Дау түрі: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - Уәкілетті орган) аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - Салық органы) ҚҚС есептеу және есепке жатқызылатын ҚҚС асып кету сомасын қайтаруға жатпайтын, расталмаған есептелген салық сомасынан тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «М» Компаниясының апелляциялық шағымын алды бюджетке төлеу.
Іс материалдарынан келіп шығатыны, салық органы 01.07.2017ж. кезеңінде қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығы (ҚҚС) сомаларының дұрыстығын растау мәселелері бойынша «М» Компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді. 30.06.2022 ж. бойынша, оның нәтижелері бойынша 5 699 546,1 мың теңге мөлшерінде бюджетке төлеуге жатпайтын, қайтарылуға расталмаған, есептелген салық сомасынан есепке жатқызылған ҚҚС асып кету сомасы туралы хабарлама шығарылды.
«М» Компаниясы салық органының қорытындысымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.
ҚҚС 5 772 061,8 мың теңге сомасындағы асып кетуін қайтаруға растамауға Қазақстан Республикасының 152 жылғы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» (Салық кодексі) Кодексінің 25.12.2017-бабын бұзу негіз болды. және Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 19.03.2018ж. бұйрығымен бекітілген ҚҚС асып кеткен сомалары мен тәуекел дәрежесі критерийлерінің дұрыстығын растау мақсатында тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану қағидаларын бекіту туралы. №391 (бұдан әрі - Ереже 391).
М» Компаниясы салық органының осы қорытындысымен келіспейді, өйткені Салық кодексінің 158-бабы 1-тармағының 10) тармақшасын бұза отырып, салықтық тексеру актісінде барлық жағдайларда алшақтықтар бойынша анықталған бұзушылықтардың толық сипаттамасы, осы баптың 12-тармағында белгіленген аумақтық мемлекеттік кірістер органдарының (бұдан әрі - МКО) жауаптары мазмұны көрсетіле отырып, жоқ Салық кодексінің 152-бабына және №391 Ереженің 13-тармағына сәйкес.
«М» Компаниясы шағымда 14.04.2022 жылғы Мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының (бұдан әрі - СМАС) шешімінде 17.08.2021 жылғы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағымдануға байланысты көрсетілген. сот Салық органының салықтық тексеру актісінде МКО-ның алшақтықтардың жоқтығы туралы жауаптарын, сондай-ақ бұзушылықтарды жою фактілерін ескермейтінін анықтады. Салықтық тексеру аяқталған сәтте 6 жеткізушіде (оның ішінде «К» Компаниясы, «ТЕ» Компаниясы, «Э» Компаниясы, «А» Компаниясы, «КР» Компаниясы, «М» Компаниясы) «Пирамида» талдамалық есебі бойынша анықталған бұзушылықтар (алшақтықтар) жойылды, бірақ №00 актіде көрсетілмеді.
«М» Компаниясы бекітілген есеп айырысу тәртібіне сәйкес тәуекел дәрежесінің критерийлері бойынша баллдарды есептеуге сәйкес келмейді, өйткені 350 балл шегінен асуы мүмкін.
Бұдан басқа, Компания «М» шағымында салық мониторингіне қатысу, қызмет түрінің тұрақтылығы, еңбекақы төлеу қоры, қызметкерлер саны, қызметкерлермен қамтамасыз етілген табыс, тіркелген активтер, мүлік салығы, өз өнімінің экспорты, басым сектордағы қызметті жүзеге асыру, инвестициялық жобаларға қатысу сияқты оң критерийлерге сәйкес келетінін атап көрсетеді.
«М» Компаниясының банктік шоттары бар екенін, көрсетілген банктердегі банктік шоттарға валюталық түсімнің түсуі жөніндегі ақпарат салықтық тексеру актісінде көрсетілмегенін көрсетеді.
«М» Компаниясы шағымда Салық кодексінің 48-бабы 3-тармағының 1) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес субъектілердің осындай санатына жатқызылған ірі кәсіпкерлік субъектілері үшін осы бапта белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, талап қою мерзімі бес жылды құрайтынын атап көрсетеді. «М» Компаниясы ірі кәсіпкерлік субъектісі болып табылады.
