Дау түрі: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) Мемлекеттік кірістер аумақтық департаментінің есепке жатқызылатын қосылған құн салығының (ҚҚС) бюджетке төлеуге жатпайтын қайтаруға расталмаған есептелген салық сомасынан асып кету сомасы туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «В» компаниясының шағымы түсті.
Іс материалдарына сәйкес, мемлекеттік кірістер органы 01.04.2024ж.- 30.06.2024ж. дейінгі кезеңге қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығы (ҚҚС) сомаларының дұрыстығын растау мәселелері бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша есепке жатқызылатын ҚҚС бюджетке төленуге жатпайтын 81 863,7 мың теңге мөлшерінде ҚҚС сомасын қайтаруға расталмағандығы туралы хабарлама шығарылды.
«В» компаниясы салық органының қорытындысымен келіспей, апелляциялық шағым түсіріп, онда салық органының шешімін бұзуды сұрайды.
«В» компаниясы 81 861,7 мың теңге ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару расталмау бөлігінде тексеру нәтижелері туралы хабарламамен келіспейді және келесі дәлелдерді келтіреді.
ТБЖ қолдану нәтижесінде анықталған бұзушылықтарға байланысты ҚҚС асып кетуін қайтаруды растамау туралы
«В» компаниясының шағымында салықтық тексеру нәтижелері бойынша тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану кезінде «В» компаниясына қатысты 5-6 деңгейдегі жеткізушілерге заңсыз бұзушылықтар жіберілгені көрсетілген.
Шағымдан ҚҚС сомасы оның тікелей жеткізушілері «Электрондық шот-фактура» ақпараттық жүйесінде жазып берген және тіркеген электрондық шот-фактуралар бойынша есепке алынғаны (Ақпараттық жүйедегі және салық реестріндегі электрондық шот-фактуралардың сомалары мен көрсеткіштері сәйкес келеді), ал мемлекеттік кірістер органы «В» компаниясының заңсыз салықтық жеңілдіктер алу тәуекелінің бар екендігін дәлелдемегені туралы шағымдан шығады.
Сондай-ақ, шағымда «В» компаниясы мәмілелер жасамаған үшінші тұлғалардың үстелдік аудит хабарламаларын орындамауына байланысты, Е-шот-фактура АЖ-да E-шот-фактура блогы енгізілген бұзушылықтар көрсетілген.
«В» компаниясының шағымында қосылған құн салығының асып кеткен сомасын қайтару және тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану туралы №391 Қағидалардың 52-2-тармағына сәйкес қосылған құн салығының асып кетуі сомасының дұрыстығын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 21 наурыздағы № 19 бұйрығымен бекітілген тәуекел дәрежесінің өлшемдерін растау мақсатында тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану туралы» делінген №391 ҚҚС асып кеткен сомасының дұрыстығын растау кезінде № 91 Қағидалардың 47-тармағына сәйкес белгіленген белгілер салық төлеуден жалтару схемаларын қолдану тәуекелдері, оның ішінде «Пирамида» талдауының нәтижелері бойынша салық заңнамасын бұзушылықтар анықталған тәуекелдер ретінде есепке алынбайды түсіндіру.
«В» компаниясы сондай-ақ №391 Қағидалардың 52-2-тармағына сәйкес ҚҚС асып кеткен сомасының дұрыстығын растау кезінде №391 Қағидалардың 47-тармағына сәйкес белгіленген белгілер салық төлеуден жалтару схемаларын пайдалану тәуекелдері ретінде, оның ішінде салық заңнамасын бұзу фактілері бойынша №391 салық есептілігінің нәтижелері бойынша салық заңнамасын бұзу фактілері анықталған жағдайда ескерілмейтінін көрсетеді ҚҚС декларациясында көрсетілген ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы талап қойылған. Бұл ретте салық органы салықтық тексеру актiсiнде үшiншi тұлғаның бұзушылықтары орын алған кезеңдi көрсетпеген, бұл жоғарыда аталған талаптардың бұзылуына жол берген.
