Дау түрі: салықтық даулар
Салық төлеуші санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігіне (бұдан әрі – уәкілетті орган) «G» компаниясынан салықтардың және/немесе бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемелерінің орындалуына қатысты Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламасына шағым түсті.
Іс материалдарына сәйкес, салық органымен 2023 жылғы 30 қаңтардан бастап 2023 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі кезеңдегі салықтардың және/немесе бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемелерінің орындалуына тақырыптық тексеру жүргізілді.
Осы тексерудің нәтижелері бойынша Қазақстан Республикасындағы өндіріске қосылған құн салығы, қайта өндірілген жұмыстар және өндірілген қызметтер бойынша есепке алу туралы хабарлама берілді. (ҚҚС) 5 488,6 мың теңге сомасына және өсімпұл 1 081,1 мың теңгеге, ал шығын 178 487,3 мың теңгеге төмендеді.
«G» компаниясы салық органының қорытындысымен келіспей, салық органының шешімін бұзуды сұрап, апелляциялық шағым түсірді.
Даулы салық сомасын есептеу үшін негіз болып 2017 жылғы 25 желтоқсандағы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 190, 242 және 400-баптарының талаптарын бұзу негіз болды, онда шығыстар мен ҚҚС ЖШҚ бойынша есеп айырысу кезінде шегерімге жатқызылуы көзделген.
«G» компаниясы салық органының «Т» ЖШС-мен есеп айырысу бойынша шығыстарды және ҚҚС шегерімдерін алып тастауға қатысты тұжырымдарымен келіспейді.
Сонымен қатар, «G» компаниясының айтуынша, салықтық тексеру G компаниясы мен «T» ЖШС арасындағы іскерлік операциялар күмәнді деген қорытындыға келді. Өз шағымында «G» компаниясы мәмілелердің шынайылығын және экономикалық негіздемесін растайтын құжаттардың толық жиынтығын ұсынғанын айтады.
Сондай-ақ, G компаниясы өз шағымында салықтық тексеру қорытындысында «T» ЖШС қажетті активтерінің (көлік құралдары, мамандандырылған жабдықтар, мүлік) және еңбек ресурстарының болмауына сілтемелер бар екенін атап өтеді. «G» компаниясы қолданыстағы заңнама контрагенттер тарапынан тиісті активтер мен ресурстардың болуын тексеру міндетін жүктемейтінін атап өтеді.
Сонымен қатар, «G» компаниясы өз шағымында жұмыстың нақты орындалмағаны туралы дәлелдемелерді, сондай-ақ бастапқы құжаттарды қолдан жасау немесе мәмілелерді орындау кезіндегі кез келген басқа бұзушылықтар туралы дәлелдемелерді ұсынбағанын көрсетеді. Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 242-бабының 1 және 3-тармақтарының ережелеріне сәйкес салық төлеушінің кіріс әкелетін қызметке байланысты шығыстары Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, Салық кодексінің осы бабында және 243-263-баптарында белгіленген ережелер ескеріле отырып, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Салық төлеуші шегерімдерді олардың кіріс әкелетін қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттары болған жағдайда, нақты жұмсалған шығыстар бойынша жүргізеді. Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес Салық кодексінің 367-бабының 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызылған қосылған құн салығының сомасы тауарлар, жұмыстар, егер олар пайдаланылуға жататын болса, сондай-ақ пайдаланылуға жататын болса, сондай-ақ сатып алынатын қызметтер үшін төленуге жататын қосылған құн салығының сомасы болып табылады. осы тармақтың 1)-4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса.
Салық кодексінің 400-бабына сәйкес қосылған құн салығын есепке жатқызу үшін негіз шот-фактура болып табылады.
Салық кодексінің 412-бабының 12-тармағында заңды тұлғалар үшін шот-фактура атауы мен ұйымдық-құқықтық нысаны, сондай-ақ директордың және бас бухгалтердің қолдары көрсетілген мөрмен куәландырылуға тиіс екендігі көрсетілген.
Шот-фактура салық төлеушiнiң шешiмi бойынша осыған уәкiлеттi қызметкердiң қолымен куәландырылуы мүмкiн.
Салық кодексінің 190-бабының 1-тармағына сәйкес салықтық есепке алу – салық салу объектілері және (немесе) салық салуға байланысты объектілер туралы ақпаратты жинақтау және жүйелеу, сондай-ақ салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді есептеу және салық есептілігін жасау мақсатында салық төлеушінің (салық агентінің) осы Кодекстің талаптарына сәйкес бухгалтерлік есепті жүргізу процесі.
