Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың жіктелуі
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігіне (бұдан әрі – уәкілетті орган) «G» компаниясынан кедендік әкелу баждарын және қосылған құн салығын есептеу бойынша аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағымы келіп түсті.
Іс материалдарынан кеден органы «телескопиялық тұтқа» тауарларды сыныптау туралы мәліметтердің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізілгені көрініп тұр, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 4 191,09 мың теңгені құрайтын хабарлама берілді.
«G» компаниясы кеден органының қорытындысымен келіспей, апелляциялық шағым түсіріп, онда кеден органының шешімінің күшін жоюды сұрады.
Шағымнан осы тауардың – «телескопиялық фронтальді тиегіш» – декларантта ЕАЭО Сыртқы экономикалық қызметінің тауар номенклатурасының (бұдан әрі – СЭҚ ТН) 8429 51 990 0 коды бойынша келесі негіздер бойынша дұрыс жіктелгені байқалады:
1.1. өндіруші-зауыт «Q» компаниясы 11.11.2025ж. ресми хатында тиегіштер тек фронтальді тиеуге және сусымалы материалдарды (астық, жемшөп) алға қарай қозғалған кезде түсіруге арналған. Машиналар астық шөмішімен базалық жиынтықта конструктивті түрде жүреді, бұл оларды СЭҚ ТН 8427 тауар позициясының айырлы немесе қатарлап тиегіштеріне жатқызуды болдырмайды. Бұдан басқа, дайындаушы зауыт «Q» компаниясы осы хатта сериялық нөмірлері бар телескопиялық фронтальді тиегіштердің 8429 51 000 0 санатына жататынын растайды (бүкіл әлемде алғашқы бес сан сәйкес келеді).
Сондай-ақ «G» компаниясы «Q» компаниясының өндіруші зауытынан басқа қытайлық кеден органдары «телескопиялық фронтальді тиегішті» 8429 51 000 0 санатына жатқызатынына (бүкіл әлемде алғашқы бес сан сәйкес келеді) назар аударады және қытайлық экспорттық декларацияда сондай-ақ телескопиялық фронтальді тиегіштің кедендік коды 8429 51 000 0 (бүкіл әлемде алғашқы бес сан сәйкес келеді), СЭҚ ТН коды 8429 51 990 0 ретінде тікелей көрсетілген сертификаттау жөніндегі аккредиттелген орган берген телескопиялық фронтальді тиегіштердің жіктелуі де 21.05.2025ж. қолданыстағы Сәйкестік туралы декларациямен (бұдан әрі – Сәйкестік туралы декларация) расталған.
1.2. әкелінетін тауар – «телескопиялық фронтальді тиегіш» – Сәйкестік туралы декларациямен бірге жүреді. Оның жіктелуі қолданыстағы Сәйкестік туралы декларациямен расталған, онда СЭҚ ТН коды 8429 51 990 0 ретінде тікелей көрсетілген.
«Машиналар мен жабдықтардың қауіпсіздігі туралы» КО ТР 010/2011 Кеден одағының техникалық регламентінің 7-бабына сәйкес сәйкестікті бағалау өнімді талдауды және сәйкестендіруді, оның ішінде қауіпсіздікті растау мақсатында СЭҚ ТН кодын айқындауды қамтиды. Аталған декларация ЕАЭО аумағына жабдықтарды әкелу үшін міндетті құжат болып табылады және ондағы қорытындылар кедендік декларациялау кезінде басым сипатқа ие.
1.3. қолданыстағы Сәйкестік туралы декларацияға сәйкес мәлімделген СЭҚ ТН коды – 8429 51 990 0 «Бұрылмайтын немесе бұрылатын үйіндісі бар бульдозерлер, грейдерлер, жоспарлаушылар, скреперлер, механикалық күректер, экскаваторлар, бір ожаулы тиегіштер, тегістегіш машиналар және өздігінен жүретін жол катоктары: - механикалық күректер, экскаваторлар және бiр ожаулы тиегiштер: - - фронтальді бiр ожаулы тиегiштер: – – – өзгелерi: – – – өзгелерi».
