Кедендік даулар
Заңды тұлға
ҚҚС төлеуден заңсыз босату
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) «J» Компаниясынан аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) қосылған құн салығын (бұдан әрі – ҚҚС) есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына шағым алынған.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы ҚҚС төлеуден босатудың анықтығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 429 283,56 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
«J» Компаниясы кеден органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда «өнеркәсіптік пеш» тауары бойынша ҚҚС есептеу бөлігінде кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
2023 жылы «J» Компаниясымен Сыртқы экономикалық қызметтің тауар номенклатурасының (бұдан әрі – СЭҚ ТН) 8417 10 000 0 коды бойынша тауарларға арналған декларация (бұдан әрі – ТД) бойынша мәлімделген мырыш тотығы өнімін шығару жөніндегі екінші желінің құрылысы үшін «өнеркәсіптік пеш» жабдығын әкелінген. Бұл код Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің м.а. 21.02.2018ж. №67 бұйрығымен бекітілген ҚҚС есепке алу әдісімен төленетін импортталатын тауарлар тізбесіне енгізілген.
Жоғарыда көрсетілген жабдықты кедендік декларациялау кезінде маманның ДТ 47-бағанындағы қателігіне байланысты 208 167,7 мың теңге мөлшеріндегі сома толтырылмаған және тиісінше «ЗН» көрсетілмеген. Бұл бұзушылықты «J» Компаниясы кедендік тексеру барысында анықтады.
«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 418-бабының 15-тармағына сәйкес «J» Компаниясы кедендік тексеру жүргізу кезеңінде ТД-ға өзгерістер (толықтырулар) енгізу мүмкін болмады.
Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) (бұдан әрі – Салық кодексі) 427-бабына сәйкес ҚҚС ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсімімен орналастырылған тауарлар бойынша ҚҚС төлеушілер есепке жатқызу әдісімен төленеді.
Жоғарыда көрсетілген тауар ТД бойынша ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсімімен орналастырылды. Осыған байланысты «J» Компаниясы осы баптың талаптарын бұзбады деп есептейді және көрсетілген ТД бойынша 208 167,7 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС сомасын есепке жатқызу әдісіне өзгертуді сұрайды.
«J» Компаниясының пікірі бойынша Салық кодексінің нормаларымен есепке жатқызу әдісімен ҚҚС төлеуге тыйым салынбаған. Есепке жатқызу әдісімен төленген ҚҚС сомасын «J» Компаниясы 300.00 нысанында есептеу мен есепке жатқызуда көрсетуге және ТД 47-бағанына өзгерістер енгізуге міндеттенеді.
Баяндалғанның негізінде, «J» Компаниясы ҚҚС және өсімақы сомасы заңсыз және заңсыз есептелген деп есептейді.
СЭҚ-қа қатысушының дәлелдерін қарап, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Кодекстің 398-бабына сәйкес кеден органдары Қазақстан Республикасында төленуге жататын кедендік баждардың, кедендік алымдардың, салықтардың, арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждарының дұрыс есептелуін және бюджетке уақтылы төленуін бақылауды жүзеге асырады.
Кодекстің 81-бабына сәйкес декларант немесе кедендік баждарды, салықтарды төлеу бойынша міндеті туындаған өзге де тұлғалар кедендік баждарды, салықтарды төлеушілер болып табылады.
Қаралып отырған жағдайда «J» Компаниясы Қытайдан «кендерді, пиритті кендерді немесе металдарды күйдіруге, балқытуға немесе өзге де термоөңдеуге арналған көріктер мен пештерді» – 8417 10 000 0 СЭҚ ТН кодын мәлімдей отырып, ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсімімен орналастыра отырып, «өнеркәсіптік пеш» тауарын әкелуді жүзеге асырды. 29.07.2021ж. келісім-шарт негізінде тауарды кедендік декларациялау кезінде инвестицияларды жүзеге асыруды және инвестициялық преференциялар беруді көздейтін инвестициялық жобаны (бұдан әрі – Инвестициялық келісімшарт) іске асыру бойынша «J» Компаниясы ҚҚС төлеу (босату) бойынша жеңілдікті қолданған.
Мысалы, «J» Компаниясы ТД-ның 36-бағанында (преференция) «ООИПЗИК» кодын көрсетті, ол Кеден одағы комиссиясының 20.09.2010ж. №378 шешімімен бекітілген кедендік төлемдерді төлеу бойынша жеңілдіктер жіктеуішіне сәйкес ҚҚС бөлігінде көрсетілген. мынаны білдіреді:
«ИК» Шикізатқа және шикізатқа қатысты ҚҚС төлеуден босату (немесе) инвестициялық келісімшарт шеңберіндегі материалдарды, 44-бағанда (қосымша ақпарат) 07011 «Кедендік төлемдерді төлеу бойынша жеңілдіктер белгіленген құжаттар» коды бойынша ТД «СТ.290 29.10.2015 №375-V ҚРЗ», атап айтқанда Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 290-бабы және 07012 «Кедендік төлемдерді төлеу бойынша жеңілдіктер берудің мақсаттары мен шарттарын сақтауды растайтын құжаттар» коды бойынша мәлімделген «29.07.2021ж. келісімшарт».
Инвестициялық келісімшарттың мәні «J» Компаниясына инвестициялық жоба шеңберінде Қазақстан Республикасының кәсіпкерлік саласындағы заңнамасында көзделген инвестициялық преференцияларды беру болып табылады.
«J» Компаниясының Инвестициялық келісімшартына сәйкес Инвестициялық келісімшартқа қосымшаға сәйкес мерзімге технологиялық жабдыққа қосалқы бөлшектердің, шикізаттың және (немесе) материалдардың импорты кезінде кедендік баждар салудан босату ұсынылады.
Инвестициялық келісімшартқа қосымша келісіммен оған сәйкес кедендік баждар салудан босату Инвестициялық келісімшартқа қосымшаға сәйкес технологиялық жабдыққа қосалқы бөлшектердің импорты кезінде 5 жыл мерзімге олданылады.
Инвестициялық келісімшарт талаптарын негізге ала отырып, «J» Компаниясының ҚҚС төлеуден босату түріндегі преференция көзделмеген, бұл кеден органының сұрау салуына ұсынылған Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі Инвестициялар комитетінің ұстанымымен расталады.
Осылайша, «J» Компаниясы Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген «өнеркәсіптік пешке» қатысты ҚҚС төлеу бойынша жеңілдіктерді заңсыз алды.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, ҚҚС төлеуден заңсыз босатуға байланысты кеден органы ҚҚС және өсімпұлды есептеуді заңды түрде жүргізді.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері заңды деп танылды.