Салық кодексінің 190-бабының 3-тармағына сәйкес салықтық есепке алу бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік есепті жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
«Бухгалтерлік есеп туралы» Заңның 6-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен, сондай-ақ есеп саясатымен реттелетін дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинауға, есепке алуға және қорытындылауға арналған құрылымдық жүйе болып табылады.
«Бухгалтерлік есеп туралы» Заңның 7-бабының 1 және 4-тармақтарына сәйкес бухгалтерлік құжаттамаға бастапқы құжаттарды, есеп регистрлерін, қаржылық есептілікті, есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар мәмілені немесе оқиғаны жасау кезінде немесе ол аяқталғаннан кейін бірден дайындалуы керек.
Бұдан басқа, «Бухгалтерлік есеп туралы» Заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық түрдегі бастапқы құжаттарда мәмілені жасауға (оқиғаны растау) жауапты тұлғалардың лауазымы, аты-жөні, аты-жөні, қолдары, оның ресімделуінің дұрыстығы қамтылған міндетті деректемелер болуы тиіс.
Сондықтан салық төлеушінің шығыстары тауарларға, жұмыстарға және қызметтерге жұмсалған шығыстар кіріс алуға бағытталған жағдайда шегеріледі, ал ҚҚС салық салу мақсатында пайдаланылған (пайдаланылатын) кезде шегерімге жатады. Бастапқы бухгалтерлік құжаттама «Бухгалтерлік есеп туралы» Заңның талаптарына сәйкес жүргізіледі, оның ішінде операция немесе оқиға фактісін тіркейді.
Бұл ретте, «Т» ЖШС-мен өзара есеп айырысуларға жүргізілген салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2023 жылға 89 243,6 мың теңге сомасында шығыстар және 2023 жылдың 4 тоқсанынан бастап 5 488,6 мың теңге сомасында ҚҚС шегерімдерден алынып тасталды. Аудиторлық есепте «Т» ЖШС құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізгені көрсетілген.
Төлем банктік аударым арқылы жүзеге асырылды.
ҚР ИНИС сәйкес «Т» ЖШС-ның негізгі қызметі «Арнайы кәсіптерді қажет ететін басқа да құрылыс жұмыстары» болып табылады.
Директоры және құрылтайшысы К.
«Т» ЖШС орналасқан жері бойынша салық органында тіркелген.
«G» компаниясының салықтық тексеру актісіне сәйкес салық органы «Т» ЖШС-не 2024 жылғы 23 сәуірдегі «Тауарларды өткізу, қызметтерді көрсету және қаржылық операцияларды көрсету бойынша нақты айналымды анықтау мақсатында электрондық шот-фактураларды ресімдегеннен кейін жүргізілген кабинеттік тексеру нәтижелері бойынша» бұзушылықтары үшін мемлекеттік кірістер органдарымен анықталған тәуекел дәрежесі жоғары бұзушылықтарды жою туралы хабарлама жіберді. электрондық шот-фактураларыңыздың аяқталу ықтималдығы төмен».
Алайда, «Т» ЖШС-нің хабарламасы заңмен белгіленген мерзімде орындалмаған.
Нәтижесінде, «Т» ЖШС-нің электрондық шот-фактура ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруына Салық кодексінің 120-1 бабына сәйкес 2024 жылдың 10 маусымынан бастап шектеу қойылды.
«Т» ЖШС 2024 жылдың 26 шілдесінде тіркелген кеңсесінде болмауына байланысты ҚҚС мақсатында тіркеуден шығарылды.
Айта кетейік, Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес, шағымда шағымданушы өз талаптарын негіздейтін мән-жайлар және осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелер көрсетілуі тиіс.
Сонымен қатар, Серіктестік шағымға дәлел ретінде келесі құжаттардың көшірмелерін қоса берді: шарттар, электронды шот-фактуралар, жұмысты аяқтау (көрсетілген қызметтер) туралы анықтамалар, орындалған жұмыстардың және шығындардың құны туралы анықтамалар, орындалған жұмыстардың көлемі туралы анықтамалар, салыстыру актісі, төлем тапсырмалары.