Тауар – «телескопиялық тиегіш» СЭҚ ТН 8429 тауар позициясына сәйкес келетін мынадай белгілерге ие:
- өздігінен жүретін доңғалақты машина;
- жұмыс органының фронтальді орналасуы – көлемі 2,5-2,7 м астық шөміші³ алдыңғы жағынан орнатылған, бұл СЭҚ ТН 8429 тауар позициясының тиегіштеріне тән;
- мақсаты – сусымалы материалдарды (астық, жемшөп) тиеу және түсіру;
- тиегіш конструкциясы бойынша базалық және декларация, келісімшарт, инвойс бойынша құжаттық түрде астық шөмішімен жүреді, бұл тек ауыл шаруашылығында сусымалы материалдарды (астық, жемшөп) тиеу және түсіру үшін пайдаланылғанын растайды.
- кран функцияларының болмауы – тиегіш жүк ілмегімен, арқанды немесе шынжырлы тетіктермен жабдықталмаған, жүктерді кран ретінде биіктікке көтеруге арналмаған;
- тиегіштің жүк ілмегі, мачтасы, адамдарды көтеруге арналған платформасы жоқ;
- тиегіш тағайындалмаған және конструкциялық жағынан қатқабат ретінде пайдаланылмайды.
Бұл 8429 51 990 0 ТН СЭҚ кіші субпозициясына жататын бір ожаулы фронтальді телескопиялық тиегіш.
1.4. СЭҚ ТН 1 түсіндірудің негізгі қағидасына (бұдан әрі – ТНҚ) сәйкес тауарларды жіктеу тауар позицияларының мәтіндеріне және бөлімдерге ескертпелерге сүйене отырып жүзеге асырылады.
- СЭҚ ТН 8429 тауар позициясы «шөміштің фронтальді қондырғысы бар өздігінен жүретін шөмішті тиегіштерді» қамтиды;
- СЭҚ ТН 8427 тауар позициясы импортталған тауардың конструкциясына сәйкес келмейтін «айырлы тұтқалы автотиегіштерді, қатқабаттар мен крандарды» қамтиды.
2. 09.10.2025ж. Тауарларды жіктеу туралы Шешімдегі қателер (бұдан әрі – Жіктеу туралы шешім).
2.1. Кеден органы ұсынатын СЭҚ ТН коды – 8427 20 190 9 «Айырлы қармауышы бар автотиегіштер; Көтергiш немесе тиеу-түсiру жабдықтарымен жарақталған өзге де арбалар: – көтергiш немесе тиеу-түсiру жабдықтарымен жарақталған тиегiштер мен арбалар, өздiгiнен жүретiн басқалары: – – – көтеру биiктiгi 1 м немесе одан астам: – – – өзгелерi: – – – өзгелерi».
СЭҚ ТН 8427 позициясы «айырлы тиегіштерді»; көтергіш немесе тиеу-түсіру жабдықтарымен жабдықталған өзге де тиегіштерді» қамтиды – яғни негізгі жұмыс органы тік діңгек бойынша көтерілетін айыр немесе платформа болып табылатын машиналар.
Тауар – «телескопиялық тиегіш» негізгі жиынтықта айырлармен жабдықталмаған, мачтасы жоқ, көтеруі алдыңғы жақта орналасқан шөміші бар гидравликалық телескопиялық жебемен жүзеге асырылады. Бұл 8427 топқа (1 және 6 ТНҚ) жатқызуды жоққа шығарады.
Жіктеу негізгі мақсаты және базалық жиынтығы бойынша анықталады. Тиегіштің негізгі мақсаты – ауыл шаруашылығында сусымалы материалдармен (астық, жемшөп) астық шөмішімен жұмыс істеу (Қазақстан Республикасының фермерлік шаруашылықтарымен сатып алу-сату шарттарымен расталады).
Жіктеу туралы шешімде тиегіштің «бүйірінде орналасқан телескопиялық жебемен» жарақталғаны көрсетілген, алайда бұл оның негізгі мақсатын – сусымалы материалдарды алдынан фронтальді тиеуді жоққа шығармайды. Телескопиялық жебе машинаның негізгі мақсатын өзгертпейтін қосымша функция болып табылады.
Кеден органы СЭҚ ТН кодын 8429 51 990 0-ға 8427 20 190 9-ға өзгерту үшін «телескопиялық жебенің орналасуы (алдыңғы жағында 8429, артқы жағында немесе бүйірінде 8427)» конструктивтік белгісі бойынша осы позициялардың тауарлары арасындағы бар айырмашылық негіз болып табылатынын көрсетті.
