» Компаниясы резиденттік сертификаттарының нотариалды куәландырылған аудармасында олар «салықтық резиденттік сертификаттары» ретінде аударылғанын түсіндіреді. Сонымен қатар, «А» Компаниясы «фискалдық» және «салықтық» терминдері салықтық резиденттік контексінде ұқсас және бірін-бірі алмастыратын болып табылатынын атап өтті.
Бұдан басқа, «А» Компаниясы шағымға қаржы басқармасының 2020ж.20.01. хатын қоса береді, оған сәйкес «AG» Компаниясы 2013-2019ж.ж. Германияның салық резиденті болып табылған және «AG» компаниясы берген резиденттік сертификаттарының 2018 жылғы және 2019 жылғы мысалда бірдей заңды күші бар және қосарланған салық салуды болдырмау туралы Келісімнің ережелеріне сәйкес «AG» компаниясының кірістерін Қазақстан Республикасында салық салудан ішін ара немесе толық босату мақсаттары үшін жеткілікті болып табылады.
Осындай Растауды Германия Федеративтік Республикасының Қаржы министрлігі 2020 жылғы 7 қыркүйекінде Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетіне жолдаған хатында да берген.
Салықтық тексеру актісінен «А» Компаниясы 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 219-бабын және 2017ж.25.12. Салық кодексінің 675-бабын бұза отырып, «AG» Компаниясына фискалдық Резиденция сертификаты негізінде төленген роялти түріндегі табыстан төмендетілген мөлшерлемені (10%) қолдану бөлігінде халықаралық шарттың ережелерін қолданғаны, ал, бейрезиденттің салықтық резиденттігін растайтын құжатты пайдалану қажет болғаны келіп шығады.
Сондай-ақ салықтық тексеру актісінде ұсынылған резиденттік сертификаттары халықаралық шарттың ережелерін қолдану үшін Германия Федеративтік Республикасының резиденттігін растайтын құжаттың үлгісіне сәйкес келмейтіндігі көрсетілген.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
2017ж.25.12. Салық кодексінің 645-бабының 1-тармағына сәйкес қызметі Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме құруға алып келмейтін бейрезидент-заңды тұлғаның Қазақстан Республикасындағы көздерден табыстарына шегерімдер жүзеге асырылмай, төлем көзінен корпоративтік табыс салығы салынады.
Бұл ретте төлем көзінен ұсталатын корпоративтік табыс салығының сомасын, осы баптың 9-тармағында көрсетілген кірістерді қоспағанда, осы Кодекстің 644-бабында көрсетілген кірістер сомасына салық кодексінің 646-бабында белгіленген мөлшерлемелерді қолдану арқылы салық агенті есептейді.
2017ж.25.12. Салық кодексінің 646 – бабы 1-тармағының 5) тармақшасында Қазақстан Республикасындағы көздерден қызметін тұрақты мекеме құрмай жүзеге асыратын бейрезиденттің табыстары құн өсімінен түсетін табыстар, дивидендтер, сыйақылар, роялти бойынша-15 пайыз мөлшерлемесі бойынша төлем көзінен салық салуға жатады деп көзделген.
2017ж.25.12. Салық кодексінің 660 – бабының 1-тармағына сәйкес, тараптарының бірі Қазақстан Республикасы болып табылатын қосарланған салық салуды болдырмау және салық төлеуден жалтаруға жол бермеу мәселелерін реттейтін халықаралық шарттың (бұдан әрі-халықаралық шарт) ережелері осындай шарт жасасқан бір немесе екі Мемлекеттің резиденттері болып табылатын тұлғаларға қолданылады.
2017ж.25.12. Салық кодексінің 667-бабының 1-тармағына сәйкес бейрезидентке дивидендтер, сыйақылар және (немесе) роялти түрінде кірістерді төлеу кезінде немесе бейрезиденттің сыйақылар және (немесе) роялти түріндегі төленбеген кірістерін шегерімге жатқызу кезінде салық агенті мынадай талаптар сақталған кезде салық салудан босатуды немесе халықаралық шартта көзделген салықтың төмендетілген ставкасын дербес қолдануға құқылы:
1) резидент емес табысты түпкілікті (нақты) алушы (иеленуші) болып табылады;
2) салық агентіне осы Кодекстің 666-бабының 4-тармағында белгіленген мерзімде резидент еместің резиденттігін растайтын құжат табыс етілсе, салық агентіне табыс етіледі.