Салық тексеруінің актісінен «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 25.12.2017 ж. және №391 Қағидалары бойынша қайтарылуға жатпайтын ҚҚС сомасы «Электрондық шот-фактура» ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды беруге 5, 6 деңгейлі шектеулердің болуына байланысты 56 516,1 мың теңге сомасында қайтаруға расталмаған.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 152-бабына сәйкес қосылған құн салығының асып кетуі сомаларының дұрыстығын растау үшін тақырыптық тексерулер жүргізудің нақты ережелері бар.
Бұл ретте, Салық кодексінің 152-бабының 1-тармағына сәйкес ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы талап қойған салық төлеушіге қатысты тәуекелдерді басқару жүйесін (ТБЖ) пайдалана отырып, ҚҚС асып кеткен сомасының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексеру жүргізіледі (бұдан әрі – Талаптың асып кеткен сомасы бойынша – қайтару сомасына қатысты).
Салық кодексінің аталған бабының 2-тармағы тексерілетін кезеңге салық төлеуші ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы талап қойған салық кезеңінен басталатын салық кезеңін, оның ішінде ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы талапты көрсете отырып, қосылған құн салығы бойынша декларация табыс еткен салық кезеңін қосатыны белгіленген.
Сондай-ақ, №391 Қағидалардың 44-тармағында «Пирамида» талдамалық есепті қалыптастыру мақсаттары үшін ҚҚС бойынша ұсынылған салық есептілігі және (немесе) тексерілетін салық кезеңі үшін ақпараттық жүйелерден алынған ақпарат пайдаланылады, бұл ретте ҚҚС асып кету туралы талап қайтарылған тоқсанның үшінші айының жиырмасыншы күніндегі жағдай бойынша маңызы бар деректер қолданылады.
Қаралып отырған іс бойынша «В» серіктестігі 01.04.2024ж.01.04 – 2024ж.30.06. дейін кезеңге 2024 жылдың 2-тоқсаны үшін ҚҚС декларациясында (300.00 нысаны) көрсетілген ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы талап қойды 2 734 244,9 мың теңге сомасында.
Салық кодексінің 152-бабының 11-тармағына сәйкес «Пирамида» талдамалық есеп салық төлеуші (салық агенті) табыс еткен ҚҚС бойынша салық есептілігін және (немесе) ақпараттық жүйелерден алынған ақпаратты зерделеу және талдау негізінде салық органдары жүргізетін бақылау нәтижелері болып табылатынын атап өткен жөн.
Бұл ретте, Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2) тармақшасына сәйкес, тексерілетін салық төлеушінің өнім берушілеріне тақырыптық тексеру аяқталған күні Пирамида есебін талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған сомалар шегінде ҚҚС асып кетуін қайтару жүргізілмейді.
Тәуекелдерді басқару жүйесін пайдалана отырып, ҚҚС асып кеткен сомаларын қайтару тәртібі Салық кодексінің 137-бабының 2-тармағына және 429-бабының 10-тармағына және «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабының 1) тармақшасына сәйкес әзірленген №391 Қағидалармен белгіленгенін атап өткен жөн.
№391 Қағидалардың 38-тармағына сәйкес тәуекелдерді басқару жүйесі тәуекелдер деңгейін анықтау үшін тәуекел деңгейінің өлшемшарттары бойынша баллдарды беруді автоматтандырылған есептеу негізінде осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша салық төлеушілер санатына жатқызылған салық төлеушілерді анықтау мақсатында тақырыптық тексерулер жүргізу кезінде АЖ-ны пайдалана отырып, ҚҚС-тың асып кетуін растайды оңайлатылған тәртіппен қайтарылуға жататын ҚҚС асып кеткен сомасы.
№391 Қағидалардың 43-тармағына сәйкес, егер тәуекел критерийлерін пайдалана отырып, бағалау нәтижелері бойынша жиынтық балл Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кірістер комитеті белгілеген шекті баллдан аспаса, онда мұндай салық төлеушілер үшін «Пирамида» есебі қалыптастырылады.