Бұл бекіту СЭҚ ТН, ЕАЭО Кеден кодексінде (бұдан әрі – ЕАЭО КК), ТНҚ белгіленген тауарларды жіктеу әдіснамасына және Еуразиялық экономикалық комиссияның (бұдан әрі – ЕЭК) ресми түсініктемелеріне қайшы келеді, бұл мыналармен расталады:
1) заңнамада тиегіште «жебенің орналасу» өлшемі жоқ. Бірде-бір нормативтік құжат (ЕАЭО КК, «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасының Кодексі (бұдан әрі – ҚР КК), СЭҚ ТН және ЖПҚ, үйлестірілген жүйеге түсініктемелер (HS Explanatory Notes), Алқаның шешімдері және т.б.) ЕЭК Кеңесі, техникалық регламенттер (оның ішінде КО ТР 010/2011) жіктеу үшін негіз ретінде «жебенің орналасқан жері» конструктивтік өлшемшартын қамтымайды.
Демек, кеден органының бұл дәлелі құқықтық нормаларға негізделмеген және ерікті түсіндіру болып табылады.
2) СЭҚ ТН түсіндірмесіне сәйкес СЭҚ ТН 8427 тауар позициясына айырлы тиегіштер, көтергіш діңгегі бар арбалар, қатқабат, тұғырықтар мен паллеттерді көтеруге арналған жабдықтар кіреді.
СЭҚ ТН 8427 тауар позициясында жіктеу үшін міндетті белгілер – тік көтергіш діңгек, жүктерді айырлармен немесе платформамен көтеру, жүктерді қатарлау.
Жоғарыда аталған белгілер тауардың – «телескоптық тиегіштің» сипаттамаларына сәйкес келмейді.
3) СЭҚ ТН 8429 тауар позициясы фронтальді шөміші бар машиналарды тікелей қамтиды және мыналарды қамтиды: фронтальді және шөмішті тиегіштер, материалдарды жинауға және жылжытуға арналған өздігінен жүретін доңғалақты машиналар, жылжымалы (телескопиялық) жебесі бар машиналар, жүкті алға қарай қозғайтын тиегіштер.
Импортталған тиегіштердің техникалық сипаттамалары СЭҚ ТН 8429 51 субпозициясына толығымен сәйкес келеді: шөміші бар фронтальді құрастыру, өздігінен жүретін доңғалақты машина, қозғалыс кезінде алға қырып алу, мақсаты – сусымалы материалдармен жұмыс
Бұл Сәйкестік туралы декларациямен расталған СЭҚ ТН 8429 51 990 0 кодын айқындайды.
2.2. Кеден органы сәйкестікті бағалаудың міндетті рәсімі шеңберінде алынған сертификаттау жөніндегі аккредиттелген органның қорытындысын ескермеген.
2.3. «G» компаниясы кеден органының тиегіш СЭҚ ТН 8427 тауар позициясында жіктелуге тиіс деген дәлелі СТҚ 6-ны қате қолдануға негізделген деп есептейді, өйткені тауардың техникалық сипаттамалары СЭҚ ТН 8429 тауар позициясына біржақты сәйкес келеді.
3. Даулау үшін құқықтық негіздер.
3.1. Тауарларды жiктеу олардың объективтi сипаттамалары мен қасиеттерi негiзiнде жүзеге асырылады. Тиегіш СЭҚ ТН 8429 тауар позициясының сипаттамасына сәйкес келеді.
3.2. Кеден органы жіктеу туралы шешімді дұрыс емес жіктеу анықталған жағдайда ғана қабылдауға құқылы. Бұл жағдайда жіктеу аккредиттелген органның қорытындысы негізінде жүргізілді, бұл қатені болдырмайды.
3.3. Сәйкестікті міндетті бағалауға жататын өнім үшін сәйкестік туралы декларацияның тұжырымдары кедендік декларациялау кезінде басымдыққа ие болады.
4. «G» компаниясы Жіктеу туралы шешімнің бұзушылықтармен қабылданғанына назар аударады, атап айтқанда:
1) тауарды қараусыз (тауарды қарау/тексеру актісі жоқ), тиісті сараптама жүргізусіз (тауардың тәуелсіз сараптамасын жүзеге асыратын аккредиттелген сынақ зертханасынан тауарды зерттеу нәтижелері туралы сараптамалық қорытынды жоқ), тек лауазымды адамның фотосуреттері мен субъективті пікірі негізінде ғана қабылданған;
2) декларанттың құқықтарын бұза отырып, кедендік бақылауды жүргізу кезінде қатысуға және түсініктеме беруге мүмкіндік берілмеген;
3) бұзушылық болып табылатын қолданыстағы Сәйкестік туралы декларация толық еленбеген;
4) кедендік тексеру аяқталғанға дейін шығарылған, бұл рәсімді бұзу болып табылады.
