Дау түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: Жауапкершілігі шектеулі серіктестік
Салық түрі: қосылған құн салығын (ҚҚС) қайтару
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне (бұдан әрі-уәкілетті орган) ТОО «Б» (бұдан әрі – Серіктестік) тарапынан аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға қатысты апелляциялық шағым түсті. Шағым ҚҚС-ты (қайтаруға қойылған) сомалардың шынайылығын растау мәселелері, сондай-ақ 01.10.2024 ж. – 31.12.2024 ж. кезеңі бойынша ҚҚС жөніндегі салықтық міндеттемені орындау мәселелері бойынша келіп түсті.
Нәтижесінде ҚҚС-тың бюджетке төлеуге жатпайтын, қайтаруға расталмаған, есепке жатқызуға ұсынылған сомасының асып кетуі туралы 82 457,0 мың теңге мөлшерінде хабарлама шығарылған.
Серіктестік тексеру нәтижелері туралы хабарламамен ҚҚС асып түсетін бөлігінің 82 457,0 мың теңге сомасында қайтаруға расталмағанына келіспейді және мынадай уәждер келтіреді.
1) ҚҚС асып түсетін бөлігінің қайтаруға расталмауы ТБЖ (тәуекелдерді басқару жүйесі, орысша – СУР) қолдану нәтижесінде анықталған бұзушылықтарға байланысты.
Серіктестік шағымында тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану кезінде салықтық тексеру нәтижелері бойынша Серіктестікке қатысты 3–6 деңгейдегі жеткізушілердің бұзушылықтары заңсыз түрде «таңылғаны» көрсетіледі.
Шағымда бұзушылық ретінде Серіктестік мәміле жасамайтын үшінші тұлғалардың камералдық бақылау туралы хабарламаларын орындамауына байланысты ЭСФ АЖ-де (электрондық шот-фактуралар ақпараттық жүйесі, ИС ЭСФ) электрондық шот-фактура (ЭСФ) жазып беру құқығына қойылған шектеулер ескерілгені айтылған.
Сондай-ақ, Серіктестік шағымында Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2) тармақшасына және 2018 жылғы 19.03.2018 ж. №391 ҚР ҚМ Бұйрығымен бекітілген ҚҚС асып түсетін сомасын қайтаруды және тәуекелдерді басқару жүйесін қолдануды реттейтін Қағидалардың (бұдан әрі – №391 Қағидалар) 7-тармағына сәйкес, ҚҚС асып түсетін соманы қайтаруды растаудан бас тартудың негізі – тексерілетін салық төлеушінің жеткізушілері бойынша «Пирамида» талдамалық есебін талдау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар болып табылады деп көрсетілген. Демек, бас тарту үшін негіз – Қағидалардың 47-тармағында көзделген «тәуекел белгісі» емес, нақты «бұзушылық» болуы тиіс.
Сонымен қатар, №391 Қағидалардың 48-тармағына сәйкес, Қағидалар мақсатында салық заңнамасының бұзушылықтары ретінде мемлекеттік кірістер органдары камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар танылады.
Шағымда Қағидалар мақсатында бұзушылық ретінде тек камералдық бақылау немесе қарсы тексеру нәтижелерімен расталған бұзушылықтар ғана есептелетіні көрсетілген.
Серіктестік сондай-ақ №391 Қағидалардың 52-2-тармағына сілтеме жасайды: ҚҚС асып түсетін сомасының шынайылығын растау кезінде Қағидалардың 47-тармағына сәйкес белгіленген белгілер, егер олар ҚҚС асып түсетін соманы қайтаруға талап қойылмаған салық кезеңдеріне қатысты болса, салық төлеуден жалтару схемаларын қолдану тәуекелдері ретінде есепке алынбайды. Алайда Департамент актіде үшінші тұлғадағы бұзушылық қай кезеңге тиесілі екенін көрсетпеген, бұл аталған талаптарды бұзу болып табылады.
Салықтық тексеру актісінен көрінгендей, ҚР Салық кодексінің 152-бабын және №391 Қағидаларды бұза отырып, ЭСФ АЖ-де жеткізушілердің 3, 4, 5, 6 деңгейлерінде ЭСФ жазып беруге шектеу қойылуына байланысты 82 457,0 мың теңге ҚҚС сомасы қайтаруға расталмаған.
Шағымды қарау барысында төмендегілер анықталды.