Бұдан басқа, Компания «М» шағымында 2017 жылғы 3-тоқсанда ҚҚС сомасының асып кетуін қайтаруды талап ету құқығына қатысты талап қою мерзімі көрсетілген. 141 543,3 мың теңге сомасында және 2017 жылғы 4-тоқсанда. сомасы 124 929,4 мың теңге аяқталмаған,
«М» Компаниясының пікірі бойынша талап қою мерзімін есептеу кезінде салық органының Салық кодексінің 101-бабы 4-тармағының 1) тармақшасында көзделген салықтық өтінішті қабылдау күнін назарға алған жөн.
«М» Компаниясы шағымда Салық кодексінің 158-бабы 1-тармағының 10) тармақшасын бұза отырып, салықтық тексеру актісінде тексерушілердің Салық кодексінің 429-бабының 2-тармағын қолдануына негіз болған себептер мен дәлелдемелердің егжей-тегжейлі сипаттамасы жоқ екенін атап көрсетеді.
Уәкілетті орган шағым бойынша дәлелді шешім шығару мақсатында 07.06.2023ж. Салық кодексінің 186-бабына сәйкес 01.07.2017 бастап қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау мәселесі бойынша «М» Компаниясына тақырыптық тексеру тағайындалды. 30.06.2022ж. дейін
Осы хатты орындау үшін Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті (бұдан әрі - Комитет) 08.06.2023ж. «М» Компаниясына тақырыптық тексеру жүргізілді, оның нәтижелері бойынша 23.06.2025ж. (бұдан әрі - тақырыптық тексеру актісі).
Тақырыптық тексеру актісінен келіп шығады.
Салық тексеруі 15.02.2023ж. ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген ҚҚС асып кетуін қайтару туралы талаптың негізінде жүргізілді (н.300.00) 2 2022 тоқсан. 01.10.2015ж. 30.06.2022ж. дейін 5 699 576,1 мың теңге сомасында, оның ішінде нөлдік ставка бойынша салық салынатын айналымдар бойынша 4 656 011,4 мың теңге және Салық кодексінің 432-бабын қолдануға байланысты 1 043 564,7 мың теңге.
Шағым жасалған салықтық тексеру нәтижелері бойынша 15.02.2023ж. 5 699 576,1 мың теңге сомасында бюджетке төлеуге жатпайтын, қайтарылуға расталмаған есептелген салықтан есепке жатқызылған ҚҚС-ның асып кетуі туралы.
Салық тексеруі актісінің нәтижелері бойынша 15.02.2023ж. қайтаруға 5 772 061,8 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуі расталмаған, оның ішінде:
- валюталық түсімнің түспеуіне байланысты 212 162,3 мың теңге сомасында ҚҚС-ның артуы расталмаған;
- ТБЖ қолдану нәтижесінде анықталған бұзушылықтардың болуына байланысты 3 715 599,2 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуі расталмаған;
- 2021 жылдың 1-4 тоқсандары үшін 523 093,7 мың теңге мөлшерінде қайтаруға артық ұсынылған ҚҚС сомасы;
- бұрын қайтарылған ҚҚС сомасы 736 543,9 мың теңге.
- талап ету мерзімінің өтуіне байланысты 391 981,3 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуі расталмаған (01.10.2015 ж. бастап). 31.12.2017 ж. дейін);
- Салық кодексінің 429-бабы 2-тармағында көзделген шарттардың сәйкессіздігі нәтижесінде 192 681,5 мың теңге сомасында ҚҚС-ның асып кетуі расталмаған.
«М» Компаниясы қызметінің негізгі түрі - дайындалған тамақ өнімдері мен жартылай фабрикаттар өндірісі болып табылады.
ҚҚС есепке жатқызу әдісі барабар.
1. ТБЖ қолдану кезінде анықталған бұзушылықтарға байланысты ҚҚС асып кетуін қайтаруға растамауға қатысты.
Салық кодексінің 152-бабы 1-тармағына сәйкес қосылған құн салығының асып кеткен сомасын растау бойынша тақырыптық тексеру ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы талапты ұсынған салық төлеушіге қатысты ТБЖ қолданумен жүргізіледі.
Салық кодексінің 429-бабының 10-тармағына сәйкес қосылған құн салығының асып кетуін қайтару қағидаларын уәкілетті орган бекітеді.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 19.03.2018ж. №391 (Ереже №391).
№391 Ереже Салық кодексінің 137-бабының 2-тармағына және 429-бабының 10-тармағына және «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабының 1) тармақшасына сәйкес әзірленді және ТБЖ қолдана отырып, ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару тәртібін белгілейді.