2023 жылғы 17 наурыздағы «G» компаниясы (Тапсырыс беруші) мен «Т» ЖШС (Мердігер) арасында кіріктірілген алаңдары, балабақшалары және автотұрақтары бар көп пәтерлі тұрғын үй кешенінің оқшаулауын ауыстыру жұмыстарын жүргізуге келісім-шарт жасалды.
1.4-тармақ. 2023 жылғы 17 наурыздағы Шартта «Т» ЖШС (Мердігер) «G» компаниясына (Тапсырыс беруші) Шарт бойынша міндеттемелерді орындау үшін білікті мамандардың, сондай-ақ «Т» ЖШС (Мердігер) Шарт бойынша жүзеге асыратын қызмет түрлеріне қажетті рұқсаттардың, сертификаттардың және лицензиялардың болуына кепілдік беретінін қарастырады. 3.2.11-тармақ.
2023 жылғы 17 наурыздағы Келісімшартта «G» компаниясына (Тапсырыс беруші) бір (1) жұмыс күнінен кешіктірмей жазбаша түрде хабарлау қажет:
а) «Т» ЖШС (Мердігер) жұмыстың дұрыс орындалуына жауапты тұлғаны тағайындау;
б) «Т» ЖШС (Мердігер) объектілерде қауіпсіз еңбек тәжірибесінің сақталуына жауапты тұлғаны тағайындау, мұндай тұлғаны тағайындау туралы тиісті бұйрық шығару;
в) құрылыс алаңында қоршаған ортаны қорғау шаралары жүйесінің сақталуына жауапты болатын қоршаған ортаны қорғау инженерінің бұйрығымен тағайындау туралы және т.б.
Ұқсас талаптар (іргетастың жер асты гидрооқшаулағыш жұмыстары, шұңқырлардың құрылысы, қабырғаларды әрлеу), (люк қақпағын ауыстыру жұмыстары), (тексеру және айналма монтаж жұмыстары), (гидроизоляция жұмыстары), (ыстық/суық су құбырларын ауыстыру жұмыстары), (шатыр жөндеу жұмыстары), (дренаждық сорғы мен кабельді монтаждау жұмыстары), (әрлеу жұмыстары), су құбырын жөндеу жұмыстары (құбырларды жөндеу жұмыстары), су құбырын монтаждау жұмыстары (құбырларды монтаждау жұмыстары), 2) Шарттарда да қарастырылған. ауыстыру жұмыстары), келісім-шарт (ыстық/суық су құбырын ауыстыру жұмыстары), (ыстық/суық су құбырларын ауыстыру жұмыстары), (К2 жаңбыр суын бұру жүйесінің құбырларын ауыстыру жұмыстары).
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2012.12.20 №562 Бұйрығы. (бұдан әрі – №562 бұйрық) осы бұйрыққа қосымшаларға сәйкес бастапқы есепке алу құжаттарының нысандарын бекітті.
Сонымен қатар, No 562 бұйрыққа 50-қосымшаға сәйкес «Орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) туралы анықтама» R-1 нысаны (бұдан әрі – Сертификат нысаны) бекітілді.
Осы Сертификат нысаны «Жұмыстардың (қызметтердің) атауы (болған жағдайда техникалық ерекшеліктерге, тапсырмаға және жұмыстардың (қызметтердің) кестесіне сәйкес олардың кіші түрлері бойынша бөлінген)» 2-бағанын қамтиды.
Бұл ретте, мысалы, аяқталу актілерінде «Жұмыстардың (қызметтердің) атауы (техникалық шарттарға, тапсырмаға және жұмыстардың (қызметтердің) кестесіне сәйкес кіші түрлер бойынша, егер бар болса)» 2-бағанда «Құрылыс-монтаж жұмыстары (ҚЖЖ),» «Бір қозғалыс датчигін ауыстыру.
Атлант 4 тұрғын үй кешені, 2-кезең, лифт жөндеу» көрсетіледі. «Сезім қала» тұрғын үй кешені», «Құрылыс-монтаж жұмыстары (ҚЖЖ)» және т.б.