Салық кодексінің 152-бабына сәйкес, ҚҚС асып түсетін сомаларының шынайылығын растауға арналған тақырыптық тексерулер жүргізудің ерекшеліктері көзделген.
Осы баптың 1-тармағына сәйкес, ҚҚС асып түсетін соманы қайтаруға талап қойған салық төлеушіге қатысты, тақырыптық тексеру тәуекелдерді басқару жүйесін (ТБЖ) қолдана отырып жүргізіледі.
Осы баптың 2-тармағына сәйкес, тексерілетін мерзімге салық төлеуші ҚҚС асып түсетін соманы қайтаруға талап қойған салық кезеңінен бастап, ҚҚС декларациясында (ҚҚС-ты қайтару талабы көрсетілген) ұсынылған салық кезеңі қоса есепке алынады.
№391 Қағидалардың 44-тармағына сәйкес, «Пирамида» талдамалық есебін қалыптастыру үшін тексерілетін салық кезеңі бойынша ҚҚС жөніндегі салық есептілігі және (немесе) ақпараттық жүйелердегі деректер пайдаланылады; деректер өзектілігі – ҚҚС қайтаруға талап берілген тоқсанның үшінші айының жиырмасыншы күніне.
Осы қаралатын жағдайда Серіктестік 2024 жылдың 4-тоқсаны (01.10.2024 ж. – 31.12.2024 ж.) бойынша ҚҚС асып түсетін сомасын қайтаруға талап қойған, талап сомасы – 2 922 996,6 мың теңге.
Салық кодексінің 152-бабы 11-тармағына сәйкес, «Пирамида» талдамалық есебі – салық төлеушінің ҚҚС бойынша салық есептілігін және (немесе) ақпараттық жүйелердегі мәліметтерді зерделеу мен талдау негізінде салық органдары жүзеге асыратын бақылау нәтижелері.
Осы баптың 12-тармағы 2) тармақшасына сай, тақырыптық тексеру аяқталған күнге дейін тексерілетін салық төлеушінің жеткізушілері бойынша «Пирамида» есебін талдау нәтижесінде бұзушылықтар анықталса, сол шектерде ҚҚС асып түсетін соманы қайтару жүргізілмейді.
ҚҚС асып түсетін сомаларын ТБЖ қолдану арқылы қайтарудың тәртібі №391 Қағидалармен белгіленген (олар Салық кодексінің 137-бабы 2-тармағына, 429-бабы 10-тармағына және «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Заңның 10-бабы 1) тармақшасына сәйкес әзірленген).
№391 Қағидалардың 38-тармағына сай, ТБЖ тәуекел дәрежелерін автоматтандырылған түрде есептелген баллдар негізінде айқындайды (қосымша 2), бұл ҚҚС асып түсетін соманы растау мақсатында тәуекел аймағындағы салық төлеушілерді анықтау және «Пирамида» талдамалық есебін қалыптастыру үшін, сондай-ақ ҚҚС асып түсетін соманы жеңілдетілген тәртіппен қайтару сомасын айқындау үшін қолданылады.
43-тармаққа сәйкес, тәуекел критерийлері бойынша жиынтық балл КММ (ҚР ҚМ МКК) белгіленген шектен аспаса, мұндай салық төлеушілер бойынша «Пирамида» есебі қалыптастырылады. 2022 жылғы 25.11.2022 ж. №693 КММ Төрағасының бұйрығымен шекті балл 350 болып белгіленген.
45-тармаққа сай, «Пирамида» есебі – көрсетілетін қызметті берушінің (қызмет көрсетуші органның) салық төлеушінің ҚҚС бойынша салық есептілігін және (немесе) АЖ деректерін, уәкілетті органдардан, ЖАО-дан, уәкілетті адамдардан алынған мәліметтерді, басқа да құжаттар мен мәліметтерді зерттеу мен талдау нәтижелері.
Есеп мына тәуекелдерді ескере отырып қалыптастырылады:
– салықтық міндеттемелерді орындамау тәуекелі;
– 47-тармақта көрсетілген тәуекелдер (соның ішінде жалған/тауарсыз мәмілелерді қолдану).
Осы істе тексеру барысында тәуекел критерийлері бойынша баллдар автоматтандырылған түрде есептеліп, жиынтық 206,838 баллды құрады; бұл шекті 350 баллдан аспағандықтан, «Пирамида» талдамалық есебі қалыптастырылған.