№391 Ереженің 11-тармағына сәйкес қайтаруға ұсынылған ҚҚС асып кеткен сомаларының дұрыстығын, сондай-ақ қайтарудың оңайлатылған тәртібі қолданылған көрсетілетін қызметті алушыға бюджеттен қайтарылған ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексеру жүргізу кезінде мемлекеттік кірістер органы тексерілетін салық кезеңі үшін ақпараттық жүйені қолдана отырып, тексерілетін көрсетілетін қызметті алушы бойынша қалыптастырады «Пирамида» талдамалық есебі.
№391 ереженің 43-тармағына сәйкес, егер тәуекел дәрежесінің критерийлерін пайдалана отырып бағалау нәтижелері бойынша баллдардың жиынтық қорытындысы Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) белгілеген балл шегінен асып кетсе, осындай салық төлеушілер бойынша «Пирамида» есебі қалыптастырылмайды. Егер тәуекел дәрежесінің критерийлерін пайдалана отырып бағалау нәтижелері бойынша баллдардың жиынтық қорытындысы МКК белгілеген балл шегінен аспаса, онда осындай салық төлеушілер бойынша «Пирамида» есебі қалыптастырылады.
МКК Төрағасының «Тәуекел дәрежесінің критерийлерін есептеудің кейбір мәселелері туралы» 25.11.2022ж. №693, тәуекел дәрежесінің критерийлерін пайдалана отырып бағалау нәтижелері бойынша 350 (үш жүз елу) балл мөлшерінде балл шегі белгіленген.
№391 Ереженің 38-тармағына сәйкес «М» Компаниясы бойынша бекітілген есептеу тәртібіне сәйкес тәуекел дәрежесінің критерийлері бойынша баллдарды автоматтандырылған есептеу жүргізілді.
«М» Компаниясы қызметінің көрсеткіштерін бағалау бойынша тәуекел дәрежесінің критерийлері бойынша баллдарды автоматтандырылған есептеуге сәйкес жиынтық қорытынды 149,31 баллды құрайды.
Осылайша, шағымды қарау барысында тағайындалған тақырыптық тексерудің нәтижелері бойынша «М» Компаниясы бойынша «Пирамида» талдамалық есебін қалыптастыру бойынша шағым жасалған тексерудің нәтижелері расталды.
Әр түрлі деңгейдегі жеткізушілер бойынша тексерілетін кезеңде қалыптастырылған «Пирамида» талдамалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС бойынша Декларацияда (н.300.00) көрсетілген сатылған тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасын төмендету бөлігінде салық заңнамасын бұзушылықтар анықталды бюджетке ҚҚС есептеу және төлеу бойынша міндеттемелер.
ТБЖ №391 Ережесінің 43-тармағына сәйкес 01.07.2017-30.06.2022ж. кезеңіндегі «Жеткізушілер бойынша пирамида» талдамалық есебі қалыптастырылды.
Тақырыптық тексеру актісінің нәтижелері бойынша «М» Компаниясының 236 тікелей жеткізушісі бойынша №391 Ереженің 52-тармағында белгіленген тікелей жеткізушілерге және/немесе келесі деңгейлердегі жеткізушілерге қатысты салық заңнамасын бұзушылықтар анықталды, олар бойынша қайтарылуға расталмаған ҚҚС асып кетуінің ең аз сомасы 3 715 599,2 мың теңгені құрады.
Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2), 3) тармақшаларына сәйкес тексерілетін салық төлеушінің жеткізушілері бойынша «Пирамида» талдамалық есебін талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған, ҚҚС сомасының дұрыстығы расталмаған сомалар шегінде ҚҚС қайтару жүргізілмейді.
Осылайша, «Пирамида» есебінің анықталған бұзушылықтары бойынша тақырыптық тексеру актісінің нәтижелері бойынша ТБЖ қолдану нәтижесінде ҚҚС қайтаруға расталмаған сомасы 3 715 599,2 мың теңгені құрады.
Тақырыптық тексеру актісінің 4-бөлімінде 35 417 607,0 мың теңге сомасында анықталған бұзушылықтар егжей-тегжейлі көрсетілгенін атап өту қажет, оның ішінде ҚҚС ең аз сомасы әрбір жеткізуші бойынша 3 715 599,2 мың теңгені құрайды.