Бұдан басқа, СЭҚ ТН 8429 тауар позициясы үшін СЭҚ ТН түсініктемесі оның жер, жоспарлау және ұқсас жұмыстарға арналған машиналарды, оның ішінде материалдарды тиеуге арналған шөміші бар фронтальді тиегіштерді қамтитынын көрсетеді. Телескопиялық жебе бұл позициядан алып тастау үшін айқындаушы белгі болып табылмайды, өйткені көптеген фронтальді тиегіштерде маневрлікті арттыру үшін телескопиялық элементтер бар. Қоймалық айырлы тиегіштерге арналған СЭҚ ТН 8427 тауар позициясынан айырмашылығы, тауарлардың негізгі жабдық ретінде айырғыш қармауы басым болмайды; олар астық шөмішімен жабдықталған және фронтальді тиеуге арналған.
Кеден органының Ресей Федерациясының Федералдық кеден қызметінің 14.01.2019 жылғы № 28 бұйрығының 139-тармағына сілтеме қолданылмайды, өйткені бұл Қазақстан Республикасының аумағында күші жоқ Ресей Федерациясының ұлттық актісі және СЭҚ ТН біркелкі қолдануға қайшы келеді (ЕАЭО КК 38-бабы). Бұдан басқа, өндірушінің ресми сайты импортталған тауарларды айырлы жүк тиегіштер ретінде емес, алдыңғы телескоптық тиегіштер ретінде сипаттайды.
Қосымша «G» компаниясы кеден органының негіздемесіз кедендік сараптаманы тағайындаудан бас тартуына назар аударады. 11.11.2025ж. 29.10.2025ж. (бұдан әрі – Алдын ала акт) «G» компаниясы импортталған тауарлардың сипаттамаларын объективті анықтау үшін тәуелсіз аккредиттелген ұйымда кедендік (техникалық) сараптама тағайындауды сұрады (сұрақтар: СЭҚ ТН 8429 тауар позициясының конструкциясы сәйкес келе ме; СЭҚ ТН 8427 тауар позициясының белгілері бар ма; жебенің орналасуы жіктеуші белгі болып табыла ма). «G» компаниясының қарсылығын қарау қорытындысы бойынша кеден органы 11.11.2025ж. Алдын ала актіге 21.11.2025ж. (бұдан әрі – Тексеру актісі) Алдын ала актідегі сияқты жіктеу туралы сол ескі Шешімді қоса берді.
Тексеру актісінде сараптама жүргізуден бас тарту ұсынылған құжаттардың (техникалық паспорттардың, сипаттамалардың) жеткілікті болуымен дәлелденеді. Алайда бұл объективтілік қағидатын бұзады (Қазақстан Республикасы Әкімшілік іс жүргізу кодексінің 7-бабы), өйткені кеден органы сараптамалық қорытындыны талап ететін даулы техникалық аспектілерді (жебенің орналасуын, жұмыс істеу қағидатын) елемейді. Дереккөз ретінде Википедияға сілтеме жасау жарамсыз, себебі ол дәлелдемелер талаптарына сәйкес келмейді. Сараптамадан бас тарту «G» компаниясын қорғалу құқығынан айырады және Тексеру актісін біржақты етеді.
Импортталған тауарлар ауыл шаруашылығында тиеу-түсіру жұмыстарына (астық, шөп және т.б. орнын ауыстыру) арналған телескопиялық жебесі бар, көлемі 2,5-2,7 м ³, ең жоғары жүк көтергіштігі 3 500 кг, биіктігі 7 м, қуаты 91 кВт қозғалтқышы бар фронтальді бір ожаулы тиегіштер болып табылады. Тауарлардың конструкциясы 8429 СЭҚ ТН тауар позициясының, атап айтқанда 8429 51 кіші тобының сипаттамаларына сәйкес келеді. Телескопиялық жебе бұл позициядан алып тастау үшін айқындаушы белгі болып табылмайды, өйткені көптеген фронтальді тиегіштерде маневрлікті арттыру үшін телескопиялық элементтер бар. Қоймалық айырмалы тиегіштерге арналған СЭҚ ТН 8427 тауар позициясынан айырмашылығы негізгі жабдық ретінде тауарлардың артықшылықты шанышқымен қармауы; олар астық шөмішімен жабдықталған және фронтальді тиеуге арналған.
