Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС (сенімсіз өнім берушілермен өзара есеп айырысулар)
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) «А» Компаниясынан ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға апелляциялық шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, мемлекеттік кірістер органы 01.01.2021 жылдан бастап 31.12.2022 ж. бойынша салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша КБК есептеу туралы хабарлама шығарылды: 101110 Ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығы (КТС) 63 333,3 мың теңге сомасындағы, 29 505,9 мың теңге сомасындағы өсімпұл және азайтылған сома туралы шығын 16 555,6 мың теңге мөлшерінде.
«А» Компаниясы осы хабарламамен толық көлемде келіспейді және мынадай дәлелдер келтіреді
Шағымнан келіп шығатыны, тексеру актісінде келтірілген фактілер жеткізушілердің тауарларды жеткізуге және қызметтерді көрсетуге іс жүзінде мүмкіндігі болмағанын, жеткізушілер жүкті тасымалдауды іс жүзінде жүзеге асырғандықтан, жеткізушілер жүзеге асырған барлық құжаттар, атап айтқанда шарттар, орындалған жұмыстардың шот-фактуралар, төлем құжаттары, Қазақстан Республикасының шығыстар жөніндегі заңнамасында көзделген салыстырып тексеру актілері, шегерімнен шығарылғандарға тексеру барысында толық көлемде берілді.
«А» Компаниясы тексеру актісінде өзінің дәлелдерін Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 30.04.2015 жылғы бұйрығымен бекітілген Автомобиль көлігімен жүк тасымалдау №546 ережелерімен дәлелдей отырып, белгіленбеген үлгідегі тауар-көлік жүкқұжаттары (ТТН) бар екендігі көрсетілгенін растайды (бұдан әрі - Ереже). Бұл ретте «А» Компаниясы 04.07.2003 жылғы «Автомобиль көлігі туралы» Заңға сәйкес және көрсетілген Ережелермен тауарды жеткізуші өз күшімен немесе жалға алынған автокөлікпен тасымалдауды жүзеге асырған жағдайда, тауарды сатып алушының жеткізушіден ТТН талап етуге құқығы жоқ және тауардың қоймаға қандай көлікпен жеткізілгенін білуге тиіс емес деп атап өтті.
Бұл ретте «А» Компаниясы 04.07.2003 жылғы «Автомобиль көлігі туралы» Заңға сәйкес және көрсетілген Ережелермен тауарды жеткізуші өз күшімен немесе жалға алынған автокөлікпен тасымалдауды жүзеге асырған жағдайда, тауарды сатып алушының жеткізушіден ТТН талап етуге құқығы жоқ және тауардың қоймаға қандай көлікпен жеткізілгенін білуге тиіс емес деп есептейді.
Шағымда тексеру актісінде көрсетілгендей, «А» Компаниясында «К» ЖК, «Р» ЖК және «R» ЖК «А» Компаниясына тауарды тасымалдау бойынша қызмет көрсету үшін кейіннен сатып алу құқығымен жалға берілген көлік құралдары болған. Осыған байланысты аталған жеке кәсіпкерлерде «А» Компаниясының атына тасымалдау бойынша қызмет көрсетуге арналған көлік құралдары болды. Сондай-ақ «А» Компаниясының көліктік қызметтері «F» Компаниясына да өз құрылтайшыларын тасымалдау арқылы көрсетілді. Осылайша, аталған өнім берушілер көрсеткен көлік қызметтері «А» Компаниясының негізгі қызметіне тікелей және тікелей қатысы бар, оларсыз осы бизнес өмір сүре алмайды. Бұл ретте барлық тасымалдар мен маршруттарды мәліметтері тауарларды тасымалдау фактілерін толық растайтын тасымалдарды маршруттау бойынша қызметтер көрсеткен «R» Компаниясының сервистік Компаниясы тіркеді.
Шағымда «А» Компаниясының өтініші бойынша «R» Компаниясы маршруттау бойынша қызмет көрсету фактісін растағаны және тиісті көлік құралдарымен тауарларды тасымалдау фактілерін растайтын барлық түсірулерді ұсына алатыны көрсетілген.
Бұдан басқа, «А» Компаниясы 25.12.2017 жылғы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 264-бабының 1) - 5) тармақшаларында көзделген нормаларды келтіреді (Салық кодексі) және шегерімдерден алып тастау осы тармақшаларда көрсетілген негіздер болған кезде ғана жүргізілетінін атап көрсетеді. Бұл ретте, «А» Компаниясының атына шот-фактураларды жазып беру бойынша іс-әрекеттер және көрсетілген өнім берушілермен мәмілелер жалған және жарамсыз деп танылмағанын атап көрсетеді.
Тексеру актісінен «А» Компаниясы Салық кодексінің 242-бабының 1 және 3-тармақтарын бұза отырып, 2021-2022 жж. «F» Компаниясымен, «А» Компаниясымен, «R» ЖК, «Р» ЖК, «К» ЖК өзара есеп айырысулар бойынша шығыстар шегерімге жатқызылды.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 242-бабы 1, 3 және 4-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары осы бапта және Салық кодексінің 243 - 263-баптарында белгіленген ережелерді ескере отырып, салық салынатын кірісті айқындау кезінде Салық кодексне сәйкес.
Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.
Егер осы бапта және Салық кодексінің 243 - 263-баптарында өзгеше белгіленбесе, осы бөлімнің мақсаттары үшін шығыстарды тану, оларды тану күнін қоса алғанда, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес шығыстарды тану тәртібі Салық кодексіне сәйкес шегерімдерді айқындау тәртібінен өзгеше болған жағдайда, көрсетілген шығыстар Салық кодексінде айқындалған тәртіппен салық салу мақсаттары үшін ескеріледі.
Салық кодексінің 190-бабының 2 және 3-тармақтарында есепке алу құжаттамасы: «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) сәйкес оны жүргізу міндеті жүктелген тұлғалар үшін - бухгалтерлік құжаттаманы; тексерудің стандартты файлы - осы файлды ерікті түрде ұсынатын тұлғалар үшін; осы баптың 4-тармағында көрсетілген адамдар үшін - бастапқы есепке алу құжаттары; салық нысандары; салықтық есепке алу саясаты; салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттар.
Егер осы баптың 4-тармағында өзгеше белгіленбесе, салық есебі бухгалтерлік есептің деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 1-бабының 2) тармақшасында бастапқы есепке алу құжаттары - негізінде бухгалтерлік есеп жүргізілетін операцияның немесе оқиғаның жасалу фактісінің және оны жасау құқығының қағаз, сондай-ақ электрондық жеткізгіштегі құжаттық куәлігі болып айқындалған.
Бұл ретте Бухгалтерлік есеп туралы заңның 4-бабында бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептіліктің мақсаты мүдделі тұлғаларды дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың қаржылық жағдайы, қызметінің нәтижелері және қаржылық жағдайындағы өзгерістер туралы толық және шынайы ақпаратпен қамтамасыз ету болып табылатыны белгіленген.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 6-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасымен, сондай-ақ есеп саясатымен регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және қорытудың реттелген жүйесін білдіреді.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 6-бабының 3-тармағында операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетілетіні белгіленген, бұл ретте бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар нығайтуды және барлық операциялар мен оқиғаларды бухгалтерлік жазбаларда көрсетуді қамтамасыз етуге тиіс.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 2-тармағында операцияларды немесе оқиғаларды ресімдеу үшін қолданылатын бастапқы құжаттардың нысандарын немесе оларға қойылатын талаптарды Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес уәкілетті орган және (немесе) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бекітетіні көзделген.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 3-тармағында нысандары немесе талаптары бекітілмеген бастапқы құжаттарды дара кәсіпкерлер мен ұйымдар дербес әзірлейтіні не Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бекітілген нысандарды немесе талаптарды қолданатыны көрсетілген.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 4-тармағына сәйкес бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.
Осылайша, тауарлар, жұмыстар, қызмет көрсетулер бойынша шығыстар сомасын шегерімге жатқызу осы шығыстар кіріс алуға бағытталған және салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатын немесе пайдаланылатын жағдайда операцияның не оқиғаның жасалу фактісін тіркейтін осы шығыстарды растайтын бастапқы құжаттар болған кезде жүргізіледі. Бұл ретте салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Операцияның не оқиғаның жасалу фактісін тіркейтін бастапқы құжаттар міндетті деректемелерді қамтуға және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік заңнамасының талаптарына сәйкес ресімделуге тиіс.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 34-тарауы 689-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес жүк тасымалдау шарты бойынша бір тарап (тасымалдаушы) өзіне басқа тарап (жөнелтуші) сеніп тапсырған жүкті межелі пунктке жеткізуге және жүкті алуға уәкілетті адамға (алушыға) беруге міндеттенетінін, ал жөнелтуші жүкті тасымалдау үшін шартқа сәйкес ақы төлеуге міндеттенетінін көрсету қажет тарифке. Жүкті тасымалдау шарты көлік жүкқұжатын, коносаментті, тауар-көлік жүкқұжатын немесе көлік туралы заңнамалық актілерде көзделген жүкке арналған өзге де құжатты жасау арқылы ресімделеді
Бұдан басқа, «Автомобиль көлігі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Автомобиль көлігі туралы заң) 2-бабының 30-тармағына сәйкес 04.07.2003 атап өту қажет. № 476 жүкті автомобильмен тасымалдау шартын жасасу қағаз немесе электрондық нысанда тауар-көлік жүкқұжатын (бұдан әрі - ТКЖҚ) жасаумен расталады.
Автомобиль көлiгiмен жүктердi тасымалдауды ұйымдастыру тәртiбi, оларды тасымалдау кезiндегi қауiпсiздiктi қамтамасыз ету жөнiндегi жалпы талаптар, сондай-ақ автомобиль көлiгiмен жүктердi тасымалдауға қатысушылардың өзара қарым-қатынасы Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 30.04.2015 жылғы №546 қаулысымен бекiтiлген Автомобиль көлiгiмен жүктердi тасымалдау ережесiмен регламенттеледi (бұдан әрі - № 546 Ереже), бұл ретте жүктерді тасымалдау ТКЖҚ-мен ресімделуі тиіс.