Сол сияқты электрондық шот-фактуралардағы «Тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің атауы» бағанында «Құрылыс-монтаж жұмыстары (ҚҚЖ),» «Сумен жабдықтау және су бұру» көрсетіледі. 2023 жылғы 6 маусымдағы Шарт бойынша 2023 жылғы шілде айындағы орындалған жұмыстардың құны мен шығыстары туралы анықтаманы талдау кезінде (ыстық су/суық су құбырларын ауыстыру бойынша жұмыстар), 2023 жылғы 10 тамыздағы Шарт бойынша орындалған жұмыстардың құны мен шығыстар туралы анықтамалар, 2023 ж. «Мердігер» дешифрленбеген және күні жоқ.
Сондай-ақ, 2023 жылғы 6 маусымдағы Келісімшарт бойынша аяқталған жұмыстарды қабылдау туралы No 1 және 2023 жылғы 10 тамыздағы Келісімшарт бойынша аяқталған жұмыстарды желтоқсанға қабылдау туралы No 1 Актіде «Тапсырыс беруші» және «Мердігер» қолдары түсініксіз және мерзімі көрсетілмеген.
2023 жылғы 1 маусымдағы ақаулар туралы есепте және 2023 жылғы 0 ақпандағы ақаулар туралы есепте комиссияның толық аты-жөні мен қолдары жоқ.
Сондай-ақ, 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап 2023 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі кезеңдегі «G» компаниясы мен «Т» ЖШС арасындағы өзара есеп айырысуларды салыстыру есебінде «Т» ЖШС басшысының қолы жоқ.
«Шағын бизнеске арналған ақпараттық жүйе» (IS SONO) деректері бойынша, «Т» ЖШС-ның Шағын кәсіпкерлік субъектілеріне арналған оңайлатылған декларациясы (910.00 нысаны) 2023 жылдың бірінші және екінші жартыжылдығына 3 қызметкердің орташа санын және бір қызметкерге 70 000 теңге орташа айлық жалақыны көрсетеді. Көлік құралдары салығы, жер салығы, мүлік салығы бойынша 2023 жылға арналған декларация (700.00 нысаны) тапсырылған жоқ.
Жоғарыда айтылғандардан «Т» ЖШС-да қызмет көрсету үшін тиісті материалдық-техникалық ресурстар, көлік құралдары немесе еңбек ресурстары жетіспейтіні шығады.
Салық кодексінің 146-бабының 1-тармағына сәйкес, кешенді немесе тақырыптық тексеруге жататын салық төлеушімен (салық агентімен) операцияларды жүзеге асыратын тұлғаларға салық органының тексеруі қарсы тексеру болып табылады.
Бұл тексеру осындай операциялар туралы қосымша ақпарат алу, мәміленің фактісі мен мазмұнын растау және көрсетілген салық төлеушіні (салық агентін) тексеру кезінде туындайтын мәселелерді шешу үшін жүргізіледі. Тақырыптық тексеру барысында 2025 жылғы 19 маусымда салық органына «G» компаниясы мен «Т» ЖШС арасындағы өзара есеп айырысуларға қарсы тексеру жүргізу туралы өтініш жіберілді.
Айта кетейік, салық органының ақпаратында қарсы салықтық тексеру 2025 жылдың 20 маусымында тоқтатылғаны көрсетілген.
Демек, жеткізу шарттарының, жұмыстарды, қызметтерді көрсетуге арналған шарттардың, электрондық шот-фактуралардың, жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) аяқталғаны туралы анықтамалардың және басқа да құжаттардың болуы және олардың белгіленген талаптарға ресми сәйкестігі тараптардың міндеттемелерін іс жүзінде орындағанын көрсетпейді және даулы мәмілелердің даусыз дәлелі болып табылмайды.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, осы жеткізушімен есеп айырысу құжаттары (келісімшарт, электрондық шот-фактуралар, жұмыстың аяқталғаны туралы анықтамалар және басқа да құжаттар) операциялардың фактісін сенімді түрде дәлелдей алмайды немесе олардың бухгалтерлік есепте тиісті түрде көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды.
Демек, олар Қазақстан Республикасының салық заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегеруге және ҚҚС есепке жатқызуға негіз бола алмайды. Осыған орай, 2023 жылдың 4-тоқсаны үшін шегерімдерден 89 243,6 мың теңге сомасында шығыстарды және есепке жатқызудан 5 488,6 мың теңге сомасында ҚҚС және салықтық тексеру нәтижелері бойынша ҚҚС бойынша тиісті есептеуді алып тастау негізді.
Апелляциялық комиссия отырысының қорытындысы бойынша тексеру нәтижелері туралы даулы хабарламаны күшінде қалдыру және шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.