2017ж.25.12. Салық кодексінің 668-бабының 2-тармағында салық агенті салық органына табыс етілетін салық есептілігінде халықаралық шарттардың ережелеріне сәйкес есептелген (төленген) кірістердің және ұсталған, ұстап қалудан босатылған салықтардың сомасын, табыс салығының мөлшерлемесін және халықаралық шарттардың атауын көрсетуге міндетті екендігі көзделген.
Бұл ретте салық агенті өзінің орналасқан жері бойынша салық органына резидент емес салық төлеушінің резиденттігін растайтын құжаттың көшірмесін ұсынуға міндетті. Мұндай көшірме төртінші тоқсан үшін салық есептілігін табыс ету үшін белгіленген күннен бастап күнтізбелік бес күннен кешіктірілмей табыс етіледі.
2017ж.25.12. Салық кодексінің 675 – бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес осы бөлімнің ережелерін қолдану мақсатында кіріс алушы резидент еместің Қазақстан Республикасы халықаралық шарт жасасқан мемлекеттің резиденті болып табылатынын растайтын ресми құжат резидент еместің резиденттігін растайтын құжат болып табылады:
1) резиденті резидент емес болып табылатын шет мемлекеттің құзыретті органы куәландырған түпнұсқа. Лауазымды адамның қолы және резидент еместің резиденттігін растайтын құзыретті органның мөрі Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен жария етілуге тиіс;
2) осы тармақтың 1) тармақшасының талаптарына сәйкес келетін құжат түпнұсқасының нотариат куәландырған көшірмесін қоса береді. Шетелдік нотариустың қолы мен мөрі Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен жария етілуге тиіс;
3) шет мемлекеттің құзыретті органының интернет-ресурсында орналастырылған, бейрезиденттің резиденттігін растайтын электрондық құжаттың қағаздағы көшірмесі қоса беріледі.
Бейрезидент бейрезиденттің резиденттігін растайтын құжатта көрсетілген уақыт кезеңі ішінде Қазақстан Республикасы халықаралық шарт жасасқан мемлекеттің резиденті болып танылады.
Егер бейрезиденттің резиденттігін растайтын құжатта резиденттік уақытының кезеңі көрсетілмесе, бейрезидент осындай құжат берілген (шет мемлекеттің құзыретті органының интернет-ресурсында орналастырылған) күнтізбелік жыл ішінде Қазақстан Республикасы халықаралық шарт жасасқан мемлекеттің резиденті болып танылады.
Қаралатын жағдайда, 2012ж.04.05. лицензиялық келісімге сәйкес, ол бойынша берілген құқықтар үшін «А» Компаниясы «AG» компаниясына (лицензиарға) лицензиялық сыйақы төлейді.
Лицензиарға төленетін лицензиялық сыйақы қосарланған салық салуды болдырмау туралы Келісімнің 12-бабының 3-тармағында белгіленген «роялти» терминіне жатады.
Қосарланған салық салуды болдырмау туралы Келісімнің 12-бабының 2-тармағына сәйкес роялтиге осы Мемлекеттің заңнамасына сәйкес олар пайда болатын Уағдаласушы Мемлекетте салық салынуы мүмкін, бұл ретте, егер алушы роялтидің нақты иесі болып табылса, осылайша алынатын салық роялтидің жалпы сомасының 10 пайызынан аспауға тиіс.
«А» Компаниясы шағымға мынадай құжаттарды қоса берді:
– «К» мырза қол қойған, қызметтік мөрмен бекітілген, салық ведомствосы берген 2017ж.09.01. салықтық резиденттік сертификаты, «AG» компаниясының Германияның салық резиденті болып табылатынын куәландырады, Германиядағы салықтарды төлеуге міндетті және 000/222/333 салық нөмірімен тіркелген. Көрсетілген сертификаттағы «К» мырзаның қолы Апостиль қойылған 2017ж.15.03.;
– «К» мырза қол қойған, қызметтік мөрмен бекітілген, салық ведомствосы берген 12.01.2018 жылғы салықтық резиденттік сертификаты, ол «AG» компаниясының Германия резиденті болып табылатынын және Германияда шектеусіз салықтық жауапкершілікке тартылатынын куәландырады, 000/222/333 сәйкестендіру салықтық нөмірі үшін салықтарды төлеу мақсатында тіркелген.
ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетіне жолданған 09.02.2018 жылғы салық жөніндегі федералдық орталық ведомствоның хатында салық инспекцияларындағы кез келген салық инспекторының резиденттігі туралы растама беруге құқығы бар екенін атап өткен жөн. Егер резиденттік туралы растау қызметтік мөрмен бекітілген жағдайда, қол қойған лауазымды адамның осындай Растауды растауға құқығы бар екенін негізге алуға болады.
Герман салық инспекциялары берген резиденттік туралы растамалар, егер оларда құзыретті салық инспекциясы салық инспекторының қолы және қызметтік мөр бедері болса, жарамды болып табылады.
Сонымен қатар, шағымға «А» Компаниясының атына салық инспекциясының 2020 ж.20.01. хатының көшірмесі қоса берілген, оған сәйкес «AG» компаниясының 2013 жылдан бастап 2019 жылға дейінгі қаржы жылдарындағы салықтық резиденттігі расталады.
Аталған хатта салықтық резиденттікті растау салық инспекциясының сайтында жарияланған ресми нысанды қолдана отырып жүргізілуі мүмкін екендігі атап көрсетілген: https://www.finanzamt.bavern.de.
Сондай-ақ хатта басқа форматты пайдалана отырып, салықтық резиденттікті растаудың компания бойынша, сондай-ақ оның салықтық резиденттігі бойынша дәл сондай фактілер мен мәліметтер расталған жағдайда, сондай-ақ осындай заңды күші бар екендігі көрсетілген.
Егер басқа форматты пайдалана отырып ресімделген салықтық резиденттік сертификатына құзыретті салық инспекциясының мөрімен бекітілген және қол қойылған болса, онда бұл сертификаттың заңды күші бар және Германия Федеративтік Республикасы мен Қазақстан Республикасы арасындағы қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісімге сәйкес салық салудан ішінара немесе толық босатуды қолдану мақсаттары үшін жеткілікті болып табылады.
Сондай-ақ, «А» Компаниясы шағымға «спонтанды ақпарат алмасу» шеңберінде ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетінің атына 2009ж.07.09. Германия Қаржы министрлігінің хаты қоса берілген:
Дерек көзден салықты ұстап қалуды шектеу мақсатында Қазақстанда «AG» компаниясының істері бойынша құзыретті салық инспекциясы ұсынған резиденттік туралы анықтамалар ұсынылды. Салық инспекциясы 2020 жылғы 20 қаңтардағы хатында «AG» компаниясының Германияның тұрғыны екендігі және Германияда ел ішінде де, шетелден де алынған кірістерден салық төлеуге міндетті екендігі туралы тағы бір растау берді.
«AG» компаниясы ұсынылған резиденттік туралы анықтамаларды Қазақстан Республикасының салық әкімшілігі бұдан былай танымайтынын хабарлады.
Сондықтан Германия Федеративтік Республикасы мен Қазақстан Республикасы арасындағы қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісімге сәйкес салықтық жеңілдету мақсаттары үшін резиденттік туралы анықтама мәселесі бойынша Германияның салық әкімшілігі осы арна бойынша мыналарды растайды:
1. «AG» компаниясы Германия Федеративтік Республикасының салық резиденті болып табылады және Германияда ел ішінде де, шетелден де алынатын кірістерден салық төлеуге міндетті. «AG» компаниясы салық инспекциясының салық есебінде 216/117/01575 салық нөмірімен тұр. Бұл ереже тиісінше 2014 жылдан бастап 2020 жылға дейінгі фискалдық жылдарға да қатысты;
2. Салықтық резиденттікті растау салық инспекциясының сайтында орналастырылған ресми бланкінің көмегімен берілуі мүмкін: https://www.finanzamt.bayern.de
3. Алайда, егер істердің мазмұны бойынша бірдей мән-жайлар және Компания туралы және оның резиденттігі туралы ақпарат расталса, резиденттікті теңдей растау өзге формат шеңберінде де берілуі мүмкін. Егер резиденттік туралы анықтамаға құзыретті салық инспекциясының қызметтік мөрімен расталса және қол қойылса, онда Германия Федеративтік Республикасы мен Қазақстан Республикасы арасындағы қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісімге сәйкес салық ауыртпалығын ішінара немесе толық жеңілдету мақсатында еркін нысандағы анықтама ұсыну жеткілікті.