№ 546 Ереженің 4-тарауының нормаларына сәйкес жүктерді тасымалдау тауар-көлік жүкқұжатымен ресімделеді, ал үйіп (ақтарып) тасымалданатын жүктердің кейбір түрлерін тасымалдау жағдайында өлшеу актісімен немесе өлшеу актісімен ресімделуі мүмкін. Жүк жөнелтуші тасымалдаушыға тасымалдауға ұсынылған жүкке негізгі тасымалдау құжаты болып табылатын және ол бойынша жүк жөнелтуші осы жүкті есептен шығаратын және оны жүк алушы кіріске алатын төрт данада жасалатын тауар-көлік жүкқұжатын ұсынады.
Атап айтқанда, бірінші дана жүк жөнелтушіде қалады және тасымалдауға ұсынылған жүктерді есептен шығаруға арналады. Екінші, үшінші және төртінші даналарды жүк жөнелтуші тасымалдаушыға тапсырады. Екінші данасын тасымалдаушы жүк алушыға тапсырады және алынған жүктерді кіріске алуға арналады. Үшінші және төртінші даналар тасымалдаушыда қалады. Үшінші данасы тасымалдау шотына қоса беріледі және жүк жөнелтушімен (жүк алушымен) есеп айырысу үшін негіз болады, ал төртіншісі жол парағына қоса беріледі және көлік жұмысын есепке алу үшін негіз болады. Жүк жөнелтуші тауар-көлік жүкқұжаттарының қосымша даналарын жазып бере алады, олардың саны жүк жөнелтуші мен тасымалдаушы арасындағы келісіммен белгіленеді.
Автокөлік құралының жол парақтары бастапқы есепке алудың негізгі құжаттары болып табылады, олар тауар-көлік жүкқұжатымен немесе өлшеу (өлшеу) актісімен бірлесіп, автокөлік құралының жұмысын есепке алу, жүктерді тасымалдау үшін есеп айырысуды жүзеге асыру, сондай-ақ жүргізушіге жалақы есептеу үшін көрсеткіштерді айқындайды.
Жол парағының жыртылмалы талонын жүк жөнелтуші толтырады және тасымалдаушының жүк жөнелтушіге төлем талонын ұсыну үшін негіз болып табылады. Үзбелі талон шотқа қоса беріледі, ал жол парағы тасымалдаушыда қалады, онда жүк жөнелтушіде (жүк алушыда) автокөлік құралының жұмыс уақыты туралы бірдей жазбалар қайталанады.
Автокөлік құралының жол парақтары мен тауар-көлік жүкқұжаттары жол парақтары мен тауар-көлік жүкқұжаттарының қозғалысын есепке алу журналдарында тіркелуге және тасымалдаушы журналдармен бірге 5 жыл бойы сақтауға тиіс.
Жол парағын толтыруды тасымалдаушы жүзеге асырады. Бұл ретте жекелеген деректерді жүк жөнелтуші (жүк алушы) де толтырады.
Жол парақтарын № 546 Қағидаға 1 және 2-қосымшаларға сәйкес № 4-п және № 4-с нысаны бойынша тасымалдаушының уәкілетті адамының қолы қойылған, берілген күнін көрсете отырып, тасымалдаушы бір ауысымға (рейске) ресімдейді.
№ 546 ереже Қазақстан Республикасының барлық аумағында қолданылады және меншік нысанына қарамастан барлық жеке және заңды тұлғаларға қолданылады. № 546 ереже жүктерді автомобильмен тасымалдауды ұйымдастыру және жүзеге асыру тәртібін, тауар-көлік жүкқұжатының, жол парақтарының нысандарын және оларды қолдану тәртібін, жүктерді автомобильмен тасымалдауға қабылдау тәртібін және өзге де шарттарды айқындайды. Жол парақтары бастапқы есепке алудың негiзгi құжаттары болып табылады, олар тауар-көлiк жүкқұжатымен, өлшеу (өлшеу) актiсiмен бiрлесiп автокөлiк құралының жұмысын есепке алу, жүктердi тасымалдау үшiн есеп айырысуды жүзеге асыру үшiн көрсеткiштердi айқындайды.
Осылайша, №546 ереженің 17-тармағында жүк алушының жүкті қабылдауы тауар-көлік жүкқұжатының әрбір данасында оның қолымен және мөрімен (мөртабанмен) куәландырылады, онда автокөлік құралының келу және кету уақыты көрсетіледі.
№546 Ереженің 52, 45-тармақтарына сәйкес жүкті тасымалдауға қабылдау кезінде экспедитор немесе экспедитор жүргізуші жүк жөнелтушіге жеке басын куәландыратын құжатты және тасымалдаушы куәландырған жол парағын ұсынады. Жүк жөнелтуші (жүк алушы) тауар-көлік жүкқұжатында және (немесе) жол парағында автокөлік құралының тиеу (түсіру) пунктіне (нен) келу (кету) уақытын белгілейді.
№546 Ережелерге қосымшаларға сәйкес жүктерді автомобиль көлігімен тасымалдау кезінде жол парағын және тауар-көлік жүкқұжатын толтыруға арналған мәліметтер мынадай ақпаратты қамтуы тиіс: 1) жол парағы үшін - жол парағының нөмірі, ресімделген күні, тасымалдаушының атауы, жүргізушінің Т.А.Ә., автокөлік құралының (тіркеменің) маркасы және мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгісі, автокөлік құралының қозғалыс бағыты, автокөлік құралының бастапқы пунктінен шығу орны (мекенжайы) мен уақыты, көлік құралының спидометрінің көрсеткіштері және т.б.; 2) тауар-көлік жүкқұжаты үшін - тауар-көлік жүкқұжатының нөмірі, ресімделген күні, жүк жөнелтуші мен тасымалдаушының атауы, тиеу және түсіру пункті, жүктің атауы және саны, автокөлік құралының келу және кету уақыты, автокөлік құралының соңғы пунктіне келу уақыты мен күні, сенімхат деректері және т.б.
Сонымен қатар, 31.03.2015 ж. бұйрығымен бекітілген Бухгалтерлік есепті жүргізу ережесінің 26-тармағына сәйкес. Активтерді алу кезінде тұлғаның субъектінің атынан әрекет ету құқығын ресімдеу үшін нысаны 20.12.2012 ж. бұйрығымен бекітілген сенімхат қолданылады. «Бастапқы есепке алу құжаттарының нысандарын бекіту туралы» ҚР Қаржы министрінің № 562 бұйрығы. Сенімхаттар ақша мен активтерді сақтағаны үшін толық материалдық жауапкершілік туралы жазбаша шарт жасасқан адамдарға беріледі.
Осылайша, жүк алушының жүкті кіріске алуы КТН негізгі тасымалдау құжатына сәйкес жүргізіледі, ал жол парақтары КТН-мен бірге автокөлік құралының жұмысын есепке алу және есеп айырысуды жүзеге асыру үшін көрсеткіштерді айқындайды. Бұл ретте жол парағының жыртылмалы талоны тасымалдаушының жүк жөнелтушіге төлем талабын ұсыну үшін негіз болып табылады.
Қарастырылып отырған жағдайда салықтық тексеру нәтижелері бойынша «А» Компаниясының «F» Компаниясымен, «А» Компаниясымен, «R» ЖК, «Р» ЖК, «К» ЖК өзара есеп айырысулар бойынша 2021-2022 жылдардағы шығыстары шегерімнен шығарылды.
«А» Компаниясы Алматы қаласы, Ақкент 45 ықшам ауданы, 15 пәтерде тіркелген.
«А» Компаниясы қызметінің түрі - «Кең ассортименттегі тауарлардың көтерме саудасы жөніндегі агенттердің қызметі».
Салық кодексінің 179-бабы 5-тармағына сәйкес шағымға салық төлеуші (салық агенті) өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар, сондай-ақ іске қатысы бар өзге де құжаттар қоса берілетінін атап өткен жөн.
«F» Компаниясы
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2021-2022 жылдардағы 74 276,0 мың теңге сомасындағы шығыстар шегерімнен шығарылды, оның ішінде 2021 жылға 66 282,6 мың теңге сомасы, 2022 жылға 7 993,4 мың теңге сомасында «F» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша.
Салықтық тексеру актісінен «F» Компаниясы Алматы қаласы, Ақкент 45 шағынауданы, 15 пәтер мекен-жайы бойынша, яғни «А» Компаниясының заңды мекен-жайы бойынша тіркелгені келіп шығады.
«F» Компаниясы көлік құралдары салығы, жер салығы және мүлік салығы бойынша (н.700.00) және қоршаған ортаға эмиссия үшін төлемақы бойынша (н.870.00) 2021-2022 жж. Ұсынылмаған, 2021-2022 жылдары шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияларға сәйкес (н. 910.00) қызметкерлердің саны 1 адамды құрайды (С.А.С. - басшы және құрылтайшы), бұл «F» Компанияда 2021-2022 жылдары көліктік-экспедициялық қызметтер көрсету үшін активтер, материалдық және еңбек ресурстары болмағандығын куәландырады.
Шағымға қоса берілген материалдардан «А» Компаниясы (Тапсырыс беруші) мен «F» Компаниясы (Экспедитор) арасында 02.03.2020ж. Көліктік экспедициялық қызметтер бойынша шарт жасасқан (бұдан әрі - Шарт).