Бұйрық бойынша 25.11.2022 ж. Мемлекеттік кірістер комитеті төрағасының № 693 «Тәуекел дәрежесі критерийлерін есептеудің кейбір мәселелері туралы» Қаулысымен тәуекел дәрежесі критерийлерін пайдалана отырып, бағалау нәтижелері бойынша баллдардың шекті мәні 350 балл деңгейінде белгіленді.
Бұл ретте, №391 Қағидалардың 45-тармағына сәйкес пирамида туралы есеп салық төлеушінің ҚҚС есептілігін және (немесе) АЖ-дан алынған ақпаратты, сондай-ақ уәкілетті мемлекеттік органдардан, жергілікті атқарушы органдардан, уәкілетті тұлғалардан алынған мәліметтерді, сондай-ақ салық төлеушінің басқа да құжаттары және (немесе) қызметі туралы ақпаратты зерделеу және талдау негізінде көрсетілетін қызметті беруші жүзеге асыратын бақылау нәтижелері болып табылады.
Пирамида есебі мыналарды ескере отырып жасалады:
салық міндеттемелерін орындамау тәуекелі және
№391 Қағидалардың 47-тармағында көрсетілген тәуекел, оның ішінде жалған (тауар емес) операцияларды пайдалану.
Қарастырылып отырған жағдайда, тексеру барысында тәуекел деңгейінің критерийлері бойынша ұпайлардың автоматтандырылған есебі жүргізіліп, жалпы ұпай саны 212 598 баллды құрады, ол шекті баллдан (350 балл) аспады, сәйкесінше «Пирамида» аналитикалық есебі қалыптастырылды.
Айта кетейік, №391 Қағидалардың 47-тармағына сәйкес, салық төлеуден жалтару схемаларын пайдаланатын өнім берушілердің тәуекелі тауарларды нақты жеткізбей, жұмыстарды орындамай, қызметтерді көрсетпей, ҚҚС сомасын есепке жатқызу құқығын алу мақсатында мәмілелер жасалғанын көрсететін белгілердің болуы деп танылады.
Бұл белгілерге әртүрлі деңгейдегі жеткізушілердің болуы жатады:
Салық кодексінің 120-1-бабына сәйкес электрондық шот-фактураның ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруды шектейтін;
заңды күшіне енген сот шешімі негізінде тіркеу (қайта тіркеу) жарамсыз деп танылған;
кімге қатысты Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 216-бабында көзделген қылмыстық істі Сотқа дейінгі тергеп-тексерудің бірыңғай тізіліміне тіркеу фактісі бар болса;
сот жарамсыз деп таныған мәмілелер.
Салық кодексінің 120-1-бабының 1-тармағына сәйкес салық органдары тәуекел дәрежесі жоғары бұзушылықтар анықталған жағдайда, белгіленген мерзімде сақталмаған және (немесе) салық органдарының тексеру нәтижесі бойынша бұзушылықтарды жою туралы хабарлама салықтық құқық бұзушылықтың жойылғаны туралы хабарламасы жойылды деп танылған жағдайда электрондық шот-фактураның ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеулер енгізетінін атап өткен жөн.