№391 Қағидалардың 47-тармағына сай, жеткізушілердің салық төлеуден жалтару схемаларын қолдану тәуекелі ретінде – тауарларды нақты жеткізусіз (жұмыс/қызмет көрсетусіз) ҚҚС-ты есепке жатқызу құқығын алу мақсатында мәмілелер жасалғанын көрсететін белгілер танылады. Оларға мыналар жатады:
– Салық кодексінің 120-1-бабына сәйкес ЭСФ АЖ-де ЭСФ жазып беруге шектеу қойылған жеткізушілер;
– тіркеуі (қайта тіркеуі) соттың заңды күшіне енген шешімімен жарамсыз деп танылған тұлғалар;
– ҚР ҚК 216-бабы бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру бірыңғай тізілімінде қылмыстық іс тіркелген тұлғалар;
– сотпен жарамсыз деп танылған мәмілелер.
Салық кодексінің 120-1-бабы 1-тармағына сәйкес, камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды белгіленген мерзімде орындамау және (немесе) орындалмаған деп тану жағдайында, жоғары тәуекел дәрежесі бар бұзушылықтар үшін салық органдары ЭСФ АЖ-де ЭСФ жазып беруді шектеуді енгізеді.
№391 Қағидалардың 52-тармағына сай, «Пирамида» есебі нәтижесі бойынша тауарлар, жұмыстар, қызметтер жеткізушілерінде салық заңнамасын бұзу фактілері анықталса, талапта және (немесе) салықтық өтініште көрсетілген сомалар шегінде, бірақ салық заңнамасын бұзған жеткізушілерге тиесілі ҚҚС асып түсетін сомалары шегеріліп, шынайылық растауы жүргізіледі. Бұл ретте (онымен шектелмей) мыналар ескеріледі:
1) жеткізушінің ҚҚС бойынша салық есептілігіндегі мәліметтер мен оның ЭСФ деректері арасындағы салыстыру нәтижесінде анықталған тауарлар/жұмыстар/қызметтер бойынша ҚҚС сомасын төмендету;
2) жеткізушінің ҚҚС салық есептілігі (және/немесе) сатылған тауарлар бойынша шот-фактуралар тізіліміндегі деректер мен сатып алушының сатып алынған тауарлар бойынша шот-фактуралар тізіліміндегі деректер арасындағы алшақтық;
3) ҚҚС тіркеу есебінен алынған (жойылған, әрекетсіз, банкрот) тұлғамен өзара есеп айырысу бойынша ҚҚС-ты есепке жатқызу – мұндай тұлға Салық кодексінің 85-бабына сәйкес ҚҚС тіркеу есебінен алынған күннен бастап;
4) соттың заңды күшіне енген шешімімен жарамсыз деп танылған мәміле бойынша ҚҚС-ты есепке жатқызу;
5) жеткізушінің басшысы (құрылтайшысы) ҚР ҚК 216 және 245-баптарындағы құқықбұзушылықтар бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру тізілімінде тіркелген жағдай (қалпына келтіретін негіздер бойынша тоқтатылған және 245-бап бойынша қалпына келтірмейтін негіздерден өзгелерін қоспағанда);
6) №391 Қағидалардың 47-тармағында көзделген тәуекелдері бар жеткізушімен өзара есеп айырысу бойынша ҚҚС-ты есепке жатқызу;
7) жеткізушінің есептелген ҚҚС сомаларын төлеу жөніндегі салықтық міндеттемесін орындамауы.
№391 Қағидалардың 67-тармағына сай, Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2), 3) тармақшаларына сәйкес, тақырыптық тексеру аяқталған күнге дейін қызмет алушының жеткізушілері бойынша «Пирамида» есебі нәтижелерімен бұзушылықтар анықталып, ҚҚС сомаларының шынайылығы расталмаса, ҚҚС асып түсетін соманы қайтару жүргізілмейді.
Осы істе ТБЖ қолдану нәтижесінде анықталған бұзушылықтарға байланысты 01.10.2024 ж. – 31.12.2024 ж. кезеңі бойынша қайтаруға жатпайтын ҚҚС сомасы 21 жеткізуші бойынша 81 582,2 мың теңгені құрады, оның ішінде:
1) ТОО «С» бойынша есепке жатқызылған ҚҚС – 43 121,5 мың тг; 5–6 деңгейдегі жеткізушілер (ТОО «П», ТОО «М», ТОО «Б», ИП Л., ИП Т) ЭСФ АЖ-де ЭСФ жазуға шектеуде. Қайтаруға жатпайтын ең аз ҚҚС – 13 830,4 мың тг.
