Даудын түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) КТС есептелген сомасы туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - мемлекеттік кірістер органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «К» компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан келіп шығатыны, мемлекеттік кірістер органы 01.01.2020 жылдан бастап 31.12.2020ж дейін а кезеңіне салық және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемелерін орындау мәселелері бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын (КТС) 116 913,3 мың теңге сомасында, өсімпұл 77 376,1 мың теңге сомасында есептеу, азайтылған залал 313 253,9 мың теңге сомасында туралы хабарлама шығарылды.
«К» компаниясы мемлекеттік кірістер органының (МКО) қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда КТС есептеу және залалды азайту бойынша тексеру нәтижелері туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
Салық кодексінің 242-бабы 3-тармағы 1) тармақшасының, 271-бабы 2-тармағы 1) тармақшасының, 263-бабы 1-тармағының бұзылуы КТС есептеу және залалды азайту үшін 2020 жылғы 816 124,4 мың теңге сомасына шығыстар, тіркелген активтердің II тобы бойынша 119,9 мың теңге сомасына амортизациялық аударымдар, 81 575,9 мың теңге сомасына салық және бюджетке төленетін басқа да төлемдер, барлығы 897 820,2 мың теңге сомасына заңсыз шегерімге жатқызылған негіз болып табылады.
«К» компаниясы МКО-ның осы қорытындысымен келіспейді, себебі салықтық тексеру 2020 жылға талап қою мерзімін бұзған, себебі, 2023 жылға ұсынуды ескере отырып КТС бойынша қосымша декларация, көрсетілген кезең үшін талап қою мерзімі 2024 жылға дейін ұзартылады. Бұл ретте шағым жасалған хабарлама мен салықтық тексеру актісі 27.01.2025ж. шығарылды, бұл 25.12.2017ж. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 48-бабының 10 тармағын бұзу болып табылады.
Шағымда «К» компаниясына 30.12.2024ж. салықтық тексерудің алдын ала актісі тапсырылды. Салық төлеушіге салықтық тексерудің алдын ала актісін табыс ету, салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беру, осындай қарсылықты қарау қағидалары мен мерзімдерінің, сондай-ақ салықтық тексерудің алдын ала актісі бойынша нормалар қолданылатын салық төлеушілер санатының 8-тармағына сәйкес жазбаша қарсылықты дайындау және табыс ету мерзімі алдын ала тексеру актісін табыс ете отырып, 15 жұмыс күнін құрайды талап қою мерзімі 23.01.2025ж. қоса алғанда дейін тоқтатыла тұрады.
Бұл ретте, «К» компаниясы салықтық тексерудің алдын ала актісіне Ережеде белгіленген мерзімде, «К» компаниясы 2020 жылғы КТС бойынша талап қою мерзімін 23.01.2025ж. ұсынбады.
«К» компаниясы Салық кодексінің 158-бабының 3-тармағына сәйкес салықтық тексеру 27.01.2025ж. салықтық тексеру актісін жасаумен аяқталғанын, тексеру нәтижелері туралы хабарлама «К» компаниясына пошта ұйымы арқылы 03.02.2025ж. тапсырылғанын көрсетеді, осыған байланысты МКО 2020 жылға ескіру мерзімі өткеннен кейін салық сомасын есептеді деп есептейді.
«К» компаниясының дәлелдерін тексеріп, МКО ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
«К» компаниясының 2020 жылғы КТС бойынша тақырыптық салықтық тексеруі ҚР Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің 25.12.2024ж. №592 бұйрығымен өткізілген.
МКО ақпаратынан келіп шығатыны, 2020 жылғы, 2021-2023 жылдардағы шегерімдер мен салық салынатын кірісті айқындау бойынша анықталған алшақтықтарға байланысты «К» компаниясына анықталған бұзушылықтарды бойынша түсіндірме беру жолымен дербес жою үшін қосымша салық есептілігін (н.100.00) ұсыну растайтын құжаттарды қоса бере отырып, 11.09.2024ж., 15.10.2024ж. хаттар жіберілді.