№391 Қағидалардың 52-тармағына сәйкес, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді жеткізушілер арасында Пирамиданың талдамалық есебінің нәтижелері бойынша салық заңнамасын бұзушылықтар анықталған кезде, ҚҚС асып кеткен сомасының дұрыстығын растау талапта және (немесе) салық декларациясында көрсетілген, қызмет көрсетулер бойынша заңнамада белгіленген нормадан асып кетуге азайтылған тауарларды, жұмыстарды орындауға салық салу сомасына азайтылған сомалар шегінде жүргізіледі мынадай фактілерді ескере отырып, бірақ олармен шектелмей, оның ішінде:
1) өнім берушінің ҚҚС салық есептілігінде көрсетілген мәліметтерді және (немесе) жеткізушінің шығарылған шот-фактуралары бойынша электрондық шот-фактуралар жүйесінің (бұдан әрі – ЭШФ) мәліметтерін салыстыру нәтижесінде анықталған өткізілген тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін ҚҚС сомасын төмендетіп көрсету;
2) өнім берушінің ҚҚС салық есептілігінде көрсетілген мәліметтер мен (немесе) өткізілген тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін шот-фактуралардың тізілімінде көрсетілген мәліметтер мен сатып алушының өзі сатып алған тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін шот-фактуралардың тізіліміндегі мәліметтер арасындағы сәйкессіздіктер;
3) ҚҚС бойынша есепке қоюдан шығарылған тұлғамен, оның ішінде таратылған, әрекетсіз немесе банкрот тұлғамен өзара есеп айырысулар бойынша ҚҚС сомасын есепке жатқызу - Салық кодексінің 85-бабына сәйкес осындай тұлға ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылған күннен бастап;
4) заңды күшіне енген сот шешімі негізінде жарамсыз деп танылған мәміле бойынша ҚҚС сомасын есепке жатқызу;
5) осы баптың 2-бабының 5-тармағы бойынша тоқтатылмайтындарды қоспағанда, басшысына (құрылтайшысына) қатысты Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 216 және 245-баптарында көзделген құқық бұзушылықтар туралы қылмыстық істі Сотқа дейінгі тергеп-тексерудің бірыңғай тізілімінде тіркеу фактісі бар өнім берушімен өзара есеп айырысулар бойынша ҚҚС сомасын есепке жатқызу Қылмыстық кодекс;
6) осы Қағидалардың 47-тармағында көрсетілген тәуекелдер анықталған өнім берушімен өзара есеп айырысулар бойынша ҚҚС сомасын есепке алу;
7) есептелген ҚҚС сомасын төлеу бойынша салық міндеттемесін орындамаған өнім берушімен есеп айырысулар бойынша ҚҚС сомаларын есепке жатқызу.
№391 Қағидалардың 67-тармағында Салық кодексінің 152-бабының 12-тармағының 2), 3) тармақшаларына сәйкес тақырыптық тексеру аяқталған күні тексерілген қызметтің нәтижелері бойынша талдау нәтижелері бойынша өнім берушілер үшін бұзушылықтар анықталған сомалар шегінде артық ҚҚС қайтарылмайды деп белгіленген y ҚҚС сомасы расталмады.
Қаралып отырған жағдайда 2024ж.01.04 - 2024ж.30.06 кезеңдегі ТБЖ қолдану нәтижесінде 15 жеткізуші бойынша анықталған бұзушылықтардың болуына байланысты ҚҚС сомасы 56 512,7 мың теңгені құрайтың қайтарылуға жатпайды, оның ішінде:
1) «В» компаниясы «СК» компаниясына 41 105,9 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды беруге шектеу қойылған «AZ» кәсіпкерінің 5-деңгейдегі өнім берушісінде бұзушылық анықталды, ал ең аз ҚҚС сомасы 10 634,6 мың теңгені құрайды.
2) «В» компаниясы «KI» компаниясы үшін 97 043,8 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеулері бар «МА» серіктестігі мен «ЕС» компаниясының 5-6 деңгейдегі жеткізушілері арасында бұзушылық анықталды, бұл ретте ҚҚС ең аз сомасы 8 085,3 мың теңгені құрайды.
3) «В» компаниясы «DT» компаниясына 1 710,5 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеу қойылған Кәсіпкер «ZS» 5-деңгейдегі жеткізушіде бұзушылық анықталды, ал ең аз ҚҚС сомасы 1 364,9 мың теңгені құрайды.
4) «В» компаниясы «DS» компаниясына 21 808,4 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «KD» серіктестігінің 6-деңгейдегі жеткізушісінде бұзушылық анықталды, онда Электрондық шот-фактуралар ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеу қойылған, ең аз ҚҚС сомасы 1 109,3 мың теңгені құрайды.