2) ТОО «С» – 1 489,5 мың тг; 6 деңгейдегі жеткізуші ТОО «A» ЭСФ жазуға шектеуде. Ең аз сомасы – 1 043,6 мың тг.
3) ТОО «В» – 37 878,6 мың тг; 6 деңгейдегі ИП Н. ЭСФ жазуға шектеуде. Ең аз сома – 3 108,2 мың тг.
4) ТОО «K» – 112 130,1 мың тг; 5–6 деңгейдегі ТОО «А», ТОО «G» ЭСФ жазуға шектеуде. Ең аз сома – 2 739,3 мың тг.
5) ТОО «D» – 1 710,5 мың тг; 6 деңгейдегі ТОО «Ф» шектеуде. Ең аз сома – 1 061,8 мың тг.
6) ТОО «K» – 198 173,0 мың тг; 6 деңгейдегі ТОО «Э» шектеуде. Ең аз сома – 2 128,7 мың тг.
7) ТОО «M» – 4 967,8 мың тг; 6 деңгейдегі ТОО «S» шектеуде. Ең аз сома – 3 088,1 мың тг.
8) ТОО «Д» – 27 874,6 мың тг; 6 деңгейдегі ТОО «A», ТОО «М», ТОО «К», ТОО «O», ТОО «M», ТОО «С», TOO «U» шектеуде. Ең аз сома – 9 961,3 мың тг.
9) ТОО «Т» – 3 649,8 мың тг; 6 деңгейдегі ТОО «B» шектеуде. Ең аз сома – 3 214,3 мың тг.
10) ТОО «P» – 20 528,9 мың тг; 5–6 деңгейдегі ТОО «A», ТОО «Ч», ИП Ч. шектеуде. Ең аз сома – 20 033,4 мың тг.
11) ТОО «C» – 1 714,3 мың тг; 6 деңгейдегі А. шектеуде. Ең аз сома – 1 714,3 мың тг.
12) ТОО «А» – 1 644,4 мың тг; 3 деңгейдегі ИП К. шектеуде. Ең аз сома – 1 644,4 мың тг.
13) ТОО «С» – 8 393,9 мың тг; 6 деңгейдегі ИП Л., ТОО «А» шектеуде. Ең аз сома – 4 891,3 мың тг.
14) ТОО «В» – 11 165,2 мың тг; 6 деңгейдегі ТОО «В» шектеуде. Ең аз сома – 1 556,5 мың тг.
15) ТОО «К» – 87 279,7 мың тг; 6 деңгейдегі ТОО «А» шектеуде. Ең аз сома – 1 002,8 мың тг.
16) ТОО «O» – 4 285,7 мың тг; 6 деңгейдегі ИП А. шектеуде. Ең аз сома – 2 720,9 мың тг.
17) ТОО «А» – 12 495,8 мың тг; 6 деңгейдегі ТОО «Ер» шектеуде. Ең аз сома – 3 157,0 мың тг.
18) ТОО «В» – 34 879,2 мың тг; 6 деңгейдегі ТОО «W» шектеуде. Ең аз сома – 1 436,3 мың тг.
19) ТОО «S» – 27 857,1 мың тг; 6 деңгейдегі TOO «B» шектеуде. Ең аз сома – 1 108,9 мың тг.
20) АО «А» – 3 950,0 мың тг; 6 деңгейдегі ИП И. шектеуде. Ең аз сома – 1 000,9 мың тг.
21) ТОО «Г» – 2 595,8 мың тг; 6 деңгейдегі ТОО «Б» шектеуде. Ең аз сома – 1 139,9 мың тг.
Тексеру аяқталған сәтте анықталған бұзушылықтар жойылмағаны көрсетілген.
Осылайша, Салық кодексінің 152-бабы 1 және 12-тармақтары мен №391 Қағидалардың нормаларын ескере отырып, ТБЖ қолдану нәтижесінде анықталған бұзушылықтарға байланысты 81 582,2 мың теңге сомасында ҚҚС асып түсетін бөлігінің қайтаруға расталмауы – салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізді деп танылды.
2) «Пирамида» талдамалық есебін талдау нәтижесі бойынша анықталған бұзушылықтарға байланысты тікелей жеткізушілер бойынша ҚҚС асып түсетін соманың қайтаруға расталмауы.