Тақырыптық тексеру актісімен «Пирамида» талдамалық есебінің нәтижелері бойынша бірінші және кейінгі деңгейдегі жеткізушілерде анықталған бұзушылықтар бойынша 3 715 599,2 мың теңге мөлшерінде ҚҚС асып кеткен сомасы расталады.
Осылайша, Салық кодексінің 152-бабының 12-тармағын ескере отырып, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «Пирамида» талдамалық есебінің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарға байланысты 3 715 599,2 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуін қайтаруға растамау негізделген болып табылады.
2. Валюталық түсімнің толық түспеуіне байланысты 212 162,3 мың теңге сомасында ҚҚС қайтаруға расталмауға қатысты.
Тақырыптық тексеру актісінен валюталық түсімнің толық түспеуі нәтижесінде қайтарылуға расталмаған ҚҚС сомасы 212 162,3 мың теңгені құрайтыны келіп шығады.
Тақырыптық тексеру шеңберінде Салық кодексінің 152-бабының 7-тармағына сәйкес валюталық түсімнің түсуі туралы сұрау салулар жіберілді:
- «Б» Компаниясының 30.06.2023ж., 10.07.2023ж.
- 30.06.2023ж. «Н» Компаниясына, 04.04.2023ж.
- 21.07.2023ж. «Е» Компаниясына, 02.08.2023ж. жауап алынды.
- 30.06.2023ж. «В» Компаниясына, 01.07.2023ж. жауап алынды.
- 30.06.2023ж. «F» Компаниясына, 05.07.2023ж.
- «R» Компаниясының 30.06.2023ж., 18.07.2023ж.
Жоғарыда көрсетілген Компанияның жауаптарына сәйкес валюталық түсімнің түсімі:
1. 27.04.2020 жылғы келісім-шарт бойынша; Валюта атауы: ресей рублі. Нақты жөнелтілген өнімнің құны (валютамен): 60 281 269 сом. Алдыңғы кезеңдерден валюталық түсімнің ауыспалы қалдығы: 0 сом. Осы тексеру барысында банк растаған түскен валюта түсімінің сомасы 59 750 453,24 сом. Барлығы валюталық түсім 59 750 453 рубль түсті. Кейінгі кезеңдер үшін валюталық түсімнің ауыспалы қалдығы 0 сом. Банктiң мәлiметтерi бойынша жете түспеген валюталық түсiмнiң сомасы 530 816 сом. Валюталық түсімнің толық түспеуіне байланысты қайтаруға жатпайтын ҚҚС сомасы 247,8 мың теңгені құрайды.
2. 20.07.2020 жылғы келісім-шарт бойынша Валюта атауы: USD. Нақты жөнелтілген өнімнің құны (валютамен): 536 522 USD. Алдыңғы кезеңдерден валюталық түсімнің ауыспалы қалдығы: 0 USD. Осы тексеру барысында банк растаған түскен валюталық түсімнің сомасы 529 587,08 USD. Барлығы валюталық түсім 529 587,08 USD түсті. Кейінгі кезеңдер үшін валюталық түсімнің ауыспалы қалдығы 0 USD. Банктің мәліметтері бойынша жете түспеген валюталық түсімнің сомасы 6 934,92 USD. Валюталық түсімнің толық түспеуіне байланысты қайтаруға жатпайтын ҚҚС сомасы 240,9 мың теңгені құрайды.
3. 05.10.2020 жылғы келісім-шарт бойынша Валюта атауы: USD. Нақты жөнелтілген өнімнің құны (валютамен): 173 356 USD. Алдыңғы кезеңдерден валюталық түсімнің ауыспалы қалдығы: 0 USD. Осы тексеру барысында банк растаған түскен валюталық түсімнің сомасы 146 190 USD. Барлығы валюталық түсім 146 190 USD түсті. Кейінгі кезеңдер үшін валюталық түсімнің ауыспалы қалдығы 0 USD. Банктің мәліметтері бойынша түскен валюталық түсімге дейінгі сома 27 166 USD. Валюталық түсімнің толық түспеуіне байланысты қайтаруға жатпайтын ҚҚС сомасы 960,0 мың теңгені құрайды.
Осылайша, тақырыптық тексеру актісімен 212 162,3 мың теңге мөлшерінде ҚҚС асып түскен сомасының нәтижелері шағым жасалған салықтық тексеру актісінде қайтаруға расталмаған, 1 448,7 мың теңге мөлшерінде ҚҚС асып кеткен сомасы расталды, 210 713,6 мың теңге мөлшерінде ҚҚС асып кеткен сомасы расталған жоқ.