4. Қосымшадағы осы хатқа қоса берілген анықтама мазмұны бойынша бірдей растау болып табылады және Герман салық әкімшілігінің көзқарасы бойынша 2013-2018 жылдар аралығында да пайдаланылуы мүмкін еді. Ол дәл осындай мақсат үшін қойылған, атап айтқанда Германия Федеративтік Республикасы мен Қазақстан Республикасы арасындағы жоғарыда аталған Келісімге сәйкес қосарланған салық салуды болдырмауды «AG» компаниясының Герман резиденттігін растау жолымен қамтамасыз ету.
Осылайша, жоғарыда көрсетілген салық инспекциясы мен Германия Қаржы министрлігінің хаттарында көрсетілген ақпаратқа сәйкес, «AG» компаниясының резиденттігі, сондай-ақ тексеру барысында ұсынылған салықтық резиденттік сертификаттары нысандарының заңдылығы расталады.
2017ж.25.12. Салық кодексінің 158-бабы 1-тармағының 10) тармақшасына сәйкес салықтық тексеру актісінде талаптары бұзылған Қазақстан Республикасы заңнамасының тиісті ережелері көрсетіле отырып, анықталған бұзушылықтардың егжей-тегжейлі сипаттамасы баяндалады.
Бұл жағдайда, тексеру актісіне сәйкес, «А» компаниясы ұсынған резиденттік сертификаттарының Германия Федеративтік Республикасының резиденттігін растайтын құжаттың үлгісіне сәйкес келмеуі төлем көзінен КТС есептеу үшін негіз болды.
Бұл ретте, тексеру актісінде тексеру барысында ұсынылған резиденттік сертификаттарының белгіленген үлгімен сәйкессіздігі айқындалмаған және нақтыланбаған.
Шағымды қарау барысында ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитеті Германия Федеративтік Республикасының құзыретті органына «AG» компаниясының 2017 және 2018 жылдарға арналған фискалдық резиденттіктің қоса берілген сертификаттарының Германия Федеративтік Республикасының резиденттігін растайтын ресми құжаттарына сәйкестігіне қатысты қосарланған салық салуды болдырмау туралы Келісімді қолдану мақсаттары үшін 2021ж. 14.04. сұрау жібергенін атап өту қажет.
Германия Федеративтік Республикасы Қаржы министрлігінің 2021ж.09.07. жауабына сәйкес, «AG» компаниясына жауапты салық инспекциясы «AG» компаниясының 2017 және 2018 жылдары ұсынылған резиденттік сертификаттарының Эрланген қаласындағы жауапты салық инспекциясының ресми мөрімен расталғанын, қол қойылғанын және бекітілгенін растады. Осылайша, бұл Германия Федеративтік Республикасының қосарланған салық салуды болдырмау туралы Келісімді қолдану мақсатында резиденттігін растайтын ресми құжаттары.
Осылайша, қосарланған салық салуды болдырмау туралы Конвенцияның нормаларын және тексеру барысында "AG" компаниясы компаниясының 2017 және 2018 жылдардағы салықтық резиденттік сертификаттарын ұсыну фактісін ескере отырып, «А» компаниясының лицензиялық келісім бойынша төленген кірістерге қатысты 10% мөлшерлемені қолдануы негізді болып табылады.
Баяндалғанның негізінде, 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 206 және 212-1-баптарының, 2017ж.25.12. Салық кодексінің 660 және 667-баптарының, қосарланған салық салуды болдырмау туралы Конвенцияның негізінде тексеру нәтижелері бойынша «AG» компаниясына 2017 және 2018 жылдары лицензиялық келісім бойынша төленген табыстарға 15% ставканы қолдану және олар бойынша төлем көзінен 74 708,1 мың теңге сомасында КТС есептеу негізсіз болып табылады.
2. 2017 жылдың 1 тоқсанына ҚҚС есептеуге қатысты.
«А» Компаниясы шағымда 2017 жылғы 1 тоқсанға ҚҚС есептеу негізсіз және әділетсіз болып табылатынын және қосарланған салық салуға алып келетінін көрсетеді.
«А» Компаниясы 42 126,8 мың теңге сомасындағы импортқа ҚҚС 2017 жылғы 1 тоқсанда төленбеген, бірақ осы салық кезеңінде есепке жатқызылғанын түсіндіреді. Бұл сома 2016 жылғы 4-тоқсанда төленді, тиісінше көрсетілген сома импортқа ҚҚС төлеу жүргізілген салық кезеңінде емес, келесі салық кезеңінде есепке жатқызылды.