Шарттың 1.1-тармағына сәйкес Экспедитор сыйақы үшін және Тапсырыс берушінің есебінен тарифтерді келісу хаттамасында (№ 1 қосымша) айқындалған баға бойынша Тапсырыс беруші Тараптармен келісілген көлемде, мерзімде көрсеткен межелі пункттерге жүкті тасымалдауға байланысты экспедиция шартында айқындалған қызметтерді орындауға немесе орындауды ұйымдастыруға міндеттенеді.
Шарттың 1.2-тармағына сәйкес Тапсырысшы Экспедиторға тапсырады, ал Экспедитор Тапсырысшының жүктерiн қалалық қатынаста өз күшiмен немесе осы Шартта көзделген шарттарда үшiншi тұлғаларды тарту жолымен тасымалдау немесе тасымалдауды ұйымдастыру жөнiнде өзiне мiндеттемелер қабылдайды.
Шарттың 1.3-тармағында Экспедитор жеткiзiлетiн өнiмдi сауда нүктелерiне сатудан алынған ақша қаражатын тiкелей жеткiзу пунктiнде тауарды қабылдағанда жинау (алу) жөнiндегi тапсырманы орындайтыны көзделген.
Бұл ретте Шарттың 2.1-тармағында жүктерді тасымалдау жазбаша өтінім негізінде орындалатыны айқындалған (№ 2 қосымша). Өтінім осы Шарттың ажырамас бөлігі болып табылады, толық толтырылуы және мынадай ақпаратты қамтуы тиіс:
а) автокөлікті тиеуге беру мекенжайы мен уақыты (жөнелту пункті);
б) жүк алушының атауы;
в) жүк жөнелтушінің (лердің) атауы;
г) бару пункті және қозғалыс маршруты және жол жүру схемасы;
д) жүктің қасиеті туралы ақпарат;
е) жылжымалы құрамның типі;
ж) жүктің ең жоғары брутто салмағы;
з) көрсетілетін қызметтердің алдын ала құны;
и) телефон нөмірін көрсете отырып, Тапсырыс берушінің жауапты менеджерінің Т.А.Ә.;
к) тасымалдаудың ерекше шарттары;
л) Шарттың нөмірі.
Шарттың 2.3-тармағына сәйкес автокөліктің Тапсырыс берушіге (оның өкіліне) келу уақытын және автокөліктің Тапсырыс берушіден (оның өкілдерінен) кету уақытын олар жол парағының және ТКЖҚ-ның тиісті бағандарында тіркейді және жүргізушінің қолымен расталады. Автомобильдiң тиеуге келу уақыты жүргiзушi және (немесе) Экспедитор өкiлi тиеу пунктiнде жол парағын көрсеткен сәттен бастап, ал автомобильдiң түсiруге келген уақыты жүргiзушi және (немесе) Экспедитор өкiлi түсiру пунктiнде ТКЖҚ көрсеткен сәттен бастап есептеледi.
Шарттың 2.4-тармағында Тапсырыс беруші кез келген сәтте Экспедитордан жүк тасымалдау процесі туралы ақпарат сұратуға құқылы екендігі көзделген.
3.10-тармақта Экспедитор Тапсырыс берушіге ТКЖҚ -ның тиісінше ресімделген даналарын қайтаруға міндетті екендігі белгіленген.
Шарттың 4.2 және 4.3-тармақтарына сәйкес Тапсырыс беруші осы Шартта көрсетілген өтінімдерді беру тәртібі мен мерзімін сақтауға міндеттенеді. Экспедитор ұсынған автомобиль көлiгi келген сәтке дейiн жүктi тасымалдауға дайындауға жүк алушының атына ТКЖҚ ресiмдеуге (негiзгi тасымалдау құжаты болып табылатын саны кемiнде 3 дана).
Сондай-ақ Шарттың 4.7-тармағында Тапсырыс беруші белгіленген тәртіппен жол парақтарын және ТКЖҚ -ны уақтылы және тиеу пункттерінен автомобильдердің нақты келген және кеткен уақыты туралы белгі жасайды.
Бұдан басқа, Шарттың 8.1-тармағына сәйкес Экспедитор ресiмдемеген жүктер тасымалдауға қабылданбайды.
Осылайша, «А» Компаниясының Экспедитормен («F» Компаниясымен) жасасқан Шартқа сәйкес Экспедитор жүктердi тасымалдау немесе тасымалдауды ұйымдастыру жөнiнде өзiне мiндеттемелер алады. Жүктерді тасымалдау Шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын және тасымалданатын жүк туралы ақпарат (мекен-жайы, автокөлікті тиеуге беру уақыты, жүк алушының, жүк жөнелтушінің атауы, межелі пункті, қозғалыс бағыты, жүктің брутто салмағы, қызметтердің алдын ала құны) толық толтырылуы және қамтылуы тиіс «А» Компаниясының жазбаша өтінімі негізінде орындалады (№ 2 қосымша).
Осылайша, осы Шартта «А» Компаниясы берген өнімдерді, тиеу, түсіру пункттерінен автомобильдердің іс жүзінде келу және кету уақытын белгілей отырып, Экспедитор «А» Компаниясы қайтарған ТКЖҚ даналарын тиісті түрде ресімдеген жол парақтарын алу көзделген.
Алайда, міндетті түрде болуы «А» Компаниясы «F» Компаниясымен жасасқан Шартта көзделген «А» Компаниясының жазбаша өтінімі (№ 2 қосымша), ТКЖҚ, жол парақтары шағымға қоса берілмеген.
Бұл ретте шағымға «F» Компаниясы 30.01.2021 жылғы, 27.02.2021 жылғы, 31.03.2021 жылғы, 30.09.2021 жылғы «А» Компаниясының атына ұсынған көліктік-экспедициялық қызмет көрсетуге шот-фактуралар қоса берілген. 66 282,4 мың теңге сомасына, оған сәйкес Экспедитор Алматы қаласы Ақкент 45/15 шағын ауданынан Алматы облысы, Іле ауданы, Өтеген батыр кентінің, Жансүгіров көшесі 57А, ТКЖҚ нөмірлері көрсетілмеген тауарларды тасымалдауды жүзеге асырған.
30.01.2021ж., 27.02.2021ж., 31.03.2021ж., 30.09.2021ж. орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілеріне сәйкес. 30.01.2021ж., 27.02.2021ж., 31.03.2021ж. және 30.09.2021ж. «F» Компаниясы «А» Компаниясының атына 2021 жылғы қаңтар-наурызда, қыркүйекте көліктік-экспедициялық қызмет көрсету бойынша жалпы сомасы 66 282,4 мың теңге қызметтер көрсетті.
Сондай-ақ, «F» Компаниясы жоғарыда көрсетілген қызметтерге 17.02.2021ж., 12.03.2021ж., 14.04.2021ж., 15.10.2021ж. жалпы сомасы 66 282,6 мың теңге электрондық шот-фактураларды (ЭШФ) ұсынды.
Бұдан басқа, ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «F» Компаниясы 30.05.2022ж., 14.06.2022ж., 14.08.2022ж., 15.09.2022ж. жалпы сомасы 7 993,4 мың теңгеге көліктік-экспедициялық қызмет көрсету жөніндегі қызметтер үшін 2022 жылы шегерімге жатқызылған.
30.01.2021ж., 27.02.2021ж., 31.03.2021ж., 30.09.2021ж. орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілерінде жұмыстардың (қызметтердің) атауы тасымалданатын жүк, тиеу, түсіру пункттері туралы, тасымалдау кезінде пайдаланылған автокөлік құралдары бойынша, қозғалыс маршруты бойынша ақпарат, жүргізушінің Т.А.Ә. көрсетілмегендігін атап өту қажет.
Орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілерінің мазмұнынан қандай автокөлік құралында, көліктік-экспедициялық қызмет көрсетуді кім жүргізгенін анықтау мүмкін емес.
Бұл ретте «А» Компаниясы Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағын бұза отырып, «F» Компаниясына көліктік-экспедициялық қызмет көрсету қызметтеріне ақы төлеу жөніндегі құжаттарды ұсынбаған.
Жоғарыда көрсетілген мән-жайлар орындалған жұмыстар актілерінің «F» Компаниясы Қазақстан Республикасының бухгалтерлік заңнамасының талаптарын бұза отырып жазып берілген, шағымға ТКЖҚ, жол парақтары, автокөлік құралдарының қозғалыс маршруты бойынша, орналасқан жері қоса автокөлік құралының бастапқы пунктінен шығу (мекенжайы) мен уақыты, көлік құралының спидометрінің көрсеткіштері, тиеу және түсіру пункті, жүктің атауы және саны, автокөлік құралының келу және кету уақыты, автокөлік құралының соңғы пунктіне келу уақыты мен күні, сенімхат деректері және т.б. берілмеген.
Осылайша, жоғарыда көрсетілген құжаттарда «F» Компаниясының «А» Компаниясына көліктік-экспедициялық қызмет көрсету бойынша қызмет көрсетуін растайтын мәліметтер жоқ.
Салық кодексінің 412-бабының 1-тармағына сәйкес тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша айналым жасау кезінде шот-фактура жазып беруге міндетті екенін атап өткен жөн. Бұл ретте, Салық кодексінің осы бабының 15-тармағында шот-фактураларды жазып беру ерекшеліктері жекелеген жағдайларда Салық кодексінің 414 - 418-баптарында белгіленгені айқындалған.
Осылайша, Салық кодексінің 415-бабына сәйкес осындай шарт бойынша клиент болып табылатын тарап үшін көлік экспедициясы шарты бойынша жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету кезінде шот-фактураларды жазып беруді экспедитор жүзеге асырады.
Экспедитор шот-фактураны қосылған құн салығын төлеушiлер болып табылатын тасымалдаушылар және басқа да жұмыстарды, көрсетiлетiн қызметтердi берушiлер жазып берген шот-фактуралар негiзiнде жазып бередi.
Егер тасымалдаушы (өнім беруші) қосылған құн салығын төлеуші болып табылмаса, экспедитор шот-фактураны жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің құнын растайтын құжат негізінде жазып береді.