Салық кодексінің 152-бабының 7-тармағын ескере отырып, салықтық тексеру нәтижелері бойынша валюталық түсімнің толық түспеуіне байланысты 1 448,7 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуін қайтаруға растамау негізделген, 210 713,6 мың теңге негізделмеген болып табылады.
Сонымен қатар, тақырыптық тексеру актісінен келіп шығатыны, «М» Компаниясының тақырыптық тексеру аяқталған күні бұрын 10.05.2024ж. 01.01.2019-31.12.2023ж. 3 951 481,7 мың теңге сомасында.
3. 2017 жылғы 3, 4-тоқсандарда талап қою мерзімінің аяқталуына байланысты 266 472,7 мың теңге сомасында ҚҚС қайтаруға расталмауына қатысты.
Тақырыптық тексеру актісінен келіп шығатыны, 01.07.2017ж. кезеңіндегі талап ету мерзімінің өтуіне байланысты қайтаруға расталмаған ҚҚС сомасы. 31.12.2017 ж. дейін оның ішінде 2017 жылғы 3-тоқсанда 266 472,7 мың теңгені құрады. - 2017 жылғы 4-тоқсанда 141 543,3 мың теңге. - 124 929,4 мың теңге.
Салық тексеруінің 15.02.2023ж. Салық кодексінің 48-бабы 2-тармағына сәйкес талап қою мерзімі 5 (бес) жылды құрайды, осылайша қайтаруға ұсынылған 5 699 576,0 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС асып кету сомасының 391 981,3 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС асып кету сомасы 01.10.2015ж. 31.12.2017ж. дейін, оның 266 472,7 мың теңгесі 01.07.2017ж. 31.12.2017ж. дейін.
Тақырыптық тексеруде мыналар белгіленген:
Салық кодексінің 48-бабының 3-тармағында Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес субъектілердің осындай санатына жатқызылған ірі кәсіпкерлік субъектілері үшін осы бапта белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, талап қою мерзімі бес жылды құрайтыны көзделген.
Салық кодексінің 48-бабы 9 және 10-тармақтарының ережелерімен талап қою мерзімін ұзарту және тоқтата тұру жағдайлары белгіленген.
Салық кодексінің 48-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес салық төлеуші (салық агенті) салықтарды және бюджетке төленетін төлемдерді, өсімпұлдарды есепке жатқызуды және (немесе) қайтаруды талап етуге құқылы уақыт кезеңі салық міндеттемесі мен талабы бойынша талап қою мерзімі болып танылатынын көрсету қажет.
Осылайша, 01.07.2017ж. 31.12.2017ж. дейін. салық төлеушінің салықтарды есепке жатқызуды және (немесе) қайтаруды талап ету құқығы талап қою мерзімінің 5 жылдық кезеңінде қолданылады.
Бұл ретте ҚР Жоғарғы Сотының 19 жылғы 22.12.2022 Нормативтік қаулысының № 9 «Салық заңнамасын қолданудың сот практикасы туралы» (бұдан әрі - 22.12.2022 ж. ҚР ЖС Нормативтік қаулысы) Салық кодексінің 48-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес салық төлеуші (салық агенті) есепке жатқызуды талап етуге құқылы және (немесе) салық және бюджетке төленетін төлемдерді, өсімпұлдарды қайтару.
Салық органының салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің есептелген, есептелген сомасын есептеуге немесе қайта қарауға құқығын және салық төлеушінің салық және бюджетке төленетін төлемдерді, өсімпұлдарды есепке жатқызуды және (немесе) қайтаруды талап ету құқығын бөлу қажет. Мәселен, салық төлеушінің салықтарды бюджеттен қайтару құқығын іске асыру кезінде салық органы есептелген салықтар сомасын есептемейді және қайта қарамайды, ал салықтарды бюджеттен қайтаруды растау не растаудан бас тарту орын алады.