23.10.2024ж. өткізілген тыңдау нәтижелері бойынша Мемлекеттік кірістер органы «К» компаниясы жоғарыда көрсетілген хатта көрсетілген 2020 ж. қажетті құжаттарды ұсынбағанын анықтады. Бұл ретте, «К» компаниясы көрсетілген бұзушылықтарды жоймаған жағдайда салықтық тексеру тағайындауға бастамашылық жасалатыны туралы хабардар етілді.
Салық кодексінің 48-бабына сәйкес Салық органы салық және бюджетке төленетін төлемдердің есептелген, есептелген сомасын есептеуге немесе қайта қарауға құқылы уақыт кезеңі салық міндеттемесі мен талабы бойынша талап қою мерзімі деп танылады. Егер жоғарыда көрсетілген бапта өзгеше көзделмесе, талап қою мерзімі үш жылды құрайды.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 22.12.2022ж. №9 Нормативтік қаулысының «Салық заңнамасын қолданудың сот практикасы туралы» 18 тармағы бойынша Мемлекеттік кірістер органының есептелген салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер сомасын есептеу немесе қайта қарау құқығына қатысты талап қою мерзімі хабарламалар шығарылған күнге есептеледі.
Бұл ретте, Салық кодексінің 159-бабының 1-тармағына сәйкес салықтық тексеру нәтижелері бойынша шешім салықтық тексеру аяқталғаннан кейін шығарылатын тексеру нәтижелері туралы хабарлама болып табылады.
Бұл жағдайда Мемлекеттік кірістер органы салықтық тексеру аяқталғаннан кейін 27.01.2025ж. тексеру нәтижелері туралы №256 хабарлама шығарды.
Тиісінше, тексеру нәтижелері туралы көрсетілген хабарлама шығарылған күні талап қою мерзімі үш жылды құрайды.
Салық кодексінің 157-бабына сәйкес Салық кодексінің 158-бабында көзделген салықтық тексеру актісі жасалғанға дейін салық органының лауазымды адамы салық төлеушіге салықтық тексерудің алдын ала актісін тапсырады.
Салық кодексінің мақсаттары үшін салықтық тексерудің алдын ала актісі деп Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес тексеруші жасаған салықтық тексерудің алдын ала нәтижелері туралы құжат түсініледі.
Бұл ретте салық төлеуші салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беруге құқылы.
Осы баптың ережелері қолданылатын салық төлеушілердің санаттарын, сондай-ақ салық төлеушіге салықтық тексерудің алдын ала актісін табыс ету, салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беру, сондай-ақ мұндай қарсылықты қарау тәртібі мен мерзімдерін уәкілетті орган бекітеді.
Салық кодексінің 146-бабы 4-тармағына сәйкес салық органдары салық тексеруінің алдын ала актісіне салық төлеушінің (салық агентінің) жазбаша қарсылығын дайындау және оны Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен салық органы қарау кезеңінде салық тексеруін жүргізу мерзімінің өтуін тоқтата тұруы мүмкін.
Бұл ретте салықтық тексеруді жүзеге асыратын салық органы салық төлеушіге (салық агентіне) құқықтық статистика органын хабардар ете отырып, тоқтатыла тұрған немесе қайта басталған күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей салық тексеруін тоқтата тұру немесе қайта бастау туралы хабарламаны қолын қойғызып тапсыруға немесе хабарламасы бар тапсырыс хатпен не электрондық тәсілмен оған жіберуге міндетті.
Салық кодексінің 48-бабы 9-тармағының 1) тармақшасына сәйкес талап қою мерзімі салық төлеуші табыс еткен жағдайда бір күнтізбелік жылға ұзартылатынын атап өткен жөн. (салық агенті) осы баптың 2-тармағында белгіленген талап қою мерзімі бір күнтізбелік жылдан аз уақыт өткен кезең үшін салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің есептелген сомасын есептеу және (немесе) қайта қарау бөлігінде қосымша салық есептілігін табыс етеді.