Экспедитор жазып беретін шот-фактурада көлік экспедициясы шарты шеңберінде тасымалдаушылар және (немесе) өнім берушілер орындаған және көрсеткен жұмыстар мен қызметтердің құны ескеріле отырып, салық салынатын (салық салынбайтын) айналым көрсетіледі:
қосылған құн салығын төлеушілер болып табылатын;
қосылған құн салығын төлеушілер болып табылмайтын салық төлеушілер болып табылмайды.
Салық кодексінің 412-бабы 5-тармағы 2) және 3) тармақшаларының талаптарын орындау мақсатында экспедитор деректемелер ретінде жазып беретін шот-фактурада:
жеткізуші - экспедитордың деректемелері көрсетіледі;
алушы - көлік экспедициясы шарты бойынша клиент болып табылатын салық төлеушінің деректемелері көрсетіледі.
Көліктік экспедиция шарты бойынша қызметті жүзеге асыру кезінде экспедитор Салық кодексінің 215-бабына сәйкес тасымалдаушылар және (немесе) осындай шарт шеңберінде көрсетілетін жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді берушілер, сондай-ақ олардың құны туралы ақпаратты ашатын салық тіркелімін жасайды.
Көрсетілген талаптарға сәйкес жазып берілген шот-фактура көлік экспедициясының шарты бойынша клиент болып табылатын тараптың қосылған құн салығының сомасын есепке жатқызуы үшін негіз болып табылады.
Қаралатын жағдайда, «А» Компаниясының атына жазылған «F» Компаниясының электрондық шот-фактураларында өнім берушінің санаты, сондай-ақ көлік экспедициясы шарты шеңберінде тасымалдаушылар және (немесе) өнім берушілер орындаған және көрсеткен жұмыстар мен қызметтердің құны ескерілген салық салынатын (салық салынбайтын) айналым және Салық кодексінің 415-бабында көзделген өзге де мәліметтер көрсетілмеген Осы Кодекстің
Бұдан басқа, «А» Компаниясы шағымға осындай шарт шеңберінде көрсетілетін жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді тасымалдаушылар және (немесе) жеткізушілер, сондай-ақ олардың құны туралы ақпаратты ашатын салық тіркелімін қоса бермеген.
Демек, талаптарды бұза отырып жазып берілген шот-фактура көліктік-экспедициялық қызмет көрсету шарты бойынша «А» Компаниясының атына «F» Компаниясының көліктік-экспедициялық қызмет көрсетуін растайтын құжат болып табылмайды.
Бұдан әрі «Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры» АҚ (бұдан әрі - БЖЗҚ) 11.12.2024ж. салық органының 05.12.2024ж. сұрауына берген жауабынан «F» Компаниясы 2021-2022 жж. БЖЗҚ-мен шарт жасалмаған, БЖЗҚ-ға міндетті зейнетақы жарналарын аудару жүргізілмеген.
Сондай-ақ, 15.01.2025ж. (бұдан әрі - Полиция департаменті) салық органының 14.01.2025ж. сұрауына берген жауабында 2021-2022 жж. «F» Компаниясына автокөлік құралдары тіркелмегендігі көрсетілген. Бұл ретте, салық органының ақпаратына сәйкес ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «F» Компанияда жеткізушілер жоқ.
Баяндалғанды негізге ала отырып, «F» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шағымға қоса берілген құжаттар операциялардың жасалу фактісі туралы шынайы куәландыра алмайды және бухгалтерлік есепте осы операциялардың барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды, тиісінше Қазақстан Республикасының салық және бухгалтерлік заңнамаларының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылады.
«А» Компаниясы
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша «А» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 23 882,1 мың теңге сомасында 2021 жылғы шығыстар шегерімнен шығарылды.
Салықтық тексеру актісінен «А» Компаниясы Алматы қаласы, Ақкент 45 шағынауданы, 15 пәтер мекен-жайында, яғни «А» Компаниясының заңды мекен-жайы бойынша тіркелгені келіп шығады.
Қызмет түрі - «Көліктік-экспедициялық қызметтер». Басшы және құрылтайшы М.А.
«А» Компаниясы көлік құралдары салығы, жер салығы және мүлік салығы бойынша (700.00-н.) және қоршаған ортаға эмиссия үшін төлемақы бойынша (870.00-н.) 2021 жылға декларация ұсынылмаған. Шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияларға сәйкес (н. 910.00), 2021 жылдың бірінші және екінші жарты жылдығында қызметкерлердің саны 1 адамды құрайды (Сүлейменова М.А.), бұл «А» Компаниясында 2021 жылы активтердің, материалдық және еңбек ресурстарының жоқтығын куәландырады.
ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес Компанияда жеткізушілер жоқ.
Қаралатын жағдайда, шағымға қоса берілген материалдардан «А» Компаниясы (Тапсырыс беруші) мен «А» Компаниясы (Экспедитор) арасында 03.01.2020ж. көлік-экспедициялық қызмет көрсетуге Шарт жасалғаны анықталды (бұдан әрі - Шарт). «А» Компаниясы 15.02.2021 жылғы, 27.02.2021 жылғы, 30.09.2021 жылғы, 30.10.2021 жылғы шот-фактураларды ұсынды. сомасы 23 882,1 мың теңге, 15.02.2021ж., 27.02.2021ж., 30.09.2021ж., 30.10.2021ж. сомасы 23 882,1 мың теңге орындалған жұмыстар актілері жасалды.
«А» Компаниясы мен «А» Компаниясы арасында жасалған Шарт «F» Компаниясымен жасалған Шартқа ұқсас болып табылатынын атап өткен жөн.
Серіктестік пен Экспедитор («А» Компаниясы) жасасқан Шартқа сәйкес Экспедитор жүктерді тасымалдау немесе тасымалдауды ұйымдастыру жөніндегі міндеттемелерді өзіне алады. Жүктерді тасымалдау Шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын және тасымалданатын жүк туралы ақпарат (мекенжайы, автокөлікті тиеуге беру уақыты, жүк алушының, жүк жөнелтушінің атауы, межелі пункті, қозғалыс бағыты, жүктің брутто салмағы, қызметтердің алдын ала құны) толық толтырылуы және қамтылуы тиіс «А» Компаниясының жазбаша өтінімі (N 2 қосымша) негізінде орындалады. Сондай-ақ осы Шартта «А» Компаниясы берген өтінімдердің, тиеу, түсіру пункттерінен автомобильдердің іс жүзінде келу және кету уақытын белгілей отырып, Экспедитор Серіктестікке қайтарған ТТН даналарының тиісті түрде ресімделген жол парақтарының болуы көзделген.
Бұл ретте шағымға қоса берілген 15.02.2021ж., 27.02.2021ж., 30.09.2021ж., 30.10.2021ж. 23 882,1 мың теңге сомаға Экспедитор тауарларды Алматы қаласы Ақкент 45/15 шағынауданынан Алматы облысы, Іле ауданы, Өтеген батыр кенті, Жансүгіров көшесі 57А-ға тасымалдады, тауар-көлік жүкқұжаттарының нөмірлері көрсетілмеген.
Сондай-ақ шағымға қоса берілген 15.02.2021ж., 27.02.2021ж., 30.09.2021ж., 30.10.2021ж. орындалған жұмыстардың актілерінде Экспедитор 05.01.2021ж. 27.02.2021ж. дейін және 01.09.2021ж. 30.10.2021ж. бойынша жұмыстардың (қызметтердің) атауы көрсетілмеген, тасымалданатын жүк, жүргізушілердің Т.А.Ә., тиеу, түсіру пункттері, автокөлік құралдары (машинаның маркасы, мемлекеттік нөмірі) туралы ақпарат жоқ.
Бұл ретте шағымға қоса берілген 15.02.2021ж., 27.02.2021ж., 30.09.2021ж., 30.10.2021ж. 23 882,1 мың теңге сомаға Экспедитор тауарларды Алматы қаласынан Ақкент 45/15 шағынауданынан Алматы облысы, Іле ауданы, Өтеген батыр кенті, Жансүгіров көшесі 57А-ға тасымалдады, тауар-көлік жүкқұжаттарының нөмірлері көрсетілмеген .
Сондай-ақ шағымға қоса берілген 15.02.2021ж., 27.02.2021ж., 30.09.2021ж., 30.10.2021ж. орындалған жұмыстардың актілерінде Экспедитор 05.01.2021ж. 27.02.2021ж. дейін және 01.09.2021ж. 30.10.2021ж. бойынша жұмыстардың (қызметтердің) атауы көрсетілмеген, тасымалданатын жүк, жүргізушілердің Т.А.Ә., тиеу, түсіру пункттері, автокөлік құралдары (машинаның маркасы, мемлекеттік нөмірі) туралы ақпарат жоқ.
Орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілерінің мазмұнынан қандай автокөлік құралында, көліктік-экспедициялық қызмет көрсетуді кім жүргізгенін анықтау мүмкін емес.
«А» Компаниясы Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағын бұза отырып, «А» Компаниясының көліктік-экспедициялық қызмет көрсету қызметтеріне ақы төлеу жөніндегі құжаттарды ұсынбаған.
Көрсетілген мән-жайлар «А» Компаниясының орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілерінің Қазақстан Республикасының бухгалтерлік заңнамасының талаптарын бұза отырып жазылғанын куәландырады.
Осылайша, жоғарыда көрсетілген құжаттарда «А» Компаниясының «А» Компаниясына көліктік-экспедициялық қызмет көрсету бойынша қызмет көрсетуін растайтын мәліметтер жоқ.
Бұрын көрсетілгендей, осындай шарт бойынша клиент болып табылатын тарап үшін көлік экспедициясы шарты бойынша жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету кезінде шот-фактураларды жазып беруді экспедитор жүзеге асырады. Экспедитор шот-фактураны ҚҚС төлеушілер болып табылатын тасымалдаушылар және басқа да жұмыстарды, қызметтерді жеткізушілер жазып берген шот-фактуралар негізінде жазып береді.