Осыған байланысты салық төлеушілердің есепке жатқызуды талап ету және. (немесе) салық және бюджетке төленетін төлемдерді, өсімпұлдарды қайтару, талап қою мерзімін есептеу кезінде. салықтық тексеру нәтижелері бойынша шешім шығарылған күн емес, Салық кодексінің 101-бабы 4-тармағының 1) тармақшасында көзделген салықтық өтінішті немесе Салық кодексінің 431-бабы 1-тармағының 2) тармақшасында көзделген ҚҚС-ның асып кеткен сомасын қайтару туралы талапты, оның ішінде салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаны салық органы тіркеген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде табыс етеді.
ҚР ҚК 22.12.2022 ж. нормативтік қаулысына сәйкес. талап қою мерзімін есептеу кезінде салық органының Салық кодексінің 431-бабы 1-тармағының 2) тармақшасында көзделген ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы талапты қабылдау (тіркеу) күнін назарға алған жөн.
Тақырыптық салықтық тексеру 2022 жылдың 2 тоқсанына ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген ҚҚС асып кетуін қайтару туралы талап негізінде жүргізілді. 15.08.2022ж. 01.10.2015ж. бастап ҚҚС асып кетуін қайтару туралы талап қойылды. 30.06.2022ж. дейін. 5 699 576,1 мың теңге сомасында, оның ішінде 01.07.2017ж. 31.12.2017 ж. дейін. 266 472,7 мың теңге сомасында.
Демек, Салық кодексінің 48-бабы 3-тармағының, ҚР ЖС 22.12.2022 жылғы Нормативтік қаулысының 19-тармағының нормаларын ескере отырып, ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы талапты қабылдау күніне (2022 жылғы 2-тоқсандағы ҚҚС бойынша декларация (н.300.00)) 01.07.2017ж. 31.12.2017ж. дейін аяқталған жоқ.
Баяндалғанның негізінде, тақырыптық тексеру актісімен 266 472,7 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуіне шағым жасалған салықтық тексеру нәтижелері расталған жоқ.
Осылайша, Салық кодексінің 48-бабының 3-тармағын ескере отырып, салықтық тексеру нәтижелері бойынша талап қою мерзімінің өтуіне байланысты 266 472,7 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуін қайтаруға растамау негізсіз болып табылады.
Сонымен қатар, тақырыптық тексеру актісінен «М» Компаниясына 327 128,5 жылғы СМАС шешімі бойынша бұрын 10.10.2023 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуі қайтарылғаны расталғаны көрінеді. «М» Компаниясының 15.11.2022ж.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде 266 472,7 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуі қайтаруға жатпайды.
4. Салық кодексінің 429-бабы 2-тармағында көзделген шарттарға сәйкес келмеуіне байланысты 192 681,5 мың теңге сомасында ҚҚС қайтаруға расталмауға қатысты.
Тақырыптық тексеру актісінен Салық кодексінің 429-бабының 2-тармағына сәйкес қосылған құн салығының асып кетуі, өткізу бойынша айналымдар жасалған салық кезеңінің соңында қалыптасқан нөлдік ставка бойынша салық салынатын тауарлар, жұмыстар және қызметтер бойынша қайтарылуға тиіс егер бір мезгілде мынадай шарттар орындалса, Салық кодексінің 431-бабында айқындалған тәртіппен өткізу бойынша салық салынатын айналымдар мақсатында пайдаланылатын:
1) қосылған құн салығын төлеуші нөлдік ставка бойынша салық салынатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді тұрақты өткізуді жүзеге асырады;
2) тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді тұрақты өткізу жүзеге асырылған салық кезеңі үшін нөлдік ставка бойынша салық салынатын өткізу бойынша айналым өткізу бойынша жалпы салық салынатын айналымның кемінде 70 пайызын құрайды.
Салық кодексінің 429-бабы 2-тармағының мақсатында нөлдік ставка бойынша салық салынатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді тұрақты өткізуге қатарынан үш салық кезеңі ішінде жүзеге асырылатын нөлдік ставка бойынша салық салынатын тауарларды өткізу, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету әрбір тоқсанда кемінде бір рет жатады. Бұл ретте көрсетілген салық кезеңдерінің әрқайсысында осындай іске асыру тұрақты іске асыру деп танылады.
Бұл ретте, Салық кодексінің 429-бабының 3-тармағымен осы баптың 2-тармағында белгіленген шарттар орындалмаған жағдайда, қосылған құн салығы сомасының асып кетуі нөлдік ставка бойынша салық салынатын өткізу бойынша айналым мақсаттары үшін пайдаланылған тауарлар (жұмыстар, қызметтер) бойынша есепке жатқызылған салық сомасы бөлігінде қайтарылуға жатады деп айқындалған.