Серіктестік шағымында Салық кодексінің 8-бабы 4 және 5-тармақтарына сәйкес, салық заңнамасының бұзушылығы салықтық тексеру барысында сипатталуға тиіс екені көрсетілген. Бұзушылық фактісін дәлелдеудің уәждері мен мән-жайларын ашу мемлекеттік кірістер органдарына жүктеледі.
Серіктестік орган тексеру аяқталған сәтте бұзушылықтардың барын дәлелдеп, оларды егжей-тегжейлі сипаттап, №391 Қағидалардағы «бұзушылық» критерийлеріне сәйкестігін және олардың қызмет алушы мен оның тікелей жеткізушісі арасындағы операцияларға қатыстылығын көрсетуге міндетті деп санайды.
Сонымен қатар, Серіктестік уәжіне сәйкес, органдар сұрау салуларға жауап алмаған жағдайда, тексеру актісінде жеткізушінің ЭСФ мен ҚҚС декларациясы (ф.300.00) арасындағы сомалық алшақтықты ғана көрсетіп, мұны «бұзушылық» деп есептеуді жеткілікті уәждеу деп қате санайды. Мұндай алшақтықтардың нақты себептері және олардың қызмет алушы мен жеткізушінің өзара операцияларына байланысы органмен анықталмаған.
Актіден көрінгендей, Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағы 2) тармақшасын және №391 Қағидалардың 52-тармағын бұза отырып, жеткізушілер бойынша ҚҚС асып түсетін бөлігі 781,5 мың теңге сомасында қайтаруға расталмаған; себебі – жеткізушінің ҚҚС салық есептілігі мен ЭСФ АЖ деректері арасындағы алшақтықтар және тақырыптық тексеру аяқталған күнге есептелген ҚҚС сомаларын төлеу міндеттемелерінің орындалмауы.
Шағымды қарау нәтижесінде төмендегілер айқындалды.
№391 Қағидалардың 46-тармағына сәйкес, салықтық міндеттемелерді орындамау тәуекелі – жеткізуші салық есептілігі деректерін ЭСФ АЖ деректерімен салыстыру арқылы анықталатын алшақтықтар және бюджетке ҚҚС есептеу мен төлеуді орындамауға нұсқайтын өзге де мәліметтер.
Салық кодексінің 152-бабы 10-тармағына сай, тақырыптық тексеру барысында «Пирамида» есебін талдау нәтижесі бойынша бұзушылықтар анықталған жағдайда, салық органы жеткізушілерге Салық кодексінің 114-бабы 2-тармағы 10) тармақшасында көзделген хабарламаны жолдайды. Егер жеткізуші өзге аумақтық органда тіркелсе, тексеруді тағайындаған орган тиісті органға бұзушылықтарды жою шараларын қабылдау туралы сұрау салады.
№391 Қағидалардың 12-тармағына сай, көрсетілетін қызметті беруші ӘРПК-нің 73-бабы 2-тармағы 7) тармақшасына сәйкес, «Пирамида» есебі нәтижелері бойынша камералдық бақылаумен анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарламаны жолдауды және өзге шараларды тыңдаусыз қабылдайды.
Осы істе «Пирамида» есебі нәтижелері бойынша тікелей жеткізушілерге қатысты жеткізуші салық есептілігі мен ЭСФ АЖ деректері арасындағы алшақтықтар және өзге мәліметтер анықталған. Қайтаруға расталмаған ҚҚС асып түсетін сома – 715,1 мың теңге, оның ішінде: РГП «Р» – 398,6 мың тг, АО «A» – 7,5 мың тг, АО «Н» – 193,5 мың тг, ТОО «Г» – 40,5 мың тг, ТОО «Д» – 2,0 мың тг, ТОО «Т» – 46,9 мың тг, ТОО «К» – 23,0 мың тг, ТОО «О» – 1,7 мың тг, АО «А» – 1,4 мың тг.
Аталған жеткізушілер бойынша алшақтықтар анықталғандықтан, олардың тұрған жері бойынша мемлекеттік кірістер органдарына сұрау салулар жолданды. Тексеру аяқталған сәтте бұзушылықтар жойылмаған.