Экспедитор жазып беретін шот-фактурада деректемелер ретінде: жеткізуші - экспедитордың деректемелері көрсетіледі; алушы - көлік экспедициясы шарты бойынша клиент болып табылатын салық төлеушінің деректемелері көрсетіледі. Көліктік экспедиция шарты бойынша қызметті жүзеге асыру кезінде экспедитор Салық кодексінің 215-бабына сәйкес тасымалдаушылар және (немесе) осындай шарт шеңберінде көрсетілетін жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді берушілер, сондай-ақ олардың құны туралы ақпаратты ашатын салық тіркелімін жасайды.
Қаралатын жағдайда, Компания «А» «А» Компаниясының атына жазып берген шот-фактураларында өнім берушінің санаты, сондай-ақ көлік экспедициясы шарты шеңберінде тасымалдаушылар және (немесе) өнім берушілер орындаған және көрсеткен жұмыстар мен қызметтердің құны ескерілген салық салынатын (салық салынбайтын) айналым және Салық кодексінің 415-бабында көзделген өзге де мәліметтер көрсетілмеген.
Бұдан басқа, «А» Компаниясы шағымға осындай шарт шеңберінде көрсетілетін жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді тасымалдаушылар және (немесе) жеткізушілер, сондай-ақ олардың құны туралы ақпаратты ашатын салық тіркелімін қоса бермеген.
Демек, талаптарды бұза отырып жазып берілген шот-фактура көліктік-экспедициялық қызмет көрсету шарты бойынша «А» Компаниясының атына «А» Компаниясына көліктік-экспедициялық қызмет көрсетуді растайтын құжат болып табылмайды.
Сондай-ақ шағымға «А» Компаниясының жазбаша өтінімі (N 2 қосымша), ТТН, міндетті түрде болуы Экспедитор ресімдемеген жүктер тасымалдауға қабылданбайтыны көрсетілген «А» Компаниясымен жасалған Шартта көзделген жол парақтары қоса берілмеген. Автокөлік құралдарының қозғалыс маршруты, автокөлік құралының бастапқы пунктінен шығу орны (мекенжайы) мен уақыты, көлік құралының спидометр көрсеткіштері, тиеу және түсіру пункті, жүктің атауы және саны, автокөлік құралының келу және кету уақыты, автокөлік құралының соңғы пунктіне келу уақыты мен күні бойынша ақпарат, деректер жоқ сенімхаттар және т.б.
Осылайша, Автомобиль көлiгi туралы заңда, Жүк тасымалдау ережелерiнде көзделген нормаларды бұза отырып, «А» Компаниясы «А» Компаниясының «А» Компаниясының атына жүк тасымалдау жөнiнде көлiктiк қызметтер көрсетуiн растамады.
Сонымен қатар, БЖЗҚ-ның 11.12.2024ж. жауабында «А» Компаниясы бойынша 2021-2022 жж. міндетті зейнетақы жарналарын аудару туралы деректер жоқ.
Сондай-ақ, 15.01.2025ж. Полиция департаментінің жауабына сәйкес 2021 жылы «А» Компаниясына автокөлік құралдары тіркелмеген.
Баяндалғанды негізге ала отырып, «А» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шағымға қоса берілген құжаттар операциялардың жасалғаны туралы шынайы куәландыра алмайды және олардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды, демек, көрсетілген шығыстарды салық және бухгалтерлік заңдардың талаптарына сәйкес шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылмайды.
«R» ЖК (О.Р.Н.)
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша «R» ЖК-мен өзара есеп айырысу бойынша 2021-2022 жылдардағы 65 792,5 мың теңге сомасында шығыстар шегерімнен шығарылды, оның ішінде 2021 жылға 64 792,5 мың теңге сомасында, 2022 жылға 1 000,0 мың теңге сомасында.
Салық тексеруі актісінен «R» ЖК О.Р.Н. 02.12.2021ж. Алматы қаласы, Ақкент шағынауданы, 45 мекен-жайы 15 пәтер, бойынша, яғни «А» Компаниясының заңды мекен-жайы бойынша тіркелген.
Қызмет түрі - «Жүк автомобиль көлігінің қызметі».
Сонымен қатар, шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияның деректері бойынша (н. 910.00) «R» ЖК 2021 жылға 1 қызметкер (С.А.С.), 2022 жылға 2 қызметкер (С.Ш.Т., А.Я.Н.), мүлік салығы, көлік құралдары салығы бойынша, жер салығы бойынша декларациялар (н.700.00) және қоршаған ортаға эмиссия бойынша декларациялар (н.870.00) 2021 - 2022 жылдар үшін ұсынылмаған.
ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «R» ЖК-да жеткізушілер жоқ.
ҚР БСАЖ-нің «Жеке кәсіпкер ретінде қызметтің басталғаны туралы хабарлама» деректеріне сәйкес жеке кәсіпкер ретінде «R» ЖК қызметі 02.12.2021ж. бастаған.
Алайда, шағымға «А» Компаниясы «R» ЖК-мен кейіннен сатып алу құқығымен жасасқан 02.11.2021ж. жалдау шарттары (бұдан әрі - жалдау шарттары), оларға сәйкес «А» Компаниясы «R» ЖК-ның атына мынадай маркалы автокөлік құралдарын берді:
- Газ 330252-750 мемлекеттік нөмірі 181 МР 02;
- кейіннен сатып алу шартымен мемлекеттік нөмірі 414 LT 02 330252-750 газ уақытша пайдалануға.
Аталған Жалдау шарттары кейіннен сатып алумен «R» ЖК құрылғанға дейін жасалды (02.12.2021ж.).
Жалдау шарттарының 2.4-тармақтарына сәйкес жалдау мерзімі аяқталғаннан кейін және толық төленгеннен кейін (сатып алу бағасы) тиісінше 2 899,0 мың теңге сомасында және 2 530,1 мың теңге сомасында құрайды.
Сонымен қатар, Полиция департаментінің 11.12.2024ж. берген жауабына сәйкес:
- 414 LT 02 мемлекеттік нөмірі бар Газ 330252-750 маркалы автомашинасы «А» Компаниясы есебінен шығарылды және О.Р.Н. («RFM Trans» ЖК) 16.09.2021ж. тіркелген, О.Р.Н. есептен шығарылды және О.С.М. 24.11.2021ж. тіркелді.
- Газ 330252-750 маркалы 181 МР 02 автомашинасы «А» Компаниясының есебінен шығарылды және О.Р.Н. тіркелді 01.02.2022ж., О.Р.Н. есептен шығарылды және З.Р.М. 09.02.2022ж. тіркелді.
Осылайша, мемлекеттік нөмірі 414 LT 02 автокөлігі О.Р.Н. 16.09.2021ж. 24.11.2021ж. дейін, мемлекеттік нөмірі 181 МР 02 автомашина 01.02.2022ж. бастап 09.02.2022ж. дейін тіркеуде болды.
Көрсетілгеннен келіп шығатыны, «А» Компаниясының атына «R» ЖК шот-фактураларын ұсыну сәтінде (30.11.2021ж., 30.12.2021ж., 15.05.2022ж.) «А» Компаниясы үшін де, «R» ЖК үшін де аталған автокөлік құралдары есепте тұрмаған.
Сонымен қатар, салық органының ақпаратына сәйкес «А» Компаниясы салықтық тексеру барысында табыс еткен «Қорларды, жұмыстар мен қызметтерді сатып алу» III Н 100.00.019 жолына, оның ішінде «Өзге де қызметтер мен жұмыстар» 01.04.2021 жылдан бергі кезең үшін КТС бойынша декларация үшін (н. 31.12.2021ж. дейін О.Н. 01.04.2024ж. қызмет көрсету шарты (азаматтық-құқықтық сипаттағы) бойынша «А» Компаниясында жүргізуші болып жұмыс істеді.
Бұл факт салық органының 05.12.2024ж. сауалына берген БЖЗҚ-ның 11.12.2024ж. жауабымен расталады, оған сәйкес 2021 жылғы қаңтар-желтоқсан аралығындағы кезең үшін БЖЗҚ-ға О.Р.Н. («R» ЖК) үшін «А» Компаниясы жұмыс беруші ретінде ай сайын 20,0 мың теңге сомасында жарналар аударды. 2022 жылдың шілде-тамызына жарналар «BUSINESS ABC» ЖШС-не 12,0 мың теңге сомасында аударылды.
«А» Компаниясы Жалға алушының осы Шартта көзделген тәртіппен және шарттарда автокөлікті пайдаланғаны үшін Жалға берушіге логистикалық қызметтер көрсетуі бойынша, сондай-ақ Жалға алушының автокөлік құралдарын жалға алуына ақы төлеуі бойынша бастапқы құжаттарды, ТТН, жол парақтарын бермегенін атап өткен жөн, ал шығыстар болған кезде шегерімге жатқызылуға тиіс ТТН, жол парақтары, жүкті тасымалдау фактісін растайтын өзге де құжаттар.
Бұдан басқа, шағымға қоса берілген материалдардан «А» Компаниясы (Тапсырыс беруші) мен «R» ЖК (Экспедитор) арасында 02.11.2021ж. (бұдан әрі - Шарт). «R» ЖК 30.11.2021 жылғы, 30.12.2021 жылғы 64 792,5 мың теңге сомаға шот-фактураларды ұсынды. Орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) 30.11.2021 жылғы №30.11.2021 жылғы, 30.12.2021 жылғы сомасы 64 792,5 мың теңге актілері жасалды.