5) «В» компаниясы «PP» компаниясы үшін 77 253,6 мың теңге ҚҚС есепке жатқызылды, «ZS» кәсіпкері мен «LG» компаниясының 5-6 деңгейлі жеткізушілері арасында бұзушылық анықталды, оларда Электрондық шот-фактура ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды беруге шектеу қойылды, ал ең аз ҚҚС сомасы 15 389 теңгені құрайды.
6) «В» компаниясы «СТ» компаниясына 7 946,8 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, бұзушылық «Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеу қойылған «МА» серіктестігінің 5-деңгейдегі жеткізушісінде анықталды, ал ең аз ҚҚС сомасы 3 026,7 мың теңгені құрайды.
7) «В» компаниясы «КТ» компаниясына 6 445,6 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, бұзушылық «МС» компаниясының 5-деңгейдегі жеткізушісінде анықталды, онда Электрондық шот-фактура ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеу қойылған, ал ең аз ҚҚС сомасы 1 129,9 мың теңгені құрайды.
8) «В» компаниясы «VM» компаниясы үшін 23 248,5 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, бұзушылық «Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеулері бар «SТ» серіктестігі мен «BС» компаниясының 6-деңгейдегі жеткізушілері арасында анықталды, ал ең аз ҚҚС сомасы 2 253,8 мың теңгені құрайды.
9) «В» компаниясы «RP» компаниясына 22 413,9 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, бұзушылық «ZL» компаниясының 6-деңгейдегі жеткізушісінде анықталды, онда Электрондық шот-фактуралар ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеу қойылған, ал ең аз ҚҚС сомасы 1 340,3 мың теңгені құрайды.
10) «В» компаниясы «ЕТ» компаниясына 5 553,3 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеу қойылған «TG» кәсіпкерінің 6-деңгейдегі жеткізушісінде бұзушылық анықталды, ең аз ҚҚС сомасы 1 270,8 мың теңгені құрайды.
11) «В» компаниясы «GP» компаниясына 1 322,5 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, бұзушылық «RX» компаниясының 6-деңгейдегі жеткізушісінде анықталды, онда Электрондық шот-фактураның ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеу қойылған, ал ең аз ҚҚС сомасы 1 322,5 мың теңгені құрайды.
12) «В» компаниясы «PR» компаниясына 198 929,6 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Электрондық шот-фактура» ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды беруге шектеу қойылған кәсіпкер «KD» 6-деңгейдегі жеткізушіде бұзушылық анықталды, бұл ретте ең аз ҚҚС сомасы 1 159,9 мың теңгені құрайды.
13) «В» компаниясы «IC» компаниясына 3 136,3 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, бұзушылық «Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеулері бар «EK» және «BC» компаниясының 6-деңгейдегі жеткізушілері арасында анықталды, ал ең аз ҚҚС сомасы 3 136,3 мың теңгені құрайды.
14) «В» компаниясы «АС» компаниясына 2 107,4 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, бұзушылық «ST» серіктестігінің 6 деңгейлі жеткізушісінде анықталды, онда Электрондық шот-фактуралар ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеу қойылған, ал ең аз ҚҚС сомасы 2 107,4 мың теңгені құрайды.
15) «В» компаниясы «RA» компаниясына 2 634,9 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, бұзушылық «ST» серіктестігінің 6-деңгейдегі жеткізушісінде анықталды, онда Электрондық шот-фактуралар ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактураларды шығаруға шектеу қойылған, ал ең аз ҚҚС сомасы 2 632,5 мың теңгені құрайды.
Айта кету керек, салықтық тексеруді аяқтау кезінде анықталған бұзушылықтар жойылмаған.
Осылайша, Салық кодексінің 152-бабының 1 және 12-тармақтарының ережелерін және №391 Қағидаларды ескере отырып, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 56 512,7 мың теңге сомасында ТБЖ қолдану нәтижесінде анықталған бұзушылықтардың болуына байланысты ҚҚС асып кетуін қайтаруды растамау негізді болып табылады.
