Дау түрі: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) «А» компаниясынан Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын есептеу туралы хабарлама (ҚҚС) есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағым алды.
Іс материалдарынан келіп шығатыны, салық органы «А» компаниясына салық төлеушінің (салық агентінің) салық органдарының камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарламасын Салық кодексінің 115-бабында айқындалған тәртіпте 01.01.2023 жылдан бастап қосылған құн салығы бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді. 30.09.2023ж. бойынша, оның нәтижелері бойынша ҚҚС 534 627,0 мың теңге сомасында және 95 231,6 мың теңге сомасында өсімпұл шығарылды.
«А» компаниясы салық органының қорытындысымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды және мынадай дәлелдер келтіреді.
534 627,0 мың теңге сомасында резидент еместің атына (DC Invest Limited) есептеу операцияларының және деректерді өңдеудің көрсетілген қызметтері бойынша ҚҚС есептеу кезінде Салық кодексінің 372-бабы 2-тармағының талаптарын бұзу шағым жасалған салық сомаларын және тиісті өсімпұл сомаларын есептеу үшін негіз болып табылады.
Салық органының осы қорытындысымен «А» компаниясы ҚҚС салынатын объектілер салық салынатын айналым және салық салынатын импорт болып табылатындықтан келіспейді, Салық кодексінің 369-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес салық салынатын айналым салық салынбайтын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сату бойынша ҚҚС төлеуші жасаған айналым болып табылады Салық кодексінің 370-бабында көрсетілген айналым.
Салық кодексінің 370-бабының 2) тармақшасына сәйкес тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша айналым салық салынбайтын айналым болып табылады, оларды өткізу орны Қазақстан Республикасы болып табылмайды.
Егер жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алушы резидент емес болып табылса, ал алушы оның құрылымдық бөлімшесі болып табылса, олардың есептік тіркеуі Қазақстан Республикасының әділет органдарында жүргізілген болса, онда Қазақстан Республикасы жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу орны болып танылады.
Осы тармақшаның ережесі ақпаратты ұсыну және (немесе) өңдеу жөніндегі қызметтерге қатысты да қолданылады.
«А» компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 372-бабының 2-тармағына сәйкес жұмыстарды, қызмет көрсетулерді өткізу бойынша айналым жұмыстарды кез келген орындауды немесе қызмет көрсетуді, оның ішінде өтеусіз, сондай-ақ тауарды өткізуден өзгеше сыйақы үшін кез келген қызметті білдіреді.
Қаралып отырған жағдайда тақырыптық салықтық тексеру камералдық бақылау нәтижелері бойынша мемлекеттік кірістер органдары анықтаған бұзушылықтарды жою туралы мынадай хабарламаларды орындалмаған деп тану туралы шешімдер бойынша жүргізілді.
- 29.03.2023ж. камералдық бақылау нәтижелері бойынша мемлекеттік кірістер органдары анықтаған бұзушылықтарды жою туралы хабарлама. «ЭШФ деректерімен салыстыру кезінде белгіленген сатылған тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасын төмендету» мәселесі бойынша бұзушылықтар сомасы 175 472,1 мың теңгеден 01.01.2023ж. бастап 31.03.2023ж. дейінгі;
- 29.03.2023ж. камералдық бақылау нәтижелері бойынша мемлекеттік кірістер органдары анықтаған бұзушылықтарды жою туралы хабарлама. «ЭШФ деректерімен салыстыру кезінде белгіленген сатылған тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасын төмендету» мәселесі бойынша бұзушылықтар сомасы 180 806,9 мың теңгеден 01.04.2023ж. бастап 30.06.2023ж. дейінгі;
- 29.03.2023ж. камералдық бақылау нәтижелері бойынша мемлекеттік кірістер органдары анықтаған бұзушылықтарды жою туралы хабарлама. «ЭШФ деректерімен салыстыру кезінде белгіленген сатылған тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасын төмендету» мәселесі бойынша бұзушылықтар сомасы 179 696,7 мың теңгеден 01.07.2023. бастап 30.09.2023ж. дейінгі.
Жоғарыда көрсетілген хабарламаларды қоюға «А» компаниясы Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 13.10.2020 жылғы № 384/НҚ «Цифрлық майнингті жүзеге асыру жөніндегі қызмет туралы ақпараттандыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігін цифрлық майнинг саласындағы өз қызметі туралы хабардар етті.