«G» компаниясы тауарды – «телескопиялық фронтальді тиегішті» жіктеудің дұрыстығын дайындаушы зауыт «Q» компаниясы ғана емес, Қытай Халық Республикасының (бұдан әрі – ҚХР) құзыретті кеден органдары да растайтынына назар аударады.
Осылайша, экспорттық кедендік декларациялауды жүзеге асыру кезінде көрсетілген тиегішті қытай кеден органдары Үйлестірілген жүйенің (HS) 8429 51 000 0 коды бойынша жіктеді, бұл қытайлық экспорттық кедендік декларацияда көрсетілген.
СЭҚ ТН кодының алғашқы алты саны (8429 51) Тауарларды сипаттау мен оларға код белгілеудің үйлестірілген жүйесі туралы конвенциядан тікелей туындайтын ҚХР мен ЕАЭО-ға мүше мемлекеттерді қоса алғанда, Үйлестірілген жүйеге қатысушы барлық мемлекеттерде біріздендірілген және бірдей болып табылады.
Көрсетілген мән-жай мыналарды растайды:
- тауар өзінің объективті техникалық және функционалдық сипаттамалары бойынша СЭҚ ТН 8429 тауар позициясына жатады – «өздігінен жүретін фронтальді бір ожаулы тиегіштер»;
- қытайлық кеден органдары экспорттық бақылауды жүзеге асыра отырып, техникалық құжаттама, келісімшарттық шарттар және машинаның іс жүзіндегі мақсаты негізінде тауарға алдын ала сыныптамалық сараптама жүргізеді;
- тиегішті 8429 51 000 0 кодына жатқызуды экспорттаушы елдің уәкілетті кеден органы жүргізген, бұл жіктелімнің еркін немесе формальды сипатын жоққа шығарады.
Демек, Қазақстан Республикасының аумағына импорт кезінде «G» компаниясы мәлімдеген ЕАЭО СЭҚ ТН 8429 51 990 0 коды тауар шығарылған елде өндірілген халықаралық жіктеудің қисынды және құқықтық жалғасы болып табылады және ЕАЭО СЭҚ ТН, ТНҚ және ТК талаптарына толық сәйкес келеді.
Бұл факт тауардың объективті және негізделген жіктелуін қосымша растайды және «G» компаниясының іс-әрекеттерінде қатенің не дұрыс берілмеген декларациялаудың болуын болдырмайды.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде «G» компаниясы тексеру нәтижелері туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ-қа қатысушының дәлелдерін қарап, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Қарастырылып отырған жағдайда, «G» компаниясы ҚХР-дан тауарларға 3 декларация бойынша ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсімімен орналастыра отырып, тауарды – «телескопиялық тиегішті» әкелуді жүзеге асырды (бұдан әрі – ТД, 25.05.25ж. екеу және 26.08.25 ж. біреу).
«Телескопиялық тиегіш» – тауарды кедендік декларациялау СЭҚ ТН - 8429 51 990 0 кодын «бір ожаулы фронтальді өзге тиегіштерді» және Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 09.02.2017ж. бұйрығымен бекітілген Кедендік әкелу баждары қолданылатын тауарлар тізбесінің, мөлшерлемелер мөлшері мен олардың қолданылу мерзімінің негізінде № 58 (өзгеріс енгізілді – ҚР Үкіметінің 19.12.2018ж. № 105) мәлімдеумен жүргізілді, баж мөлшерлемесі – 0% (бұдан әрі – ДСҰ мөлшерлемесі) құрады.
ҚР КК 39-бабына сәйкес СЭҚ ТН кедендік-тарифтік реттеу шараларын, кедендік әкету баждарын, тыйым салулар мен шектеулерді, ішкі нарықты қорғау шараларын қолдану, кедендік статистиканы жүргізу мақсатында тауарларды жіктеу үшін пайдаланылатын тауарларды сипаттау және код белгілеу жүйесі болып табылады.