«А» Компаниясы кейінгі салық кезеңінде импортқа ҚҚС сомасын жатқызу Қазақстан Республикасының бюджеті үшін қандай да бір шығындарға әкелмегенін атап өтті, өйткені 42 126,8 мың теңге сомасы 2016 жылғы 4 тоқсанда ҚҚС бойынша салық міндеттемелерін азайтуы (бірақ төмендетпеуі) тиіс еді.
«А» Компаниясы ҚҚС-ты кейінгі салық кезеңінде есепке жатқызу бұрын Қазақстан Республикасының бюджетіне толық көлемде төленген ҚҚС-ты қайта (екі есе) төлеуге әкеп соқтырмауы тиіс деп есептейді, өйткені бұл салық заңнамасында белгіленген салық салудың әділдік қағидатын бұзады.
Салықтық тексеру актісінен «А» Компаниясы 2008ж.10.12. Салық кодексінің 256-бабын бұза отырып, 2017 жылғы 1-тоқсандағы ҚҚС бойынша салық есептілігінде Кеден одағына мүше мемлекеттердің аумағынан импортталған тауарлар бойынша ҚҚС есебіне 42 126,8 мың теңге сомасында дұрыс жатқызылмаған.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
2008ж.10.12. Салық кодексінің 256-бабының 1-тармағына сәйкес, бюджетке жарнаға жататын салық сомасын айқындау кезінде салық кодексінің 228-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы негізгі құралдарды, материалдық емес және Биологиялық активтерді, жылжымайтын мүлікке инвестицияларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді қоса алғанда, егер олар салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, алынған тауарлар үшін төленуге жататын қосылған құн салығының, сондай-ақ егер осы тармақтың 1)-5) тармақшаларында көзделген шарттар орындалса.
2008ж.10.12. Салық кодексінің 256-бабының 3-тармағына сәйкес қосылған құн салығы осы баптың 2-тармағында белгіленген тәртіппен тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер алынған салық кезеңінде есепке жатқызылады.
Салық кодексінің 241 және 276-20-баптарына сәйкес қосылған құн салығы төленген жағдайда төленген салық қосылған құн салығын төлеу жөніндегі салық міндеттемесі орындалған салық кезеңінде есепке жатқызылады.
Бұл ретте 2008ж.10.12. Салық кодексінің 256-бабы 2-тармағының 12) тармақшасы; осы баптың 1-тармағына сәйкес есепке жатқызылатын қосылған құн салығының сомасы импортталған тауарлар бойынша жанама салықтар жөніндегі декларацияда көрсетілген және тауарларды әкелу және осы Кодекстің 276-20-бабының 7-тармағында көзделген салық органының белгісі бар (бар), сондай-ақ белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының бюджетіне төленген импортталған тауарлар бойынша қосылған құн салығының сомасына сәйкес келетін салық сомасы болып табылады деп көзделген.
2008ж.10.12. Салық кодексінің 276-16 - бабының 2-тармағына сәйкес Кеден одағына мүше мемлекеттердің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына тауарлар импорты кезінде есептелген және (немесе) есепке жазылған шектерде белгіленген тәртіппен ҚР бюджетіне төленген импортталған тауарлар бойынша қосылған құн салығының сомасы есепке жатқызылуға жататынын көрсету қажет.
Осылайша, Кеден одағында тауарлар импорты кезінде төленген ҚҚС 2008ж.10.12. Салық кодексінің 256-бабы 2-тармағы 12) тармақшасының нормалары сақталған кезде есепке жатқызылуға жатады, бұл ретте ҚҚС салық міндеттемесі орындалған салық кезеңінде есепке жатқызылуға жатады.
Қаралып отырған жағдайда салықтық тексеру нәтижелері бойынша анықталған ҚҚС сомалары бойынша алшақтық Ресей Федерациясының аумағынан әкелінетін импортталған тауарлар бойынша есепке жатқызылған ҚҚС сомалары бөлігінде қалыптасты.
Осы алшақтық Кеден одағына мүше мемлекеттердің аумағынан есепке жатқызылған импортталған тауарлар бойынша ҚҚС сомаларын импортталған тауарлар бойынша жанама салықтар жөніндегі декларацияларда көрсетілген салық сомасы шегінде салық кезеңі үшін 105109 БСК бойынша бюджетке іс жүзінде төленген ҚҚС сомаларымен салыстыру нәтижесінде айқындалған.