«Пирамида» талдамалық есепті талдау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарға байланысты тікелей жеткізушілер үшін ҚҚС асып кеткен сомасын қайтаруды растамау туралы.
«В» компаниясы өз шағымында, мемлекеттік кірістер органы өз сауалдарына жауап алмағандықтан, салықтық тексеру актісінде электрондық шот-фактурада және өнім берушінің ҚҚС декларациясында (300.00-нысан) ҚҚС сомаларының арасындағы сәйкессіздік сомасын ғана көрсеткенін, мұны «заңсыздықты есептеу үшін жеткілікті негіздеме» деп қате санайтынын атап көрсетеді. Салық органдары мұндай сәйкессіздіктердің пайда болу себептерін және олардың жеткізушіде көрсетілетін қызметті алушымен байланысын анықтаған жоқ.
Сондай-ақ, «В» компаниясы шағымда «КА» серіктестігінің комиссионер болып табылатынын көрсетеді, бұл өткен кезеңдердің салықтық тексерулерінің нәтижелерімен расталады, алайда осы өнім берушіге қатысты қарсы тексеру №391 Қағидалардың 79-тармағын бұза отырып жүргізілмеген.
Сонымен қатар, «В» компаниясы тікелей жеткізушілерге сұраныстар 21.10.2024 ж. жіберілді, тексеру 12.02.2024 жылы аяқталды, яғни сұрау жіберілгеннен кейін 28 жұмыс күні өткен деп есептейді.
Салық тексеру актісінен Салық кодексінің 152-бабының 12-тармағының 2) тармақшасын және № 391 Қағидалардың 52-тармағын бұза отырып, 25 тікелей жеткізуші бойынша салықтық есептілікте көрсетілген мәліметтерді талдау нәтижелері бойынша салықтық есептілікте көрсетілген өнім берушілер бойынша сәйкессіздіктер анықталғандықтан, тікелей жеткізушілер үшін ҚҚС асып кеткен сомасы қайтарылуға жатпайды ЭШФ АЖ және олар бойынша есептелген ҚҚС сомаларын төлеу бойынша салық міндеттемесі орындалмаған, қайтаруға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең аз сомасы 25 351,0 мың теңгені құрады, бұл ретте бұзушылықтарды жою туралы өтініштер тікелей жеткізушілердің орналасқан жері бойынша Мемлекеттік кірістер департаментіне жолданды.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
№391 Қағидалардың 46-тармағына сәйкес өнім берушінің салық есептілігіндегі мәліметтер мен «Е-шот-фактура» ақпараттық жүйесіндегі мәліметтерді, сондай-ақ бюджетке ҚҚ және бюджетке төлеу бойынша салық міндеттемелерінің орындалмағанын көрсететін өзге де мәліметтерді салыстыру нәтижесінде анықталған сәйкессіздіктер салық міндеттемелерін орындамау тәуекелі болып танылады.
Салық кодексінің 152-бабының 10-тармағына сәйкес тақырыптық тексеру жүргізу кезінде салық органы «Пирамида» талдамалық есепті талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтарды анықтаған жағдайда, Салық кодексінің 114-бабы 2-тармағының 10) тармақшасында көзделген тәртіппен өнім берушілерге хабарлама жібереді.
Бұл ретте, егер тексерілетін салық төлеушінің тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді жеткізушісі басқа салық органының орналасқан жері бойынша тіркеу есебінде тұрса, тақырыптық тексеруді тағайындаған салық органы тиісті салық органына осындай тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді берушілер тарапынан талдамалық есепті талдау нәтижесінде анықталған бұзушылықтарды жою бойынша Салық кодексіне сәйкес шаралар қабылдау туралы сұрау салу жібереді.