Осылайша, шағымға қоса берілген шот-фактуралар мен орындалған жұмыстардың актілері «А» Компаниясы (Тапсырыс беруші) мен «R» ЖК (Экспедитор) арасында қызмет басталғанға дейін, яғни 02.12.2021ж. - «R» ЖК құрылғанға дейін жасалған 02.11.2021ж. сәттен бастап көліктік-экспедициялық қызмет көрсету шартының негізінде шығарылды және жасалды..
Бұл ретте, «А» Компаниясы мен «R» ЖК арасында жасалған Шарт «F» Компаниясымен және «А» Компаниясымен жасалған Шарттарға ұқсас болып табылады.
Экспедитормен («R» ЖК) «А» Компаниясы жасасқан Шартқа сәйкес Экспедитор жүктердi тасымалдау немесе тасымалдауды ұйымдастыру жөнiнде өзiне мiндеттемелер қабылдайды. Жүктерді тасымалдау Шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын Серіктестіктің жазбаша өтінімінің (N 2 қосымша) негізінде орындалады және толық толтырылуы және тасымалданатын жүк туралы ақпаратты (мекен-жайы, автокөлікті тиеуге беру уақыты, жүк алушының, жүк жөнелтушінің атауы, межелі пункті, қозғалыс бағыты, жүктің брутто салмағы, қызметтердің алдын ала құны) қамтуы тиіс. Сондай-ақ осы Шартта Серiктестiк берген өтiнiмдердiң, тиеу, түсiру пункттерiнен автомобильдердiң iс жүзiнде келу және кету уақытын белгiлей отырып, Экспедитор Серiктестiкке қайтарған тиiстi түрде ресiмделген ТКЖҚ даналарының болуы көзделген.
30.11.2021ж., 30.12.2021ж. орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілеріне сәйкес. 30.11.2021ж. және 30.12.2021ж. шот-фактуралар, «R» ЖК Серіктестіктің атына 2021 жылғы қараша-желтоқсан аралығында көліктік-экспедициялық қызмет көрсету сомасы 64 792,5 мың теңгеге көрсетілді.
Сондай-ақ, «R» ЖК жоғарыда көрсетілген қызметтерге 30.11.2021ж., 30.12.2021ж. сомасы 64 792,5 мың теңге электрондық шот-фактуралар қойылды.
Бұдан басқа, «R» ЖК ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «А» Компаниясының атына 15.05.2022ж. көліктік-экспедициялық қызмет көрсету жөніндегі қызметтер үшін жалпы сомасы 1 000,0 мың теңгеге ЭСФ қойылған, ол 2022 жылы шегерімге жатқызылған.
Бұл ретте, атқарылған жұмыстардың 30.11.2021ж., 30.12.2021ж. жұмыстардың (қызметтердің) атауы көрсетілмеген, тасымалданатын жүк, тиеу, түсіру пункттері, автокөлік құралдары бойынша, қозғалыс маршруты бойынша, жүргізушінің Т.А.Ә. туралы ақпарат жоқ.
Осылайша, орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілерінің мазмұнынан жүкті қандай мекенжай бойынша, қайдан және қайда, кімнің тасымалдағанын анықтау мүмкін емес.
Осылайша, жоғарыда көрсетілген құжаттарда «А» Компаниясының «R» ЖК көліктік-экспедициялық қызмет көрсету бойынша қызмет көрсетуін растайтын мәліметтер жоқ.
Бұрын көрсетілгендей, осындай шарт бойынша клиент болып табылатын тарап үшін көлік экспедициясы шарты бойынша жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету кезінде шот-фактураларды жазып беруді экспедитор жүзеге асырады. Экспедитор шот-фактураны қосылған құн салығын төлеушiлер болып табылатын тасымалдаушылар және басқа да жұмыстарды, көрсетiлетiн қызметтердi берушiлер жазып берген шот-фактуралар негiзiнде жазып бередi. Экспедитор жазып беретін шот-фактурада деректемелер ретінде: жеткізуші - экспедитордың деректемелері көрсетіледі; алушы - көлік экспедициясы шарты бойынша клиент болып табылатын салық төлеушінің деректемелері көрсетіледі. Көліктік экспедиция шарты бойынша қызметті жүзеге асыру кезінде экспедитор Салық кодексінің 215-бабына сәйкес тасымалдаушылар және (немесе) осындай шарт шеңберінде көрсетілетін жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді берушілер, сондай-ақ олардың құны туралы ақпаратты ашатын салық тіркелімін жасайды.
Қаралатын жағдайда, «А» Компаниясының атына жазып берілген «R» ЖК шот-фактураларында өнім берушінің санаты, сондай-ақ көлік экспедициясы шарты шеңберінде тасымалдаушылар және (немесе) өнім берушілер орындаған және көрсеткен жұмыстар мен қызметтердің құны ескерілген салық салынатын (салық салынбайтын) айналым және осы Салық Кодекстің 415-бабында көзделген өзге де мәліметтер көрсетілмеген.
Бұдан басқа, «А» Компаниясы шағымға осындай шарт шеңберінде көрсетілетін жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді тасымалдаушылар және (немесе) жеткізушілер, сондай-ақ олардың құны туралы ақпаратты ашатын салық тіркелімін қоса бермеген.
Демек, талаптарды бұза отырып жазып берілген шот-фактура көліктік-экспедициялық қызмет көрсету шарты бойынша «А» Компаниясының атына «R» ЖК көліктік-экспедициялық қызмет көрсетуді растайтын құжат болып табылмайды.
Сондай-ақ, «А» Компаниясының жазбаша өтінімі (№ 2 қосымша), ТКЖҚ, міндетті түрде болуы Экспедитор ресімдемеген жүк тасымалдауға қабылданбайтыны көрсетілген «R» ЖК-мен жасалған Шартта көзделген жол парақтары шағымға қоса берілмеген.
Көрсетілген мән-жайлар «R» ЖК орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілерінің Қазақстан Республикасының бухгалтерлік заңнамасының талаптарын бұза отырып жазылғанын куәландырады. Шағымға ТКЖҚ, жол парақтары, автокөлік құралдарының қозғалыс бағыты, автокөлік құралының бастапқы пунктінен шығу орны (мекенжайы) мен уақыты, көлік құралының спидометр көрсеткіштері, тиеу және түсіру пункті, жүктің атауы және саны, автокөлік құралының келу және кету уақыты, уақыты бойынша ақпарат қоса берілмеген және автокөлік құралының соңғы пунктіне келген күні, сенімхат деректері және т.б.
Осылайша, Автомобиль көлігі туралы заңда, № 546 Ережеде көзделген нормаларды бұза отырып, «А» Компаниясы «R» ЖК «А» Компаниясының атына жүкті тасымалдау бойынша көліктік қызмет көрсетуді растаған жоқ.
Қарастырылып отырған жағдайда, «А» Компаниясы Салық кодексінің 179-бабының нормаларын бұза отырып, шағымды қарау барысында да салықтық тексеру жүргізу барысында да ТКЖҚ, жол парақтары, «R» ЖК тасымалдау фактісін растайтын өзге де құжаттар берілмеген.
«R» ЖК Қазақстан Республикасының 25.12.2017 ж. Заңының 57-4-бабына сәйкес. "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексін қолданысқа енгізу туралы " (Салық кодексі) "2020 жылғы 1 қаңтардан бастап 2023 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңде Салық кодексінің 686, 686-3, 687, 695, 700-баптарына сәйкес есептелген ЖТС төленуге жататын және Салық кодексінің 687-бабына сәйкес есептелген әлеуметтік салық сомасы 100 пайызға азайтылды.
Баяндалғанды негізге ала отырып, «R» ЖК-мен өзара есеп айырысу бойынша шағымға қоса берілген құжаттар операциялардың жасалғаны туралы шынайы куәландыра алмайды және олардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды, демек, көрсетілген шығыстарды салық және бухгалтерлік заңнаманың талаптарына сәйкес шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылмайды.
«Р» ЖК (Т.К.К.)
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2021-2022 жылдардағы 83 153,4 мың теңге сомасында шығыстар шегерімнен шығарылды., оның ішінде 2021 жылға 81 003,4 жылға 2022 мың теңге сомасында «Р» ЖК-мен өзара есеп айырысу бойынша 2 150,0 мың теңге сомасында.
Салықтық тексеру актісінен келіп шығатыны, «Р» ЖК Т.К.К. Алматы қаласы, Ақкент 45 шағынауданы, 15 пәтер, яғни «А» Компаниясының заңды тіркелген мекен-жайы бойынша тіркелген.
Қызмет түрі - «Басқа топтамаларға енгізілмеген өзге де жеке қызметтерді ұсыну».
Шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияға сәйкес (н. 910.00) 2021-2022 жж. қызметкерлер көрсетілмеген. Мүлік салығы, көлік құралдары салығы бойынша, жер салығы бойынша декларациялар (н.700.00) және қоршаған ортаға эмиссия бойынша декларациялар (н.870.00) 2021-2022 жылдары ұсынылмаған. ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «Р» ЖК-да жеткізушілер жоқ.
Қаралып отырған жағдайда, «А» Компаниясы шағымға 07.05.2021ж. Кейіннен сатып алу мүмкіндігі берілген жалға алу шарттары қосымша тіркелген (бұдан әрі - Жалдау шарттары).
Жалға алу шарттарының 1.1-тармақтарына сәйкес Серіктестік (Жалға беруші) Газ 330250 автокөлік құралдарын (Фургон ./изотерм ./100 мм РО-мен (бұдан әрі - автокөлік, автокөлік құралы) кейіннен сатып алу шартымен «Р» ЖК-ны (Жалға алушы) уақытша пайдалануға жалға береді сипаттамасы 393 АG 02, 474LY02 мемлекеттік нөмірлік белгілері бар автокөлік құралдары соған сәйкес берілген Жалдау шарттарының №1 қосымшаларында көрсетілген.