Анықтама:
«код» – тауарлардың сыныптамалық топтамасын белгілеу үшін қолданылатын араб сандарының реттелген жиынтығы;
«тауарлар тобы» – жалпы белгілері бар және алғашқы екі цифрдың мәтіндік сипаттамасында сипатталған тауарлар;
«тауар позициясы» – бесінші саннан бастап барлық цифрлар нөлдік болып табылған жағдайда, бедерсіз атауы және төрт немесе одан да көп саннан тұратын коды бар тауарлардың сыныптамалық топтамасы;
«субпозиция» – тауар позициясының құрамына кіретін, бір дефисті немесе екі дефисті атауы бар тауарлардың сыныптамалық топтамасы.
«кіші субпозиция (кіші субпозиция)» – кіші позицияның құрамына кіретін, ал ол болмаған кезде тауар позициясының құрамына кіретін және не алты саннан астам саннан тұратын коды бар не коды жоқ, бірақ бір дефисті немесе көп дефисті атауы бар тауарлардың сыныптамалық топтамасы.
ҚР КК 40-бабына сәйкес тауарларды жіктеу деп қаралатын тауарларды СЭҚ ТН бойынша нақты тауар позицияларына, субпозицияларға және кіші субпозицияларға кезең-кезеңімен жатқызу түсініледі. Тауарларды жіктеу негізгі өлшемдерге сүйене отырып жүзеге асырылады:
1) тауар орындайтын функция;
2) тауар жасалған материал.
Бұл ретте СЭҚ ТН ТНҚ қолдану негізінде тауарлардың өңделу дәрежесін ескере отырып, оларды тауарлық кіші қосалқы позицияларға бір мәнді жатқызу қағидаты сақталады (алғашқы төрт белгі деңгейіндегі кодты анықтау үшін 1-5 КТҚ, алты-он белгі деңгейіндегі тауарды жіктеу үшін КТҚ 6) және бөлімдерге, топтарға (оның ішінде тауар позицияларына, субпозицияларға ескертпелерге), сондай-ақ ерекше жіктеу мәселелерін түсіндіретін қосымша ескертпелерге бір мәнді жатқызу қағидаты сақталады.
Тауарларды жіктеу кезінде кеден органдары, декларанттар немесе өзге де тұлғалар:
1) СЭҚ ТН ТНҚ;
2) бөлімдерге, топтарға, позицияларға ескертпелер.
СЭҚ ТН біркелкі қолдану мақсатында кеден органдары, декларанттар немесе өзге де тұлғалар:
1) СЭҚ ТН-ға түсініктеме;
2) Дүниежүзілік кеден ұйымының Үйлестірілген жүйесі комитетінің сыныптамалық пікірлер компендиумы;
3) уәкілетті органның тауарларды жіктеу туралы алдын ала шешімдерінің электрондық базасы;
4) ЕЭК және уәкілетті орган тауарларының жекелеген түрлерін жіктеу туралы түсініктемелер.
Қолда бар мәліметтерге, сондай-ақ интернет желісіндегі ақпаратқа сәйкес қаралып отырған тауар – «телескопиялық тиегіш» артқы бөлігінде телескопиялық жебемен жабдықталған доңғалақты машина болып табылады.
Ауыл шаруашылығында, құрылыста және логистикада қолданылады. Сусымалы материалдарды қайта тиеу/тиеу, «биг бэгтер» қаптарын қайта тиеу және тасымалдау, теңдер мен орамдарды жинау және басқа да жұмыстарды орындайды.
Жоғарыда көрсетілген функцияларды орындау үшін шөп тендеріне арналған қармау, шөпке арналған қармау айыры, палет айыры, шнек (2м * 400мм), бетон араластырғыш шөміш және т.б. сияқты аспалы жабдықтарды ауыстыру үшін тез алынатын кареткамен жабдықталады.
СЭҚ ТН 8426 тауар позициясы түсіндірмелерінің «Көп функционалды машиналар» бөліміне сәйкес көптеген машиналар осы тауар позициясында немесе СЭҚ ТН 8425, 8427 немесе 8425, 8427 немесе 8428 СЭҚ ТН тауар позициясында (көтеру, тиеу және т.б.), сондай-ақ 8429 немесе 8430 СЭҚ ТН тауар позициясында сипатталған функцияларды (жер қазу, тегістеу, бұрғылау және т.б.) орындай алады. Бұл машиналар СЭҚ ТН-ның XVI бөлiмiне 3-ескертпеге немесе ЖПҚ-ның 3 (в) Қағидаларына сәйкес жiктеледi. Бұл машиналарға механикалық күректер, драглайндар және т.б. мысал бола алады, олар жебелерді немесе шеткі айлабұйымдарды өзара алмастыру жолымен крандар, құрама көмір құбырлы және тиеу машиналары, құрама траншея қазғыш-құбыр төсегіштер және т.б. ретінде пайдаланылуы мүмкін.