Осылайша, «А» компаниясы 2017 жылғы 1 тоқсан үшін ҚҚС бойынша декларацияда 300.00.016 (II) «Кеден одағына мүше мемлекеттерден Импорт» жолы бойынша 167 892,3 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, оның ішінде:
- 2016 жылдың желтоқсан айына 92 596,7 мың теңге сомасында;
- 2017 жылдың қаңтар айына 45 397,2 мың теңге сомасында;
- 2017 жылдың ақпан айына 29 898,4 мың теңге сомасында.
Импортталған тауарлар бойынша жанама салықтар жөніндегі декларацияларға (320.00-Н.) сәйкес 2017 жылғы 1-тоқсанға есептеу 2017 жылғы қаңтар, ақпан және наурыз айларында 101 692,1 мың теңгені құрады, оның ішінде:
- 2017 жылдың қаңтар айына 45 397,2 мың теңге сомасында;
- 2017 жылдың ақпан айына 29 898,4 мың теңге сомасында;
- 2017 жылдың наурыз айына 26 396,4 мың теңге сомасында.
Бұл ретте, 2017 жылғы наурыз айына 15 250,0 мың теңге сомасында есептеу бойынша төлем 04.04.2017 ж., яғни 2017 жылғы 2 тоқсанда жүргізілді.
Осыған байланысты 2017 жылдың бірінші тоқсаны үшін төлем шегінде есептеу бойынша есепке жатқызылатын сома 86 442,0 мың теңгені құрайды (101 692,0 - 15 250,0).
Сонымен қатар, 2016 жылғы желтоқсан айында есептелген 92 596,7 мың теңгеден 39 323,5 мың теңге сомасына ҚҚС төлеу 09.01.2017 ж., яғни 2017 жылғы 1 тоқсанда жүргізілді.
Осылайша, Кеден одағына мүше мемлекеттерден импорт бойынша есепке жатқызылатын ҚҚС сомасы 125 765,5 мың теңгені құрайды (86 442,0 + 39 323,5).
Яғни, салық органы Кеден одағына мүше мемлекеттердің аумағынан импортталған тауарлар бойынша ҚҚС сомаларын есепке жатқызудың дұрыстығын тексеру кезінде 2008ж.10.12. Салық кодексінің 276-20-бабына сәйкес ҚҚС төлеу жөніндегі салық міндеттемесі орындалған сол салық кезеңінде ҚҚС есепке жатқызу бөлігінде салық кодексінің талаптары ескерілді.
Демек, Салық кодексінің жоғарыда көрсетілген баптарының талаптарын ескере отырып, Кеден одағына мүше мемлекеттердің аумағынан импортталған тауарлар бойынша ҚҚС есепке жатқызу жөніндегі «А» Компаниясының дәлелдері негізделмеген болып табылады.
2017ж.25.12. Салық кодексінің 36-бабы 2-тармағының 1-тармағына, 3) тармақшасына сәйкес, егер Салық кодексінде өзгеше белгіленбесе, салық төлеуші салық міндеттемесін орындауды дербес жүзеге асыратынын атап өту қажет.
Салық міндеттемесін орындау үшін салық төлеуші салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді, салық базасын және салық ставкаларын, салық және бюджетке төленуге жататын басқа да міндетті төлемдер сомаларын, сондай-ақ Салық кодексінің Ерекше бөліміне сәйкес олар бойынша аванстық және ағымдағы төлемдерді негізге ала отырып есептейді.
Демек, салық есептілігінде көрсетілген мәліметтердің дұрыстығы мен толықтығы үшін жауапкершілік салық төлеушіге жүктеледі. Сондай-ақ салық есептілігі нысандарында салық төлеушінің декларацияда келтірілген мәліметтердің дұрыстығы мен толықтығы үшін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты екендігі туралы сілтеме бар.
Баяндалғанның негізінде, 2017 жылғы 1 тоқсан үшін есепке жатқызудан Кеден одағына мүше мемлекеттердің аумағынан импортталған тауарлар бойынша 42 126,8 мың теңге сомаға ҚҚС алып тастау және 2008ж.10.12. Салық кодексінің 256 және 276-16-баптары негізінде ҚҚС тиісті есептеу бойынша салықтық тексеру нәтижелері заңды болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша төлем көзінен 74 708,1 мың теңге сомасында КТС есептеу бөлігінде тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарламаның күшін жою, ал қалған бөлігінде өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылданды.