Жалға алу шарттарының 1.2-тармақтарында «Р» ЖК (Жалға алушы) автокөлікті кейіннен сатып алумен жалға алады және Жалға берушінің осы Шарттарда көзделген логистикалық қызметтерін жүзеге асырады деп белгіленген.
Жалға алу шартының 1.3 және 1.4-тармақтарына сәйкес автокөлiк меншiк құқығымен Серiктестiкке (Жалға берушiге) тиесiлi болады, ол Жалға алушы осы Шарттардың 2.4-тармағында көрсетiлген толық құнды төлеген сәтке дейiн жалға алудың бүкiл мерзiмiне сақталады. Жалға алу мерзімі 1 жылды құрайды.
Жалдау шарттарының 2.7-тармақтарында Жалға алушы осы Шартта көзделген тәртіппен және шарттарда автокөлікті пайдаланғаны үшін Жалға берушіге күнделікті негізде уақтылы логистикалық қызметтер көрсетуге міндеттенетіні белгіленген.
Бұл ретте «А» Компаниясы осы Шарттарда көзделген тәртіппен және шарттарда автокөлікті пайдаланғаны үшін, сондай-ақ оларға ақы төлегені үшін Жалға берушінің атына Жалға алушының логистикалық қызметтер көрсетуі бойынша бастапқы құжаттарды ұсынбаған.
Сондай-ақ, шағымға қоса берілген материалдардан «А» Компаниясы (Тапсырыс беруші) мен «Р» ЖК (Экспедитор) арасында 01.05.2020 ж. көлік-экспедициялық қызмет көрсетуге Шарт жасалғаны анықталды. (бұдан әрі - Шарт). Бұл ретте, «А» Компаниясы мен «Р» ЖК арасында жасалған Шарт «F», «A» Компанияларымен және «R» ЖК-мен жасалған Шарттарға ұқсас болып табылады.
Экспедитормен («Р» ЖК) «А» Компаниясы жасасқан Шартқа сәйкес Экспедитор жүктердi тасымалдау немесе тасымалдауды ұйымдастыру жөнiнде өзiне мiндеттемелер қабылдайды. Жүктерді тасымалдау Шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын және тасымалданатын жүк туралы ақпарат (мекенжайы, автокөлікті тиеуге беру уақыты, жүк алушының, жүк жөнелтушінің атауы, межелі пункті, қозғалыс бағыты, жүктің брутто салмағы, қызметтердің алдын ала құны) толық толтырылуы және қамтылуы тиіс «А» Компаниясының жазбаша өтінімі (N 2 қосымша) негізінде орындалады.
Осылайша, осы Шартта «А» Компаниясы берген өтінімдердің, тиеу, түсіру пункттерінен автомобильдердің іс жүзінде келу және кету уақытын белгілей отырып, «А» Компаниясының Экспедиторы қайтарған ТКЖҚ даналарының тиісті түрде ресімделген жол парақтарының болуы көзделген.
31.05.2021ж., 30.06.2021ж., 31.07.2021ж. орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілеріне сәйкес. 31.05.2021ж., 30.06.2021ж., 31.07.2021ж. «Р» ЖК «А» Компаниясының атына 2021 жылғы мамыр-шілде айларында көліктік-экспедициялық қызмет көрсету бойынша қызметтер 81 003,4 мың теңге сомасына көрсетілген.
Сондай-ақ, «Р» ЖК жоғарыда көрсетілген қызметтерге ЭШФ 10.06.2021ж., 13.07.2021ж., 11.08.2021ж. 81 003,4 мың теңге сомасына қойылған.
Бұдан басқа, «Р» ЖК ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «А» Компаниясының атына 29.03.2022ж., 13.10.2022ж. жалпы сомасы 2 150,0 мың теңгеге көліктік-экспедициялық қызмет көрсету жөніндегі қызметтер үшін ЭСФ қойылған, ол сомма 2022 жылы шегерімге жатқызылған.
Бұл ретте, 31.05.2021ж., 30.06.2021ж., 31.07.2021ж. орындалған жұмыстардың актілерінде: жұмыстардың (қызметтердің) атауы көрсетілмеген, тасымалданатын жүк, тиеу, түсіру пункттері, автокөлік құралдары бойынша, қозғалыс маршруты бойынша, жүргізушінің Т.А.Ә. туралы ақпарат жоқ.
Орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілерінің мазмұнынан жүктің қай жерде, қандай мекенжайда, қайдан, қайда және кіммен тасымалданғанын анықтау мүмкін емес.
«А» Компаниясы «Р» ЖК-мен жасалған Шартта міндетті түрде болуы көзделген, Экспедитор ресімдемеген жүкті тасымалдауға қабылдамайтыны көрсетілген жазбаша өтінімдерді (№ 2 қосымша), ТКЖҚ, жол парақтарын шағымға қоса бермеген. Автокөлік құралдарының қозғалыс бағыты, шығу орны (мекенжайы) мен уақыты, автокөлік құралының соңғы пунктіне келген уақыты мен күні, сенімхат деректері және т.б. бойынша ақпарат жоқ.
Осылайша, жоғарыда көрсетілген құжаттарда «А» Компаниясының «Р» ЖК көліктік-экспедициялық қызмет көрсету бойынша қызмет көрсетуін растайтын мәліметтер жоқ.
Бұрын көрсетілгендей, осындай Шарт бойынша клиент болып табылатын тарап үшін Көлік экспедициясы шарты бойынша жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету кезінде шот-фактураларды жазып беруді экспедитор жүзеге асырады. Экспедитор шот-фактураны ҚҚС төлеушілер болып табылатын тасымалдаушылар және басқа да жұмыстарды, қызметтерді жеткізушілер жазып берген шот-фактуралар негізінде жазып береді. Экспедитор жазып беретін шот-фактурада деректемелер ретінде: жеткізуші - экспедитордың деректемелері көрсетіледі; алушы - көлік экспедициясы шарты бойынша клиент болып табылатын салық төлеушінің деректемелері көрсетіледі. Көліктік экспедиция шарты бойынша қызметті жүзеге асыру кезінде экспедитор Салық кодексінің 215-бабына сәйкес тасымалдаушылар және (немесе) осындай шарт шеңберінде көрсетілетін жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді берушілер, сондай-ақ олардың құны туралы ақпаратты ашатын салық тіркелімін жасайды.
Қаралатын жағдайда, «А» Компаниясының атына жазып берілген «Р» ЖК шот-фактураларында өнім берушінің санаты, сондай-ақ көлік экспедициясы шарты шеңберінде тасымалдаушылар және (немесе) өнім берушілер орындаған және көрсеткен жұмыстар мен қызметтердің құны ескерілген салық салынатын (салық салынбайтын) айналым және осы Салық кодекстің 415-бабында көзделген өзге де мәліметтер көрсетілмеген.
Бұдан басқа, «А» Компаниясы шағымға осындай шарт шеңберінде көрсетілетін жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді тасымалдаушылар және (немесе) жеткізушілер, сондай-ақ олардың құны туралы ақпаратты ашатын салық тіркелімін қоса бермеген.
Демек, талаптарды бұза отырып жазып берілген шот-фактура көліктік-экспедициялық қызмет көрсету шарты бойынша «А» Компаниясының атына «Р» ЖК көліктік-экспедициялық қызмет көрсетуді растайтын құжат болып табылмайды.
Осылайша, Автомобиль көлігі туралы заңда, № 546 Ережеде көзделген нормаларды бұза отырып, «А» Компаниясы «Р» ЖК-ға «А» Компаниясының атына жүкті тасымалдау бойынша көлік қызметтерін көрсетуді растаған жоқ.
Мәселен, Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағын бұза отырып, «А» Компаниясы өз талаптарын растау үшін шағымға жүк тасымалдау фактісін растайтын құжаттар, оның ішінде ТКЖҚ, жол парақтары, тасымалдау фактісін растайтын өзге де құжаттар қоса берілмеген.
«Р» ЖК Қазақстан Республикасының 25.12.2017 жылғы 57-4 "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексін қолданысқа енгізу туралы " (Салық кодексі) "2020 жылғы 1 қаңтардан бастап 2023 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңде Салық кодексінің 686, 686-3, 687, 695, 700-баптарына сәйкес есептелген ЖТС төленуге жататын және Салық кодексінің 687-бабына сәйкес есептелген әлеуметтік салық сомасы 100 пайызға азайтылды.
Баяндалғанды негізге ала отырып, «Р» ЖК-мен өзара есеп айырысу бойынша шағымға қоса берілген құжаттар операциялардың жасалғаны туралы шынайы куәландыра алмайды және олардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды, демек, көрсетілген шығыстарды салық және бухгалтерлік заңнаманың талаптарына сәйкес шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылмайды.
«К» ЖК (Г.Г.К.)
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2021 жылғы «К» ЖК-мен өзара есеп айырысу бойынша 86 306,3 мың теңге сомасында шығыстар шегерімнен шығарылды.
Салықтық тексеру актісінен «К» ЖК Алматы қаласы, Ақкент 45 шағынауданы, 15 пәтер мекен-жайында, яғни «А» Компаниясының заңды мекен-жайы бойынша тіркелгені келіп шығады.
Қызмет түрі - «Басқа топтамаларға енгізілмеген өзге де жеке қызметтерді ұсыну».
Шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияға сәйкес (н. 910.00) 2021-2022 жж. жұмыскерлер жоқ, мүлік салығы, көлік құралдары салығы бойынша, жер салығы бойынша декларация (н. 700.00) және қоршаған ортаға эмиссия бойынша декларация (н. 870.00) 2021 - 2022 жылдар үшін табыс етілмеген. ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «К» ЖК-да жеткізушілер жоқ.
Серіктестік шағымға 14.12.2020 ж. және 05.12.2021ж. кейіннен сатып алу құқығымен көлік құралын жалға алу шарттарын қоса берді. (бұдан әрі - Жалдау шарттары).