Серіктестік есепке жатқызған сомалар мен жеткізушілердің бұзушылықтарды жоюы талданды:
1) РГП «Р» – есепке жатқызылған ҚҚС 398,6 мың тг; анықталған бұзушылық 3 247,3 мың тг; УГД-ға сұрау жолданған, жауап жоқ. Қайтаруға жатпайтын сома – 398,6 мың тг.
2) АО «A» – 7,5 мың тг; бұзушылық 2 078,1 мың тг; сұрау жолданды, жауап жоқ. 7,5 мың тг.
3) АО «Н» – 193,5 мың тг; бұзушылық 1 193,6 мың тг; сұрау жолданды, жауап жоқ. 193,5 мың тг.
4) ТОО «Г» – 40,5 мың тг; бұзушылық 840,1 мың тг; сұрау жолданды, жауап жоқ. 40,5 мың тг.
5) ТОО «Д» – 2,0 мың тг; бұзушылық 110,5 мың тг; сұрау жолданды, жауап жоқ. 2,0 мың тг.
6) ТОО «Т» – 46,9 мың тг; бұзушылық 47,9 мың тг; сұрау жолданды, жауап жоқ. 46,9 мың тг.
7) ТОО «К» – 248,4 мың тг; бұзушылық 23,0 мың тг; сұрау жолданды, жауап жоқ. Қайтаруға жатпайтын сома – 23,0 мың тг.
8) ТОО «О» – 6,4 мың тг; бұзушылық 1,7 мың тг; сұрау жолданды, жауап жоқ. 1,7 мың тг.
9) АО «А» – 3 950,0 мың тг; бұзушылық 1,3 мың тг; сұрау жолданды, жауап жоқ. 1,4 мың тг.
Осыған байланысты, РГП «Р» – 398,6 мың тг, АО «A» – 7,5 мың тг, АО «Н» – 193,5 мың тг, ТОО «Г» – 40,5 мың тг, ТОО «Д» – 2,0 мың тг, ТОО «Т» – 46,9 мың тг, ТОО «К» – 23,0 мың тг, ТОО «О» – 1,7 мың тг, АО «А» – 1,4 мың тг бойынша ҚҚС асып түсетін соманы қайтаруға растамау – салықтық тексеру нәтижесі бойынша негізді.
№391 Қағидалардың 52-тармағы 7) тармақшасына сәйкес, «Пирамида» есебі нәтижелерімен жеткізушілерде салық заңнамасын бұзу анықталса, қызмет алушының тақырыптық тексеруі аяқталған күнге есептелген ҚҚС сомаларын төлеу жөніндегі жеткізуші міндеттемесінің орындалмауын қоса есепке алып, қайтару сомасы тиісті түрде азайтылады.
Осы істе есептелген ҚҚС сомаларын төлеу міндеттемесі орындалмағанына байланысты қайтаруға жатпайтын ҚҚС сомасы ТОО «Р» бойынша 66,4 мың теңге.
Серіктестік ТОО «Р» бойынша 66,4 мың тг ҚҚС-ты есепке жатқызған, ал бұл жеткізушіде тақырыптық тексеру аяқталған күнге есептелген ҚҚС сомаларын төлеу бойынша міндеттеме орындалмаған (салық берешегі – 6 235,4 мың тг). Сол себепті 66,4 мың тг ҚҚС асып түсетін сомасы қайтаруға расталмаған.
Тексеру аяқталған сәтте бұзушылықтар жойылмаған.
Осылайша, Салық кодексінің 152-бабы 10-тармағы және №391 Қағидаларды ескере отырып, жоғарыда көрсетілген жеткізушілер бойынша 781,5 мың теңге (715,1 + 66,4) сомасында ҚҚС асып түсетін бөлігінің қайтаруға расталмауы – негізді.
3) Өзара байланысты тарап жеткізуші – ТОО «А» бойынша 93,3 мың теңге сомасында ҚҚС асып түсетін бөлігінің қайтаруға расталмауы.
Серіктестік шағымында №391 Қағидалардың 54-тармағына сәйкес, тікелей жеткізушілер ретінде: өзара байланысты тараптар және (немесе) қызмет алушының бақылауындағы тұлғалар арқылы қызмет көрсеткен жеткізушілер танылатыны көрсетіледі.
Серіктестіктің пікірінше, өзара байланысты тарап жеткізушілердің бұзушылықтарын ҚҚС қайтарудан бас тарту негізі ретінде көрсету алдында, аталған қызметтерді алушының Серіктестік екеніне жеткілікті дәлелдер болуы тиіс.