№391 Қағидалардың 12-тармағына сәйкес көрсетілетін қызметті беруші No 391 Қағидалардың 4-тарауына сәйкес Қазақстан Республикасы Әкімшілік іс жүргізу кодексінің (бұдан әрі – ӘРПК) 73-бабының 2-тармағының 7) тармақшасына сәйкес сот отырысын өткізбей шаралар қолданады, оның ішінде салық органдарына тексеру нәтижелері бойынша хабарлама жіберу Салық кодексінің 114-бабының 2-тармағының 10) тармақшасында көзделген, хабарлама деп аталғаннан кейін Пирамида есептілігін талдау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жоюға міндетті.
Қаралып отырған жағдайда «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша жеткізушінің салық есептілігінің мәліметтері мен ЭШФ АЖ мәліметтерін салыстыру нәтижесінде сәйкессіздіктер анықталды, олар бойынша есептелген ҚҚС сомасын төлеу бойынша салық міндеттемесі орындалмаған, олар бойынша қайтару расталмаған ҚҚС сомасының асып кетуі 5 мың теңгені құрайды есептілікті және ЭШФ АЖ мәліметтерін 25 258,6 мың теңге сомасында және есептелген ҚҚС сомасын төлеу бойынша орындалмаған салық міндеттемелері 92,4 мың теңге.
Бұл ретте жеткізушінің салық есептілігінің мәліметтері мен ЭШФ АЖ мәліметтерін, сондай-ақ басқа да мәліметтерді салыстыру нәтижесінде сәйкессіздіктер анықталған өнім берушілер бойынша жоғарыда аталған кәсіпорындардың орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органдарына сұрау салулар жолданды. Салық тексеруі аяқталған кезде бұзушылықтар жойылмаған.
Шағымды қарау барысында «В» компаниясымен есепке жатқызылған сомаға талдау жүргізілді және жоғарыда аталған жеткізушілер тарапынан анықталған бұзушылықтарды жою:
- «В» компаниясы «КА» компаниясынан 68,0 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» талдау есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 2 087 354,8 мың теңге сомасына 2024ж.21.10 сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Айта кету керек, электронды шот-фактураларда 11.06.2024ж. және 13.05.2024ж. және «КА» компаниясының «В» компаниясына берген басқа электрондық шот-фактураларында, «10. Жеткізуші санатында» «Комиссар» белгісі жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 68,0 мың теңге;
- «В» компаниясы «GK» компаниясынан 245,5 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300.00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 63,8 мың теңге сомасында 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 63,8 мың теңге;
- «В» компаниясы «GZ» компаниясынан 15,4 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» талдау есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300.00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 91,4 мың теңге сомасында 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 15,4 мың теңге;
- «В» компаниясы «LA» компаниясынан 885,1 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысаны) мен ҚҚС сомасының арасындағы сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 322,2 мың теңге сомасында 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 322,1 мың теңге;
- «В» компаниясы «МК» компаниясынан 1 208,9 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» сараптамалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300.00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 270,2 мың теңге сомасында 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 270,2 мың теңге;
- «В» компаниясы «АК» компаниясынан 538,0 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» талдау есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысан) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 104,8 мың теңге сомасында 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 104,8 мың теңге;
- «В» компаниясы «RP» компаниясынан 338,4 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300.00 нысаны) мен ҚҚС сомасының арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 445 685,5 мың теңге сомасында 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 338,4 мың теңге;
- «В» компаниясы «KR» компаниясынан 12 971,8 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300.00 нысаны) мен ҚҚС сомасының арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 230,7 мың теңге сомасында 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 230,7 мың теңге;
- «В» компаниясы «ZP» компаниясынан 2 093,3 мың теңге сомасында сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300.00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 1 933,0 мың теңге сомасында 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 1 933,0 мың теңге;
- «В» компаниясы «PS» компаниясынан 11,7 мың теңге сомасында сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300.00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 11,2 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 11,2 мың теңге;