СЭҚ ТН-ның XVI бөліміне 3-ескертпеде мыналар айқындалған: бiрыңғай тұтастықты қалыптастыру үшiн бiрiктiрiлген екi немесе одан да көп машиналардан тұратын екі немесе одан да көп өзара толықтыратын немесе өзара байланысты емес функцияларды орындауға арналған машиналар, құрауыштан ғана тұратын немесе сол машина болып табылатын, егер мәтінде өзгеше айтылмаса, негізгі функцияны орындайды.
СЭҚ ТН 8427 тауар позициясына түсініктемелерге сәйкес оған шанышқылы қармауышы бар автотиегіштер және өзге де көтергіш немесе қатарластырғыш тиегіштер және көтергіш тетікпен жабдықталған арбалар жатады. Көлік құралына салу немесе тиеу мақсатында жүк қозғалысы және оны көтеру кезінде жүкті ұстап тұруға арналған.
Көтергіш құрылғы әдетте көлік құралының күштік блогымен іске қосылады және, әдетте, тиелуге жататын жүк түріне сәйкес әртүрлі арнайы аспалы жабдықпен (айырлы қармауыштар, шабақтар, шөміштер, грейферлер және т.б.) жарақтандыруды көздейді.
Анықтама: СЭҚ ТН 8429 тауар позициясы түсіндірмесінің мәтіндеріне сәйкес аталған тауар позициясына жер қазатын машиналар және атауында егжей-тегжейлі санамаланған және бір ортақ белгісі бар топырақты тығыздауға арналған машиналар енгізіледі - олардың барлығы өздігінен жүретін болып табылады. (З) Өздігінен жүретін шөмішті тиегіштер. Бұл шөміштің фронтальді қондырғысы бар дөңгелекті немесе шынжыр табанды машиналар, олар машинаның жылжуы процесінде материалды жинайды, оны тасымалдайды және түсіреді. Осындай шөмішті тиегіштердің кейбір түрлері топыраққа көмілуі мүмкін. Бұған шөміштің дөңгелек немесе шынжыр табан тірегінің деңгейінен төмен түсуі есебінен қол жеткізіледі.
Көрсетілген жинақтауыштарды («телескоптық тиегішке шөп теңдеуге арналған қармау», «пішенге арналған қармау айыры», «палетті айыр») «G» компаниясы импорттаған және «ЭШФ» АЖ ақпаратына сәйкес «телескопиялық тиегішпен» бірге іске асырылған.
Мысалы, «G» компаниясы «F» компаниясының мекенжайына 29.05.2025ж. «телескопиялық тиегіш», «шөп тұтқыш», «шөп тұтқыш айыр» және «палетті айыр» тауарларын сатты.
Осы тауарларды Қазақстан Республикасының аумағына жеткізу «G» компаниясы «Q» компаниясы арасында жасасқан 20.03.2025ж. келісімшарт негізінде жүзеге асырылды, 25.05.2025 ж. ТД 2 бойынша импортталған жоғарыда көрсетілген тауарларды сатып алу оның нысанасы болып табылады (екеуі де 25.05.2025 жылы).
«Телескопиялық тиегіш» тауарының техникалық ерекшеліктерін, оның ішінде сусымалы материалдарды қайта тиеу/тиеу жөніндегі функцияларды орындауға арналған аспалы жабдықты ауыстыру тетіктерінің болуын ескере отырып, «биг бэгтер» қаптарын қайта тиеу және тасымалдау, теңдер мен орамдарды жинау және өзге де жұмыстар, 1 және 6 ТНҚ-ға сәйкес оның жіктелуі СЭҚ ТН 8426, 8427 және 8429 тауар позицияларына түсіндірмелердің XVI бөліміне 3-ескертпемен «көтеру биіктігі 1 м және одан жоғары өзге де өздігінен жүретін тиегіштер» СЭҚ ТН - 8427 20 190 9 коды бойынша жүзеге асырылады.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері құқыққа сыйымды деп танылды.