Алайда ТОО «А» ТОО «Ю», ТОО «С», ТОО «R», ТОО «В» ұйымдарынан өзінің өндірістік қажеттіліктеріне (қалашықты коммуналдық қызметтермен қамтамасыз ету) арналған тек тауарларды ғана сатып алған.
Шағымда Серіктестік аталған ұйымдардан (ТОО «Ю», ТОО «С», ТОО «R», ТОО «В») ТОО «А» арқылы қызметтер алмағаны, сондықтан ҚҚС қайтаруды растаудан бас тарту заңсыз екені айтылған.
Актіден көрінгендей, Салық кодексінің 1-бабы 2-тармағы 2), 9) тармақшаларын және №391 Қағидаларды бұза отырып, өзара байланысты тараптар және (немесе) бақылаудағы тұлғаларға байланысты 93,3 мың теңге сомасында ҚҚС-ты қайтаруға растамау көрсетілген.
Шағымды қарау нәтижесінде төмендегілер анықталды.
№391 Қағидалардың 46-тармағына сай, егер тікелей жеткізушілер қызмет алушыға (тақырыптық тексеру жүргізіліп жатқан тұлғаға) қатысты өзара байланысты тарап немесе бақылаудағы тұлға болса, онда салықтық міндеттемелерді орындамау тәуекелі бойынша «Пирамида» есебін әрі қарай қалыптастыру тоқтатылмайды (жеткізуші салық есептілігі мен ЭСФ АЖ деректерін салыстыру нәтижелері бойынша анықталған алшақтықтар бойынша).
Салық кодексінің 1-бабы 2-тармағы және №391 Қағидалардың 46-тармағына сәйкес, төменде көрсетілген заңды тұлғалар Серіктестікке қатысты өзара байланысты тараптар және (немесе) бақылаудағы тұлғалар ретінде танылды. Осыған байланысты, аталған жеткізушілер бойынша салықтық міндеттемелерді орындамау тәуекелі жөніндегі «Пирамида» есебі қалыптастырылған.
Қалыптастырылған талдамалық есепке сәйкес, тексерілетін кезеңде мына жағдай анықталды:
ТОО «А» – Серіктестікпен өзара байланысты тарап, себебі тексерілетін кезеңде оның құрылтайшысы Серіктестік болған. Салық кодексінің 1-бабы 2-тармағы 2) тармақшасына сай, бір тұлға басқа тұлғаның «ірі қатысушысы» болса, олар өзара байланысты тараптар болып танылады. Ал 9) тармақша бойынша, ірі қатысушы – акционерлік қоғамдарды қоспағанда, заңды тұлға мүлкінің 10 және одан да көп пайызы үлесіне ие қатысушы.
1. ТОО «Ю»: есепке жатқызылған ҚҚС – 99,1 мың тг; анықталған бұзушылық – 76,5 мың тг; УГД-ға сұрау жолданды, жауап жоқ. Қайтаруға жатпайтын сома – 76,5 мың тг.
2. ТОО «С»: есепке жатқызылған ҚҚС – 1,3 мың тг; бұзушылық – 6,1 мың тг; сұрау жолданды, жауап жоқ. Қайтаруға жатпайтын сома - 1,3 мың тг.
3. ТОО «R»: есепке жатқызылған ҚҚС – 12,9 мың тг; бұзушылық – 22,2 мың тг; сұрау жолданды, жауап жоқ. Қайтаруға жатпайтын сома 12,9 мың тг.
4. ТОО «В»: есепке жатқызылған ҚҚС – 2,5 мың тг; бұзушылық – 3 414,7 мың тг; сұрау жолданды, жауап жоқ. Қайтаруға жатпайтын сома 2,5 мың тг.
Жалпы алғанда, өзара байланысты жеткізушілер бойынша ТБЖ қолдану нәтижесінде анықталған бұзушылықтарға байланысты 01.10.2024 ж. – 31.12.2024 ж. кезеңінде қайтаруға жатпайтын ҚҚС сомасы 93,3 мың теңге.
Осылайша, Салық кодексінің 1-бабы 2-тармағының 2), 9) тармақшаларының ережелерін ескере отырып, 93,3 мың теңге сомасында ҚҚС асып түсетін бөлігінің қайтаруға расталмауы – салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізді.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шешім қабылданды - Мемлекеттік кірістер департаментінің тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарлама өзгеріссіз, ал шағым қанағаттандырылмайды.