- «В» компаниясы «AS» компаниясынан 1 024,8 мың теңге сомасында сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300.00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 83,3 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 83,3 мың теңгені құрайды;
- «В» компаниясы «SO» компаниясынан 1 516,2 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300.00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 0,03 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 0,03 мың теңгені құрайды;
- «В» компаниясы «MK» компаниясынан 12,8 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300.00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 3,3 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі мөлшері 3,3 мың теңгені құрайды;
- «В» компаниясы «LS» компаниясынан 305,1 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300.00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 305,1 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 305,1 мың теңге;
- «В» компаниясы «OV» компаниясынан 604,0 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 398,2 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 398,2 мың теңге;
- «В» компаниясы «ТО» компаниясынан 118,9 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 15 380,9 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 118,9 мың теңге;
- «В» компаниясы «RP» компаниясынан 22 413,9 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 20 000,0 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 20 000,0 мың теңге;
- «В» компаниясы «AL» компаниясынан 4 979,1 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 537,6 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 537,6 мың теңге;
- «В» компаниясы «CP» компаниясынан 646,8 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» сараптамалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 200,5 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 200,5 мың теңге;
- «В» компаниясы «RE» кәсіпкерінен 163,9 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» сараптамалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 0,1 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 0,1 мың теңгені құрайды;
- «В» компаниясы «KM» компаниясынан 971,6 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» сараптамалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 44,4 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 44,4 мың теңге;
- «В» компаниясы «AL» компаниясынан 18,8 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» сараптамалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 34,0 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 18,8 мың теңгені құрайды;
- «В» компаниясы «ОТ» компаниясынан 6,4 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» сараптамалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 280,3 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кетуінің ең төменгі сомасы 6,4 мың теңгені құрайды;
- «В» компаниясы «NC» компаниясынан 184,4 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызылды, «Пирамида» сараптамалық есебінің нәтижелері бойынша ҚҚС декларациясының деректері (300,00 нысаны) мен ҚҚС сомасы арасында сәйкессіздіктер анықталды, берілген электрондық шот-фактуралар бойынша 226,4 мың теңге 21.10.2024ж. сұраным жолданды. Мемлекеттік кірістер департаментіне жауап келген жоқ.
Тиісінше, қайтарылуға жатпайтын ҚҚС асып кеткен ең төменгі сомасы 184,4 мың теңгені құрайды.
Сондай-ақ, «В» компаниясымен салықтық тексеру аяқталғаннан кейін (02.12.2012ж.) бюджетке төленген салықтық тексеруді аяқтау күніне 92,4 мың теңге мөлшерінде есептелген ҚҚС сомаларын төлеу бойынша орындалмаған салықтық міндеттемелер анықталған «CS» кәсіпкерінен 92,4 мың теңге мөлшерінде ҚҚС есепке жатқызылды.
Жоғарыда айтылғандардың негізінде, Салық кодексінің 152-бабының 12-тармағының 2) тармақшасының ережелерін ескере отырып, салықтық тексеру нәтижелері бойынша жоғарыда аталған 25 тікелей жеткізуші бойынша 25 351,0 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуін қайтару расталмауы негізді.
Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы ӘРПК-нің 65-бабының 2-тармағына сәйкес, қосымша хабарланады. 25.12.2024 No 350-VI сұрау салуларды жолдаудың уақтылылығына шағым. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетінің қарауына жіберілді.
Қазақстан Республикасы ӘРПК-нің 73-бабына сәйкес, 2025 жылғы 10 қаңтарда «В» серіктестігі алдын ала шешім жолданды, оған әкімшілік іс жүргізуге қатысушы жазбаша қарсылық білдірді. Шешім қабылдау кезінде «В» компаниясының қарсылығында көрсетілген дәлелдер ескерілді.
Салық кодексінің 182-бабының 1-тармағына сәйкес, уәкілетті орган шағымды қарау аяқталғаннан кейін апелляциялық комиссияның шешімін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.
Апелляциялық комиссияның 23.01.2025 жылғы отырысының қорытындысы бойынша салық органының тексеру нәтижелері туралы даулы хабарламаны өзгеріссіз қалдыру және шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.