Демек, «А» компаниясы цифрлық майнинг үшін деректерді өңдеу орталығы болып табылады.
Ақпараттандыру туралы заңның 1-бабының 25) тармақшасына сәйкес ақпараттық жүйелер, технологиялық платформалар, аппараттық-бағдарламалық кешендер, серверлік үй-жайлар (деректерді өңдеу орталықтары), телекоммуникациялар желілері, сондай-ақ ақпараттық қауіпсіздікті және техникалық құралдардың үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету жүйелері ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылым объектілері болып табылады.
«Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Цифрлық активтер туралы заң) 1-бабының 8) тармақшасына сәйкес майнинг - бұл блокчейн арқылы деректер блоктарының тұтастығын растауды қамтамасыз ететін деректерді шифрлау мен өңдеудің берілген алгоритмдеріне сәйкес компьютерлік қуаттарды пайдалана отырып есептеу операцияларын жүргізу процесі.
Сонымен қатар, Цифрлық активтер туралы заңның 1-бабының 9) тармақшасына сәйкес цифрлық майнинг деректерін өңдеу орталығы «Электр энергетикасы туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес электр энергиясын пайдаланатын, тұрғын үй аймағының аумағынан тыс орналасқан цифрлық майнингке арналған аппараттық-бағдарламалық кешеннен және өндірістік ғимараттан тұратын ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылым объектісі болып табылады.
Осылайша, Деректерді өңдеу орталығы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылым объектілерінің кіші түрі болып табылады және тұтастай алғанда есептеу операцияларын жүзеге асыру жолымен деректерді өңдеу бойынша тең дәрежелі функцияны жүзеге асырады. Сонымен қатар ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылым объектілері есептеу операцияларынан басқа ақпараттық жүйелерді, қосымшалар мен қызметтерді қолдау үшін пайдаланылады.
Ақпараттандыру туралы заңның 1-бабының 38-2) тармақшасына сәйкес блокчейн - бұл деректердің өзара байланысты блоктары тізбегінің, тұтастығын растаудың берілген алгоритмдерінің және шифрлау құралдарының базасында таратылған деректер платформасындағы ақпараттың өзгермеуін қамтамасыз ететін ақпараттық-коммуникациялық технология.
Осылайша, жоғарыда көрсетілген қызметтерді көрсету кезінде өткізу орнын айқындау үшін Салық кодексінің 378-бабы 2-тармағы 5) тармақшасының ережелері қолданылуға жатады. оларға сәйкес жұмыстарды орындайтын салық төлеушінің кәсіпкерлік немесе басқа да осы тармақтың бірінші бөлігінің 1), 2), 3) және 4) тармақшаларында көзделмеген қызметтерді көрсететін егер жұмыстарды орындайтын немесе қызметтерді көрсететін тұлғаның мемлекеттік кепілдігі болса, онда Қазақстан Республикасы жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу Қазақстан Республикасы әділет органдарында (есептік) тіркеуді жүзеге асырады немесе дара кәсіпкер ретінде салық органдарында тіркеу есебінде тұрады.
Салық кодексінің 378-бабы 2-тармағы 4) тармақшасының ережелері ақпаратты ұсыну және (немесе) өңдеу жөніндегі қызметтерге қатысты қолданылады.
Себебі, «А» компаниясы «D» компаниясының атына көрсететін қызметтердің қорытындылары бойынша ақпаратты өңдеу нәтижелері жоқ, демек, көрсетілген қызмет Салық кодексінің 1-бабы 1-тармағының 1) тармақшасында көзделген ақпаратты өңдеу жөніндегі қызмет болып табылмайды.
Осылайша, Салық кодексінің 378-бабы 2-тармағы 5) тармақшасының нормасын ескере отырып, ҚҚС бойынша салық салынатын айналымға «А» компаниясы «D» компаниясының атына көрсеткен 4 455 224,9 мың теңге сомасындағы есептеу операциялары және деректерді өңдеу бойынша қызметтерді енгізу және 534 627,0 мың теңге салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізді болып табылады.
Салық кодексінің 182-бабының 1-тармағына сәйкес шағымды қарау аяқталғаннан кейін уәкілетті орган Апелляциялық комиссияның шешімін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.
Апелляциялық комиссия отырысының қорытындысы бойынша шағым жасалған хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.