Салық тексеруі актісіне сәйкес жалпы салық салынатын айналымдағы нөлдік ставка бойынша салық салынатын айналым үлесі 15.02.2023ж. салық кезеңдері бөлінісінде 2018 жылғы 3-тоқсанды құрайды. - 13,23%; 2018 жылғы 4-тоқсан - 20,35%; 2019 жылғы 1 тоқсан - 28,05%; 2019ж. 2-тоқсан - 30,37%; 2019 жылғы 3-тоқсан - 30,37%; 2019 жылғы 4-тоқсан - 36%; 2020 жылғы 1 тоқсан - 39%; 2020 жылғы 2 тоқсан - 53%; 2020 жылғы 4 тоқсан - 50%; 2021 жылғы 1 тоқсан - 54,07%; 2021 жылғы 2 тоқсан - 56,60%; 2021 жылғы 3 тоқсан - 54,50%; 2021 жылғы 4-тоқсан - 58,02%; 2022 жылғы 1 тоқсан - 50,20%; 2022 жылғы 2 тоқсан - 52,40%.
Салық кезеңдері бойынша үлес 70 пайыздан аз болғандықтан, «М» Компаниясы Салық кодексінің 429-бабының 2-тармағында көзделген шарттарды орындамайды. Тиісінше, 192 681,5 мың теңге мөлшерінде ҚҚС асып кеткен сомасы қайтаруға қаралуға жатпайды.
Тақырыптық тексеру актісімен 192 681,5 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуін қайтаруға расталмаған салық тексеруінің нәтижелері расталды.
Осылайша, Салық кодексінің 429-бабы 2-тармағының нормасын ескере отырып, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 192 681,5 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуін қайтаруға растамау негізделген болып табылады.
Бұдан басқа, тақырыптық тексеру актісінен келіп шығатыны, тақырыптық тексеру аяқталған күні 23.06.2025ж. «М» Компаниясы бұрын мынадай салықтық тексеру актілері мен сот шешімдері бойынша 5 226 278,0 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуін қайтаруға расталды:
- 10.05.2024ж. 01.01.2019-31.12.2023ж. 3 951 481,7 мың теңге расталды;
- 05.07.2023ж. 01.01.2018-31.12.2022ж. кезеңінде 178 879,6 мың теңге расталды;
- 15.11.2022ж. 01.04.2017-31.03.2022ж. кезеңіне 166 689,1 мың теңге расталды;
- 16.08.2022ж. 01.10.2016-31.12.2021ж. 258 835,2 мың теңге расталды;
- 28.04.2022ж. 01.10.2015-30.09.2021ж. 233 901,5 мың теңге расталды;
- 17.08.2021ж. 01.10.2015-31.12.2020ж. кезеңіне 31 550,7 мың теңге расталды;
- 30.04.2021 жылғы салықтық тексеру актісі бойынша 01.07.2020-30.09.2020ж. кезеңіне 45 567,4 мың теңге расталды;
- 10.04.2022 жылғы СМАС шешімі бойынша «М» Компаниясының 17.08.2021ж. талап 21 332,8 мың теңге сомасына қанағаттандырылды;
- СМАС 10.10.2023ж. «М» Компаниясының 15.11.2022ж. талап 327 128,5 мың теңге сомасына қанағаттандырылды.
- СМАС 14.12.2023ж. 19.05.2023ж. сомасы 10 911,6 мың теңгеге қанағаттандырылды.
Осылайша, жоғарыда баяндалған тақырыптық тексеру актісінің негізінде 477 186,3 мың теңге (210 713,6 + 266 472,7) сомасында ҚҚС асып кетуіне шағым жасалған салықтық тексеру нәтижелері расталған жоқ. Сонымен қатар, жоғарыда көрсетілгендей, бұрын 10.05.2024ж. 01.01.2019-31.12.2023ж. 3 951 481,7 мың теңге сомасында және 10.10.2023 жылғы СМАС шешімі бойынша 327 128,5 мың теңге сомасында.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде 477 186,3 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуі қайтаруға жатпайды.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, 23.06.2025ж. 15.02.2023ж. шағым жасалған салық тексеруі актісінің нәтижелері бойынша ҚҚС асып кетуін қайтаруға растамау. 4 386 915,6 мың теңге сомасында негізделген болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.