Жалға алу шарттарының 1.1-тармақтарына сәйкес «А» Компаниясы (Жалға беруші) Газ 330250 автокөлік құралдарын (Фургон ./изотерм ./100 мм РҚ-мен (бұдан әрі - автокөлік, автокөлік құралдары) кейіннен сатып алу шартымен «К» ЖК-ны (Жалға алушы) уақытша пайдалануға жалға береді техникалық сипаттамасы Жалдау шарттарына № 1 қосымшаларда көрсетілген, оларға сәйкес 616 LU 02 және 747 LZ 02 мемлекеттік нөмірлік белгілері бар автокөлік құралдары берілген.
Жалдау шарттарының 1.2-тармақтарында «К» ЖК (Жалға алушы) автокөлік құралдарын кейіннен сатып алу арқылы жалға алатыны және Жалға берушінің осы Шарттарда көзделген логистикалық қызметтерін жүзеге асыратыны айқындалған
Жалға алу шарттарының 1.3 және 1.4-тармақтарына сәйкес Автокөлік құралдары «А» Компаниясына (Жалға беруші) меншік құқығында тиесілі, олар Жалға алушы осы Шарттардың 2.4-тармағында көрсетілген толық құнын төлеген сәтке дейін жалға алудың бүкіл мерзіміне сақталады. Жалға алу мерзімі 2 жылды құрайды.
Жалдау шарттарының 2.7-тармақтарында Жалға алушы осы Шартта көзделген тәртіппен және шарттарда автокөлікті пайдаланғаны үшін Жалға берушіге күнделікті негізде уақтылы логистикалық қызметтер көрсетуге міндеттенетіні белгіленген.
Бұл ретте «А» Компаниясы осы Шарттарда көзделген тәртіппен және шарттарда автокөлікті пайдаланғаны үшін, сондай-ақ оларға ақы төлегені үшін Жалға берушінің Жалға берушіге логистикалық қызметтер көрсетуі бойынша бастапқы құжаттарды ұсынбаған.
Бұдан әрі, шағымға қоса берілген материалдардан «А» Компаниясы (Тапсырыс беруші) мен «К» ЖК (Экспедитор) арасында 04.05.2020ж. Көліктік- экспедициялық қызмет көрсету шарты жасалғаны анықталды (бұдан әрі - Шарт).
Бұл ретте, «А» Компаниясы мен «К» ЖК арасындағы Шарт «F» Компаниясымен, «А» Компаниясымен және «R» ЖК мен «Р» ЖК-мен жасалған Шарттарға ұқсас болып табылады.
Экспедитормен («К» ЖК) «А» Компаниясы жасасқан Шартқа сәйкес Экспедитор жүктердi тасымалдау немесе тасымалдауды ұйымдастыру жөнiнде өзiне мiндеттемелер қабылдайды. Жүктерді тасымалдау Шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын және тасымалданатын жүк туралы ақпарат (мекенжайы, автокөлікті тиеуге беру уақыты, жүк алушының, жүк жөнелтушінің атауы, межелі пункті, қозғалыс бағыты, жүктің брутто салмағы, қызметтердің алдын ала құны) толық толтырылуы және қамтылуы тиіс «А» Компаниясының жазбаша өтінімі (N 2 қосымша) негізінде орындалады. Сондай-ақ осы Шартта «А» Компаниясы берген өтінімдердің, тиеу, түсіру пункттерінен автомобильдердің іс жүзінде келу және кету уақытын белгілей отырып, Экспедитор Серіктестікке қайтарған ТКЖҚ даналарының тиісті түрде ресімделген жол парақтарының болуы көзделген.
31.03.2021ж., 30.04.2021ж., 30.04.2021ж., 31.07.2021ж., 31.08.2021ж., 30.10.2021ж. 31.03.2021ж. және 30.04.2021ж. шот-фактуралар, 31.07.2021ж. және 31.08.2021ж. және 30.10.2021ж. «К» ЖК «А» Компаниясының атына 2021 жылғы наурыз-сәуір, шілде-тамыз және қазан айларында көліктік-экспедициялық қызмет көрсету бойынша сомасы 86 306,3 мың теңгеге қызметтер көрсетілген.
Сондай-ақ, бұл ретте шағымға қоса берілген «К» ЖК 31.03.21 ж., 30.04.21 ж., 31.07.21 ж., 31.08.21 ж., 31.10.21 ж. сомасы 86 306,3 мың теңге шот-фактураларда ТКЖҚ нөмірлері көрсетілмеген.
Бұдан басқа, орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілерінде жұмыстардың (қызметтердің) атауы көрсетілмеген, тасымалданатын жүк, тиеу, түсіру пункттері, автокөлік құралдары бойынша, қозғалыс маршруты бойынша, жүргізушінің Т.А.Ә. туралы ақпарат жоқ.
Бұл ретте, «А» Компаниясының жазбаша өтінімдері, ТТН, міндетті түрде болуы Экспедитор ресімдемеген жүк тасымалдауға қабылданбайтыны көрсетілген «К» ЖК-мен жасалған Шарттарда көзделген жол парақтары шағымға қоса берілмеген (№ 2 қосымша).
Осылайша, жоғарыда көрсетілген құжаттарда «А» Компаниясының «К» ЖК көліктік-экспедициялық қызмет көрсету бойынша қызмет көрсетуін растайтын мәліметтер жоқ.
Бұрын көрсетілгендей, осындай шарт бойынша клиент болып табылатын тарап үшін көлік экспедициясы шарты бойынша жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету кезінде шот-фактураларды жазып беруді экспедитор жүзеге асырады. Экспедитор шот-фактураны ҚҚС төлеушілер болып табылатын тасымалдаушылар және басқа да жұмыстарды, қызметтерді жеткізушілер жазып берген шот-фактуралар негізінде жазып береді. Экспедитор жазып беретін шот-фактурада деректемелер ретінде: жеткізуші - экспедитордың деректемелері көрсетіледі; алушы - көлік экспедициясы шарты бойынша клиент болып табылатын салық төлеушінің деректемелері көрсетіледі. Көліктік экспедиция шарты бойынша қызметті жүзеге асыру кезінде экспедитор Салық кодексінің 215-бабына сәйкес тасымалдаушылар және (немесе) осындай шарт шеңберінде көрсетілетін жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді берушілер, сондай-ақ олардың құны туралы ақпаратты ашатын салық тіркелімін жасайды.
Қаралатын жағдайда, «А» Компаниясының атына жазып берілген «К» ЖК шот-фактураларында өнім берушінің санаты, сондай-ақ көлік экспедициясы шарты шеңберінде тасымалдаушылар және (немесе) өнім берушілер орындаған және көрсеткен жұмыстар мен қызметтердің құны ескерілген салық салынатын (салық салынбайтын) айналым және осы Салық кодексінің 415-бабында көзделген өзге де мәліметтер көрсетілмеген.
Бұдан басқа, «А» Компаниясы шағымға осындай шарт шеңберінде көрсетілетін жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді тасымалдаушылар және (немесе) жеткізушілер, сондай-ақ олардың құны туралы ақпаратты ашатын салық тіркелімін қоса бермеген.
Демек, талаптарды бұза отырып жазып берілген шот-фактуралар көліктік-экспедициялық қызмет көрсету шарты бойынша «А» Компаниясының атына «К» ЖК көліктік-экспедициялық қызмет көрсетуді растайтын құжаттар болып табылмайды
Осылайша, «А» Компаниясы шағымға «К» ЖК-мен өзара есеп айырысуды растайтын құжаттарды ұсынбады.
«К» ЖК Қазақстан Республикасының 57-4 жылғы 25.12.2017 "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексін қолданысқа енгізу туралы " (Салық кодексі) "2020 жылғы 1 қаңтардан бастап 2023 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңде Салық кодексінің 686, 686-3, 687, 695, 700-баптарына сәйкес есептелген ЖТС төленуге жататын және Салық кодексінің 687-бабына сәйкес есептелген әлеуметтік салық сомасы 100 пайызға азайтылды.
Баяндалғанды негізге ала отырып, «К» ЖК-мен өзара есеп айырысу бойынша шағымға қоса берілген құжаттар операциялардың жасалғаны туралы шынайы куәландыра алмайды және олардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды, демек, көрсетілген шығыстарды салық және бухгалтерлік заңнаманың талаптарына сәйкес шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылмайды.
Сондай-ақ, салық органының 05.12.2024ж. 05.12.2024ж. «R» ЖШС сервистік Компаниясына «А» Компаниясымен өзара есеп айырысуға қатысты ақпарат беру туралы сұрау жіберілген. Компания ұсынған материалдардың ішінен жүргізушілер А.Я.Н., А.А. - ГАЗ 330250 (414 LT02), ГАЗ-330252-750 (181 MP02), Е.С.Ш. - ГАЗ 330250 (393 AG02), О.Р.Н. - ГАЗ-330250-1771-24-059-15-60-900 (474LY02) және Б.М. маркалы автомашиналар - ГАЗ 330200-1769-24059-15-60-900 (616LU02) маркалы автомашиналардың жүргізушілері болғаны көрсетілген.
Жоғарыда көрсетілгендей, салық органы 05.12.2024ж. БЖЗҚ-ға сұрау жіберілді, оның жауабына сәйкес 11.12.2024ж. «А» Компаниясы жоғарыда көрсетілген жүргізушілер үшін жинақтаушы зейнетақы қорына жарналар аударғаны анықталды, демек, олар «А» Компаниясының қызметкерлері болды және жоғарыда көрсетілген қызметтерді жеткізушілерге қатысы жоқ.
Демек, «R» Компаниясының сервистік Компаниясы «А» Компаниясы қызметкерлерінің тауарларды тасымалдау фактісін растады, осыған байланысты оның көрсетілген бөлігіндегі дәлелдері дәрменсіз болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.