Салық кодексінің 48-бабының 10-тармағына сәйкес салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылығын дайындау және беру және оны Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен салық органының қарауы кезеңінде салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің есептелген, есептелген сомасын есептеу немесе қайта қарау бөлігінде талап қою мерзімі тоқтатыла тұрады.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 12.01.2018ж. № 20 бұйрығымен бекітілген «Салықтық тексерудің алдын ала актісін салық төлеушіге тапсыру, салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беру, осындай қарсылықты қарау қағидалары мен мерзімдеріне, сондай-ақ салықтық тексерудің алдын ала актісі бойынша нормалар қолданылатын салық төлеушілердің санаттарына» 8-тармағына сәйкес (бұдан әрі - Қағида) алдын ала актіге жазбаша қарсылық алдын ала акті тапсырылған күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде келу тәртібімен салықтық тексеруді жүзеге асыратын мемлекеттік кірістер органына ұсынылады.
Қағидалардың 11-тармағының 1) тармақшасына сәйкес салық тексеруі Қағидалардың 8-тармағында белгіленген мерзімде жазбаша қарсылықты ұсынбаған жағдайда, ол аяқталған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде Салық кодексінің 18-тарауында белгіленген тәртіппен аяқталуға жатады.
Осылайша, Салық кодексінің жоғарыда көрсетілген нормаларымен салық есептілігінің түрі бойынша шектемей (хабарлама бойынша қосымша) қосымша салық есептілігін табыс еткен жағдайда талап қою мерзімін күнтізбелік бір жылға ұзарту көзделген. Бұл ретте талап қою мерзімін тоқтата тұру салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылығын дайындау және оны Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен салық органы қарау кезеңінде жүргізіледі.
Қаралатын жағдайда, 2020 жылғы КТС бойынша талап қою мерзімі аяқталатын салық кезеңі аяқталғанға дейін «К» компаниясы 25.01.2023ж. мемлекеттік кірістер органына 2020 жылғы КТС бойынша қосымша декларация табыс етілді (25.01.2023ж. №270325012023N00179).
Демек, 2020 жылғы КТС бойынша талап қою мерзімі Салық кодексінің 48-бабы 9-тармағының 1) тармақшасына сәйкес бір күнтізбелік жылға (31.12.2024ж.) ұзартылады.
Мемлекеттік кірістер органы «К» Компанияның сенімді тұлғасына 30.12.2024ж., № 256 30.12.2024ж. салық тексеруінің алдын ала актісі берілді және салықтық тексеру жүргізу мерзімін тоқтата тұру туралы хабарлама 30.12.2024ж. тапсырылды.
Демек, талап қою мерзімі 2020ж. Салық кодексінің 48-бабы 10-тармағына сәйкес Қағидаларда айқындалған тәртіппен кезеңге тоқтатыла тұрады.
Сонымен қатар, «К» компаниясы Мемлекеттік кірістер органына Қағидада белгіленген мерзімде (15 ш.а.) 30.12.2024ж. № 256 ұсынылмаған (22.01.2025ж. дейін).
Жазбаша қарсылықтың ұсынылмауына байланысты, Мемлекеттік кірістер органы салықтық тексеруді аяқталуы оны Қағидалардың 11-тармағы 1) тармақшасының Салық кодексінің 18-тарауында белгіленген тәртіппен:
1) 27.01.2025ж. салықтық тексеру мерзімдерін жаңарту туралы хабарламаны;
2) 27.01.2025ж. № 256 салықтық тексеру актісіні;
3) 27.01.2025ж. № 256 тексеру нәтижелері туралы хабарламаны табыс ету арқылы жүзеге асырды.
Демек, Қағиданың 11-тармағының 1) тармақшасына, Салық кодексінің 48-бабы 9-тармағының 1) тармақшасына, 10-тармағына сәйкес шағым жасалған хабарлама шығарылған күнге (27.01.2025ж.) 2020 жылға КТС есептеу бөлігінде талап қою мерзімі аяқталған жоқ.
Осылайша, «К» компаниясының 2020 жылғы талап қою мерзімінің аяқталуы бөлігіндегі дәлелдері дұрыс емес болып табылады, тиісінше, 2020 жылғы КТС есептеу бойынша салықтық тексеру нәтижелері Салық кодексінің 48-бабына сәйкес негізделген болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.
